Schuiven aan de knoppen van het mengpaneel Omgevingswet

timer4 min
Schuiven aan de knoppen van het mengpaneel Omgevingswet

Door de nieuwe Omgevingswet moeten bouwprojecten makkelijker de weg van tekentafel naar realisatie kunnen vinden. Wat betekent dat voor de huidige, immense bouwopgave?

Het was een goedbezochte bijeenkomst van Bouwpoort, op dinsdag 23 april in Den Haag. Daar bespraken vertegenwoordigers uit veel geledingen van de bouw, van de delfstoffenindustrie tot projectontwikkelaars (en ook politici), de tussenstand op weg naar de invoering van de nieuwe Omgevingswet op 1 januari 2021.

Centraal stond de vraag, samengevat door gespreksleider Carla Moonen (voorzitter Koninklijke NLingenieurs), of de Omgevingswet de enorme bouwopgave ook kan helpen en versnellen. En dat mede als vervolg op de Crisis- en herstelwet, die zij onder kabinet Balkenende IV nog persoonlijk hielp optuigen.

Mengpaneel

De huidige stand van zaken werd geïllustreerd door drie sprekers, van wie Leo Snel aftrapte (presentatie/pdf). De projectleider planvorming en ruimte bij Rho Adviseurs voor Leefruimte schetste niet alleen het spanningsveld tussen de bouwopgave en de nieuwe wet, maar ook die tussen de gemeenten en de ontwikkelende marktpartijen. Snel benadrukte dat de Omgevingswet mooie ideeën herbergt, die voor een gezondere leefomgeving gaan zorgen. Nu is het in de uitvoering nog een kwestie van goed schuiven aan de verschillende knoppen van het mengpaneel (de ‘bestuurlijke afwegingsruimte’).

Snel vindt dat er gebiedsgerichte keuzes gemaakt moeten worden, waarbij gezocht moet worden naar de ideale mix van de verschillende belangen. Wees daarbij wel zo flexibel, zo stelde Snel, dat nieuwe zaken later alsnog gerealiseerd kunnen worden. Zorg er bovendien voor dat het schuiven aan de knoppen niet te veel wordt beperkt door de roep om veiligheid en zekerheid.

Snel waarschuwde ook voor het risico van te veel versnippering van het verschillend toepassen van de regels door de vele gemeenten. Profiteer juist van wat elders al is bedacht. Verder pleit hij voor een ‘zachte’ overgangsperiode, waarbij geen extra financiële onzekerheden en twijfel mogen ontstaan bij de nieuwe mogelijkheden om kosten te verhalen.

V.l.n.r (staand): Leo Snel, Desirée Uitzetter en Carla Moonen

Kennis

Snel noemde ook nog de uitdaging van het leren omgaan met de vele nieuwe regelingen en termen en kreeg daarbij bijval van de tweede spreker, Desirée Uitzetter, directeur Gebiedsontwikkeling BPD en voorzitter van de NEPROM. De Omgevingswet zal volgens haar op de langere termijn goed aansluiten bij de NEPROM-visie 'Thuis in de toekomst' (rapport/pdf). Voor de kortere termijn had ze nog wel enkele vragen. Bijvoorbeeld over de voortgang (of vertraging) van lopende projecten en de realisatie van nieuwe. En is de kennis bij ambtenaren en marktpartijen wel voldoende aanwezig?

De aantallen woningen die voor de bouwopgave nodig zijn, hebben we nog nooit gerealiseerd, aldus Uitzetter, en dus is opschaling hard nodig. Zij ziet echter het gevaar van downscaling. Zo kunnen gemeenten meer eisen stellen onder de Omgevingswet en worden projecten daardoor juist kleiner. En omdat de markt momenteel goed is, kan er meer (kwaliteit) geëist worden en ook daardoor dreigt de productie omlaag te gaan, aldus Uitzetter. De kwaliteit van de leefomgeving mag daarom, volgens haar, niet onredelijk hoge eisen opleveren, omdat die ook consequenties hebben voor betaalbaarheid en haalbaarheid.

Spagaat

Uitzetter ziet voor projectontwikkelaars een spagaat die opgelost moeten worden, mede via nieuwe samenwerkingsvormen met andere partijen; ook die aan de ‘groene’ kant. Hoe er precies zal worden geschoven met het mengpaneel blijft voor haar een vraagteken. “Kan iedereen wel de rol dragen en uitvoeren die van hem verwacht wordt?”

Volgens Uitzetter is het verder de vraag of ook de capaciteit bij overheid en bedrijfsleven voldoende is. Gemeenten zullen stevige projectleiders nodig hebben om de klus te klaren. Daarbij moet een combinatie van flexibiliteit en rechtszekerheid gewaarborgd worden en dienen ook de burgers invloed te krijgen, inclusief nieuwe bewoners. Daar heeft de NEPROM bij uitstek ervaring mee, wat kan bijdragen in het afwegingsproces.

Praktijk

Als laatste kwam namens het ministerie (BZK) Rosemarie Bastianen (presentatie/pdf) aan het woord. De programmadirecteur Eenvoudig Beter (rechts op de foto) ziet in de praktijk veel enthousiasme, want via de Crisis- en herstelwet wordt al met onderdelen uit de Omgevingswet geëxperimenteerd. Zij schetste veel kansen en mogelijkheden om de genoemde knelpunten uit de weg te ruimen. De Omgevingswet zal de bouwopgave niet minder complex gaan maken, maar volgens haar zijn de regels straks wel veel inzichtelijker. Met minder vergunningen en kortere procedures wordt tijd bespaard en versnippering voorkomen.

