'Incentives noodzakelijk voor financiering aardbevingsbestendig bouwen'

'Incentives noodzakelijk voor financiering aardbevingsbestendig bouwen'

Scheuren, verzakkingen en compleet weggetrokken gevels zijn de gevolgen van decennialange gaswinning. Wat kunnen bewoners, bouwpartijen en overheden doen om de Groningse voorraad gereed te maken voor de toekomst?

Uit een Round Table over het onderwerp ‘Aardbevingsbestendig bouwen’ blijkt dat dit een unieke en grootschalige opgave betreft, waar nog lang niet alle alternatieven voor zijn behandeld. De Nederlandse Praktijkrichtlijn (NPR) ‘Ontwerp en beoordeling van aardbevingsbestendige gebouwen bij nieuwbouw, verbouw en afkeuren – geïnduceerde aardbevingen’ (9998) werd eind 2015 gepubliceerd. Deze richtlijn sluit aan op Eurocode 8 ‘Ontwerp en berekening van aardbevingsbestendige constructies’ en geeft richtlijnen om vast te stellen of te bouwen of bestaande gebouwen voldoende aardbevingsgeschikt zijn.

Samen met het bouwbesluit moeten deze voorschriften voldoende richting geven aan verduurzamingsinitiatieven in het aardbevingsgebied. “Op basis van deze richtlijnen gaat de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) de renovaties betalen”, vertelt adviseur bouwconcepten Gerard Wittebol van VBI. “Of de richtlijnen en het bouwbesluit voldoende houvast geven voor toekomstbestendige maatregelen, dat is nog de vraag”.

In 1 keer goed aanpakken

“Voor veel bedrijven is het belangrijk om uniformiteit in wet- en regelgeving te krijgen, omdat veel bedrijven internationaal opereren”, vertelt technical sales manager benelux, germany & switzerland Guido Rockx van Armstrong Building Products. “Een Europese wet- en regelgeving met hogere ambities dan nu zou mooi zijn. Idealiter passen we Eurocode 8 aan om de duurzaamheidsambities te verhogen.” Rockx pleit er daarnaast voor om goed te beoordelen hoe bewoners met de financiële middelen die vrijkomen, eenmalig goed en verstandig kunnen investeren. “Ik hoop dat ze beseffen dat het best iets meer mag kosten, zodat het gebouw na de volgende aardbeving heel blijft. Laten we niet eenmalig scheurtjes dichtsmeren, maar het meteen goed aanpakken.”

'Incentives noodzakelijk voor financiering aardbevingsbestendig bouwen'

Klik op de afbeelding om de SWOT-analyse van de Round Table Aardbevingsbestendig Bouwen te bekijken

Daar sluiten zijn gesprekspartners, onder andere afkomstig uit de constructie en afbouw, zich bij aan. Ze schetsen een situatie waarin een grote voorraad woningen moet worden gerenoveerd met een relatief kleine buidel. “Met weinig geld moeten we verbeteringen doorvoeren aan vastgoed dat gebouwd is voor de invoering in het bouwbesluit”, verduidelijkt technical accountmanager Willem Mulder van Bostik. ”Een groot deel van de problemen in Groningen zijn veroorzaakt door slechte constructie in het algemeen, van bouwwerken uit vervlogen tijden. Het betreft hier met name de funderingstechniek en het bodemonderzoek. Sonderen was toen niet bekend en veel gebouwen zijn op staal gefundeerd. Zo werd in heel Nederland gebouwd en zijn er ook in heel Nederland gebouwen met scheuren, door zetting en soms verzakking. Aardbevingen trekken dergelijke gebouwen met gemak verder uit elkaar. Bij huidige nieuwbouw wordt veelal gebruikgemaakt van een betonnen ringbalk op heipalen. Daarmee wordt al heel veel schade voorkomen”, vervolgt hij.  

Inspiratie over de grens

Om deze constructie naar een hoger niveau te tillen, is het geen schande om over de grenzen te kijken voor inspiratie en kennis. “We kunnen inspiratie putten uit onze oosterburen voor een vernieuwde, verbeterde richtlijn”, vindt technisch specialist en ontwikkelaar Mark van de Ven van De Meeuw. “Experts in Duitsland en de Verenigde Staten weten alles over gaswinning en de daarmee gepaarde aardbevingen. Ook wat er op het gebied van constructie noodzakelijk is als minimumniveau.”

