'Stimuleer CO2-opslag in gebouwen'

timer4 min
'Stimuleer CO2-opslag in gebouwen'

Door gebouwen uit nagroeibare grondstoffen te maken, worden grote hoeveelheden CO2 in het gebouw vastgelegd. Terwijl tegelijkertijd andere bouwmaterialen die een stevige CO2-uitstoot hebben, zoals beton en baksteen, vervangen kunnen worden door deze nagroeibare bouwmaterialen. Daarvoor pleit Michiel Haas, founding partner/senior consultant NIBex.green en emeritus hoogleraar Materials & Sustainability van TU Delft.

Om aan de doelen van Parijs te voldoen moet er een grote inspanning verricht worden. Het kabinet wil in 2018 in de EU pleiten voor 55% minder uitstoot van CO2 in 2030 ten opzichte van 1990. Ook en nadrukkelijk zal de bouwindustrie hier zijn steentje moeten bijdragen. Daarbij wordt al snel gedacht aan energiebesparing en energiezuinige gebouwen. Dat is zeker een belangrijk onderdeel van het beleid, maar realiseren we ons dat we ook met de toe te passen bouwmaterialen een stevige besparing van uitgestoten CO2 kunnen realiseren?  

In plaats van CO2-uitstoot naar CO2-opslag 

Uit levenscyclusberekeningen blijkt dat iedere m3 hout die een steenachtig bouwmateriaal vervangt, gemiddeld 1,1 ton CO2 bespaart. Als je dan rekening houdt met het feit dat er in een m3 hout circa 0,9 ton CO2 opgeslagen is, blijkt dat we totaal 2 ton CO2 besparen. Dat is een niet onaanzienlijk resultaat. Enkele voorbeelden op bouwdeel niveau:

De gemiddelde uitstoot c.q. opslag gedurende het productieproces van CO2 van verschillende buitenwanden per m2, ziet er als volgt uit:

•Massief houten wand: - 88 kg CO2
•Houtskeletbouw wand: - 45 kg CO2
•Bakstenen wand:+ 57 kg CO2 
•Betonnen wand: + 82 kg CO2

Bij de berekeningen zijn standaard wanden met een gelijke warmte isolatie vergeleken en is rekening gehouden met de CO2 emissie tijdens het productieproces en de opslag CO2 capaciteit van het betreffende bouwmateriaal. 

Waarom is CO2 opslag in gebouwen van belang? 

Het is duidelijk dat ook hout en andere biobased producten feitelijk net niet CO2-neutraal zijn, vanwege bewerking en transport. Maar ze leggen CO2 voor een langere periode vast. Hout is in feite uitgestelde emissie. En als er veel hout gebruikt gaat worden, zal er ook veel aangeplant moeten worden, want ontbossing is een belangrijke medeoorzaak van onze klimaatproblemen.

Alle klimaatmodellen gaan er vanuit dat we maximaal de komende 50 jaar, maar liever de komende 30 jaar de CO2-uitstoot aanmerkelijk moeten terugdringen naar een zero fossiele uitstoot. Dan kan er weer een evenwicht gaan ontstaan in een hopelijk slechts licht opgewarmde wereld. Het is dus van het grootste belang om een oplossing voor de CO2 te vinden voor een periode van bij voorkeur 100 jaar en daar voldoet de gedachte om CO2 in gebouwen vast te leggen helemaal aan. Daarna hebben we feitelijk geen CO2-probleem meer, omdat we alleen nog maar met ‘renewable energy’ werken waardoor de CO2-concentratie zal afnemen. 

CO2-ratio van gebouwen 

De meeste bouwmaterialen veroorzaken een grotere CO2-uitstoot dan ze opnemen. Ze belasten de CO2-balans in onze atmosfeer met extra uitstoot vanuit het materiaal zelf of via fossiele brandstoffen. Dit aandeel CO2-uitstoot zal richting de doelen van Parijs steeds lager moeten worden ten guste van materialen die CO2 opnemen. Het zijn bij wijze van spreken communicerende vaten. 

