Samenleven in verbondenheid

Samenleven in verbondenheid

Als gesproken wordt over duurzame energiesystemen en systemen om van gas af te komen, komt al snel de discussie op het onderwerp centrale of decentrale energieoplossingen en in het verlengde daarvan de discussie over individuele warmtepompen versus collectieve stadsverwarming. Voor nieuwbouw lijkt er consensus; voor grondgebonden woningen individuele warmtepompen, voor grootschalige gestapelde woningbouw collectieve (stads)verwarming met daartussen het dal van verwarring. Voor de bestaande bouw ligt het complexer.

Ikzelf ben zeer terughoudend over de (monsterlijke) hybrides van warmtepomp/gasketels, omdat dit betekent dat we onnodig vast blijven houden aan gas en daarmee aan de macht van de fossiele industrie. Dat is vanuit CO2-uitstoot niet wenselijk, maar wat in mijn ogen absoluut onderbelicht blijft, is het veiligheidsaspect van aardgas met meer dan 100 gewonden en 5 doden per jaar1). Ik vrees dat dat met veroudering van de infrastructuur toe zal nemen.

De uiteindelijke route voor de gebouwde omgeving is in 99% van de gevallen daarom all-electric of het warmtenet. Geen groengas, pellets of waterstof. Daarover in een andere blog meer. Vanuit gebruikers is er een absolute voorkeur voor de all-electric, men voelt zich dan verbonden met het maatschappelijke duurzaamheidsvraagstuk maar niet gebonden aan een systeem. Ik ben er ook van overtuigd dat all-electric in de meeste gevallen de juiste oplossing is. Er is in mijn ogen echter nog sprake van een te beperkt goed en betaalbaar (warmtepomp)product in de markt voor de bestaande bouw. Oftewel er ligt nog een enorme ontwikkelopgave voor fabrikanten en leveranciers om met een beter product te komen.

Warmtenet voor gestapelde bouw

Een duurzaam warmtenet zou ook een forse bijdrage kunnen leveren om met name de gestapelde bouw van het gas af te krijgen. De aanpassing is relatief eenvoudig en het zorgt voor weinig gedoe voor de consument door de beperkte aanpassing in de woning. Je zou kunnen zeggen, stadsverwarming heeft ijzersterke voordelen. We zijn echter op verschillende plekken betrokken bij projecten met stadsverwarming en daar is bij (potentiele) gebruikers een enorme weerstand tegen de stadsverwarming. Dat gaat zelfs zo ver dat enkele woningcorporaties van bestaande flats van hun bestaande warmtenetaansluiting afwillen vanwege de klachten van hun huurders. De argumenten zijn: duur, arrogant en monopolistisch gedrag en gebondenheid. Ik vraag me daarbij af of ‘duur’ en ‘gebondenheid’ wel twee aparte argumenten zijn.

Als de prijs alleszins acceptabel is en er geen betere alternatieven zijn zal die gebondenheid niet zo spelen. Andersom, men gaat pas echt rationeel kijken naar de prijs en vergelijken met andere alternatieven zodra men niet meer gebonden is aan een warmteleverancier. Een conclusie zou dan wel eens kunnen zijn dat, alles overziende, het minder duur is dan men dacht. Stadsverwarmingsleveranciers willen leveringscontracten afsluiten van minimaal 25 jaar of meer met een beroep op zekerheid ten aanzien van de rentabiliteit en hoge voorinvesteringen in de infrastructuur. Goed beschouwd lopen ze achter en zijn ze nog erg star. Vastgoed en huurwoningen kunnen tegenwoordig voor een periode van een jaar of minder worden gehuurd, terwijl de investeringen daarin over een zelfde termijn worden afgeschreven als stadsverwarmingsnetten.

Binden in plaats van gevangen houden

Oftewel het kan wel en het wordt, gezien de noodzaak om weerstanden voor duurzame alternatieven te overwinnen, ook hoog tijd dat stadsverwarmingsmarkt in beweging komt en daarmee indirect ook het signaal afgeeft in haar eigen product te geloven. Dat betekent concreet opzegtermijnen terugbrengen naar minder dan een jaar en ook daadwerkelijk de vrijheid bieden om afscheid te nemen. Open warmtenetten met meerdere aanbieders en een netbeheerder kunnen hierin ook een rol spelen. Het zou enorm schelen in de publieke weerstand tegen stadverwarming en daarmee tegen één van de oplossingen om van het gas af te gaan. En tot slot, het dwingt ze om de klanten aan zich te binden in plaats van gevangen te houden. Uiteindelijk komt het neer op leven in verbondenheid en niet gebondenheid.

In de aanloop naar het Duurzaam Gebouwd Congres publiceert Duurzaam Gebouwd expertblogs als onderdeel van een 10-punten Expertplan, dat op het congres wordt gepresenteerd. Bekijk de website van het Duurzaam Gebouwd Congres en koop direct kaarten

Bron: Registratie van gasinstallatieongevallen achter de meter, jaaroverzicht 2015, KIWA

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c184 c225 c295
Dag tegen gas: help Oekraïne en het klimaat en geef tegengas

Dag tegen gas: help Oekraïne en het klimaat ...

