De natuurlijke spin in het web van de bouw

De natuurlijke spin in het web van de bouw

We ontwerpen, adviseren en bouwen in een interessante tijd. Er is geen sprake van een tijdperk van verandering, maar van een verandering van tijdperk (Jan Rotmans). De Kennisdag Bouwfysica stond 14 juni in het teken van Bouwfysica in transitie. Een inspirerende dag met de blik op de toekomst. 

Bij mij rijst de vraag hoe de bouwfysicus van de toekomst zich verhoudt tot architecten en andere ontwerp- en bouwteamleden. Ondanks dat de bouwfysicus in de ogen van architecten nog wel eens met ongewenste voorstellen komt, zet hij van nature de volledige zintuiglijke comfortbeleving van de eindgebruiker centraal. Er is immers meer dan het visuele. Vroeger was de architect in de lead van het ontwerpproces. De afgelopen decennia zijn de honoraria voor inhoudelijke adviseurs zoals de constructeur en de installatieadviseur flink gereduceerd. Het aantal en aandeel van projectmanagement is in contrast juist toegenomen. Dat lijkt het proces efficiënter te maken, maar wat doet dat met de kwaliteit voor de eindgebruiker en de innovatiedrive in zijn algemeenheid? Hoe doen we het met zijn allen en wat kan er beter?

Noodzaak tot vernieuwing

Jan Willem van de Groep geeft ons op de kennisdag mee dat de rol van de bouwfysicus zwaar wordt onderschat. Hij benoemt de noodzaak voor gezamenlijke ontwikkelteams die disciplineoverstijgend te werk gaan. “Wat betreft innovatie staan we in de bouwsector op een schaal van 1 tot 10 momenteel op -5.” Hoe kunnen we de hoognodige industrialisatie verbinden met het ambacht van ontwerpvraagstukken in de bouw? “Hoezo kost de voordeur van een nieuwbouwwoning aanmerkelijk meer dan de volledige koelkast in die woning, terwijl de deur van die laatste veel beter isoleert, luchtdichter is en ook nog eens vaker open en dicht gaat?” 

De natuurlijke spin in het web van de bouwArbeidsproductiviteit in relatie tot andere branches.

In tegenstelling tot andere branches stijgt de arbeidsproductiviteit in de bouw al jaren niet, terwijl de prijzen in de bouw wel hard stijgen? Het is hoog tijd voor verfrissing in de bouw. De juiste kaderstelling, integrale samenwerking, industrialisatie, sensortechnologie en softwareprogrammeurs bieden de sleutel. Ik denk dat bouwfysici die sleutel als geen ander kunnen oppakken.

De natuurlijke spin in het web van de bouwPrijsniveau van de bouw in relatie tot andere branches

Bouwfysicus als spin in het bouwweb?

In de parallelsessie over ‘De bouwfysicus en nieuwe contractvormen’ bleek dat slechts 18% van de aanwezige bouwfysici in het visionaire perspectief van TU Delft-hoogleraar Bouwmanagement Hans Wamelink durfde mee te gaan om als bouwfysicus de totale coördinatie in een ontwerpteam naar zich toe te trekken. Als terughoudendheid noemde de overige 82% van de groep dat er meer is dan bouwfysica en dat bouwfysici voor die andere zaken niet hebben doorgeleerd. Mogelijk geen populaire uitspraak, maar naar mijn idee is dat precies ook het probleem met de andere ontwerpteampartners zoals de architect en de projectmanager. Iedereen bekijkt het vanuit zijn perspectief en heeft een blinde vlek voor de andere disciplines. Als je enige gereedschap een hamer is, zie je alles als een spijker. Bouwprojecten zijn een samenhang van verscheidene vraagstukken. Het is opdrachtgevers om het even of een oplossing uit de bouwkundige, de installatietechnische of de organisatorische hoek komt. Ze willen simpelweg het beste. Een slimme combinatie van integrale oplossingen en de bouwfysicus heeft de potentie de meest natuurlijke spin in het web te zijn.

De natuurlijke spin in het web van de bouw

Uitkomst van de enquêtering: interactieve parallelsessie 'De bouwfysicus en nieuwe contractvormen' (juni 2017) 

Tijd voor Smart Building Physics

Om samen tot de juiste oplossing in de vorm van betere gebouwen te komen, is een zorgvuldige vraagspecificatie een primaire vereiste. Vaak genoeg lopen we in de bouw aan tegen ongefundeerde Programma’s van Eisen, die opgesteld zijn door projectmanagers die beperkte vakinhoudelijke binding hebben met wat de eindgebruiker nodig heeft. In de initiatiefase van een project kan de bouwfysicus hier zijn vinger opsteken om de stakeholders in het ontwerpproces aan de hand te nemen.

De natuurlijke spin in het web van de bouw

Bron: presentatie Marten Valk, juni 2017

Vanuit de afgestemde vraagstelling ligt het veld vervolgens open voor het formuleren van de goede antwoorden. Hier kunnen de systeemintegrerende handreikingen van Van de Groep ter hand genomen worden. De technologische (oplossings)mogelijkheden groeien exponentieel. Het aantal sensoren in de gebouwde omgeving verdubbelt de komende jaren jaarlijks. Daarbij bieden Smart-Buildingtoepassingen zoals bGrid de mogelijkheid voor een structurele verbetering in de exploitatie door een betere feedbackloop en adaptieve regelingen.