Stimuleren CO2 opslag in gebouwen

In bovenstaande figuur is het idee van communicerende vaten uitgewerkt: links de traditionele bouwmaterialen die CO2 uitstoot veroorzaken, onder midden de hybride materialen die minder uitstoten of deels al CO2 binden, rechts de biobased materialen die CO2 binden (figuur naar een idee van Boudewijn Piscaer)

In het kader van een eenvoudig instrument om te beoordelen of we al de goede richting op gaan, kun je denken aan een CO2-ratio. In het begin zal een gebouw mogelijk 10 keer meer CO2-uitstoten door zijn bouwmaterialen dan de gebruikte bouwmaterialen opnemen. Dit omdat er betrekkelijk weinig biobased materialen zijn toegepast. Bijvoorbeeld 200 ton CO2-uitstoot tegenover 2 ton CO2-opname, de ratio is dan 10:1, die we dan -10 noemen. 

Biobased materialen

Berekeningen zullen moeten uitwijzen hoe de ratio’s momenteel met de huidige standaard bouwwijze liggen. Maar in de toekomst zullen er steeds meer biobased materialen gebruikt gaan worden, mede met het oog op circulariteit, waardoor deze verhouding kan gaan veranderen. Gebouwen als HAUT kunnen nu al een ratio hebben van 1:15, welke we dan +15 noemen. 

Het is mogelijk op eenvoudige wijze doelen te stellen. Stel: de huidige ratio ligt vermoedelijk tussen -15 en -8; doel is om binnen 10 jaar naar bijvoorbeeld een ratio van 1 te komen. Terwijl gebouwen met een ratio van +10 en hoger in aanmerking komen voor een award. Met deze ratio wordt zichtbaar dat het mogelijk is om grote hoeveelheden CO2 vast te leggen en er komen tevens cijfers beschikbaar om de Parijse doelen te halen. 

Voor de berekening hoeven geen nieuwe instrumenten gebouwd te worden, omdat met een kleine aanpassing de huidige instrumenten, die de MPG-berekeningen faciliteren, de nieuwe berekeningen kunnen maken. De gegevens zijn al beschikbaar.

Foto geheel boven: Interieur foto van HAUT, een hoog woongebouw geheel uit hout opgetrokken, wat binnenkort in Amsterdam zal verschijnen (foto: www.amsterdamwoont.nl) 

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c190 c225 c244
Maak circulaire speelruimte onderdeel van beleid en ontwerp

Maak circulaire speelruimte onderdeel van beleid ...

25 feb om 10:01 uur
timer 6 min

Om de circulaire economie sneller ingebed te krijgen, kun je niet vroeg genoeg beginnen. Als we aan kinderen denken, ...

Lees verder »

c21 c190 c225
Dubowijzer richtinggevend bij verduurzaming GWW

Dubowijzer richtinggevend bij verduurzaming ...

5 feb om 10:01 uur
timer 6 min

De noodzaak voor het verduurzamen van de grond-, weg- en waterbouw (GWW) groeit. Met recht, want deze sector past ...

Lees verder »

c21 c185 c190 c225
Cirkelstad Deventer toont diverse richtingen voor circulaire routes

Cirkelstad Deventer toont diverse richtingen ...

4 feb om 07:01 uur
timer 6 min

Met sterke, verdiepende presentaties over circulair uitvragen en aanbesteden trapte Cirkelstad Deventer 2021 af. ...

Lees verder »

c21 c185 c190 c225 c244
Catalogus vol circulaire inspiratie en kennis

Catalogus vol circulaire inspiratie en kennis

1 feb om 17:00 uur
timer 1 min

Van biobased bruggen van Accoya hout tot nieuwe, duurzame en circulaire steenmengsels, je vindt het allemaal in ...

Lees verder »

c21 c54 c190 c244
De timing van hout

De timing van hout

29 jan om 08:57 uur
timer 2 min

Onlangs werd ik getriggerd door het NRC-artikel ‘Bouwen met hout? Dat is niet duurzaam, zegt de norm’. ...

Lees verder »

c21 c54 c140 c190
Amsterdamse School 2.0

Amsterdamse School 2.0

22-12-2020 om 08:46 uur
timer 4 min

Hermen Jansen: Levensduur, life-cycle, losmaakbaarheid en duurzaamheid; het langetermijndenken staat weer helemaal centraal in ...

