Comfortabel binnenklimaat door innovatief ventilatieconcept (4)

Comfortabel binnenklimaat door innovatief ventilatieconcept (4)

In veel Nederlandse schoollokalen is de kwaliteit van het binnenmilieu onder de maat. Dit komt niet alleen voor bij bestaande scholen, ook in nieuwbouw scholen is het binnenmilieu vaak niet in orde.

In de praktijk wordt er vaak niet voldaan aan de regelgeving op het gebied van ventilatie. In dit vierde en laatste deel van deze artikelreeks wordt MuzeRijk in de wijk Bitswijk te Uden belicht.

In opdracht van de gemeente is door DAT een ontwerp gemaakt voor een nieuwe multifunctionele accommodatie in de wijk Bitswijk te Uden. In MuzeRijk komen twee scholen, kinderopvang, sportfaciliteiten, een grand café, activiteitenruimtes en woningen voor starters en ouderen. DAT ontwierp hiervoor een woongebouw en de eigenlijke MFA voor alle andere genoemde functies. Op de dakverdieping van de MFA komen daarnaast vier zorgappartementen. MFA MuzeRijk is onlangs opgeleverd.

Natuurlijke toevoer via plenum en geperforeerd plafond
Het gebouw is voorzien van natuurlijke toevoer van ventilatielucht via elektronisch gestuurde, zelfregelende roosters en mechanische CO2-gestuurde afzuiging. De roosters zijn aangebracht boven de ramen, zodat de lucht in het plenum boven het verlaagde plafond binnenkomt. Het verlaagde plafond bestaat uit geperforeerde plafondpanelen. Doordat de perforaties klein en verspreid zijn over het gehele plafond, komt de lucht met een zodanig lage snelheid het leslokaal binnen, dat geen tocht veroorzaakt wordt. Daarnaast wordt de lucht in het plenum voorverwarmd door warmte uit de constructievloer.

Geen extra verwarming van toevoerlucht
Bijzonder aan dit concept is dat geen extra verwarmingscapaciteit ter plaatse van de toevoerroosters nodig is om tocht te voorkomen. De verwarmingscapaciteit van de vloerverwarming is voldoende om de totale warmteverliezen te dekken. Normaliter is natuurlijke toevoer lastig te combineren met (alleen) vloerverwarming vanwege mogelijke tochtproblemen, maar ook omdat een vloerverwarmingssysteem te weinig capaciteit heeft om de transmissie- én hoge ventilatieverliezen van een leslokaal op te vangen.

Het ventilatiesysteem dat in dit voorbeeld wordt toegepast maakt maximaal gebruik van de thermische massa van de vloeren, waardoor het warmteverlies door ventilatie wordt uitgespreid over 24 uur. Hierdoor hoeft geen rekening gehouden te worden met het momentane warmteverlies bij maximale ventilatiecapaciteit, maar kan van een gemiddeld ventilatieverlies worden uitgegaan. Daarnaast wordt de benodigde verwarmingscapaciteit beperkt door de CO2-geregelde toe- en afvoer: er wordt alleen maximaal geventileerd als veel kinderen aanwezig zijn, die gezamenlijk voor een behoorlijke warmtebron zorgen.

Klaslokaal met geperforeerd plafond voor ventilatietoevoer

Beperken van oververhitting
Ook in dit project draagt de grote capaciteit van het ventilatiesysteem (door deze op temperatuur te regelen) bij aan het voorkomen van te hoge temperaturen in de zomer. De inblaas via een plenum zorgt er bovendien voor dat gebruik gemaakt wordt van de, middels nachtventilatie afgekoelde thermische massa van de betonvloeren.

Samenvatting
De drie besproken praktijkvoorbeelden laten zien dat met een slim ventilatieconcept met natuurlijke toevoer een aangenaam binnenklimaat in klaslokalen gerealiseerd kan worden. Tocht is in de voorbeelden voorkomen door:

Het verlagen van de luchtsnelheid
Met de toepassing van zelfregelende roosters als basis is de snelheid waarmee de lucht de ruimte binnenkomt in de projecten beperkt door toepassing van een:

  • geperforeerde plenumbak;
  • plenum met spoiler en open stroken in het verlaagd plafond;
  • plenum en een geperforeerd verlaagd plafond.

Voorverwarmen toevoerlucht
Daarnaast is het voor het voorkomen van tocht van belang ervoor te zorgen dat de toegevoerde lucht niet met te lage temperaturen binnenkomt. Dit kan door de verse lucht nabij de toevoerroosters 5 - 10oC voor te verwarmen. Met een slim concept dat gebruik maakt van de thermische massa van het gebouw kan verwarming van de toevoerlucht achterwege blijven.

Het ventilatiesysteem draagt in de voorbeeldprojecten bij aan:

Behaaglijke temperatuur in de zomer
In alle projecten is het ventilatiesysteem gebruikt voor vrije koeling: vanwege de grote ventilatiecapaciteit die nodig is in leslokalen draagt natuurlijke toevoer van buitenlucht bij aan het voorkomen van te hoge binnentemperaturen. Vrije koeling kan benut worden door de toevoerroosters en de afzuiging (ook) op temperatuur te regelen en door middel van nachtventilatie in combinatie met een thermisch open plafond.

Energiebesparing
In alle projecten is het ventilatiesysteem energie-efficiënt door de regeling op CO2 en door het elektronisch sluiten van de roosters na gebruikstijd. In vergelijking met een gebalanceerd ventilatiesysteem is er geen elektriciteitsverbruik door een toevoerventilator. Warmteterugwinning uit de retourlucht kan met behulp van een lucht-water warmtepomp.

