Comfortabel binnenklimaat door innovatief ventilatieconcept (4)

Comfortabel binnenklimaat door innovatief ventilatieconcept (4)

In veel Nederlandse schoollokalen is de kwaliteit van het binnenmilieu onder de maat. Dit komt niet alleen voor bij bestaande scholen, ook in nieuwbouw scholen is het binnenmilieu vaak niet in orde.

In de praktijk wordt er vaak niet voldaan aan de regelgeving op het gebied van ventilatie. In dit vierde en laatste deel van deze artikelreeks wordt MuzeRijk in de wijk Bitswijk te Uden belicht.

In opdracht van de gemeente is door DAT een ontwerp gemaakt voor een nieuwe multifunctionele accommodatie in de wijk Bitswijk te Uden. In MuzeRijk komen twee scholen, kinderopvang, sportfaciliteiten, een grand café, activiteitenruimtes en woningen voor starters en ouderen. DAT ontwierp hiervoor een woongebouw en de eigenlijke MFA voor alle andere genoemde functies. Op de dakverdieping van de MFA komen daarnaast vier zorgappartementen. MFA MuzeRijk is onlangs opgeleverd.

Natuurlijke toevoer via plenum en geperforeerd plafond
Het gebouw is voorzien van natuurlijke toevoer van ventilatielucht via elektronisch gestuurde, zelfregelende roosters en mechanische CO2-gestuurde afzuiging. De roosters zijn aangebracht boven de ramen, zodat de lucht in het plenum boven het verlaagde plafond binnenkomt. Het verlaagde plafond bestaat uit geperforeerde plafondpanelen. Doordat de perforaties klein en verspreid zijn over het gehele plafond, komt de lucht met een zodanig lage snelheid het leslokaal binnen, dat geen tocht veroorzaakt wordt. Daarnaast wordt de lucht in het plenum voorverwarmd door warmte uit de constructievloer.

Geen extra verwarming van toevoerlucht
Bijzonder aan dit concept is dat geen extra verwarmingscapaciteit ter plaatse van de toevoerroosters nodig is om tocht te voorkomen. De verwarmingscapaciteit van de vloerverwarming is voldoende om de totale warmteverliezen te dekken. Normaliter is natuurlijke toevoer lastig te combineren met (alleen) vloerverwarming vanwege mogelijke tochtproblemen, maar ook omdat een vloerverwarmingssysteem te weinig capaciteit heeft om de transmissie- én hoge ventilatieverliezen van een leslokaal op te vangen.

Het ventilatiesysteem dat in dit voorbeeld wordt toegepast maakt maximaal gebruik van de thermische massa van de vloeren, waardoor het warmteverlies door ventilatie wordt uitgespreid over 24 uur. Hierdoor hoeft geen rekening gehouden te worden met het momentane warmteverlies bij maximale ventilatiecapaciteit, maar kan van een gemiddeld ventilatieverlies worden uitgegaan. Daarnaast wordt de benodigde verwarmingscapaciteit beperkt door de CO2-geregelde toe- en afvoer: er wordt alleen maximaal geventileerd als veel kinderen aanwezig zijn, die gezamenlijk voor een behoorlijke warmtebron zorgen.

Klaslokaal met geperforeerd plafond voor ventilatietoevoer

Beperken van oververhitting
Ook in dit project draagt de grote capaciteit van het ventilatiesysteem (door deze op temperatuur te regelen) bij aan het voorkomen van te hoge temperaturen in de zomer. De inblaas via een plenum zorgt er bovendien voor dat gebruik gemaakt wordt van de, middels nachtventilatie afgekoelde thermische massa van de betonvloeren.

Samenvatting
De drie besproken praktijkvoorbeelden laten zien dat met een slim ventilatieconcept met natuurlijke toevoer een aangenaam binnenklimaat in klaslokalen gerealiseerd kan worden. Tocht is in de voorbeelden voorkomen door:

Het verlagen van de luchtsnelheid
Met de toepassing van zelfregelende roosters als basis is de snelheid waarmee de lucht de ruimte binnenkomt in de projecten beperkt door toepassing van een:

  • geperforeerde plenumbak;
  • plenum met spoiler en open stroken in het verlaagd plafond;
  • plenum en een geperforeerd verlaagd plafond.

Voorverwarmen toevoerlucht
Daarnaast is het voor het voorkomen van tocht van belang ervoor te zorgen dat de toegevoerde lucht niet met te lage temperaturen binnenkomt. Dit kan door de verse lucht nabij de toevoerroosters 5 - 10oC voor te verwarmen. Met een slim concept dat gebruik maakt van de thermische massa van het gebouw kan verwarming van de toevoerlucht achterwege blijven.

Het ventilatiesysteem draagt in de voorbeeldprojecten bij aan:

Behaaglijke temperatuur in de zomer
In alle projecten is het ventilatiesysteem gebruikt voor vrije koeling: vanwege de grote ventilatiecapaciteit die nodig is in leslokalen draagt natuurlijke toevoer van buitenlucht bij aan het voorkomen van te hoge binnentemperaturen. Vrije koeling kan benut worden door de toevoerroosters en de afzuiging (ook) op temperatuur te regelen en door middel van nachtventilatie in combinatie met een thermisch open plafond.

