Sociale duurzaamheid: sleutel voor succes?

Sociale duurzaamheid: sleutel voor succes?

De transitie naar een circulaire economie krijgt steeds meer aandacht, ook in de bouw- en installatiesector. Terecht, want de bouw is een materiaal-intensieve sector waardoor de impact en de uitdaging voor circulariteit hoog zijn. Tot op heden is dit echter een vrij technische discussie gebleven; de gebouwgebruiker staat er buiten. Terecht?

De impact van een andere manier van bouwen, van andersoortige materialen en van een veranderende kijk op het eigendom daarvan is groot en kan dit ook zijn voor de gebruiker van het gebouw. Maar alleen als een gebouw voor de gebruikers duurzaam is, kan het ook technisch en economisch duurzaam zijn. Maar hoe breng je die impact in beeld?

Definities voor circulaire economie

De definitie van een circulaire economie ligt nog niet vast. RVO omschrijft het als volgt: ‘Circulair bouwen helpt de materiaalbehoefte verminderen. Door efficiënter te ontwerpen, multifunctioneel te bouwen en de levensduur van gebouwen en bouwdelen te verlengen.’ Ook MVO Nederland benadrukt naast materiaalkringlopen het belang van flexibele inzet van gebouwen. Marlies Pierik van Duurzaam Gebouwd-partner AKD wijst op de noodzakelijke samenhang tussen technologie en samenwerkingsmodellen.

De uitgangspunten van die circulaire economie toegepast op de bouwsector leidt tot circulair bouwen. De eerste kennismaking zal voor velen het begrip cradle-to-cradle zijn geweest. De daaraan ontleende slogan ‘afval is voedsel’ zette aan tot een fundamentele herziening van de manier waarop tegen bouw- en sloopafval aangekeken werd. Op het vlak van materiaaltoepassing zijn er dan ook al diverse innovaties toegepast. Integratie van de andere aspecten van de circulaire economie, zoals de andere kijk op eigendom, staan nog in de kinderschoenen. Opvallend is dat er geen enkele aandacht lijkt te zijn voor de gebruikers van gebouwen.

Circulariteit als randvoorwaarde

De gebouwde omgeving is bedoeld voor mensen om te werken, wonen en recreëren. Duurzaamheid draait om People, Planet en Prosperity; circulariteit is een randvoorwaarde hiervoor. Een centrale rol voor gebouwgebruikers lijkt daarmee essentieel. De dagelijkse praktijk is anders. Discussies over duurzaamheid en circulariteit gaan primair over energie en materialen, met de haalbare business-case als scherprechter. Prima voor Planet en Prosperity, maar waar is People?

Gebouwen hebben invloed op mensen: op ons comfort, onze gezondheid, onze veiligheid, kortom op ons welbevinden. De invloed van onze gebouwde omgeving op ons allemaal is enorm: dat is de sociale impact. Die impact is grotendeels verborgen en weegt onvoldoende mee in de keuzes die we over onze gebouwen maken, zowel in de oude economie als bij het ontwikkelen van een circulair alternatief.

Ruimere materiaalkringlopen

Gebouwgebruikers en een circulaire economie beïnvloeden elkaar wederzijds. Gebouwgebruikers zijn primair consumenten, die een andere vorm van bezit van gebouwen of andere gebouwcomponenten moeten accepteren. Maar gebouwgebruikers hebben meer invloed. Gebouwen die een positieve invloed hebben op hun gebruikers, worden beter gewaardeerd en intensiever en toch zorgvuldiger gebruikt. Ze ontwikkelen daardoor een hogere waarde. Bovendien kan verwacht worden dat dergelijke gebouwen, ondanks jarenlang intensief en sterk wisselend gebruik, niet snel gesloopt worden. Daarmee worden materiaalkringlopen ruimer. Door het jarenlange intensieve gebruik neemt het beslag op grondstoffen voor dat gebouw per saldo af: we doen meer met minder. Het is daarmee van belang om de aspecten die deze gebruikersinvloed bepalen, weer te geven.

Inzicht in sociale duurzaamheid

Om tegemoet te komen aan de vraag naar inzicht in de sociale duurzaamheid van de gebouwde omgeving is AQSI ontwikkeld. AQSI is een acroniem voor ‘Assessing and Qualifying on Social Impact’ en is ontwikkeld door Nieman Raadgevende Ingenieurs op initiatief van Rockwool Benelux op basis van de internationale bepalingsmethode EN-16309. Het is een open framework van relevante aspecten voor een oordeel over de sociale duurzaamheid. AQSI geeft op een gestructureerde manier inzicht in de mate van sociale duurzaamheid en brengt deze op een transparante wijze in beeld.

AQSI is zelfstandig te gebruiken voor een assessment van de sociale duurzaamheid van een gebouw en is aanvullend op bestaande methoden als BREEAM en GPR, zonder de pretentie te hebben zelf een dergelijk label te zijn.  

