Circulair versus duurzaam versus energieneutraal bouwen

Circulair versus duurzaam versus energieneutraal bouwen

Slechts 5.000 Chileense peso's kostten de patroeska-poppetjes die ik voor deze blog kocht in een winkeltje in Castro, een schilderachtig stadje op het eiland Chiloë in Chili. Ze zijn in mijn ogen perfect geschikt om de ogenschijnlijke dilemma's tussen duurzaam-, circulair,- en energieneutraal-bouwen te laten verdwijnen.

Bekijk de afbeelding op volledige grootte

In 2017 heb ik het Transitieteam mogen ondersteunen, dat onder leiding van Elphi Nelissen de Transitieagenda 2018-2021 voor de circulaire Bouweconomie heeft opgesteld. Deze agenda zal op 15 januari samen met de agenda's voor voedsel, kunststoffen, maakindustrie en consumenten worden aangeboden aan de Tweede Kamer. Tijdens het ontwikkelproces is veelvuldig gediscussieerd over de overeenkomsten, verschillen en hiërarchie tussen de begrippen duurzaam, circulair en energieneutraal. De visies en meningen daarover bleken stevig te verschillen.

Ook op DuurzaamGebouwd.nl valt geregeld de verzuchting te lezen dat er een beetje een wirwar aan begrippen en definities is ontstaan. Dit terwijl een gedeelde taal juist zo belangrijk is om samen te werken aan het realiseren van ambities. Zo stelt De Bouwagenda voor alle opgenomen sectoren dat deze zowel circulair als energieneutraal zullen moeten worden.

Hoogwaardig hergebruik

De circulaire Bouweconomie is gericht op het minimaliseren van het gebruik van eindige grondstoffen en het hoogwaardig hergebruik van vrijkomende materialen. De exacte definitie zal op 15 januari worden onthuld. Omdat aardgas en steenkolen de meest gebruikte grondstoffen zijn in de Bouweconomie, is het onmogelijk een circulaire Bouweconomie te realiseren zonder een drastische beperking van het energiegebruik. Er is sprake van een eenzijdige afhankelijkheid; energieneutraal is mogelijk zonder circulair te zijn, circulair zijn is niet mogelijk zonder energieneutraal te zijn. Ofwel circulair voegt een nieuwe dimensie toe aan energieneutraal. Hetzelfde geldt naar duurzaamheid (3P), ook dit begrip voegt dimensies toe aan circulariteit, bijvoorbeeld de sociale dimensie. Zo zijn de begrippen niet strijdig, maar eenzijdig afhankelijk van elkaar en vormen als het ware een mooie reeks met een toenemende complexiteit.

De poppetjes verbeelden dit in mijn ogen perfect; energieneutraal, circulair en duurzaam zijn drie overtreffende begrippen, die niet zonder elkaar kunnen. Lange vakanties en verre reizen werpen soms onverwachte vruchten af.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

Duurzaamheid gaat niet over een nacht ijs

Duurzaamheid gaat niet over een nacht ijs

11 feb om 11:00 uur
timer 5 min

Moeilijk hoeft circulair aanbesteden niet te zijn, aldus Lukas Pepping (Antea Group Nederland). Als je in de aanbesteding ...

Lees verder »

Circulair aanbesteden in de praktijk: workshops van het DGC

Circulair aanbesteden in de praktijk: workshops ...

1 feb om 08:00 uur
timer 1 min

Eerder lieten we je al weten dat we grote namen op het programma hebben staan voor Duurzaam Gebouwd Congres. Ook ...

Lees verder »

Circulariteit en energieneutraliteit centraal bij GWW-project provincie Utrecht

Circulariteit en energieneutraliteit centraal ...

25 jan om 13:00 uur
timer 1 min

Provincie Utrecht gaf de opdracht om de doorstroming, veiligheid en leefbaarheid op en langs de Arnhemseweg te ...

Lees verder »

Merosch wint Ondernemersprijs Midden-Holland

Merosch wint Ondernemersprijs Midden-Holland

25 jan om 10:00 uur
timer 1 min

Adviesbureau maakt van gebouw uit de jaren vijftig een modern, gasloos en energieneutraal kantoor.

Lees verder »

Circulair denken: van TCO naar TBO

Circulair denken: van TCO naar TBO

11 jan om 15:30 uur
timer 3 min

De circulaire economie begint op gang te komen. Ook in 2018 zijn fantastische ontwikkelingen opgestart in de gebouwde ...

