Roundtable: ‘Niemand werkt bewust mee aan een ongezond gebouw’

Roundtable: ‘Niemand werkt bewust mee aan een ongezond gebouw’

In een gezond gebouw is het prettiger werken en wonen. Wat maakt dat we een gebouw ‘gezond’ noemen? De gebruikte materialen? De installaties? De omgevingsfactoren? Deze vragen stonden centraal tijdens de Round Table over Gezonde Gebouwen. In Peutz’ laboratorium voor bouwfysica discussieerden 14 professionals over 3 actuele stellingen. 

Deze eerste stelling ‘De invloed van materialen in een gezond gebouw wordt zwaar overschat’ leidt al meteen tot een levendige discussie. Rob Huvers van Aralco vindt dat de invloed van materialen wordt onderschat. "Je hoort er zelden wat over." Bas van de Westerlo van C2C ExpoLAB vult aan: “Leveranciers weten vaak niet eens welke stoffen in hun materialen zitten.”

Roundtable: ‘Niemand werkt bewust mee aan een ongezond gebouw’

Huibert Baak van Coolmark onderschrijft dat: “Het is daarom niet zozeer een kwestie van onder- of overschatting, het is gewoon onwetendheid.”
Coen de Hoop van Knauf vult aan dat er uiteraard wel levenscyclusanalyses (LCA's) zijn, die leiden tot minder schadelijke stoffen in bouwmaterialen en meubels. “Hierover is wetenschappelijk nog te weinig bekend.” Bas van Gestel van Renson vraagt zich af of er normeringen zijn voor dit soort vraagstukken.

Per gebouw juiste situatie

Zolang het niet duidelijk is welke schadelijke stoffen mogelijk vrijkomen in gebouwen, bestaat er dus geen eenduidig antwoord op de vraag of een gesloten ventilatiesysteem gezonder of juist ongezonder is dan ouderwets wat ramen openzetten. “Daarom moeten we per gebouw inschatten wat de meest gezonde optie is”, vindt Casper Esmeijer van Peutz. “Er zijn bijvoorbeeld situaties waar een open raam niet gezond is, omdat er een drukke verkeersweg naast het gebouw ligt.” Bert Jan Bruning van Nijburg Industry Group vindt er meer gekeken moet worden hoe en waarvoor een gebouw gebruikt wordt. “En op basis daarvan maatwerk toepassen.”

Gezondheid mensen centraal stellen

Op de tweede stelling ‘Een gezond gebouw is een natuurlijk geventileerd gebouw’, reageert Patrick Chattelin van Duco Ventilation & Sun Control: “Door de steeds strengere EPC-eisen zijn gesloten ventilatiesystemen in feite de enige optie. Dat is niet de bedoeling, maar wel de realiteit. Dan vraag ik me af: wat is belangrijker? Energiebesparing of gezondheidsbevordering?” Huvers en Van de Westerlo zijn daarmee eens. “Duurzaamheid is natuurlijk wel van belang, maar de discussie moet eigenlijk over gezondheid van de gebruikers gaan.”

Van de Westerlo: “Mensen vormen 90% van de kosten in een project, energie maar 1%. Het is dus erg belangrijk om de mens centraal te stellen en zaken als gezonde lucht, uitzicht, licht en omgeving mee te nemen bij de ontwikkeling van een gebouw.” Jérôme Eijsackers van Peutz vult aan: “Als je met dit soort maatregelen 1% minder ziekteverzuim realiseert, levert dat heel veel geld op!”

De aanwezigen signaleren grote verschillen in de utiliteitsbouw en de woningbouw, als het om gezond bouwen gaat. In de woningbouw is gezondheid nauwelijks een issue. Er zijn geen normeringen voor. In de utiliteitsbouw juist wél, bijvoorbeeld voor scholen: Frisse scholen. De Hoop wil dat gezondheid ook bij woningen een keuze wordt. “Voorwaarde is dan dat we moeten kunnen weten hoe gezond een woning is. Zover zijn we nog niet.”

Beroep op gezond verstand

Als reactie op stelling 3 ‘Gezonde gebouwen: hype of toekomstbestendig’ ziet Marcel Schut van Vasco Group een verschuiving bij overheden en woningcorporaties de focus van energiebesparing naar gezondheid. “Als je het mij vraagt, zijn gezonde gebouwen zeker geen hype.” Esmeijer vindt gezondheid een subjectief begrip. “Daarvoor kun je moeilijk een label maken.” Eijsackers vult aan: “Een beroep op ons gezonde verstand lijkt dan efficiënter. Want wie van ons heeft wel eens bewust meegewerkt aan een ongezond gebouw? Precies. Niemand!”

Jan Schellekens van Metacon mengt zich in de discussie met de vraag hoe gezonde gebouwen te realiseren als onbekend is welke materialen op welke wijze schadelijk zijn. Léon Veldhof van Renson sluit zich daarbij aan: “Nu wordt de ventilatie vaak op CO2 gestuurd, maar moeten we niet op andere, schadelijke stoffen sturen?”

Van de Westerlo oppert het idee om een database te ontwikkelen met meetresultaten over emissies van materialen. “We kunnen niet wachten met bouwen tot alles uitgekristalliseerd is.”

