Circulair versus duurzaam versus energieneutraal bouwen

Circulair versus duurzaam versus energieneutraal bouwen

Slechts 5.000 Chileense peso's kostten de patroeska-poppetjes die ik voor deze blog kocht in een winkeltje in Castro, een schilderachtig stadje op het eiland Chiloë in Chili. Ze zijn in mijn ogen perfect geschikt om de ogenschijnlijke dilemma's tussen duurzaam-, circulair,- en energieneutraal-bouwen te laten verdwijnen.

Bekijk de afbeelding op volledige grootte

In 2017 heb ik het Transitieteam mogen ondersteunen, dat onder leiding van Elphi Nelissen de Transitieagenda 2018-2021 voor de circulaire Bouweconomie heeft opgesteld. Deze agenda zal op 15 januari samen met de agenda's voor voedsel, kunststoffen, maakindustrie en consumenten worden aangeboden aan de Tweede Kamer. Tijdens het ontwikkelproces is veelvuldig gediscussieerd over de overeenkomsten, verschillen en hiërarchie tussen de begrippen duurzaam, circulair en energieneutraal. De visies en meningen daarover bleken stevig te verschillen.

Ook op DuurzaamGebouwd.nl valt geregeld de verzuchting te lezen dat er een beetje een wirwar aan begrippen en definities is ontstaan. Dit terwijl een gedeelde taal juist zo belangrijk is om samen te werken aan het realiseren van ambities. Zo stelt De Bouwagenda voor alle opgenomen sectoren dat deze zowel circulair als energieneutraal zullen moeten worden.

Hoogwaardig hergebruik

De circulaire Bouweconomie is gericht op het minimaliseren van het gebruik van eindige grondstoffen en het hoogwaardig hergebruik van vrijkomende materialen. De exacte definitie zal op 15 januari worden onthuld. Omdat aardgas en steenkolen de meest gebruikte grondstoffen zijn in de Bouweconomie, is het onmogelijk een circulaire Bouweconomie te realiseren zonder een drastische beperking van het energiegebruik. Er is sprake van een eenzijdige afhankelijkheid; energieneutraal is mogelijk zonder circulair te zijn, circulair zijn is niet mogelijk zonder energieneutraal te zijn. Ofwel circulair voegt een nieuwe dimensie toe aan energieneutraal. Hetzelfde geldt naar duurzaamheid (3P), ook dit begrip voegt dimensies toe aan circulariteit, bijvoorbeeld de sociale dimensie. Zo zijn de begrippen niet strijdig, maar eenzijdig afhankelijk van elkaar en vormen als het ware een mooie reeks met een toenemende complexiteit.

De poppetjes verbeelden dit in mijn ogen perfect; energieneutraal, circulair en duurzaam zijn drie overtreffende begrippen, die niet zonder elkaar kunnen. Lange vakanties en verre reizen werpen soms onverwachte vruchten af.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

Circulaire bouw en samenwerking tijdens Gamechangers in de Bouw & Infra

Circulaire bouw en samenwerking tijdens Gamechangers ...

9 sep om 08:00 uur
timer 1 min

Gamechangers in de Bouw & Infra zet koplopers op het podium die je alles vertellen over de verbinding ...

Lees verder »

Split incentive? Circulair opgelost!

Split incentive? Circulair opgelost!

30 aug om 17:00 uur
timer 3 min

De split incentive is vaak een drempel om niet te verduurzamen. De eigenaar van het pand investeert immers in ...

Lees verder »

Ebook Circulair bouwen met BIM

Ebook Circulair bouwen met BIM

In de gratis Ebook 'Circulair bouwen met BIM' brengen we je opnieuw op de hoogte omtrent de stand van zaken in ...
Modulair schoolgebouw in Amsterdam dankzij Brexit

Modulair schoolgebouw in Amsterdam dankzij Brexit

30 aug om 11:00 uur
timer 2 min

De Amsterdam International Community School, de expatschool in Amsterdam, opende gisteren de deuren van een nieuw ...

Lees verder »

Handreiking Losmaakbaarheid geeft aanbestedingsadvies

Handreiking Losmaakbaarheid geeft aanbestedingsadvies

25 jul om 11:00 uur
timer 1 min

PIANOo en Rijkswaterstaat sloegen de handen ineen voor een handreiking Losmaakbaarheid. In de publicatie lees ...