Naast deze kennis is duidelijkheid over financiering een vereiste. “Nu is het nog niet duidelijk wie renovatie- of nieuwbouwingrepen bekostigt”, constateert head refurbishment & waterproofing bij Sika Nederland. “De grote bouwers willen de uitdaging best aangaan om aardbevingsbestendig te bouwen, maar ze willen wel weten wie het uiteindelijk gaat betalen. Er zijn voorbeelden van projecten waarin de uitvoering is stilgelegd, omdat niet duidelijk is wie voor de rekening opdraait”, schetst Cousin.

De desinteresse van investeerders voor het aardbevingsgebied kan aangepakt worden. “Maar daarvoor hebben we incentives nodig”, denkt Rockx. “Je kunt je investering onderbouwen met een certificaat, dat afgegeven wordt als een gebouw een bepaald (veiligheidsniveau) voor aardbevingsbestendigheid en duurzaamheid heeft bereikt. Vervolgens zou je verzekeraars en de overheid bereid kunnen vinden om deze gebouwen ook tegen aardbevingen te verzekeren, zodat het niet alleen veilige, maar ook gemakkelijk verkoopbare gebouwen zijn." Toch denkt Cousin dat het lastig wordt om investeerders over te halen. “Geld stoppen in een gebied waar natuurrampen prevalent aanwezig zijn staat niet hoog op hun lijst met to do’s’.

Bestempelen ‘NAM-locatie’ is valkuil

Een ander struikelblok voor bouwers is de bestempeling van een locatie met aardbevingsschade als NAM-locatie. Hierdoor worden veel scherpere eisen en regels gesteld. “Bij dit soort locaties staat de veiligheid voorop en worden maatregelen genomen om zo min mogelijk risico te lopen”, legt business development manager Rob van Kuik uit. “De kosten voor zo’n locatie zijn gigantisch. Daarnaast moeten bouwpartijen zich in allerlei bochten wringen voor relatief basale vervangingen. Het aantal “NAM-locaties”, stijgt fors.” Managing director Paul Spee van Mapei ziet dit als een valkuil: “Dan kunnen we beter aan de NAM vragen wat zij minimaal nodig heeft, zodat wij op hun locatie aan de slag kunnen gaan met verduurzaming tegen reële kosten.”

Om het type duurzaamheidsmaatregelen te bepalen, kan een one-stop shop voor verduurzaming uitkomst bieden voor bewoners. Alle gesprekspartners zijn voorstander van het uitvoeren van een proeftuin met 4 tot 6 verschillende uitvoeringssystemen, ieder met een certificatie wat betreft kwaliteitsniveau. “Beter is nog een onafhankelijke toetser in te stellen”, denkt technical accountmanager Willem Mulder van Bostik. “Deze persoon kan voor de bewoner vaststellen welke maatregelen het meest toekomstbestendig zijn. Zeg nu zelf: hoeveel bewoners weten exact welke ingrepen tot het duurzaamste huis leiden, voor het beschikbare budget?”

Nadat de maatregelen zijn doorgevoerd, is de bedoeling dat de verbeteringen aan de woning ook blijvend zijn. “Dat kan alleen als we ervoor zorgen dat iedereen in de bouwketen, van architect tot constructeur en aannemer, zich verantwoordelijk voelt over de werkzaamheden en hier ook heldere afspraken over wil maken”, aldus Spee.

 “De NAM krijg je bij nieuwbouw wel aan boord”, denkt Wittebol.  “Voor bestaande bouw blijft het een lastige opgave, onder andere vanwege financiering”. Mulder sluit zich hierbij aan. “De bestaande voorraad is individueler, allemaal verschillend. Dan vind ik het bouwbesluit nog een aardige regeling om in ieder geval een minimumprestatie neer te zetten. Maar dat we meer dan dat kunnen en moeten doen, beaamt denk ik iedereen.”

