Burgerbelangen centraal stellen versnelt energietransitie

Burgerbelangen centraal stellen versnelt energietransitie

Sinds 2013 betalen wij via een opslag op onze energierekening allemaal royaal mee aan investeringen in duurzame energie. In potentie een goed mechanisme. Alleen worden onze gelden vanuit deze extra opslag momenteel niet effectief geïnvesteerd en worden doelstellingen niet gehaald, terwijl oplossingen eenvoudig zijn.

In een reeks blogs geven Duurzaam Gebouwd-experts hun visie op het thema Duurzame Energie, om dit onder de aandacht te brengen bij de aanstaande kabinetsformatie. Tot 15 maart gaan de experts in op de status quo rondom dit onderwerp en geven ze advies aan de nieuwe kabinetsleden.

 

Auteurs:
Albert Hulshoff, adviseur duurzaam bouwen
Joan Ronner, adviseur energietransitie
Foto: Albert Hulshoff

De gelden die de overheid via de Opslag Duurzame Energie (ODE) binnen krijgt, bedraagt dit jaar per huishouden gemiddeld €60 en stijgt stapsgewijs naar circa €220 euro in 2023. Tot nu toe worden de ODE-gelden vooral ingezet om de industrie te verduurzamen (de aanbodzijde). Het is echter algemeen bekend dat investeringen in energiebesparing (aan de kant van de burger) meer bijdragen aan de klimaatdoelstellingen. Andere landen doen dit al.

De Koninklijke Nederlandse Academie voor Wetenschappen (KNAW) deed onlangs de volgende aanbeveling: ‘Bevorder energie-efficiëntie en brandstofbesparing. Daar is veel winst te behalen.’ Energiebesparingsprogramma’s voor huishoudens zoals het Energielabel, ‘Blok-voor-Blok’ en ‘Meer met Minder’ zijn tot toe echter weinig effectief gebleken. Het blijft voor veel huiseigenaren financieel gewoon niet aantrekkelijk genoeg. Maar wanneer we reeds geheven ODE hiervoor gaan inzetten, gaat dit waarschijnlijk snel veranderen. Want wie zit er niet te wachten op een ‘gratis’ comfortabeler en zuinigere woning?

Inspiratie over de grens

We kunnen ons hierbij laten inspireren door een geslaagd voorbeeld uit Ierland, het programma ‘Better Energy Warmer Homes’, dat particulieren helpt hun huizen te verduurzamen (o.a. isolatie en vernieuwen ketel). Onder bepaalde voorwaarden (gebaseerd op sociaaleconomische draagkracht) krijgen huiseigenaren de maatregelen gratis aangeboden. Inmiddels zijn via dit programma 335.000 Ierse huizen verduurzaamd, ruim 20% van alle particuliere woningen in Ierland (bron CSO Ireland).

Stel, we volgen het advies van de KNAW op en gaan een deel van de ODE-gelden in plaats van in biomassa deels investeren in het isoleren van spouwmuren. En stel we starten met 1 miljoen woningen, dan vergt dit een investering van ca. €750 miljoen. Dit resulteert in een jaarlijkse energiebesparing van 11 petajoule (eigen berekening) en maakt ons minder afhankelijk van Rusland. Ter vergelijking, de totale besparingsdoelstelling van Nederland voor 2020 is 100 petajoule. Op basis van deze kosten en baten blijkt dat grootschalige spouwmuurisolatie ongeveer 6 keer kosteneffectiever is dan investeren in bijstook van biomassa in kolencentrales. En draagt zo zeer effectief bij aan het behalen van de klimaatdoelstellingen. De KNAW overdreef dus niet.

Duurzame energie

Het idee dat huishoudens zelf directer profiteren van de belasting die ze afdragen zal positief werken. Met name voor de minder draagkrachtige burgers. Want in de komende jaren zal naar onze verwachting een toenemend aantal rijkeren zonnepanelen aanschaffen, waardoor zij minder zullen meebetalen aan de ODE, want zij hoeven dan nauwelijks nog elektriciteit in te kopen. Met als gevolg dat de ODE voornamelijk door de minder draagkrachtigen betaald gaat worden, zonder dat ze hier direct van kunnen profiteren. Spouwmuurisolatie betaald vanuit de ODE zou deze ongelijkheid deels kunnen compenseren.

Nu worden grote bedragen aan belasting op een niet-effectieve manier ingezet, mede doordat we de onderwerpen duurzame energie en energiebesparing als aparte dossiers behandelen, terwijl deze elkaar positief kunnen beïnvloeden.