Projectgegevens

Opdrachtgever Gemeente Uden
Projectmanagement VB&T
Architect DAT (de architectenwerkgroep Tilburg)
Looptijd 2011 - 2013

Auteurs: Cees Leenaerts, senior adviseur, Petra Briggen, adviseur, W/E adviseurs

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c2 c11 c21 c148 c225
Advertorial: Ontdek de Marktscan installatietechnische adviesbureaus 2022

Advertorial: Ontdek de Marktscan installatietechnische ...

20 jul om 06:59 uur
timer 1 min

Hoe staat het ervoor in W-adviseursland? Ook dit jaar heeft Ventilair, de ventilatiespecialist, weer een marktscan ...

Lees verder »

c21 c148 c225 c263 c268
Het juiste ventilatiesysteem in een luchtdichte prefab woning

Het juiste ventilatiesysteem in een luchtdichte ...

7 jul om 10:01 uur
timer 4 min

De afgelopen jaren is luchtdicht bouwen de standaard geworden, maar zonder de juiste ventilatie is luchtdicht ...

Lees verder »

c21 c120 c148 c225 c280
Verduurzaming portiekflat tijdens Solar Decathlon Europe

Verduurzaming portiekflat tijdens Solar Decathlon ...

15 jun om 10:01 uur
timer 5 min

Afgelopen vrijdag begon in Wuppertal de Solar Decathlon Europe met aan de start ook een team van de TU Delft: ...

Lees verder »

c21 c148 c225 c293
Een gezond binnenklimaat om optimaal te presteren

Een gezond binnenklimaat om optimaal te presteren

17 mei om 13:01 uur
timer 3 min

Frisse lucht en goede ventilatie zijn onontbeerlijk voor een gezond binnenklimaat. Maar hoe is een gezond en veilig ...

Lees verder »

c21 c148 c160 c225
Kantoren: van label C naar label A

Kantoren: van label C naar label A

6 mei om 10:01 uur
timer 5 min

Er is werk aan de winkel voor veel vastgoedeigenaren. In 2023 moeten kantoren in Nederland minimaal energielabel ...

Lees verder »

c21 c148 c225 c268 c293
Aandeel luchttechnische installaties in prefab groeit

Aandeel luchttechnische installaties in prefab ...

28 apr om 11:01 uur
timer 2 min

Uit onderzoekt blijkt dat iets meer dan 15% van de luchttechnische installateurs werkt voor een woningfabriek ...

Lees verder »

c21 c148 c225 c263
Oplossingen voor steeds complexere installaties

Oplossingen voor steeds complexere installaties

21 apr om 15:01 uur
timer 3 min

De installatiebranche merkt dat de producten steeds complexer worden. Daarnaast is de sector volop zoekende naar ...

Lees verder »

c21 c148 c225 c261
Door meten energiegebruik klimaatdoelen halen

Door meten energiegebruik klimaatdoelen halen

7 apr om 15:01 uur
timer 2 min

Om te voldoen aan de klimaatdoelstellingen van Parijs, zal de gebouwde omgeving een flinke energiebesparing moeten ...

Lees verder »

c21 c148 c225 c243 c265
Ambities energieprestaties woningbouw zijn verzekerbaar

Ambities energieprestaties woningbouw zijn verzekerbaar

6 apr om 10:01 uur
timer 2 min

Als het gaat om de energieprestatie van nieuwbouwprojecten leggen gemeenten, ontwikkelaars, investeerders, woningcorporaties ...

Lees verder »

c21 c148 c225 c243 c265
Welke energiezuinige installaties zijn effectief en welke niet?

Welke energiezuinige installaties zijn effectief ...

21 mrt om 15:01 uur
timer 1 min

De installatietechnieken in nieuwbouwwoningen zijn de laatste jaren complexer geworden. Thema’s als aardgasloos ...

Lees verder »

c21 c148 c190 c225
Ontwikkelingen in de bouw: veel onzekerheid bouwkosten

Ontwikkelingen in de bouw: veel onzekerheid ...

2 feb om 10:01 uur
timer 6 min

De woningbouw moet versnellen en heel veel kantoren dienen energiezuiniger te worden. Kunnen we dit in Nederland ...

Lees verder »

c21 c125 c148 c225 c267
Warmte als dienst voor efficiëntere Nederlandse gebouwen

Warmte als dienst voor efficiëntere Nederlandse ...

26 jan om 16:30 uur
timer 3 min

Ontdek ook Efficiency-as-a-Service, een vernieuwend businessmodel achter winnende proposities voor efficiënte ...

Lees verder »

Reacties

Het toevoerrooster bepaald de ruimte doorspoeling is mij geleerd. De druk over dit toevoerrrooster is heel laag omdat er geen ventilatordruk aanwezig is. Derhalve zal de ruimtedoorspoeling minimaal zijn. Er wordt niet gesproken hoe het lokaal verwarmd wordt. we hebben grote bedenkingen met dit concept. Ook wordt er gesproken over warmteterugwinning uit de ventilatielucht, echter bij CO2 regeling kan de luchthoeveelheid ver terug gaan, waardoor er geen warmte beschikbaar is.

De roosters zijn gekozen op basis van een laag drukverschil over het rooster (1 Pa). Door de afzuigventilator wordt een drukverschil over de roosters gerealiseerd. Wanneer er weinig mensen in het lokaal zijn is de ventilatiebehoefte en dus de warmtebehoefte klein. De lucht-waterwarmtepomp werkt in dat geval hoofdzakelijk op buitenlucht.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up