Het kan anders

timer3 min
Het kan anders

Wanneer ik nu naar het huidige sociaaleconomische landschap kijk, zie ik op een aantal vlakken, voor bepaalde groepen, geen duurzame samenleving waarin wonen en werken samengaan. Hoe heeft dit kunnen ontstaan en welk herstelplan is mogelijk?

Ongeveer vijf jaar geleden heb ik een woonwerkgebouw ontworpen en dit ontwerp financieel gezien doorgerekend. Ook is de haalbaarheid bekeken. Allereerst goed om de definitie van een woonwerkgebouw scherp te krijgen, want wat is dat nu precies? Een woonwerkgebouw is een gebouw waar een woonunit en een werkunit, ieder met een eigen entiteit, ruimtelijk aan elkaar gekoppeld zijn. Het is een hybride gebouw dat een locatie zoekt. De plattegrond ontstaat vanuit de wensen van de gebruiker: in dit geval is dat de jonge, vaak nog alleenstaande werkondernemer.

Resultaat van flexibilisering van de arbeidsmarkt

Een werkondernemer is een zelfstandige ondernemer die haar of zijn diensten aanbiedt als ondernemer, maar ook weleens tijdelijk een arbeidscontract heeft en dan tijdelijk werknemer is. Deze groep neemt in omvang toe als resultaat van de flexibilisering van de arbeidsmarkt en wellicht ook door een aantal andere ontwikkelingen. Hierover later meer. Het woonwerkgebouw leent zich bij uitstek om geplaatst te worden op de grens van een woonwijk en een bedrijventerrein. Ook kan het geplaatst worden langs een drukke spoorweg of snelweg.

Dit ontwerp is destijds niet uitgevoerd om een aantal redenen. Daar werkondernemers vaak een flucturerend inkomen hebben met periodes van geen of laag inkomen ligt de taak om voor deze groep te bouwen, mijn inziens, bij de toegelaten instellingen. Deze instellingen mogen volgens de woningwet voor dit soort gebouwen geen gebruikmaken van borging door het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW). Een ander groot opstakel zijn de kosten van (ondergronds) parkeren. Dan zijn er nog een aantal wetten en regelgevingen die meer tegenwerken dan meewerken, waardoor gemeenten moeilijk kunnen faciliteren.

Apart behandelen?

Conclusie is dat de overheid het functioneel stedenbouwkundig concept van de jaren twintig van de vorige eeuw heeft omarmd en dit niet meer heeft kunnen loslaten. Hierdoor worden, onder andere, de functies wonen, werken, recreëren en verkeer voortaan apart behandeld. Zo is een ruimtelijke omgeving ontstaan die wordt ingericht door stedenbouwers die een misplaatste controle in handen hebben gekregen en wonen en werken, uit gewoonte, van elkaar gescheiden zien. Veel is vastgelegd in wet- en regelgeving die niet snel aan te passen is. Interessant is de vraag waarom deze wet- en regelgeving bestaat en of dat nog nuttig is.     

Ook op ander terrein is het mogelijk fout gegaan. Samenwonen wordt nu financieel bestraft via de kostendelersnorm en door een voordeurdelers benadering. Veel calculerende burgers kiezen daarom voor een eigen voordeur met een eigen huisnummer. Het is nu niet makkelijk om een eigen huisnummer te registreren. Dit komt mede door de restrictieve Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG), opgelegd door de centrale overheid. Veel gemeentes werken hier vol enthousiasme aan mee en soms wordt de menselijke maat daarbij uit het oog verloren.

Herstelplan

Welk herstelplan is mogelijk? Hier wil ik in de volgende zes blogs een antwoord op geven aan de hand van bovengenoemd woonwerkgebouw.  Aan de volgende knoppen wil ik draaien: financiering; parkeernorm; verkaveling, bestemmingsplan, kostendelersnorm en huisnummerregistratie. Vergeet niet dat de combinatie wonen werken in de jaren zestig in een nieuw licht kwam te staan door de toen uitbreidende dienstensector en later, in de jaren negentig, door het voor iedereen toegankelijke internet. Hopelijk kunnen we in de komende zes blogs, per onderwerp, de knop op de juiste stand zetten.

De volgende aspecten zijn ook van belang voor het realiseren van woonwerkgebouwen, maar zullen minder gedetailleerd worden belicht: woningnood door bevolkingsaanwas; not in my back yard (NIMBY): bewoners vinden meer nieuwbouw wenselijk maar niet vlakbij; velen, onder wie de kleine beleggers, hebben financieel baat bij een zekere woningnood en voelen daarom wat minder de drang om dat snel te laten verhelpen; het op Europees niveau gelijktrekken van wet- en regelgeving ten behoeve van het functioneren van het vrije markt-mechanisme.

