Nieuw in Excel: de duurzaamheidsfunctie 

Nieuw in Excel: de duurzaamheidsfunctie 

In Excel bestaan verschillende functies om de waarde van financiële investeringen te berekenen. Denk aan IRR, NCW. TVT. Al deze functies zijn niet geschikt om de noodzakelijke energietransitie te ondersteunen. Er wordt een nieuwe functie verwacht, die niet alleen stuurt op financieel rendement.

De financiële sector hanteert standaard beoordelingscriteria voor investeringsbeslissingen. Alle hogescholen, universiteiten en MBA-programma’s wereldwijd onderwijzen deze methodes. Deze standaarden zijn de netto contante waarde-methode (NCW) en de interne rentevoet (IRR). Hierbij worden kasstromen op basis van de rendementseis teruggerekend naar het moment van investeren. Een ander veel gebruikt criterium is de terugverdientijd (TVT) voor investeringen met een korte looptijd.

Kenmerkend voor NCW en IRR is dat de waarde hoog is als op korte termijn positieve kasstromen binnenkomen. De IRR van een investering kan bijvoorbeeld 2 keer zo hoog zijn als in jaar 3 een eenmalige bate binnenkomt ten opzichte van een investering, waarbij dezelfde eenmalige bate in jaar 15 binnenkomt. Op basis van de IRR-hoogte wordt veelal de keuze voor een investering gemaakt.

Niet geschikt voor energietransitie

Voor de energietransitie zijn deze modellen vaak niet geschikt. Investeringen in de energie-infrastructuur hebben een looptijd van minstens 30 jaar. De huidige infrastructuur, binnen en buiten gebouwen, dient aangepast te worden. Dat vergt langetermijnvisie en het nemen van verantwoordelijkheid.

In 1959 werd onder de akker van boer Boon in Slochteren het eerste gas gevonden, in 1963 vond de eerste distributie plaats en in 1967 waren bijna alle woningen in Nederland op aardas aangesloten. Het oude energiesysteem dat bestond uit kolen en stookolie, werd door de overheid getransformeerd dankzij nieuwe wetgeving. Hadden ze toen een IRR of NCW berekening gemaakt, dan had dit besluit vast niet plaats gevonden. Thema’s als gezondheid, betrouwbaarheid en zelfvoorzienendheid waren de kernwaardes op basis waarvan de Gaswet toen werd ingevoerd.

Ketelhuis loskoppelen van gas

Ook binnen Unica hanteren we deze IRR en NCW voor onze opdrachtgevers en financiers. Zo hebben we technische concepten ontwikkeld om in enkele dagen een ketelhuis van gas los te koppelen en met duurzame techniek, op basis van groene stroom, gebouwen te verwarmen. Berekenen we de IRR en NCW, dan worden deze met name bepaald door de gas- en elektraprijzen van vandaag en de verwachte indexatie.

Het komt voor dat op dit moment het verschil tussen de elektraprijs en de gasprijs te laag is, waardoor de investering niet rendabel is voor een financier of gebouweigenaar. Op basis van de traditionele financiële besluitstructuren en de elektra- en gasprijs van vandaag leidt dit tot het plaatsen van een nieuwe gasgestookte ketel die de komende 15 tot zelfs 20 jaar staat te pruttelen. En hebben we een moment gemist om een gebouw los te koppelen van het gasnet. Wist u overigens dat de overheid via wetgeving fossiele brandstoffen nog steeds voor vele miljoenen subsidieert? Wanneer er een level-playing-field is voor duurzaam opgewekte elektra en het fossiel gas, was de keuze voor het ketelhuis vast een andere geweest.

Dat er geïnvesteerd dient te worden om de energietransitie te laten slagen, is iedereen mee eens. Echter, met deze standaard financiële beoordelingscriteria en verouderde wetgeving houden markt en overheid elkaar gegijzeld om de noodzakelijke energietransitie verder vorm te geven. Daarnaast worden niet-financiële waarden, zoals een gezonde toekomst en CO2-reductie, niet meegenomen in de Excel-formules.

Klimaatwet en Excel-functie

Ik ben inmiddels heel positief geworden: het nieuwe kabinet Rutte III wil vanuit de achterhoede van het peloton haasje-over springen en koploper energietransitie worden in Europa. Ik word liever wereldkampioen, maar Europees kampioen is al een mooie ambitie. De doelstelling om naar 49% CO2-reductie te komen ten opzichte van 1990, wordt binnenkort vertaald naar concrete maatregelen. De regering wil het Energieakkoord uit 2013 vóór de zomer van 2018 omgezet hebben in een nieuw Klimaatakkoord. Hierdoor kan de financiële impact van maatregelen in de nieuwe begroting tijdens Prinsjesdag 2018 gepresenteerd worden. Dit is een opstap richting de noodzakelijke Klimaatwet.