We leven in een tijd van slimme verbindingen leggen, van ‘connected energy’ zoals sommigen dat zo mooi zeggen. Laten we dan ook de dossiers slim bij elkaar brengen en de ODE zo effectief mogelijk benutten. Als het nieuwe kabinet vanuit deze denklijn - dat niet alleen het aanbod, maar ook de vraag moet worden geoptimaliseerd - gaat investeren en reguleren, ontwikkelen we sneller én kosteneffectiever naar de beoogde energietransitie. Kolencentrales kunnen dan op natuurlijke wijze uitfaseren. Is die discussie ook meteen van de baan.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

'Menukaart' voor warmtetransitie in de huursector

'Menukaart' voor warmtetransitie in de huursector

17 jun om 13:00 uur
timer 2 min

Welke rol kunnen warmtepompen, zonneboilers en biomassaketels spelen in de warmtetransitie van huurwoningen? Dat ...

Lees verder »

Gasloze Vijverhof torens in Den Haag met pv-panelen

Gasloze Vijverhof torens in Den Haag met pv-panelen

13 mei om 11:00 uur
timer 2 min

Aan het Leemansplein in Den Haag, in het Central Innovation District (CID), staan de torens ‘Vijverhof’. ...

Lees verder »

Veranderend energielandschap bij Energie Café

Veranderend energielandschap bij Energie Café

8 mei om 11:00 uur
timer 1 min

Duurzaam Gebouwd-partner Solarclarity organiseert op 23 mei een Energie Café. Tijdens de bijeenkomst staat ...

Lees verder »

Startblok Elzenhagen is modulair, circulair en BENG

Startblok Elzenhagen is modulair, circulair ...

3 mei om 13:00 uur
timer 1 min

Gemeente Amsterdam en woningcorporaties De Key en Eigen Waard werkten samen met modulair bouwbedrijf Jan Snel aan ...

Lees verder »

'Hoepel op met je zonnepanelen!'

'Hoepel op met je zonnepanelen!'

2 mei om 08:00 uur
timer 3 min

Hoe zou u het vinden als u ’s ochtends uw kantoor binnenkomt en ontdekt dat de vloer volledig bedekt is met ...

Lees verder »

Lees het Duurzaam Gebouwd Magazine ook digitaal

Lees het Duurzaam Gebouwd Magazine ook digitaal

17 apr om 11:30 uur

Het Duurzaam Gebouwd Magazine valt tegenwoordig niet alleen in papieren vorm op je mat. Je leest het nu ook digitaal, ...

Lees verder »

Silverpoint zonnepanelen: zonder busbars een hogere opbrengst

Silverpoint zonnepanelen: zonder busbars een ...

2 apr om 15:30 uur
timer 1 min

De Nederlandse PV fabrikant Autarco heeft een nieuwe stap gezet in het verbeteren van de efficiëntie van zonnepanelen. ...

Lees verder »

Grootschalige energieopslag: de noodzaak en de kansen

Grootschalige energieopslag: de noodzaak en ...

29 mrt om 13:00 uur
timer 4 min

De Conferentie Energieopslag van Eaton in de Johan Cruijff ArenA toonde aan een breed publiek kansrijke en onmisbare ...

Lees verder »

Overheid zoekt innovators voor aardgasvrije realisaties

Overheid zoekt innovators voor aardgasvrije ...

7 mrt om 13:00 uur
timer 2 min

Het is tijd voor verandering. Nederland wil niet langer afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen en zet daarom ...

Lees verder »

De uitdagingen van zonne-energie op zakelijk vastgoed

De uitdagingen van zonne-energie op zakelijk ...

26 feb om 10:30 uur
timer 1 min

Vastgoed verduurzamen aan de hand van praktijkcases. Dit onderwerp staat op het programma tijdens het seminar zonne-energie ...

Lees verder »

Save the date: DEI+ themabijeenkomsten Innovaties aardgasloze woningen, wijken en gebouwen

Save the date: DEI+ themabijeenkomsten Innovaties ...

25 feb om 08:00 uur
timer 1 min

Ben jij een ondernemer en/of eindgebruiker die investeert in een innovatie ten behoeve van aardgasloze woningen, ...

Lees verder »

Informatie-bijeenkomst subsidieregeling Urban Energy

Informatie-bijeenkomst subsidieregeling Urban ...

22 feb om 15:30 uur
timer 1 min

Onderzoek of ontwikkel jij producten en diensten voor duurzame energieopwekking, energiebesparing en/of een flexibele ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up