Tekst: Hans Hidden
In een blogreeks gaat Hans Hidden in op hoe het ‘anders kan’ in de ruimtelijke omgeving, waarin hij onder andere financiering en verkaveling als onderwerpen behandelt en naar een herstelplan toewerkt.

Lees ook:
deel 2 - Het kan anders: financiering
deel 3 - Het kan anders: parkeernormen
deel 4 - Het kan anders: verkavelen
deel 5 - Het kan anders: bestemmingsplannen
deel 6 - Het kan anders: kostendelersnorm

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c54
Het kan anders: kostendelersnorm

Het kan anders: kostendelersnorm

23 nov om 15:40 uur
timer 4 min

Voor alweer de zesde keer gaat Hans Hidden in op de kansen en regels rond woonwerkunits. Hij pleit voor de bouw ...

Lees verder »

c21 c54 c134
Het kan anders: bestemmingsplannen

Het kan anders: bestemmingsplannen

28 okt om 16:01 uur
timer 4 min

In een reeks van blogs behandelt Hans Hidden het nieuw bouwen van meerlaagse woonwerkgebouwen voor werkondernemers, ...

Lees verder »

c21 c54 c243
Geld is niet meer het probleem in de energietransitie

Geld is niet meer het probleem in de energietransitie

27 okt om 16:01 uur
timer 30 min

Onze economie is gebouwd op goedkope, fossiele brandstoffen. De effecten van de klimaatverandering namen we op ...

Lees verder »

c21 c54
Duurzame leiders zijn systeemdenkers

Duurzame leiders zijn systeemdenkers

27 okt om 06:00 uur

Als het coronavirus ons iets kan leren, dan is het wel het belang van systeemdenken. De uitdagingen rondom corona ...

Lees verder »

c21 c54 c244
Hoe circulariteit ons op het verkeerde been kan zetten

Hoe circulariteit ons op het verkeerde been ...

26 okt om 09:12 uur
timer 5 min

Jan Willem van de Groep: Het komt met enige regelmaat voor dat we in een discussie, podcast, panel of expertinterview belanden met fervente ...

Lees verder »

c21 c54 c122 c243
'Woningisolatie met voucher is de perfecte stap'

'Woningisolatie met voucher is de perfecte stap'

25 okt om 15:30 uur
timer 7 min

'Opnieuw sterke stijging gasprijs, nu al acht keer zo hoog als een jaar geleden', kopte een nieuwsbericht van ...

Lees verder »

c21 c54 c190 c260
10 redenen om vol te gaan voor biobased bouwen

10 redenen om vol te gaan voor biobased bouwen

14 okt om 09:15 uur
timer 7 min

Jan Willem van de Groep: In deze blog draait Jan Willem van de Groep er niet om heen. Deze tien redenen om voor biobased te gaan zijn kansen ...

Lees verder »

c21 c54
De innovatiechallenge: gebruik de ideeën in je eigen organisatie

De innovatiechallenge: gebruik de ideeën ...

17 sep om 17:00 uur
timer 4 min

Marc Kooij: De druk om steeds sneller te komen met nieuwe oplossingen neemt toe. Leveranciers die deze innovaties bedenken, ...

Lees verder »

c21 c54 c243
Het kan anders: verkavelen

Het kan anders: verkavelen

16 sep om 13:01 uur
timer 3 min

In zijn reeks van blogs laat Hans Hidden zien hoe je de ruimtelijke omgeving anders kunt inrichten met de focus ...

Lees verder »

c21 c54 c148 c245
Ventileren voor dummies

Ventileren voor dummies

23 aug om 13:00 uur
timer 13 min

Goed ventileren van huizen en gebouwen is belangrijk, voor comfort én gezondheid. Zoals met zo veel dingen ...

Lees verder »

c21 c54 c243
Waar halen we onze elektriciteit vandaan in 2050?

Waar halen we onze elektriciteit vandaan in ...

19 aug om 16:01 uur
timer 5 min

Jan-Maarten Elias: Het is 2050. Hoe ziet de energievoorziening binnen de gebouwde omgeving er dan uit? In ieder geval zonder verbranding ...

Lees verder »

c21 c54 c243
Het kan anders: parkeernormen

Het kan anders: parkeernormen

12 aug om 11:01 uur
timer 3 min

In een blogreeks gaat Hans Hidden in op hoe het ‘anders kan’ in de ruimtelijke omgeving, waarin hij ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up