Wordt nieuwe Omgevingswet oplossing voor ‘democratisch tekort’?

timer4 min
Wordt nieuwe Omgevingswet oplossing voor ‘democratisch tekort’?

Gaat het werk van planologen eenvoudiger worden dankzij de invoering van de Omgevingswet? Co Verdaas geeft antwoord.

Van oudsher stemt de planoloog de verschillende ruimtelijke behoeftes op elkaar af en laat die ordentelijk in de ruimte dalen, begint dijkgraaf Co Verdaas, tevens hoogleraar gebiedsontwikkeling aan de TU Delft (SKG-leerstoel). Maar de opgave is de laatste jaren fors veranderd en in plaats van planologie wordt er vaak gesproken over gebiedsontwikkeling. Verdaas: “Het vak wordt ingewikkelder en het is lastiger om de zaken op een klassieke manier te plannen. De Omgevingswet is een bevestiging van deze ontwikkeling. Zo rolt wetgeving altijd achter de werkelijkheid aan.”

Gebrek aan transparantie

Wordt nieuwe Omgevingswet oplossing voor ‘democratisch tekort’?Wat gaat de Omgevingswet in dat opzicht veranderen? Verdaas: “Daar kan ik wel honderd voorbeelden van geven. Nu hebben we nog 26 sectorale wetten, inclusief tientallen hoofdstukken, en die raken allemaal aan de leefomgeving. De kans op fouten daarbij is door een gebrek aan transparantie supergroot. Niemand overziet wat nodig is om van idee tot uitvoering te komen en dat maakt het proces enorm kwetsbaar. Het is eigenlijk een democratisch tekort, want betrokken burgers worden horendol als je wilt meepraten of een zienswijze wilt indienen.”

“De gemeente is straks verantwoordelijk voor het maken van één omgevingsvisie en één omgevingsplan. Dat wordt dan door de gemeenteraad vastgesteld en is het enige plan dat bindend is. Deze nieuwe wet dwingt overheden en initiatiefnemers om in een samenhangend omgevingsplan voor het hele gemeentelijke grondgebied alle sectorale belangen op elkaar te betrekken. Daarmee wordt de opgave niet eenvoudiger, want we zijn een druk landje waar heel veel moet gebeuren.”

Praat met je buren

“Er gaat ook iets voor de initiatiefnemers veranderen. De wet stelt dat iedereen moet participeren. In goed Nederlands betekent dat: praat ook met je buren. De wet geeft echter geen concrete invulling aan hoe je dat precies moet doen. Ik verwacht dat als een initiatiefnemer straks een vergunning aanvraagt die in het omgevingsplan past, en hij vergeet te overleggen met de buren of de belanghebbenden, de Raad van State zal zeggen dat hij de wet niet goed heeft toegepast.”

“Dit overleg is echter een grijs gebied. Tot hoever dat reikt, moet in de praktijk blijken. De bedoeling van de wet is echter helder. Iedereen die in de praktijk iets wil, zal rekening moeten houden met de belangen van de omgeving en zich daar ook mee moeten verstaan. Dat betekent overigens niet dat je het eens hoeft te worden. Je moet wel transparant maken waarom je het ergens wel of niet over eens bent geworden. Dus de verantwoordelijkheid wordt deels teruggelegd bij de samenleving.”

Gamechangers

Gebiedsontwikkeling in tijden van een stikstof-crisis verandert veel aan het vak van de planoloog. Dergelijke gamechangers zijn het laatste decennium talrijk. Verdaas: “Begrippen als klimaatadaptie en energietransitie kwamen tot acht jaar geleden letterlijk niet voor in landelijke nota’s of klimaatakkoorden van provincies. Dat maakt dat we nooit het definitieve antwoord hebben. Omdat de omgeving continu verandert, zullen de aanpakken ook altijd in beweging blijven. Er is nooit een antwoord hoe we het moeten doen. Dat maakt het een fascinerend en tevens ongrijpbaar vakgebied. Mensen die van zekerheid houden, moeten niet aan gebiedsontwikkeling gaan doen.”

“We weten in Nederland echter goed hoe we een ingewikkelde opgave in de leefomgeving het hoofd kunnen bieden. Daar zijn we wereldkampioen in. Dus laten we niet gaan somberen dat het allemaal ingewikkeld is. Laten we gewoon aan de slag gaan. We hebben zoveel kennis en kunde in huis. Benut die!”

