Duurzame leiders zijn systeemdenkers

Duurzame leiders zijn systeemdenkers

Als het coronavirus ons iets kan leren, dan is het wel het belang van systeemdenken. De uitdagingen rondom corona zijn complex, oneindig groot en onderling verbonden. Als we corona iets tijdiger als een systematisch probleem hadden aangemerkt, hadden we eerder beseft dat de uitbraak in China niet op zichzelf stond en dat het handig was geweest om binnen Europa met meer uniforme en gelijktijdige maatregelen te komen om het virus te bestrijden. In Nederland discussiëren we graag over het nemen van zeer lokale maatregelen om brandhaarden te beteugelen, terwijl het gesprek beter kan gaan over de vraag wanneer we onze landsgrenzen sluiten. 

Tekst: Leontien de Waal

Net als bij corona vinden we het lastig om de verduurzaming van de gebouwde omgeving systematisch en integraal te bekijken. De gebouwde omgeving is goed voor 40 procent van de wereldwijde COâ‚‚-uitstoot en moet in 2050 volledig klimaatneutraal zijn. We streven dus naar een energieneutrale, circulaire, natuurinclusieve en biodiverse gebouwde omgeving. In de praktijk betekent het dat we woningen vaak eerst energieneutraal maken en ons daarna pas afvragen hoe we dit met circulaire materialen hadden kunnen doen. Dit kan je beter gelijktijdig aanpakken waarbij het materiaalgebruik medebepalend is voor het energieverbruik. Het na elkaar aanpakken van energetisch verduurzamen en circulair bouwen vertaalt zich ook in het volgtijdelijk en omslachtig sturen op het halen van de BENG eisen (Bijna Energie Neutrale Gebouwen) om daarna pas naar optimalisatie van de MPG-score (Milieu Prestatie Gebouwen) score te kijken.   

Prefab, biobased en energiepositief

De bouw- en vastgoedsector heeft ‘goud’ in handen als ze meer gaat denken over integrale en systematische oplossingen. Gelukkig zijn er al veel goede voorbeelden. Zo bedachten de studenten van de TU Delft een plan om alle portiekflats in Nederland uit te breiden met extra woonlagen die bestaan uit prefab, biobased en energiepositieve woningen. Tegelijkertijd wordt de bestaande flat grondig verbouwd en verduurzaamd, waardoor het hele complex energieneutraal wordt. Rondom het complex verdwijnen de auto’s en komt er ruimte voor meer groen. Woningschaarste, natuurinclusiviteit en duurzaam bouwen worden integraal bekeken. Een ander voorbeeld is ‘Blokje Opnieuw’ van Dura Vermeer. Bestaande corporatiewoningen worden gesloopt en vervangen door nieuwe houten woningen waarbij zoveel mogelijk van de gesloopte materialen worden hergebruikt. De nieuwe woningen zijn bovendien energiezuinig en er is wederom aandacht voor meer groen op en rondom de woning. Beide voorbeelden koppelen ook de sociale component. Bijvoorbeeld door het creëren van nieuwe ontmoetingsplaatsen of door bewoners terug te laten keren op dezelfde plek.

Duurzame leiders zijn systeemdenkers

Leontien de Waal, schrijfster van deze blog en jurylid ABN AMRO Duurzame 50

Samenwerking is noodzakelijk

Achter alle goede voorbeelden schuilt leiderschap van voorvechters van een duurzame bouw- en vastgoedsector die korte metten maken met ‘hokjesdenken’ en voor wie een open samenwerking met maximale transparantie heel gewoon is. Want samenwerking door ondernemers, kennisinstituten, overheden en opdrachtgevers is nodig om de kostprijs van integrale oplossingen verder omlaag te brengen. Als bank helpen we daar een handje bij. Niet alleen met duurzame financieringsproducten, maar tevens met workshops en het leggen van verbindingen naar andere sectoren. Hoe stimulerend is het als we de vraag naar biobased bouwmaterialen kunnen verbinden aan de agrarische sector die daar de gewassen voor teelt? Alweer een kans voor een systematische aanpak waarmee tegelijk perspectief wordt geboden voor de stikstofproblematiek.

