Nieuw in Excel: de duurzaamheidsfunctie 

Nieuw in Excel: de duurzaamheidsfunctie 

In Excel bestaan verschillende functies om de waarde van financiële investeringen te berekenen. Denk aan IRR, NCW. TVT. Al deze functies zijn niet geschikt om de noodzakelijke energietransitie te ondersteunen. Er wordt een nieuwe functie verwacht, die niet alleen stuurt op financieel rendement.

De financiële sector hanteert standaard beoordelingscriteria voor investeringsbeslissingen. Alle hogescholen, universiteiten en MBA-programma’s wereldwijd onderwijzen deze methodes. Deze standaarden zijn de netto contante waarde-methode (NCW) en de interne rentevoet (IRR). Hierbij worden kasstromen op basis van de rendementseis teruggerekend naar het moment van investeren. Een ander veel gebruikt criterium is de terugverdientijd (TVT) voor investeringen met een korte looptijd.

Kenmerkend voor NCW en IRR is dat de waarde hoog is als op korte termijn positieve kasstromen binnenkomen. De IRR van een investering kan bijvoorbeeld 2 keer zo hoog zijn als in jaar 3 een eenmalige bate binnenkomt ten opzichte van een investering, waarbij dezelfde eenmalige bate in jaar 15 binnenkomt. Op basis van de IRR-hoogte wordt veelal de keuze voor een investering gemaakt.

Niet geschikt voor energietransitie

Voor de energietransitie zijn deze modellen vaak niet geschikt. Investeringen in de energie-infrastructuur hebben een looptijd van minstens 30 jaar. De huidige infrastructuur, binnen en buiten gebouwen, dient aangepast te worden. Dat vergt langetermijnvisie en het nemen van verantwoordelijkheid.

In 1959 werd onder de akker van boer Boon in Slochteren het eerste gas gevonden, in 1963 vond de eerste distributie plaats en in 1967 waren bijna alle woningen in Nederland op aardas aangesloten. Het oude energiesysteem dat bestond uit kolen en stookolie, werd door de overheid getransformeerd dankzij nieuwe wetgeving. Hadden ze toen een IRR of NCW berekening gemaakt, dan had dit besluit vast niet plaats gevonden. Thema’s als gezondheid, betrouwbaarheid en zelfvoorzienendheid waren de kernwaardes op basis waarvan de Gaswet toen werd ingevoerd.

Ketelhuis loskoppelen van gas

Ook binnen Unica hanteren we deze IRR en NCW voor onze opdrachtgevers en financiers. Zo hebben we technische concepten ontwikkeld om in enkele dagen een ketelhuis van gas los te koppelen en met duurzame techniek, op basis van groene stroom, gebouwen te verwarmen. Berekenen we de IRR en NCW, dan worden deze met name bepaald door de gas- en elektraprijzen van vandaag en de verwachte indexatie.

Het komt voor dat op dit moment het verschil tussen de elektraprijs en de gasprijs te laag is, waardoor de investering niet rendabel is voor een financier of gebouweigenaar. Op basis van de traditionele financiële besluitstructuren en de elektra- en gasprijs van vandaag leidt dit tot het plaatsen van een nieuwe gasgestookte ketel die de komende 15 tot zelfs 20 jaar staat te pruttelen. En hebben we een moment gemist om een gebouw los te koppelen van het gasnet. Wist u overigens dat de overheid via wetgeving fossiele brandstoffen nog steeds voor vele miljoenen subsidieert? Wanneer er een level-playing-field is voor duurzaam opgewekte elektra en het fossiel gas, was de keuze voor het ketelhuis vast een andere geweest.

Dat er geïnvesteerd dient te worden om de energietransitie te laten slagen, is iedereen mee eens. Echter, met deze standaard financiële beoordelingscriteria en verouderde wetgeving houden markt en overheid elkaar gegijzeld om de noodzakelijke energietransitie verder vorm te geven. Daarnaast worden niet-financiële waarden, zoals een gezonde toekomst en CO2-reductie, niet meegenomen in de Excel-formules.

Klimaatwet en Excel-functie

Ik ben inmiddels heel positief geworden: het nieuwe kabinet Rutte III wil vanuit de achterhoede van het peloton haasje-over springen en koploper energietransitie worden in Europa. Ik word liever wereldkampioen, maar Europees kampioen is al een mooie ambitie. De doelstelling om naar 49% CO2-reductie te komen ten opzichte van 1990, wordt binnenkort vertaald naar concrete maatregelen. De regering wil het Energieakkoord uit 2013 vóór de zomer van 2018 omgezet hebben in een nieuw Klimaatakkoord. Hierdoor kan de financiële impact van maatregelen in de nieuwe begroting tijdens Prinsjesdag 2018 gepresenteerd worden. Dit is een opstap richting de noodzakelijke Klimaatwet.