Bouwbesluit als basis

Chattelin stelt voor om dit onderwerp uitgebreider in het Bouwbesluit te verwerken. Daar denkt Baak anders over. “Dat zou ik een vreemde keuze vinden. De emissies komen uit de materialen en worden niet door de installaties veroorzaakt. Ik zou het logischer vinden om het bij de bron – de materialen zelf – aan te pakken.” Rudy Grevers van Alklima twijfelt daaraan. “Ik denk niet dat de overheid gaat voorschrijven welke inrichting is toegestaan.”

Esmeijer merkt op dat het Bouwbesluit en CE-markeringen een basis leggen voor gezond bouwen, maar dat de gebruiker ook een belangrijk aandachtspunt is. “Eigenlijk moeten gebouwen een soort van periodieke keuring krijgen. Ook zou het goed zijn als elke nieuwe gebruiker een instructie krijgt van alle installaties. Bij utiliteitsgebouwen, maar zeker ook bij woningen.” 

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c160 c171 c225 c245
2020: het jaar dat de mens centraal staat in de vastgoedwereld

2020: het jaar dat de mens centraal staat in ...

17 jun om 17:00 uur
timer 5 min

Begin februari bezocht ik het event ‘Workplace day’, met thema ‘Return on the Workplace’. ...

Lees verder »

c21 c160 c168 c225 c245
Rol van ketenregisseur wenselijk voor smart cities

Rol van ketenregisseur wenselijk voor smart ...

17 jun om 11:02 uur

"Van de transitie van domme stenen naar intelligent duurzaam vastgoed.” Op 11 juni stond de slimme en gezonde ...

Lees verder »

c21 c160 c168 c225 c263
Bewegingsmelder voegt temperatuur- en verlichtingsregeling toe aan smart home

Bewegingsmelder voegt temperatuur- en verlichtingsregeling ...

22 mei om 13:01 uur
timer 1 min

Met een nieuwe universele bewegingsmelder voegt powermanagementbedrijf Eaton een extra vernuftigheid toe aan smart ...

Lees verder »

c21 c160 c171 c225 c245
Hoe krijg ik een slim, gezond én coronaproof kantoor?

Hoe krijg ik een slim, gezond én coronaproof ...

19 mei om 13:00 uur
timer 1 min

Hoe krijg je een coronaproof kantoor? Strukton Worksphere ontwikkelde PULSE Comfort Distance, een laagdrempelige ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c245
Digitale rondetafelgesprekken over gezonde en slimme gebouwen

Digitale rondetafelgesprekken over gezonde en ...

13 mei om 12:00 uur
timer 1 min

Tijdens het event Building Futureproof vonden diverse rondetafelgesprekken plaats, waarvan we er twee voor je ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c245
Bestaand kantoor van DGMR behaalt WELL Platinum 

Bestaand kantoor van DGMR behaalt WELL Platinum 

12 mei om 10:00 uur
timer 4 min

Als tweede in Nederland ontvangt Duurzaam Gebouwd-partner DGMR voor haar bestaande kantoor in Den Haag het certificaat ...

Lees verder »

c21 c143 c160 c225 c244
Nieuwbouw Hogeschool Rotterdam is gezond en duurzaam

Nieuwbouw Hogeschool Rotterdam is gezond en ...

7 mei om 13:01 uur
timer 2 min

Hogeschool Rotterdam bouwt het scholencomplex uit met een 14.000m2 grote campus op de locatie Kralingse Zoom. ...

Lees verder »

c21 c127 c160 c168 c225 c245 c263
‘Een gezond gebouw is geen klantvraag, maar een principe’

‘Een gezond gebouw is geen klantvraag, ...

9 apr om 12:01 uur
timer 8 min

‘Denk in kansen, niet in bedreigingen’. Dat sentiment stond aan de kern van de digitafel Healthy Buildings ...

Lees verder »

c21 c120 c160 c225 c243
Practice what we teach

Practice what we teach

25 mrt om 11:00 uur
timer 7 min

Duurzaamheid krijgt bij de Universiteit Utrecht een centrale plek in de kerntaken en in de bedrijfsvoering. Wij ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c245
De impact van gezonde gebouwen voor gebruiker en omgeving op Building Holland 2020

De impact van gezonde gebouwen voor gebruiker ...

13 feb om 16:00 uur
timer 1 min

Op 25 maart in de middag laten we tijdens dit side event op Building Holland 2020 de impact van gezonde gebouwen ...

Lees verder »

c21 c127 c160 c225
Goed werkklimaat draagt bij aan behoud van vakpersoneel

Goed werkklimaat draagt bij aan behoud van vakpersoneel

28 jan om 10:00 uur
timer 3 min

In de industrie kan het binnenklimaat een essentiële rol spelen in het behouden van personeel, en natuurlijk ...

Lees verder »

c21 c26 c160 c263
Hoe gezondheid en digitalisering in praktijkcasus NS bij elkaar komen

Hoe gezondheid en digitalisering in praktijkcasus ...

21 jan om 10:01 uur
timer 1 min

Door zachte en harde waarden aan elkaar te verbinden krijgt de NS verse inzichten over de verbetering van het ...

Lees verder »

Reacties

Zo blij dat er over gezondheid gesproken wordt (energie lost zich op termijn wel op). De relatie tussen bouwen (materiaal-morfologie-methodiek) en gezondheid (comfort-geborgenheid-inspiratie) moet echt een "wetenschap" worden. Ik wijs hierbij op het levenswerk van prof Peter Schmid met zijn Integrale Bio-logische Architectuur (sinds 1972....)

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up