Het CO2-vraagstuk tot op de bodem

timer5 min
Het CO2-vraagstuk tot op de bodem

Met de dag word ik me meer bewust van ons CO2-vraagstuk, ofwel het halen van ‘Parijs’. Met spouwmuurisolatie en warmtepompen alleen komen we er niet. Het pushen op een oplossing werkt vaak averechts en geeft maar aan dat het systeem akelig complex in elkaar steekt. Wat ontstaat er mogelijk als we eens met de natuur gaan meebewegen?

Cultuur én natuur

Ter herinnering is de gebouwde omgeving verantwoordelijk voor 35% van de door mensen veroorzaakte CO2-uitstoot. Van Jan Willem van de Groep leerde ik recent hoe onze huidige koers zich verhoudt tot ons klimaatakkoord en wat er eigenlijk nodig is: een CO2-reductie van 75% in 2030. Het gaat bij CO2 niet om exacte aantallen maar om het beschikbare budget, ofwel een oppervlakte in plaats van een getal. De calvinist in mij wil dan hard aan de slag. Het probleem oplossen door hard te werken. In het koolstofmanifest van EcoTree stellen zij onder meer terecht dat “alleen CO2 uit de lucht zuigen de aarde niet gaat redden”. Daarom is het goed om de cijfers eerst maar eens op je in te laten werken. Voor het gemak heb ik rood gekleurd wat we nu 'lenen' van ons budget tussen 2030 en 2050. We eten nu dus elke dag twee marshmallows op, waar we maar budget hebben voor één.

Het CO2-vraagstuk tot op de bodem

Als je ziet in welk tempo we de bestaande gebouwvoorraad nu verduurzamen, dan kan de moed je in de schoenen zakken. Uitzoomen en de cijfers rustig op je in laten werken helpt daarbij. Dit integrale systeemvraagstuk is namelijk veel breder dan onze bouwwereld en het is me duidelijk hoe verweven dit is met onze omgang met de natuur. We hebben lange tijd in samenwerking met en als onderdeel van de natuur geleefd. Met de industriële revolutie en de ongekende technologische ontwikkeling en verworven rijkdom zijn we dat contact kwijtgeraakt. Het mooie is dat we die verhouding weer kunnen herstellen en het mes aan twee kanten kunnen laten snijden. Enerzijds door het reduceren van de menselijke uitstoot en anderzijds door samen te werken met de natuur. Op naar win-win. Onze technologische kennis en kunde inzetten om mee te bewegen met de natuur in plaats van ertegenin. We kunnen de natuur goed op weg helpen en mogen haar vervolgens haar ‘ding’ laten doen.

14 voetbalvelden per persoon

In Nederland zetten we ongeveer twee-derde van de landoppervlakte in voor de landbouw. Het grootste deel daarvan gebruiken we om veevoer te produceren. Het stoppen met eten van met name rundvlees heeft al een gigantische impact op de hoeveelheid land die we niet meer nodig hebben voor landbouw. Als iedereen (ook voor wie we exporteren) vanaf vandaag naar een vegetarisch menu overstapt, betekent dit dat we drie-vierde van de landbouwgrond voor andere bestemmingen kunnen gaan gebruiken. Dat is 10 hectare per Nederlander die beschikbaar komt voor natuurherstel en nieuwe duurzame (woning)bouw. Wat zou jij doen met 14 voetbalvelden?

Zenbos

Met mijn zenschool hebben we de spreekwoordelijke koe bij de hoorns gevat. In mijn uit-de-hand-gelopen hobby om te doneren om bomen te planten ben ik nu medeoprichter van een zenbos. Op een strook voormalige landbouwgrond van bezinningsgebied het Stiltegoed in Delft hebben we de eerste 1.600 bomen geplant. Om de bomen een kans te geven was het nodig om de door de landbouwmachines en kunstmest flink ingeklonken en uitgeputte bodem eerst los te maken en te verrijken. We mochten daarvoor gebruik maken van een frees van de TU Delft en de hoogwaardige compost uit een ondergronds wormenhotel. Ordinair Delfts GFT-afval bleek een groot cadeau voor het bos in wording. Met negentig betrokkenen wroeten in de stugge grond bracht daarbij, ondanks de hagelbuien, ook een sterk gevoel van verbinding. Nu de eerste twee bosjes staan zijn we druk in voorbereiding van de volgende twee, die we uit gaan voeren als voedselbos. 

Het CO2-vraagstuk tot op de bodem

Natuurherstel

Fascinerend hoe een gezonde bodem, een levend organisme op zichzelf, verband houdt met het CO2-vraagstuk. We kunnen nog veel leren van de natuur met haar wood wide web. Deskundige Marc Siepman stelt dat “de bodems in Europa tien keer zoveel CO2 uitstoten dan de industrie, terwijl ze eigenlijk koolstof op moeten slaan. Een goede bodem kan acht ton CO2 per hectare per jaar opslaan.” Dus als we die ontzettend grote lappen uitgeputte landbouwgrond nu door natuurherstel weer omtoveren tot gezonde bodems, kunnen we grote slagen slaan in het halen van de klimaatdoelstellingen. Als we de helft van het land, dat potentieel beschikbaar komt door ons menu aan te passen, weer een gezonde bodem geven, levert dat een CO2-reductie op van 13,5 Mt CO2/jaar. Als we vervolgens bomen planten op die voedzame grond zelfs circa 45 Mt CO2/jaar En dit is op jaarbasis al een kwart van onze huidige CO2-uitstoot in de grafiek van Jan Willem van de Groep. Als eerste bonus geven we de kwakkelende biodiversiteit in ons land ook nog eens een flinke boost. En als tweede bijverdienste biedt de nieuwe natuur, met ons zenbos als geslaagde voorproef, ons mensen weer meer rust, bewustwording en verbinding.

