'Parkpaviljoen MFA Keijzershof haalt natuur de school binnen'

'Parkpaviljoen MFA Keijzershof haalt natuur de school binnen'

Het staat met zijn voeten in het park, en is zo natuurlijk mogelijk gebouwd: scholencomplex ‘Het Nest’ in de Pijnackerse wijk Keijzershof. Op zaterdag 9 november 2013 werd de multifunctionele accommodatie (MFA) officieel geopend. Drie scholen, een kinderopvangorganisatie en een sportvereniging maken er gebruik van. Duurzaam bouwen in optima forma, zo blijkt uit het interview met de ontwerpers.

Op de tribunetrap met vrolijke zitkussens in de centrale hal spreek ik ze: projectarchitecten Annemiek Braspenning van No Label en Leon Thier van Studio Leon Thier. Architect Thier: “Een ontmoetingsplek tijdens de pauze, en een tribune tijdens gemeenschappelijke activiteiten zoals het Sinterklaasfeest. De twee speellokalen ernaast zijn met schuifwanden bij de hal te betrekken.” Het is een van de vele voorbeelden van het flexibele gebruik van het gebouw.

Openluchtschool
De klaslokalen liggen aan leerpleinen en meanderende gangen waar kinderen zelfstandig kunnen werken. Naar buiten hebben de lokalen schuifpuien naar de gaanderijen, naar de zitrand rond het gebouw en ook naar een dakterras. Als in een openluchtschool kunnen kinderen hierdoor ook buiten leren. Andersom loopt het park via hofjes de school in. “De kleinere kinderen hebben zo een besloten ingang. De groten komen via een entreeplein binnen”, aldus Annemiek Braspenning. De gaanderijen zijn hun trots: “Heel karakteristiek voor het gebouw. En tegelijk de natuurlijke zonwering.”

Crisis en overheidsbesluiten
De opening op 9 november is de kroon op vijf jaar van overleggen, ontwerpen en bouwen. Gestart werd in 2008, nog vóór het uitbreken van de crisis. “Een periode vol veranderingen”, licht architect Annemiek Braspenning toe. “De uitbreiding van de woonwijk Keijzershof kwam stil te liggen, dus we moesten rekening houden met minder aanwas van kinderen. De financiële middelen voor het park droogden op. Het is heel bijzonder dat de gemeente in dit spanningsveld zo’n groot gebouw zo duurzaam heeft kunnen en willen realiseren.”

Het project begon als een complex van twee basisscholen en een kinderopvangorganisatie. De gemeenteraad nam in de ontwerpfase het besluit dat handbalvereniging Oliveo niet in het oude pand kon blijven. Daardoor had deze vereniging ineens ook interesse in de MFA. Braspenning: “Dat betekende een heel nieuw ontwerp. Er was ineens een kantine nodig en ook twee handbalvelden buiten. Dat deed een beroep op ieders flexibiliteit, maar uiteindelijk is het daarmee nog beter geworden.” Groot voordeel is het dubbel ruimtegebruik: de grote sporthal is niet alleen bestemd voor het gymonderwijs voor de drie scholen, maar ook voor de handbalvereniging. Eén van de verharde buitenvelden is overdag als speelplaats in gebruik. En de kantine is ook te verhuren aan wijkbewoners en -organisaties.

Een andere verandering was de komst van Het Prinsenhof: de minister van OCW besloot nog tijdens de bouw om de basisschool voor speciaal onderwijs te verplaatsen van Zoetermeer naar Pijnacker. Architect Leon Thier: “Ook dat leidde tot tussentijdse aanpassingen. Er moest een docentenkamer komen, een extra ruimte voor administratie, en meer kleine ruimtes zoals voor logopedie of bespreekkamers.”

Lagere rekening
Leidden die uitbreidingen tot hogere kosten? “Zeker”, bevestigt projectmanager Richard Giorgi van de gemeente Pijnacker-Nootdorp. “Maar we slaan twee vliegen in één klap: we voorkomen langdurige leegstand, want het pand was op de groei gebouwd. En er zijn geen kosten meer voor schoolvervoer naar omliggende gemeenten voor het speciaal onderwijs.” Ook wordt sterk bespaard op energie: het gebouw heeft duurzame warmte- en koudeopslag uit de bodem. In de zomer wordt de vloer gekoeld, in de winter warmt hij op. “Ook het dak is voorzien van iets speciaals: via buizen in het dak van de sporthal wordt bij hoge temperaturen water opgewarmd. Daar kunnen handballers of kinderen na de gymles weer mee douchen.”

De crisis bood bovendien ook financiële lichtpuntjes: de aanbesteding viel juist enorm mee. De gemeente had extra budget beschikbaar gesteld voor Duurzaam Bouwen, maar uiteindelijk is het ontwerpteam nog ruim binnen het oorspronkelijke budget gebleven, inclusief die duurzaamheidsmaatregelen. Als je het onderwijswethouder José van Egmond van de gemeente vraagt, “passen alle puzzelstukjes precies in elkaar”. Ze noemt Keijzershof “hét voorbeeld van het moderne denken over accommodaties en het samen optrekken van allerlei partijen.” Projectmanager Giorgi sluit zich hierbij aan: “Ik ben best een soort van trots op de samenwerking.”