Lees verder »

c21 c135 c190 c225
Composiet fietsbrug geeft live inzichten prijs

Composiet fietsbrug geeft live inzichten prijs

09-12-2020 om 16:35 uur
timer 2 min

De bekroonde biocomposiet fietsbrug over het Van Harinxmakanaal in Friesland bezit 200 sensoren. Deze zijn in ...

Lees verder »

c21 c190 c225 c244
Wapeningsvrije betonnen brug uit 3D-printer

Wapeningsvrije betonnen brug uit 3D-printer

27-11-2020 om 10:01 uur
timer 3 min

Half december wordt in Steenwijk de eerste 3D-geprinte brug uit de kokers van Antea Group geplaatst. De brug wordt ...

Lees verder »

c21 c153 c185 c190 c225 c244
DG Expeditie ’t Veen: circulariteit in Hattems ecosysteem

DG Expeditie ’t Veen: circulariteit in ...

03-11-2020 om 18:30 uur
timer 5 min

In hun derde samenkomst verkenden de expeditieleden van ’t Veen (Hattem) de circulaire mogelijkheden van ...

Lees verder »

c21 c190 c225 c243
CO2-prestatieladder volgende mijlpaal voor Berkvens

CO2-prestatieladder volgende mijlpaal voor Berkvens

15-10-2020 om 10:01 uur
timer 7 min

De volgende mijlpaal in het duurzaamheidsbeleid van Berkvens nadert snel: eind 2020 wordt niveau 3 van de CO2-prestatieladder ...

Lees verder »

c21 c122 c190 c225
Primeur in Schiedam: eerste houten parkeergarage van Nederland

Primeur in Schiedam: eerste houten parkeergarage ...

15-09-2020 om 15:01 uur
timer 3 min

Continental Car Parks ontwikkelt volgend jaar de eerste houten parkeergarage van Nederland in Schiedam. Daarnaast ...

Lees verder »

c21 c190 c225 c243 c244
Ultiem duurzaam asfalt stapje dichterbij

Ultiem duurzaam asfalt stapje dichterbij

10-09-2020 om 10:01 uur
timer 2 min

Op de A12 nabij Nootdorp bracht BAM Infra Nederland vorige week in een demonstratievak het meest duurzame asfalt ...

Lees verder »

Reacties

Inderdaad Circulair en Biobased Bouwen is de ideale GEO-ENGINEERING ECO-Boards® (Stroboards) gaan nog verder dan CRADLE 2 CRADLE aangezien het start met grondstoffen die nu een afvalprobleem zijn maar toch hoogwaardig en gezond bouwmateriaal en meubels leveren die bij einde leven probleemloos herwerkt worden tot evenwaardig plaatmateriaal. Stro en andere biomassa uit de landbouw of tuinbouw neemt gedurende het groeien ongeveer 1.78 kg CO2 op per kg. Voor alle duidelijkheid , het bestaat voor ongeveer 45 % uit (C)arbon of 0.45 kg C per kg en maakt bij verbranding 1.78 kg CO2. aan Bij compostering is dit minder maar dan komt er ondermeer methaan vrij, een ander greenhouse gas dat 20 keer erger is dan CO2. Landbouw neemt dus nog meer CO2 op dan een bos bomen want stro is eigenlijk een boompje dat reeds gekapt is en dat er volgend jaar terug staat of na 6 maanden naargelang het land. Door van dit stro een materiaal te maken (fossiel dus) slaat men deze Carbon op. De LCA van ECOBoards laat zien dat de impact op het milieu na het produceren inclusief alle energie, additieven en transport uiteindelijk MIN 1,08 kg CO2 per kg is omdat men start van MIN 1.78 kg CO2. Bij einde leven worden de oude ECOBoards of overschotten terug gebruikt als grondstof voor nieuwe ECOBoards en blijft de Carbon dus opgeslagen > cradle2cradle. De impact op de CO2 balans is ENORM. Een ECOBoard fabriek met een capaciteit van 100.000 m3 is verantwoordelijk voor opslag van > 100.000 TON CO2 per jaar impact van > 200.000 TON CO2 per jaar minder red > 400.000 m3 BOMEN per jaar.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up