Krijgt wijlen professor Povl Ole Fanger binnenkort dan toch ongelijk met zijn minimaal percentage ontevredenen voor thermisch comfort in ruimten? Als de bouwfysicus de grotere broek van Wamelink durft aan te trekken en zich opwerpt als systeemintegrator, denk ik dat dit mogelijk is. De techniek is er klaar voor, nu nog de juiste mindset en samenwerking van de mensen in ontwerp- en bouwteams.

Foto bovenaan: Marten Valk (foto: Michiel Ton)

Gerelateerde artikelen, events & downloads

Nieuwe verdienmodellen in de bouw- en vastgoedsector?

Nieuwe verdienmodellen in de bouw- en vastgoedsector?

8 apr om 10:00 uur
timer 10

As a service, at your service: met diensten en abonnementen in plaats van producten kun je andere inkomstenbronnen ...

Lees verder »

Polderen over circulaire bouw

Polderen over circulaire bouw

3 apr om 15:30 uur
timer 3 min

Hoe geef je de circulaire bouw vorm? Daarover spreek ik samen met diverse experts uit de bouw in CB’23 (circulaire ...

Lees verder »

Klimaatakkoord is een rechtse hobby

Klimaatakkoord is een rechtse hobby

19 mrt om 15:30 uur
timer 1 min

Onno Dwars: Het klimaatakkoord wordt vaak gezien als een linkse hobby. GroenLinks, Partij voor de Dieren en D66 zijn partijen ...

Lees verder »

Transitievisie warmte opstellen: de voor- en nadelen per aanpak

Transitievisie warmte opstellen: de voor- en ...

18 mrt om 15:30 uur
timer 1 min

Marjet Rutten: Een week geleden publiceerden we een expertpost van Duurzaam Gebouwd-expert Marjet Rutten, die inging op de mogelijkheden ...

Lees verder »

Is levensduur een belemmerende factor bij circulariteit?

Is levensduur een belemmerende factor bij circulariteit?

13 mrt om 15:30 uur
timer 3 min

Hans ter Horst: Zou de Van Dale er iets mee doen? Het woord ‘Circulair’. Het is voor mij nu al het woord van 2019. ...

Lees verder »

Een transitievisie warmte opstellen: hoe doe je dat?

Een transitievisie warmte opstellen: hoe doe ...

11 mrt om 13:00 uur
timer 7 min

Marjet Rutten: De komende jaren wordt aardgas vervangen door duurzame bronnen. Het Rijk verwacht van iedere gemeente per 2021 ...

Lees verder »

In 5 stappen meer grip op de kwaliteit van je gebouw

In 5 stappen meer grip op de kwaliteit van je ...

10 jan om 15:30 uur
timer 4 min

Het blijft een worsteling voor menig facilitair manager: overzicht en regie houden over de prestaties van een pand. ...

Lees verder »

Gezamenlijk voortouw nemen voor transitie naar all-electric

Gezamenlijk voortouw nemen voor transitie naar ...

7 jan om 15:30 uur
timer 3 min

Karin Husmann: Iedereen kent de gigantische opgave om in 2050 CO2-neutraal te zijn. In dat jaar moet de gebouwde omgeving volledig ...

Lees verder »

Editorial Duurzaam Gebouwd Magazine 41: Circulair Bouwen

Editorial Duurzaam Gebouwd Magazine 41: Circulair ...

4 jan om 15:30 uur
timer 1 min

In Duurzaam Gebouwd Magazine 41 schreef Duurzaam Gebouwd-expert Pim Peters, directeur van IMd Raadgevende Ingenieurs, ...

Lees verder »

Best gelezen 2018: nummer 1

Best gelezen 2018: nummer 1

2 jan om 15:30 uur

Jan Willem van de Groep: Het was spannend, maar het best gelezen artikel van 2018 is de expertpost 'Wet VET: waarom gasloos bouwen wél ...

Lees verder »

'Mijn niet duurzame leven'

'Mijn niet duurzame leven'

27-12-2018 om 13:30 uur
timer 3 min

Onno Dwars: Beste Twitter en LinkedIn volgers, Kerst. Een tijd van rust. Maar ook een tijd van liefhebben. Een tijd waarin ...

Lees verder »

Best gelezen 2018: nummer 2

Best gelezen 2018: nummer 2

27-12-2018 om 11:00 uur
timer 1 min

We gaan door met de top 3 van best gelezen artikelen in 2018. Op plek 2 staat de expertpost ‘Niks niet label ...

Lees verder »

Reacties

Adviesbureau Transsolar (klimaat en comfort) is een mooi voorbeeld voor de bouwfysicus van de toekomst: http://www.transsolar.com/ Ik zie vooral een grotere rol aan de voorzijde en meer samenwerking met de architect, niet als rol van projectmanager. Het is wel noodzakelijk dat de projectmanager er beter van doordrongen is wat de invloed van de gebruiker (en de vraag in het PvE) is op comfort en een goed werkende installatie.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up