Lees verder »

'Experimenteren en innoveren essentieel voor duurzaam inkopen'

'Experimenteren en innoveren essentieel voor ...

18 jul om 13:00 uur
timer 9 min

Lef tonen en nieuwe vormen van samenwerken vormen de sleutel naar een duurzamer, meer circulair inkoop- en aanbestedingsproces. ...

Lees verder »

Remontabel kantoorgebouw haalt natuur naar binnen

Remontabel kantoorgebouw haalt natuur naar binnen

11 jul om 11:00 uur
timer 3 min

In Driebergen verrijst een volledig remontabel kantoorpand, met een duurzaamheidsniveau dat ligt op BREEAM Outstanding. ...

Lees verder »

Bedrijven ontwikkelen circulair product binnen 150 dagen

Bedrijven ontwikkelen circulair product binnen ...

11 jun om 11:00 uur
timer 3 min

Lukt het om binnen 150 dagen een nieuw circulair product te ontwikkelen met marktpotentie? De bedrijven ENGIE, ...

Lees verder »

'Circulair bouwen is uiteindelijk goedkoper'

'Circulair bouwen is uiteindelijk goedkoper'

1 mei om 11:00 uur
timer 6 min

De transitieagenda Circulaire Bouweconomie stelt een duidelijk doel: uiterlijk in 2050 moet de gebouwde leefomgeving ...

Lees verder »

Circulair en veilig bouwen: herbezinning juridische kaders

Circulair en veilig bouwen: herbezinning juridische ...

24 apr om 14:30 uur
timer 4 min

Hoogleraar privaatrecht Stéphanie van Gulijk is gespecialiseerd in bouwrecht en hield onlangs een interessante ...

Lees verder »

Hoe voorkom je een ramp als met de brug in Genua?

Hoe voorkom je een ramp als met de brug in Genua?

19 apr om 15:15 uur
timer 4 min

In drie bijeenkomsten werd onlangs de toekomst van de kunstwerken in de openbare ruimte besproken. Met vooral aandacht ...

Lees verder »

Drinkwaterbedrijven gaan voor circulair grondstoffenpaspoort

Drinkwaterbedrijven gaan voor circulair grondstoffenpaspoort

19 apr om 08:00 uur
timer 2 min

De tien Nederlandse drinkwaterbedrijven vragen hun leveranciers van leidingmateriaal om een objectief circulair ...

Lees verder »

Reacties

Circulariteit gaat over het behoud van grondstoffen - alle grondstoffen, voor alle mensen, zolang de mens als soort bestaat en dat vormgegeven binnen een economisch systeem, hoe dat er ook uitziet. Het gaat over grondstoffen én mensen en over de mogelijkheid om te behouden op de extreem lange termijn. Een daadwerkelijk circulaire economie is mondiaal mogelijk met medewerking van alle mensen, en dat is mogelijk indien de transitie een rol kán gaan spelen bij alle mensen. Wanneer mensen op een (naar onze begrippen) aanvaardbaar welvaartsniveau kunnen leven is een gesprek over aanpassingen in hun gedrag, hun leven om de wereld circulair te maken wellicht mogelijk. Het gaat om een wereldwijde mindset shift bij ons zelf: dat het om de totale keten gaat van zowel grondstoffen als mensen, vóór, tijdens en na de gebruiksperiode. Dat het om de bereidheid gaat om die keten te willen analyseren met de werkelijke feiten, los van certificaten en puntensystemen. Dat het om de bereidheid gaat om de kennis van die analyse in te zetten om processen ingrijpend te veranderen. Dat het gaat om de bereidheid om transparant te zijn over de keten. Dat het gaat om de bereidheid om in te zien dat er twee gelijktijdige transities nodig zijn: 1. optimaliseren van lineaire cycli (middels de R-fasen refurbish, resuse etc) voor alles wat zich al in de huidige economie bevindt en niet geschikt is voor volledig behoud, en 2. een start maken met de ontwikkelen van grondstofgebruik dat wel geschikt is voor volledig behoud.

Over definities: misschien ook de hoogste tijd het begrip "energieneutraal" te dumpen. Slaat natuurkundig binnen de context van de bouw helemaal nergens op. Even als Circulair. Natuurlijke processen zijn regeneratief en maken per definitie gebruik van externe energie bronnen. Het lijkt me al met al niet erg slim cruciaal beleid uit te zetten op basis van niet diepgaand wetenschappelijk onderbouwde begrippen.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up