Boost naar duurzaam gebouwde omgeving

Inzicht in de sociale duurzaamheid van een gebouw is cruciaal voor een beoordeling van de duurzaamheid van een gebouw. Door de gebouwgebruiker te begrijpen en daar naar te handelen, neemt de kwaliteit van een gebouw toe en daarmee de intrinsieke waarde. AQSI is in dit verband een praktisch hulpmiddel om dat noodzakelijke inzicht te ontwikkelen en de juiste keuzes te maken voor het gebouw en de gebruikers.

De ontwikkeling naar een circulaire economie is pas net gestart. De vooruitzichten zijn goed, maar de uitdagingen zijn groot. De bouwsector vormt een logische schakel in die circulaire toekomst. Rekening houden met de impact voor de gebouwgebruikers lijkt in eerste instantie een complicerende factor. Het kan de sleutel zijn tot brede acceptatie en daarmee een boost voor de ontwikkeling naar een integraal duurzame gebouwde omgeving.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

Hoe overwin je de weerstand tegen verduurzaming?

Hoe overwin je de weerstand tegen verduurzaming?

6 feb om 10:00 uur
timer 7 min

Duurzame bedrijvendokter Jaap de Vries over desinformatie, blauwe diesel en iPads op wielen. Velen zoeken ...

Lees verder »

Energietransitie kan circulariteit dwars zitten

Energietransitie kan circulariteit dwars zitten

24 jan om 11:00 uur
timer 5 min

Rapport 'Circulaire Economie in kaart' biedt kansen en bedreigingen. Hoe circulair is een nieuwe warmtepomp? En ...

Lees verder »

Jaap de Vries: duurzame bedrijvendokter

Jaap de Vries: duurzame bedrijvendokter

22 jan om 12:01 uur
timer 6 min

Met tientallen samenwerkingsprojecten maakte Jaap de Vries naam in Friesland: “Als je voldoende koplopers ...

Lees verder »

Duurzaam Gebouwd Magazine #41: Klimaattechniek en Circulaire Economie

Duurzaam Gebouwd Magazine #41: Klimaattechniek ...

07-12-2018 om 07:00 uur

Het langverwachte Duurzaam Gebouwd #41 ligt op de mat. Dit keer belichten we de thema’s Klimaattechniek ...

Lees verder »

Fijn en gezond werken in kantoor sociaal domein Breda

Fijn en gezond werken in kantoor sociaal domein ...

28-11-2018 om 15:30 uur
timer 4 min

Het in 2017 opgeleverde kantoor van het sociaal domein van gemeente Breda combineert circulariteit, gezondheid ...

Lees verder »

'Winnaar Circulaire Ring, vertel nou eens hoe je dat doet?'

'Winnaar Circulaire Ring, vertel nou eens hoe ...

02-11-2018 om 08:00 uur
timer 4 min

Je zult hem maar winnen: de Circulaire Ring. Een award en titel die alleen voor de duurzaamste gemeente van Nederland ...

Lees verder »

‘Wij zijn klaar voor een definitieve switch naar de circulaire economie’

‘Wij zijn klaar voor een definitieve switch ...

01-11-2018 om 16:00 uur
timer 3 min

De kanteling richting een economie zonder afval is in volle gang. Overal in Nederland zien we initiatieven ontpoppen, ...

Lees verder »

'Demontabel bouwen is geen utopie meer'

'Demontabel bouwen is geen utopie meer'

26-10-2018 om 08:00 uur
timer 5 min

Al bijna 90 jaar voorziet voormalig familiebedrijf Aberson de bouw en vastgoed van oplossingen voor de verduurzaming ...

Lees verder »

'Tot 2030 miljard ton aan grondstoffen nodig'

'Tot 2030 miljard ton aan grondstoffen nodig'

18-10-2018 om 08:00 uur
timer 1 min

Om een circulaire bouweconomie te realiseren zijn duurzame winning van zand, grind, klei en gebruik van primaire ...

Lees verder »

Circularikoek

Circularikoek

14-09-2018 om 16:00 uur
timer 1 min

Met verbazing heb ik deze week gekeken naar een uitzending van Zembla. Kunststofgrasmatten dienen te worden gerecycled, ...

Lees verder »

Zoekt en gij zult verbinden…!

Zoekt en gij zult verbinden…!

05-09-2018 om 08:00 uur
timer 2 min

…… en verbinden, dat zullen we! Want wat een mooi nieuws. Een volgende mijlpaal voor Alba Concepts. ...

Lees verder »

Ontdekkingsreis moet mindset veranderen

Ontdekkingsreis moet mindset veranderen

03-09-2018 om 13:00 uur

Clean2Antartica startte met een nieuwe ontdekkingsreis: vanuit Amsterdam vertrok de Tallship Morgenster naar de ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up