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c122 c186 c225
Direct naar BENG met compact stappenplan

Direct naar BENG met compact stappenplan

10 mrt om 15:06 uur
timer 1 min

De nieuwe BENG-eisen zijn voor veel partijen nog onbekend en onduidelijk. Een nieuw stappenplan om eenvoudig ...

Lees verder »

c21 c122 c225 c243 c244
Seminar Innovatie in de gevel – Projectenparade op Building Holland 2020

Seminar Innovatie in de gevel – Projectenparade ...

11 feb om 08:00 uur
timer 1 min

Op 25 maart in de ochtend vindt het seminar ‘Innovatie in de gevel – Projectenparade’ plaats ...

Lees verder »

c21 c122 c225 c243 c246 c268
Duurzaam Gebouwd-partners bundelen krachten voor industriële gevels en daken

Duurzaam Gebouwd-partners bundelen krachten ...

30 jan om 14:30 uur
timer 2 min

Uit een renovatiefabriek van Dijkstra Draisma, RC Panels en Factory Zero komen vanaf 2025 goedkope gevels en daken ...

Lees verder »

c21 c26 c122 c186
Park Paviljoen Hoge Veluwe laat evenwichtige energieprestatie zien

Park Paviljoen Hoge Veluwe laat evenwichtige ...

20 jan om 10:00 uur
timer 5 min

De kwaliteit van de gebouwschil, de scheiding tussen binnen en buiten, is doorslaggevend bij het vaststellen van ...

Lees verder »

c21 c122 c135 c225
Welke duurzaamheid kun je in een dak stoppen?

Welke duurzaamheid kun je in een dak stoppen?

8 jan om 15:30 uur
timer 5 min

De gemeente Arnhem heeft grote duurzaamheidsambities en bij de renovatie van sporthal Elderveld wist de markt ...

Lees verder »

c21 c122 c225
Advertorial - Isoleren en direct luxe afwerken

Advertorial - Isoleren en direct luxe afwerken

28-11-2019 om 14:00 uur

Kingspan Unidek introduceert dakelement dat direct geschikt is voor luxe plafondafwerking.

Lees verder »

c21 c122 c127 c225 c243
Drie innovatieconcepten voor klimaatneutrale studentenflats

Drie innovatieconcepten voor klimaatneutrale ...

26-11-2019 om 10:00 uur
timer 5 min

Het is ongetwijfeld een van de meest bijzondere pilotprojecten in Utrecht: de renovatie van drie wooneenheden ...

Lees verder »

c21 c122 c225 c243 c244
Oproep voor circulaire en duurzame gevelinnovaties

Oproep voor circulaire en duurzame gevelinnovaties

29-10-2019 om 08:00 uur
timer 1 min

Rijksvastgoedbedrijf nodigt producenten, leveranciers en gevelbouwers uit om innovaties aan te dragen en samen ...

Lees verder »

c21 c122 c225 c243
Luchtdicht en brandveilig dakelement direct geschikt voor afwerking

Luchtdicht en brandveilig dakelement direct ...

11-10-2019 om 14:00 uur
timer 1 min

Unidek Aero DeLuxe is toegevoegd aan het productportfolio van Kingspan Unidek. Het dakelment isoleert en is door ...

Lees verder »

c21 c120 c122 c225
Gezond en duurzaam complex op bijzondere staalconstructie

Gezond en duurzaam complex op bijzondere staalconstructie

16-09-2019 om 13:00 uur
timer 2 min

Een van de uitdagingen bij de transformatie van de Fenixloods schuilde in de bijzondere staalconstructie. Hoe ...

Lees verder »

c21 c122 c225 c243
Subsidieaanvraag Energiebesparing Eigen Huis vanaf 2 september

Subsidieaanvraag Energiebesparing Eigen Huis ...

15-08-2019 om 08:45 uur
timer 1 min

Vanaf 2 september wordt de Subsidie Energiebesparing Eigen Huis (SEEH) weer opengesteld. Met de subsidie is het ...

Lees verder »

c21 c122 c125 c148 c187 c225 c243
Waterval van energie in Amsterdams hotel

Waterval van energie in Amsterdams hotel

02-08-2019 om 11:30 uur
timer 6 min

Diverse nieuwe concepten en benamingen strijden om voorrang in een innovatief, energieneutraal Amsterdams hotel.

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up