Daarnaast kijken verschillende financiële researchinstituten naar andere modellen om de niet-financiële impact van investeringen ook mee te nemen in financiële beoordelingscriteria. Wanneer er een algemeen geaccepteerd financieel duurzaamheidsmodel ontwikkeld is, neemt Microsoft dit vast over als standaard Excel-functie. Daarmee hebben we eindelijk een financiële tool, waarmee we goed onderbouwde, duurzame besluiten kunnen nemen.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c184 c225 c243
Veel budget voor aardgasvrije renovatiearrangementen

Veel budget voor aardgasvrije renovatiearrangementen

18 feb om 10:01 uur
timer 2 min

De grootschalige renovatie van de gebouwde omgeving vraagt om zogenaamde aardgasvrije renovatiearrangementen. ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243
Building Holland 2020 laat je de toekomst van bio- en groengas ontdekken

Building Holland 2020 laat je de toekomst van ...

14 feb om 08:00 uur
timer 1 min

Sinds een aantal jaren is #VanGasLos een even simpele als bekende slogan, maar gaan we wel van het gas af of gaat ...

Lees verder »

c21 c125 c184 c225 c243
Primagaz Benelux sluit zich aan bij Duurzaam Gebouwd

Primagaz Benelux sluit zich aan bij Duurzaam ...

12 feb om 13:01 uur
timer 3 min

Primagaz Benelux, leverancier van duurzaam biopropaangas voor particulieren en professionals, heeft zich als partner ...

Lees verder »

c21 c135 c184 c225 c243
Verduurzamen van gemeentelijk vastgoed in ’s-Hertogenbosch: ‘Gewoon beginnen!’

Verduurzamen van gemeentelijk vastgoed in ’s-Hertogenbosch: ...

22 jan om 10:01 uur
timer 7 min

Nederlandse gemeenten buigen zich as we speak over een gigantische opgave: het invullen van een visie voor een ...

Lees verder »

c21 c134 c135 c184 c225
Rotterdam verkent 12 wijken voor aardgasvrije gebiedsaanpak

Rotterdam verkent 12 wijken voor aardgasvrije ...

21 jan om 16:01 uur
timer 1 min

Rotterdam zet een volgende stap naar een aardgasvrije stad met een verkenning van twaalf wijken. Hierin wordt ...

Lees verder »

c21 c26 c184 c243
‘Vraag uit op CO2-ambities, niet op energie’

‘Vraag uit op CO2-ambities, niet op energie’

20 jan om 13:01 uur
timer 4 min

Het aantal projecten dat voor CO2-reductie gaat, groeit. Een grotere inzet op CO2 is de toekomst, als het aan ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c244
Circulair denken in Drenthe ver doorgevoerd

Circulair denken in Drenthe ver doorgevoerd

16 jan om 10:00 uur
timer 7 min

In Drenthe staat een huis. En in dat huis woont architect Pieter Brink. Voor de rest is alles anders dan je van ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243
Snelle Duurzame Gedragscommunity

Snelle Duurzame Gedragscommunity

7 jan om 10:00 uur
timer 2 min

Het wennen aan een verduurzaamde woning vraagt van elke bewoner een ander, nieuw gedrag. Om die verduurzaming ...

Lees verder »

c21 c120 c184 c225
Woonwaard laatste winnaar WoCo25, ook kansrijk in 2020

Woonwaard laatste winnaar WoCo25, ook kansrijk ...

05-12-2019 om 10:00 uur
timer 3 min

Woningcorporatie Woonwaard is de laatste winnaar van de WoCo25, een van de Nederlandse Duurzaam Bouwen Awards. ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243
Dwingen kan niet, maar wachten ook niet

Dwingen kan niet, maar wachten ook niet

14-11-2019 om 10:00 uur
timer 5 min

Bij het verduurzamen van de woningvoorraad dienen professionele marktpartijen het voortouw te nemen, betoogt Karin ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243
Effecten van bewonersgedrag in verduurzaamde woningen

Effecten van bewonersgedrag in verduurzaamde ...

05-11-2019 om 15:00 uur
timer 5 min

Deskundigen van de Gedragscommunity spraken onlangs over het gedrag van mensen in een verduurzaamde woning en ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243
Duurzame huizen zetten deuren wagenwijd open

Duurzame huizen zetten deuren wagenwijd open

29-10-2019 om 12:00 uur
timer 1 min

Tijdens de Nationale Duurzame Huizen Route (2 & 9 november) laten huiseigenaren in heel Nederland ...

Lees verder »

Reacties

Interessant stuk, energietransitie vraagt zeker om lef en een lange termijn visie. Niet alles laat zich even makkelijk vangen in een rekenmodel, dat klopt. Maar Excel is geduldig qua aannames m.b.t. investeringshorizon bijvoorbeeld. En als je een MKBA maakt in plaats van een business case wordt het al een stuk beter mogelijk om ook niet-financiële effecten mee te nemen in de berekening. Alleen doorgaans is dat iets waar publieke opdrachtgevers om vragen en niet de private partijen. Daar kun je Excel moeilijk de schuld van geven.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up