Daarnaast kijken verschillende financiële researchinstituten naar andere modellen om de niet-financiële impact van investeringen ook mee te nemen in financiële beoordelingscriteria. Wanneer er een algemeen geaccepteerd financieel duurzaamheidsmodel ontwikkeld is, neemt Microsoft dit vast over als standaard Excel-functie. Daarmee hebben we eindelijk een financiële tool, waarmee we goed onderbouwde, duurzame besluiten kunnen nemen.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c184 c225 c243
Wat kunnen we leren van de aardgastransitie uit de jaren 60?

Wat kunnen we leren van de aardgastransitie ...

19 apr om 10:01 uur
timer 6 min

Met een indrukwekkende propagandacampagne, duizenden kilometers leidingwerk en miljoenen apparaten die werden ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c237 c243
Utrecht aan de slag met Buurt Bouwdoos Warmtetransitie

Utrecht aan de slag met Buurt Bouwdoos Warmtetransitie

12 apr om 10:01 uur
timer 5 min

“De Buurt Bouwdoos Warmtetransitie is een heel mooi concept dat we graag in heel Nederland  benut willen ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243
Nieuwe City Deal verbindt energietransitie aan leefbaarheid

Nieuwe City Deal verbindt energietransitie aan ...

5 mrt om 15:01 uur

Het vinden van slimme koppelingen tussen de energietransitie en het verbeteren van de leefbaarheid en de kansen ...

Lees verder »

c21 c160 c184 c225 c263
Eeuwenoud provinciehuis Groningen van het gas af

Eeuwenoud provinciehuis Groningen van het gas ...

2 feb om 09:01 uur
timer 6 min

Groningen draaide afgelopen zomer definitief de gaskraan dicht. Althans, de toevoer van aardgas naar het provinciehuis. ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c237 c243
2021, jaar van de waarheid voor transitievisie warmte

2021, jaar van de waarheid voor transitievisie ...

31-12-2020 om 09:01 uur
timer 2 min

Elke Nederlandse gemeente moet voor eind 2021 een transitievisie warmte hebben opgesteld. Maar wat is een transitievisie ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c277
Parkrijk: duurzame, klimaatadaptieve woonwijk met deelmobiliteit

Parkrijk: duurzame, klimaatadaptieve woonwijk ...

18-12-2020 om 10:01 uur
timer 2 min

De gemeente Rijswijk en ontwikkelingscombinatie Harnaschpolder CV ondertekenden deze week een realisatieovereenkomst ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243
Experimentele verwarming op waterstof in Uithoorn

Experimentele verwarming op waterstof in Uithoorn

15-12-2020 om 10:01 uur
timer 2 min

Waterstof dat stroomt door het bestaande aardgasnet in Uithoorn. Dat is sinds vrijdag realiteit nu daar veertien ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243
Bestaande wijken energieneutraal zónder externe warmtebron

Bestaande wijken energieneutraal zónder ...

14-12-2020 om 10:01 uur
timer 3 min

Een zonnewarmtenet blijkt technisch en financieel haalbaar om bestaande wijken te verduurzamen en aardgasvrij ...

Lees verder »

c21 c125 c160 c184 c225
Bewoners bang om verkeerde keuze in energietransitie te maken

Bewoners bang om verkeerde keuze in energietransitie ...

08-12-2020 om 13:01 uur
timer 1 min

De Bouwagenda stopt er na de Tweede Kamerverkiezingen mee. “Tot die tijd zijn we onverminderd hard aan het ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243 c265
Betrokkenheid creëren in je aardgasvrije wijk

Betrokkenheid creëren in je aardgasvrije ...

19-11-2020 om 17:00 uur
timer 5 min

Luister naar alle stakeholders en creëer betrokkenheid in de wijk, zodat aardgasvrij bouwen kansrijk wordt. ...

Lees verder »

c21 c120 c160 c184 c225 c263
Uitkomsten innovatieprogramma Aardgasvrije en frisse basisscholen

Uitkomsten innovatieprogramma Aardgasvrije en ...

28-10-2020 om 09:32 uur

Het is alweer een tijdje terug dat ik voor Margrittes kunstwerk ‘Ceci n’est pas une pipe’ stond. ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243
‘Nederland verduurzamen doe je niet om rijk te worden’

‘Nederland verduurzamen doe je niet om ...

21-10-2020 om 10:01 uur
timer 6 min

Op een dag wilde Rense van Dijk zijn verwarmingsketel vervangen met een duurzaam alternatief. De zoektocht bracht ...

Lees verder »

Reacties

Interessant stuk, energietransitie vraagt zeker om lef en een lange termijn visie. Niet alles laat zich even makkelijk vangen in een rekenmodel, dat klopt. Maar Excel is geduldig qua aannames m.b.t. investeringshorizon bijvoorbeeld. En als je een MKBA maakt in plaats van een business case wordt het al een stuk beter mogelijk om ook niet-financiële effecten mee te nemen in de berekening. Alleen doorgaans is dat iets waar publieke opdrachtgevers om vragen en niet de private partijen. Daar kun je Excel moeilijk de schuld van geven.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up