Lees verder »

'Circulariteit is een kwestie van niet zeuren maar gewoon doen'

'Circulariteit is een kwestie van niet zeuren ...

10 jan om 11:00 uur

Een interview met Houkje Rijpstra, directeur Vereniging Circulair Friesland en spreker tijdens het Duurzaam Gebouwd ...

Lees verder »

'Beschikbaarheid van bouwmaterialen kritieke factor bij circulariteit'

'Beschikbaarheid van bouwmaterialen kritieke ...

8 jan om 14:00 uur

Dat zegt ing. Roel Vollebregt, directievoorzitter van BAM Bouw en Vastgoed Nederland, gevraagd naar de knelpunten ...

Lees verder »

Editorial Duurzaam Gebouwd Magazine 41: Circulair Bouwen

Editorial Duurzaam Gebouwd Magazine 41: Circulair ...

4 jan om 15:30 uur
timer 1 min

In Duurzaam Gebouwd Magazine 41 schreef Duurzaam Gebouwd-expert Pim Peters, directeur van IMd Raadgevende Ingenieurs, ...

Lees verder »

Belastingvoordeel voor koplopers circulair bouwen

Belastingvoordeel voor koplopers circulair bouwen

4 jan om 11:00 uur

Organisaties die verspilling van grondstoffen tegengaan en zich bezighouden met circulair bouwen, Cradle to Cradle ...

Lees verder »

Best gelezen 2018: nummer 5

Best gelezen 2018: nummer 5

24-12-2018 om 12:30 uur
timer 1 min

Op nummer 5 van het rijtje best gelezen artikelen van 2018 pronkt de expertpost van Onno Dwars ‘Circularikoek’. ...

Lees verder »

Circulair bouwen: stel een demontageplan verplicht bij aanvang

Circulair bouwen: stel een demontageplan verplicht ...

21-12-2018 om 15:30 uur
timer 8 min

Terwijl we weten dat het eigenlijk niet meer anders mag en kan, bouwt nog niet iedereen circulair. Welke partijen ...

Lees verder »

'Circulariteit is bouwen met het oog op verleden, heden en toekomst'

'Circulariteit is bouwen met het oog op verleden, ...

12-12-2018 om 15:30 uur

Circulariteit is een hot topic in de markt en niet zonder reden één van de drie hoofdthema’s ...

Lees verder »

Reacties

Circulariteit gaat over het behoud van grondstoffen - alle grondstoffen, voor alle mensen, zolang de mens als soort bestaat en dat vormgegeven binnen een economisch systeem, hoe dat er ook uitziet. Het gaat over grondstoffen én mensen en over de mogelijkheid om te behouden op de extreem lange termijn. Een daadwerkelijk circulaire economie is mondiaal mogelijk met medewerking van alle mensen, en dat is mogelijk indien de transitie een rol kán gaan spelen bij alle mensen. Wanneer mensen op een (naar onze begrippen) aanvaardbaar welvaartsniveau kunnen leven is een gesprek over aanpassingen in hun gedrag, hun leven om de wereld circulair te maken wellicht mogelijk. Het gaat om een wereldwijde mindset shift bij ons zelf: dat het om de totale keten gaat van zowel grondstoffen als mensen, vóór, tijdens en na de gebruiksperiode. Dat het om de bereidheid gaat om die keten te willen analyseren met de werkelijke feiten, los van certificaten en puntensystemen. Dat het om de bereidheid gaat om de kennis van die analyse in te zetten om processen ingrijpend te veranderen. Dat het gaat om de bereidheid om transparant te zijn over de keten. Dat het gaat om de bereidheid om in te zien dat er twee gelijktijdige transities nodig zijn: 1. optimaliseren van lineaire cycli (middels de R-fasen refurbish, resuse etc) voor alles wat zich al in de huidige economie bevindt en niet geschikt is voor volledig behoud, en 2. een start maken met de ontwikkelen van grondstofgebruik dat wel geschikt is voor volledig behoud.

Over definities: misschien ook de hoogste tijd het begrip "energieneutraal" te dumpen. Slaat natuurkundig binnen de context van de bouw helemaal nergens op. Even als Circulair. Natuurlijke processen zijn regeneratief en maken per definitie gebruik van externe energie bronnen. Het lijkt me al met al niet erg slim cruciaal beleid uit te zetten op basis van niet diepgaand wetenschappelijk onderbouwde begrippen.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up