Systeemdenkers en voorvechters in de schijnwerpers

Met de ABN AMRO Duurzame 50 en het Green Tie Gala zetten we systeemdenkers en voorvechters extra in de schijnwerpers. De jury had er weer een flinke kluif aan om vanuit alle nominaties een top 50 samen te stellen. Eigenlijk een onmogelijke klus, dus laten we stellen dat per definitie alle 50 uit de lijst ‘topambassadeurs’ zijn. Top in het bedenken van systematische en integrale oplossingen welteverstaan, want we moeten bij het bouwen echt meer vliegen in één klap kunnen slaan.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c54
Het kan anders: kostendelersnorm

Het kan anders: kostendelersnorm

23 nov om 15:40 uur
timer 4 min

Voor alweer de zesde keer gaat Hans Hidden in op de kansen en regels rond woonwerkunits. Hij pleit voor de bouw ...

Lees verder »

c21 c54 c134
Het kan anders: bestemmingsplannen

Het kan anders: bestemmingsplannen

28 okt om 16:01 uur
timer 4 min

In een reeks van blogs behandelt Hans Hidden het nieuw bouwen van meerlaagse woonwerkgebouwen voor werkondernemers, ...

Lees verder »

c21 c54 c243
Geld is niet meer het probleem in de energietransitie

Geld is niet meer het probleem in de energietransitie

27 okt om 16:01 uur
timer 30 min

Onze economie is gebouwd op goedkope, fossiele brandstoffen. De effecten van de klimaatverandering namen we op ...

Lees verder »

c21 c54 c244
Hoe circulariteit ons op het verkeerde been kan zetten

Hoe circulariteit ons op het verkeerde been ...

26 okt om 09:12 uur
timer 5 min

Jan Willem van de Groep: Het komt met enige regelmaat voor dat we in een discussie, podcast, panel of expertinterview belanden met fervente ...

Lees verder »

c21 c54 c122 c243
'Woningisolatie met voucher is de perfecte stap'

'Woningisolatie met voucher is de perfecte stap'

25 okt om 15:30 uur
timer 7 min

'Opnieuw sterke stijging gasprijs, nu al acht keer zo hoog als een jaar geleden', kopte een nieuwsbericht van ...

Lees verder »

c21 c54 c190 c260
10 redenen om vol te gaan voor biobased bouwen

10 redenen om vol te gaan voor biobased bouwen

14 okt om 09:15 uur
timer 7 min

Jan Willem van de Groep: In deze blog draait Jan Willem van de Groep er niet om heen. Deze tien redenen om voor biobased te gaan zijn kansen ...

Lees verder »

c21 c54
De innovatiechallenge: gebruik de ideeën in je eigen organisatie

De innovatiechallenge: gebruik de ideeën ...

17 sep om 17:00 uur
timer 4 min

Marc Kooij: De druk om steeds sneller te komen met nieuwe oplossingen neemt toe. Leveranciers die deze innovaties bedenken, ...

Lees verder »

c21 c54 c243
Het kan anders: verkavelen

Het kan anders: verkavelen

16 sep om 13:01 uur
timer 3 min

In zijn reeks van blogs laat Hans Hidden zien hoe je de ruimtelijke omgeving anders kunt inrichten met de focus ...

Lees verder »

c21 c54 c148 c245
Ventileren voor dummies

Ventileren voor dummies

23 aug om 13:00 uur
timer 13 min

Goed ventileren van huizen en gebouwen is belangrijk, voor comfort én gezondheid. Zoals met zo veel dingen ...

Lees verder »

c21 c54 c243
Waar halen we onze elektriciteit vandaan in 2050?

Waar halen we onze elektriciteit vandaan in ...

19 aug om 16:01 uur
timer 5 min

Jan-Maarten Elias: Het is 2050. Hoe ziet de energievoorziening binnen de gebouwde omgeving er dan uit? In ieder geval zonder verbranding ...

Lees verder »

c21 c54 c243
Het kan anders: parkeernormen

Het kan anders: parkeernormen

12 aug om 11:01 uur
timer 3 min

In een blogreeks gaat Hans Hidden in op hoe het ‘anders kan’ in de ruimtelijke omgeving, waarin hij ...

Lees verder »

c21 c54 c243 c277 c278
Wat als

Wat als

10 aug om 13:01 uur
timer 3 min

Het IPCC luidt opnieuw de noodklok en mede daarom gaat Norbert Schotte, bij VORM manager Innovatie & Duurzaamheid, ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up