Energiebesparing
In alle projecten is het ventilatiesysteem energie-efficiënt door de regeling op CO2 en door het elektronisch sluiten van de roosters na gebruikstijd. In vergelijking met een gebalanceerd ventilatiesysteem is er geen elektriciteitsverbruik door een toevoerventilator. Warmteterugwinning uit de retourlucht kan met behulp van een lucht-water warmtepomp.

Projectgegevens

Opdrachtgever Gemeente Uden
Projectmanagement VB&T
Architect DAT (de architectenwerkgroep Tilburg)
Looptijd 2011 - 2013

Auteurs: Cees Leenaerts, senior adviseur, Petra Briggen, adviseur, W/E adviseurs

Gerelateerde artikelen, events & downloads

Eenvoudig aan de slag met natuurlijke, adiabatische koeling

Eenvoudig aan de slag met natuurlijke, adiabatische ...

10 sep om 14:00 uur
timer 1 min

Werkte jij afgelopen zomer ook in een oververhitte fabriekshal? Met natuurlijke verdampingskoeling kunnen juist ...

Lees verder »

Eenvoudig aan de slag met adiabatische koeling

Eenvoudig aan de slag met adiabatische koeling

In de gratis whitepaper ‘Eenvoudig aan de slag met adiabatische koeling’ leggen we in begrijpelijke ...
Aangenaam klimaat voor fors paviljoen van glas

Aangenaam klimaat voor fors paviljoen van glas

16 aug om 10:00 uur
timer 2 min

Het was nogal een opgave: een fors restaurant met rondom glazen puien op een aangename en constante binnentemperatuur ...

Lees verder »

Laatste dagen internetconsultatie over herziening Bouwbesluit 2012

Laatste dagen internetconsultatie over herziening ...

7 aug om 13:00 uur
timer 1 min

Je kunt nog tot en met maandag 12 augustus 2019 reageren op het conceptbesluit dat een wijziging inhoudt van het ...

Lees verder »

Waterval van energie in Amsterdams hotel

Waterval van energie in Amsterdams hotel

2 aug om 11:30 uur
timer 6 min

Diverse nieuwe concepten en benamingen strijden om voorrang in een innovatief, energieneutraal Amsterdams hotel.

Lees verder »

Koppeling EPG en waarborgstelsel SWK voor nieuwbouwsysteem

Koppeling EPG en waarborgstelsel SWK voor nieuwbouwsysteem

29 jul om 10:30 uur
timer 3 min

Eerder dit jaar werd het House Energy Optimum systeem gelanceerd voor nieuwbouwwoningen. Het systeem is nu ook ...

Lees verder »

Gezonde gebouwen kunnen hittestress de baas

Gezonde gebouwen kunnen hittestress de baas

16 mei om 13:00 uur
timer 3 min

Na de zomer van 2018, waarin het ene warmterecord na het andere sneuvelde en airco's als warme broodjes werden ...

Lees verder »

Gezond binnenklimaat en lage energierekening voor biotechbedrijf

Gezond binnenklimaat en lage energierekening ...

3 mei om 08:30 uur
timer 1 min

Hoe scoor je punten op duurzaamheid binnen twee compleet verschillende gebouwfuncties?

Lees verder »

Nieuwe norm voor ventilatie van gebouwen

Nieuwe norm voor ventilatie van gebouwen

14 feb om 10:00 uur
timer 1 min

De NEN 1087 is de nieuwe norm voor de ventilatie van gebouwen. Deze norm is herzien en vormt de bepalingsmethode ...

Lees verder »

IntrCooll van Oxycom wint Climate Control Award

IntrCooll van Oxycom wint Climate Control Award

18 jan om 08:00 uur
timer 30 min

De IntrCooll-unit zorgt voor energiezuinige en gezonde ruimtes, die een hoge productiviteit stimuleren.

Lees verder »

Duurzaam Gebouwd Magazine #41: Klimaattechniek en Circulaire Economie

Duurzaam Gebouwd Magazine #41: Klimaattechniek ...

07-12-2018 om 07:00 uur

Het langverwachte Duurzaam Gebouwd #41 ligt op de mat. Dit keer belichten we de thema’s Klimaattechniek ...

Lees verder »

Onderzoek: bestaande kantoren veel eerder energieneutraal 

Onderzoek: bestaande kantoren veel eerder energieneutraal 

17-09-2018 om 08:00 uur
timer 2 min

Bestaande kantoren in Nederland kunnen vijf tot tien jaar eerder dan in 2050 energieneutraal zijn. Dit is de duidelijke ...

Lees verder »

Reacties

Het toevoerrooster bepaald de ruimte doorspoeling is mij geleerd. De druk over dit toevoerrrooster is heel laag omdat er geen ventilatordruk aanwezig is. Derhalve zal de ruimtedoorspoeling minimaal zijn. Er wordt niet gesproken hoe het lokaal verwarmd wordt. we hebben grote bedenkingen met dit concept. Ook wordt er gesproken over warmteterugwinning uit de ventilatielucht, echter bij CO2 regeling kan de luchthoeveelheid ver terug gaan, waardoor er geen warmte beschikbaar is.

De roosters zijn gekozen op basis van een laag drukverschil over het rooster (1 Pa). Door de afzuigventilator wordt een drukverschil over de roosters gerealiseerd. Wanneer er weinig mensen in het lokaal zijn is de ventilatiebehoefte en dus de warmtebehoefte klein. De lucht-waterwarmtepomp werkt in dat geval hoofdzakelijk op buitenlucht.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up