Volgens Bastianen is er ook veel ruimte voor maatwerk, bijvoorbeeld wat betreft de EPC-norm. Natuurlijk zijn er Europese regels die vaak de begrenzing van de eisen vormen, maar door het beter ontsluiten en ordenen van de regels, ontstaat er volgens Bastianen meer afwegingsruimte. Die is weliswaar niet onbegrensd, maar met een goede motivatie zijn afwijkingen wel mogelijk. Het mengpaneel geeft volgens haar juist de ruimte voor een snellere besluitvorming.

Net als Uitzetter wees Bastianen erop dat er hiervoor bestuurders met een sterke ruggengraat (en lef) nodig zijn. Er komt voorts binnenkort al een Nationale Omgevingsvisie. Mede door een uitgebreid Overgangsrecht verwacht zij inderdaad een zachte landing.

Alert

Tijdens de bijeenkomst werden enkele vragen uit het publiek besproken over onder meer de overgang van de Crisis- en herstelwet in de Omgevingswet, de positie van de delfstoffenindustrie, de locatie van bouwbedrijven aan waterwegen, de MPG- en BENG-normen en de informatievoorziening en communicatie, waarvoor een elektronisch omgevingsalert wordt ontwikkeld.

Concluderend kan worden gesteld dat zeker wordt uitgezien naar de invoering van de Omgevingswet, maar dat de nijpende bouwopgave vooral door andere initiatieven moet worden geklaard.

Check alle beschikbare informatie via: www.omgevingswetportaal.nl.
Organisatie: Bouwpoort

Gerelateerde artikelen, events & downloads

Innoveren in duurzaam inkopen en aanbesteden

Innoveren in duurzaam inkopen en aanbesteden

30 sep om 16:00 uur
timer 1 min

Het volledige programma van het seminar Duurzaam Inkopen & Aanbesteden is bekend. We hebben sprekers van Rijksvastgoedbedrijf, ...

Lees verder »

'Kunnen we circulair bouwen door circulair in te kopen?'

'Kunnen we circulair bouwen door circulair in ...

13 sep om 07:00 uur
timer 1 min

Het seminar Duurzaam Inkopen & Aanbesteden staat op de rol, voor 10 oktober 2019. We zetten koplopers op het ...

Lees verder »

Fiscale voordelen voor milieuvriendelijke technieken

Fiscale voordelen voor milieuvriendelijke technieken

15 aug om 13:00 uur
timer 1 min

Ondernemers kunnen in 2019 fiscaal voordelig investeren dankzij aftrekposten voor milieuvriendelijke technieken.

Lees verder »

Whitepaper De grootse ambities van Flevoland

Whitepaper De grootse ambities van Flevoland

In de whitepaper 'De grootse ambities van Flevoland' vind je kencijfers en ambitieformuleringen van de provincie ...
De weerbarstige praktijk van duurzaam slopen

De weerbarstige praktijk van duurzaam slopen

12 aug om 13:00 uur
timer 6 min

Slopen is niet direct een sexy onderwerp en ook niet altijd even duurzaam. Hoe besteed je circulair slopen aan ...

Lees verder »

“Gezonde levensstijl als statussymbool in plaats van auto”

“Gezonde levensstijl als statussymbool ...

8 aug om 10:00 uur
timer 2 min

Bij de snelle groei en verduurzaming van steden mag de voetganger niet worden vergeten. Inspiratie en beleid rond ...

Lees verder »

Whitepaper Energietransitie en sociale cohesie

Whitepaper Energietransitie en sociale cohesie

2 aug om 10:00 uur
timer 2 min

Draagt de energietransitie bij aan de sociale cohesie in wijken? Lees deze nieuwe whitepaper, met daarin ook aandacht ...

Lees verder »

De spagaat van gemeenten

De spagaat van gemeenten

16 apr om 16:00 uur
timer 2 min

Naast het standaard dagelijks reilen en zeilen, komt de aanstaande Omgevingswet als een zware tanker af op gemeentelijke ...

Lees verder »

Hoe stellen gemeenten een transitievisie warmte op?

Hoe stellen gemeenten een transitievisie warmte ...

11 apr om 14:38 uur
timer 5 min

Hoe moeten gemeenten aan bewoners het verschil uitleggen tussen een hoge en een lage temperatuur warmtenet? #VanGasLos ...

Lees verder »

Grote druk op Amsterdam: 250 megawatt in 2022

Grote druk op Amsterdam: 250 megawatt in 2022

22 mrt om 13:00 uur
timer 2 min

Met nog 200 megawatt te gaan (voor april 2022), inventariseert Amsterdam de kansen en belemmeringen op weg naar ...

Lees verder »

Karsten Klein over Beter Aanbesteden: meer helderheid en dialoog

Karsten Klein over Beter Aanbesteden: meer helderheid ...

18 feb om 14:00 uur
timer 5

Afgelopen najaar werd Karsten Klein de opvolger van Matthijs Huizing als aanjager van de Actieagenda Beter Aanbesteden. ...

Lees verder »

Afkoelen Elfstedenroute als kans voor verduurzaming

Afkoelen Elfstedenroute als kans voor verduurzaming

15 feb om 08:45 uur
timer 5 min

Met de provincie Friesland als middelpunt van het tiende Duurzaam Gebouwd Congres kwam er een verrassend plan op ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up