24 mrt om 16:01 uur
timer 2 min

Om de Russische invasie van Oekraïne financieel en moreel tegen te werken, hebben experts op het gebied van ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243
Lokaal snoeihout zorgt voor verwarming gasloze wijk Lelystad

Lokaal snoeihout zorgt voor verwarming gasloze ...

27-12-2021 om 12:01 uur
timer 1 min

Met de warmte uit een biomassacentrale op een steenworp afstand van de Warande-wijk kunnen 1500 woningen en een ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243 c245
Save the date: Nationaal Gezonde Scholen Congres

Save the date: Nationaal Gezonde Scholen Congres

23-07-2021 om 14:25 uur

Je bent schoolbestuurder, beleidsadviseur of ontwerper en je bent dagelijks bezig scholen optimaal in te richten ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243
Wat kunnen we leren van de aardgastransitie uit de jaren 60?

Wat kunnen we leren van de aardgastransitie ...

19-04-2021 om 10:01 uur
timer 6 min

Met een indrukwekkende propagandacampagne, duizenden kilometers leidingwerk en miljoenen apparaten die werden ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c237 c243
Utrecht aan de slag met Buurt Bouwdoos Warmtetransitie

Utrecht aan de slag met Buurt Bouwdoos Warmtetransitie

12-04-2021 om 10:01 uur
timer 5 min

“De Buurt Bouwdoos Warmtetransitie is een heel mooi concept dat we graag in heel Nederland  benut willen ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243
Nieuwe City Deal verbindt energietransitie aan leefbaarheid

Nieuwe City Deal verbindt energietransitie aan ...

05-03-2021 om 15:01 uur

Het vinden van slimme koppelingen tussen de energietransitie en het verbeteren van de leefbaarheid en de kansen ...

Lees verder »

c21 c160 c184 c225 c263
Eeuwenoud provinciehuis Groningen van het gas af

Eeuwenoud provinciehuis Groningen van het gas ...

02-02-2021 om 09:01 uur
timer 6 min

Groningen draaide afgelopen zomer definitief de gaskraan dicht. Althans, de toevoer van aardgas naar het provinciehuis. ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c237 c243
2021, jaar van de waarheid voor transitievisie warmte

2021, jaar van de waarheid voor transitievisie ...

31-12-2020 om 09:01 uur
timer 2 min

Elke Nederlandse gemeente moet voor eind 2021 een transitievisie warmte hebben opgesteld. Maar wat is een transitievisie ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c277
Parkrijk: duurzame, klimaatadaptieve woonwijk met deelmobiliteit

Parkrijk: duurzame, klimaatadaptieve woonwijk ...

18-12-2020 om 10:01 uur
timer 2 min

De gemeente Rijswijk en ontwikkelingscombinatie Harnaschpolder CV ondertekenden deze week een realisatieovereenkomst ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243
Experimentele verwarming op waterstof in Uithoorn

Experimentele verwarming op waterstof in Uithoorn

15-12-2020 om 10:01 uur
timer 2 min

Waterstof dat stroomt door het bestaande aardgasnet in Uithoorn. Dat is sinds vrijdag realiteit nu daar veertien ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243
Bestaande wijken energieneutraal zónder externe warmtebron

Bestaande wijken energieneutraal zónder ...

14-12-2020 om 10:01 uur
timer 3 min

Een zonnewarmtenet blijkt technisch en financieel haalbaar om bestaande wijken te verduurzamen en aardgasvrij ...

Lees verder »

c21 c125 c160 c184 c225
Bewoners bang om verkeerde keuze in energietransitie te maken

Bewoners bang om verkeerde keuze in energietransitie ...

08-12-2020 om 13:01 uur
timer 1 min

De Bouwagenda stopt er na de Tweede Kamerverkiezingen mee. “Tot die tijd zijn we onverminderd hard aan het ...

Lees verder »

Reacties

Interessant artikel! Je stelt: "Er is in mijn ogen echter nog sprake van een te beperkt goed en betaalbaar (warmtepomp)product in de markt voor de bestaande bouw. Oftewel er ligt nog een enorme ontwikkelopgave voor fabrikanten en leveranciers om met een beter product te komen" Let wel dat al aan betere en betaalbare warmtepompen wordt gewerkt. Zelfs zonder bewegende delen; geluids- en onderhoudsvrij! Deze pomp zou perfect passen in bestaande niet gestapelde woningen. Ook de COP-waarde wordt een factor 3 hoger! Kijk eens op: https://www.ecn.nl/nl/nieuws/newsletter-nl/archief-2009/januari-2009/warmtepomp/ En: http://www.blueheartenergy.com/#About%20us ‘k Heb reeds 18 jr. (kleine) zonnepanelen en voor 6 jaar uitgebreid tot zelfvoorzienend; ja zelfs ca. 1000kWh/jaar “over”. Ideaal om een warmtepomp mee te voeden. Eventueel nog uit te breiden.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up