“We maken de toekomst mede door nu te handelen, nu keuzes te maken en nu te investeren. Doe dat echter nooit vanuit het idee dat je precies weet wat het goede is voor de toekomst, want dat is een illusie. Meer zekerheid en houvast hebben we niet. Ik weet één ding echter wel zeker. Over tien jaar zijn er weer nieuwe opgaves en nieuwe initiatieven, en het is geen optie om daar op te wachten. We moeten dus doorgaan. Dat noem ik de paradox van het planologisch paradijs. Ons werk is zelfs in Nederland nooit af.”

Co Verdaas houdt tijdens het congres ‘Gamechangers in de Bouw & Infra’ de keynote ‘Vertrouwen en perspectief’, over hoe we gaan anticiperen op de nieuwe opgaven en bedreigingen in het planologisch paradijs.
Boek nu je ticket voor het congres op woensdag 13 november in Amsterdam.

Tekst: Ysbrand Visser

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c243 c246
Workshops van Duurzaam Gebouwd Congres 2020 uitgelicht: deel 2

Workshops van Duurzaam Gebouwd Congres 2020 ...

Vandaag om 08:00 uur

Benieuwd naar de interactiemomenten tijdens het Duurzaam Gebouwd Congres? Naast het netwerken brengen we graag ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c265
Wat is de meerwaarde van jouw dak?

Wat is de meerwaarde van jouw dak?

14 jan om 11:00 uur
timer 3 min

De Utrechtse woningcorporaties vragen de markt ‘Watt levert mijn dak op?’ Welke marktpartij wil de ...

Lees verder »

c224 c246

Rapport 'Structureel succes - Op zoek naar meerwaarde ...

ABN AMRO, RISNET en Duurzaam Gebouwd hebben in kaart gebracht in welke factoren en fasen van het bouwproject opdrachtgevers ...
c21 c225 c245 c246
'WELLco maakt maatschappelijke waarde in contracten meetbaar'

'WELLco maakt maatschappelijke waarde in contracten ...

10 jan om 07:00 uur
timer 5 min

Door financiële waarde in cashflow te vertalen en maatschappelijke waarde in contracten meetbaar te maken, ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c254
Aannemer Markus maakt zich sterk voor Marktvisie 2.0

Aannemer Markus maakt zich sterk voor Marktvisie ...

2 jan om 10:00 uur
timer 8 min

GWW-aannemer Markus uit Amsterdam werkt met goed gekwalificeerd personeel. Naast hun technische bagage is hun ...

Lees verder »

c11 c21 c127 c225 c246 c250
Erkenning voor ondernemerschap Aukje Kuypers

Erkenning voor ondernemerschap Aukje Kuypers

27-12-2019 om 10:00 uur
timer 4 min

De Zakenvrouw van het Jaar 2018 staat voor een cultuur die gericht is op samenwerken met oog voor diversiteit ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c246
Gemeente Helmond toont durf met nieuwbouw Huis voor de Stad

Gemeente Helmond toont durf met nieuwbouw Huis ...

24-12-2019 om 10:00 uur
timer 1 min

Zonder schets of Programma van Eisen begint Helmond aan een uiterst ambitieus en duurzaam project. “Groen ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c246
Nieuw model bouwteam in de praktijk

Nieuw model bouwteam in de praktijk

17-12-2019 om 09:00 uur
timer 4 min

Wat gaat het nieuwe model bouwteamovereenkomst opleveren? De eerste ervaringen uit de praktijk zijn er al.

Lees verder »

c21 c225 c244 c246
Oude kabelgoten gesloopt en nu online te koop

Oude kabelgoten gesloopt en nu online te koop

02-12-2019 om 13:00 uur
timer 2 min

De voedingsbodem voor circulair slopen wordt steeds beter. Dat bewijst wel de sloop van een grote drukkerij in ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c250 c253
Aanbesteden en contracteren is nodeloos ingewikkeld

Aanbesteden en contracteren is nodeloos ingewikkeld

25-11-2019 om 13:00 uur
timer 2 min

Volgens Jeroen Moonen (Twynstra Gudde) is er veel meer ruimte om te experimenteren met contracten. “Ik zou ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c246
Nieman wint internationale duurzaamheidsaward

Nieman wint internationale duurzaamheidsaward

25-11-2019 om 09:30 uur
timer 2 min

Nieuw Utrechts Peil won in Parijs de Green Solutions Award 2019 met de ‘Flat met Toekomst’. In ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c253 c269
Volop gamechangers voor bouw en infra tijdens gevarieerd congres in CIRCL

Volop gamechangers voor bouw en infra tijdens ...

14-11-2019 om 13:00 uur
timer 8 min

Tijdens het tweede congres ‘Gamechangers in de Bouw & Infra’ spraken veel kopstukken over de antwoorden ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up