Duurzaamheidsmeetlat
Een belangrijke samenwerking aan de ontwerpkant is die met constructeurs en met adviseurs voor duurzaam bouwen en installaties, zo benadrukken de architecten. Ze complimenteren hun partners W/E adviseurs, Uticon en Smit Westerman voor de duurzame vernieuwingen. Braspenning: “Samen is het gelukt het gebouw energiezuinig te maken, toekomstbestendig, natuurlijk, en ook nog eens eenvoudig en vanzelfsprekend in het gebruik.” “Ook de opdrachtgever vanuit de gemeente heeft altijd positief kritisch hierover meegedacht”, vult collega-architect Thier aan.

Niet eerder vertoond in Nederland is een luchtventilatiesysteem dat gebruik maakt van (eventueel natuurlijk opgewarmde) buitenlucht. John Mak van W/E adviseurs: “We leiden lucht van buiten via de plafonds de klaslokalen in, en in de winter kunnen we dat met warm-waterspiralen ook nog eens verwarmen. Het tocht nooit, en juffen en meesters die dat willen mogen gewoon ramen en deuren openzetten.” Bij veel andere scholen met installaties is dit niet zo. Het gebouw haalt met dit alles energielabel A, en een GPR-score voor duurzaamheid van gemiddeld 8,2.

Na de herfstvakantie is de accommodatie al in gebruik genomen: op dit moment door zo’n 600 leerlingen van de drie scholen en 300 leden van de handbalvereniging. Dit aantal zal groeien zodra de wijk verder wordt uitgebreid. En daar is – natuurlijk – ruimte voor.

Auteur: Jeanine Mies, zelfstandig tekstschrijver
Foto: Peter de Ruig

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c125 c127 c168 c225 c243
Smart Energy Community maakt werk van energieflexibiliteit

Smart Energy Community maakt werk van energieflexibiliteit

25 nov om 13:01 uur
timer 2 min

Binnen de nieuwe Smart Energy Community wisselen ondernemers, innovatoren, organisaties en andere belanghebbenden ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c243 c280
Rijk nodig bij overstap naar inductie door complete wijk

Rijk nodig bij overstap naar inductie door complete ...

24 nov om 10:01 uur
timer 2 min

Om in de wijk Overvecht-Noord via inductiekoken de omslag te maken naar aardgasvrij kijken de partners in het ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c243
'Bepalingsmethode voor geluidsniveau installatie is toppunt van onduidelijkheid'

'Bepalingsmethode voor geluidsniveau installatie ...

19 nov om 15:30 uur
timer 6 min

Het slagen van de energietransitie is mede afhankelijk van duidelijke wet- en regelgeving, waarbij tijdige en ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c243
Toenemende elektrificatie woning vraagt om meer veiligheid

Toenemende elektrificatie woning vraagt om meer ...

10 nov om 09:01 uur
timer 2 min

Woonhuisinstallaties krijgen te maken met steeds meer elektrische toepassingen. De aansluiting van duurzame energiebronnen ...

Lees verder »

c21 c127 c160 c225 c243 c263
Respectvol rentmeesterschap

Respectvol rentmeesterschap

3 nov om 09:01 uur
timer 2 min

"Onze kinderen verdienen de beste plek om onderwijs te krijgen. Het is van groot belang dat ze in een gezonde ...

Lees verder »

c21 c127 c186 c225 c243
Kennisweek DGMR BINK over BENG, TO-juli en NTA 8800

Kennisweek DGMR BINK over BENG, TO-juli en NTA ...

2 nov om 17:01 uur
timer 2 min

Van maandag 9 tot en met vrijdag 13 november wordt de online DGMR BINK kennisweek georganiseerd. Met heel veel ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c246 c261
Schuif aan bij virtuele handelsmissie Olympische Spelen 2024

Schuif aan bij virtuele handelsmissie Olympische ...

29 okt om 10:31 uur
timer 1 min

In 2024 vinden de Olympische en Paralympische Spelen plaats in Parijs. Frankrijk wil haar hoofdstad in dat jaar ...

Lees verder »

c21 c120 c127 c143 c225 c243 c263
Programma Verbindingsdag Gezonde Scholen is rond 

Programma Verbindingsdag Gezonde Scholen is ...

26 okt om 11:14 uur
timer 2 min

Op 11 november vindt de online Verbindingsdag Gezonde Scholen plaats. Architecten, schoolbesturen, overheden, ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c243
Advertorial: Energie besparen en CO2 reduceren met Kieback&Peter regeltechniek

Advertorial: Energie besparen en CO2 reduceren ...

23 okt om 07:00 uur
timer 2 min

In het kader van de klimaatdoelstellingen is energiebesparing om de CO2-uitstoot te verminderen bij gebouwen zeer ...

Lees verder »

c21 c127 c184 c225 c243
Wat wordt dé oplossing in de energietransitie?

Wat wordt dé oplossing in de energietransitie?

19 okt om 16:01 uur
timer 6 min

Met duizenden te renoveren woningen in het verschiet, dient zich een ingewikkelde uitdaging aan. Kiezen we nog ...

Lees verder »

c21 c120 c122 c127 c184 c225 c243
Eind jaren 60 wijk gaat #VanGasLos

Eind jaren 60 wijk gaat #VanGasLos

12 okt om 17:00 uur
timer 1 min

In een eind jaren 60 wijk in Terborg, dichtbij Doetinchem, worden woningen van het gas af gehaald. Daarvoor wordt ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c243
Woningen verduurzamen in 2020: ‘Neem zelf de regie als corporatie’

Woningen verduurzamen in 2020: ‘Neem zelf ...

9 okt om 09:01 uur
timer 8 min

‘Nog zeven miljoen woningen te gaan en we moeten inlopen op onze achterstand’, koppen de media over ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up