Het CO2-vraagstuk tot op de bodem

Bron: EcoTree

Bodem om op te bouwen

Hoewel we het nog niet eens gehad hebben over de potentie van het vergroenen van woestijnen, doet het ook pijn dat ons vee door soja te eten bijdraagt aan het verdwijnen van Amazonegebied. We hebben nog een uitdagend pad te lopen met elkaar. Toch biedt de hoopvolle berekening op de achterkant van een bierviltje perspectief. Als je de impact van gezonde bodems en het aanplanten van bomen eens rustig op je in laat werken. Wat is er dan mogelijk bij de bouwprojecten en vastgoed die jij onder handen hebt? De oude Grieken gebruiken het woord agapé voor het committeren aan de bloei van de ander. Ik zet mijn agapé ook in voor bloei van nieuwe natuur. Nieuwsgierig naar wat ons dat gaat brengen.

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c243 c245
Programma Inspiratiedag Groenblauwe Schoolpleinen bekend

Programma Inspiratiedag Groenblauwe Schoolpleinen ...

Vandaag om 07:00 uur

Het programma van de Inspiratiedag Groenblauwe Schoolpleinen is bekend! Onder anderen Dave Ensberg-Kleijkers vertelt ...

Lees verder »

c21 c35 c162 c245
Verbindingsfestival #4 - De Slimme Stad
sep30

Verbindingsfestival #4 - De Slimme Stad

Op 30 september vindt alweer de vierde editie van het online Verbindingsfestival plaats, georganiseerd door onze ...

Dit betreft een extern evenement uit het netwerk van Duurzaam Gebouwd

Lees verder »

c21 c225 c245
WHO bevestigt rol aerosolen bij besmetting coronavirus

WHO bevestigt rol aerosolen bij besmetting coronavirus

4 mei om 12:53 uur

Hoewel het al een poosje werd geroepen door wetenschappers, heeft wereldgezondheidsorganisatie WHO nu ook de rol ...

Lees verder »

c21 c245 c286
Luister de nieuwe Duurzaam Gebouwd Podcast

Luister de nieuwe Duurzaam Gebouwd Podcast

29 apr om 19:30 uur
timer 1 min

Kersvers: de nieuwe Duurzaam Gebouwd Podcast is vanaf nu te luisteren. Je luistert hem gratis op Soundcloud, Spotify ...

Lees verder »

c21 c225 c245
‘Onvoldoende aandacht voor integraliteit van ventilatie’

‘Onvoldoende aandacht voor integraliteit ...

20 apr om 10:23 uur

Urgenter dan ooit is de opgave om een veilige thuishaven te bieden aan medewerkers. Gezondheid staat in de schijnwerpers ...

Lees verder »

c21 c225 c245
Praat mee: verdiepingssessie en OSKAfé

Praat mee: verdiepingssessie en OSKAfé

16 apr om 11:00 uur

De standaarden voor het ontwerp van gebouwen moeten rekening gaan houden met warmere zomers en de groeiende behoefte ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c245
'Wij kunnen virussen voor 99,5% afbreken'

'Wij kunnen virussen voor 99,5% afbreken'

16 apr om 09:00 uur

In de strijd tegen schimmels, bacteriën en andere luchtinvloeden zijn er verschillende bewapeningen voor ...

Lees verder »

c21 c225 c245
<span>Festivalkrant over de Gezonde Stad</span>

Festivalkrant over de Gezonde Stad

14 apr om 07:00 uur

We zijn trots op de enorme hoeveelheid sprekers, partners, kennispartners en andere betrokkenen die hun bijdrage ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c245
Gezonde Gebouwen: niet meer ‘wegrennen’ na een project!

Gezonde Gebouwen: niet meer ‘wegrennen’ ...

12 apr om 16:00 uur
timer 8 min

Gezondheid staat steeds scherper op de maatschappelijke agenda, versneld door de komst van een pandemie die zijn ...

Lees verder »

c21 c225 c245
Nieuw: digitaal magazine Gezonde Gebouwen

Nieuw: digitaal magazine Gezonde Gebouwen

12 apr om 07:00 uur

Het kersverse digitale magazine Gezonde Gebouwen is uit! Je leest hem helemaal gratis in onze kennisbank.

Lees verder »

c21 c225 c245
Samen gezonde steden maken: nu!

Samen gezonde steden maken: nu!

2 apr om 06:00 uur

Benieuwd naar de sessies die je kunt volgen tijdens het Verbindingsfestival op 22 april en hoe je samen gezonde ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c245
<span>Gezond, comfortabel, circulair en energiezuinig: in BouwNovum zit het allemaal</span>

Gezond, comfortabel, circulair en energiezuinig: ...

1 apr om 09:01 uur
timer 8 min

Drie jaar geleden ging BouwNovum aan de slag met een woonconcept waarin de bewoner centraal staat. Na een intensief ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up