Elisabeth TweeSteden ziekenhuis revitaliseert duurzaam

Elisabeth TweeSteden ziekenhuis revitaliseert duurzaam

Het Elisabeth TweeSteden ziekenhuis locatie EZ Tilburg voerde de afgelopen jaren een aantal ingrijpende renovaties uit. Over 8 maanden hoopt het ziekenhuis de laatste interne werkzaamheden van een grote revitalisatie af te ronden.

Revitalisering levert niet alleen een forse kostenbesparing op, maar levert ook een vorm van verduurzaming. Genoeg stof voor een symposium, waarbij diverse sprekers antwoord gaven op de vraag hoe zoiets nu aan te pakken. De organisatie van het symposium met ruim honderd deelnemers, waar facilitair managers, architecten, aannemers, adviseurs en andere geïnteresseerden zich voor inschreven, was in handen van Forbo Flooring, Knauf, Rockfon en Sigma Coatings.

De titel ‘Co-creatie in de zorg’ zegt het al: voor renovatie is draagkracht nodig. Het vraagt namelijk maximale medewerking van patiënten, bezoekers en medewerkers. De architect, maar ook de bouwende partijen hebben die samenwerking steeds opgezocht.

Doorlopende renovatie en nieuwbouw

Vanaf het gereedkomen van het EZ, begin jaren 80, is het ziekenhuis bijna doorlopend bezig geweest met renovatie en nieuwbouw. In 2005 werd gestart met het grootscheeps renoveren van het ziekenhuis om daarmee klaar te zijn voor de komende jaren. Uiteindelijk kostte deze totale renovatie zo’n 90 miljoen euro, terwijl nieuwbouw naar schatting 300 miljoen zou hebben gekost.

Ondanks die forse besparing bleef de keuze voor revitalisering een opvallende keuze. In 2005 groeiden de financiële bomen nog tot in de hemel en koos menig ziekenhuisdirectie voor prestigieuze nieuwbouw. Tilburg koos dus voor renovatie en het moet gezegd: het heeft goed uitgepakt. Het resultaat is een mooi, transparant ziekenhuis met een overzichtelijke indeling, veel daglicht, lichte kleuren, kunst aan de muren en een rustige gemoedelijke uitstraling. De laatste fase van de verbouwing wordt in de zomer van 2015 afgerond.

Healing environment

Zorg en bouwkundige ontwikkelingen gingen daarbij hand in hand. Vertaald in lean en lief, waarbij lean duidt op de efficiency in de werkprocessen en lief op de aandacht voor de patiënt. Architect Frank Burger van architectenbureau a/d Amstel Architecten was verantwoordelijk voor de verbouwingen. “Dit ziekenhuis werd in 1982 gebouwd als een zogeheten dubbele kam, een lange hoofdgang met links en rechts de ‘tanden’ van de kam waarin de diverse afdelingen waren gevestigd. Ook op de eerste verdieping was sprake van een dubbele kam. Na 30 jaar had het ziekenhuis 75 verbouw- en nieuwbouwprojecten achter de rug. Alle afdelingen zijn 1, 2 of 3 keer verbouwd. In 2005 kwamen we tot de conclusie dat we niet steeds konden blijven uitbreiden. We kwamen in de knel te zitten met de beschikbare ruimte en het werd rommelig en onoverzichtelijk”, aldus Burger.


De opvallende (vernieuwde) informatie- en registratiebalie bij de entree van het ziekenhuis aan de Medische Boulevard. (fotografie: Remco van Blokland, a/d amstel architecten)

Bij de revitalisatie heeft hij goed gekeken naar uitgangspunten die nieuwe ziekenhuizen ter hand namen. “In moderne nieuwe ziekenhuizen, zoals Sittard, Zwolle en Amersfoort, speelt healing environment een belangrijke rol. Op de verpleegafdelingen worden de kamers teruggebracht naar veelal éénpersoonskamers, flexibele poli’s, een toenemende inzet van ICT. Ook is in de loop der jaren sprake van een veranderend zorgconcept: de patiënt komt steeds meer centraal te staan. De kunst van revitalisering ligt in aanpassen aan veranderende eisen door gebruik te maken van de kwaliteiten die al in het bestaande gebouw besloten liggen.”

Gebruik wat je hebt

Als het gaat om verduurzaming, dan ligt de keuze voor renovatie in plaats van nieuwbouw voor de hand, stelt Burger: “Duurzaamheid kent vele aspecten. De kern van revitalisering is gebruik te maken van wat je hebt. Dat is veel duurzamer dan de duurzaamste nieuwbouw. In die zin is dit Tilburgse ziekenhuis een goed voorbeeld van een ziekenhuis dat in zijn gebouwconcept (dubbele kamstructuur) enorm veel gelegenheid bood en biedt tot uitbreiding en aanpassing. Zelfs toen de tanden van de kam maximaal opgerekt waren, bleek het mogelijk om door met langzaam te ontwikkelen ringbebouwing het ziekenhuis te blijven aanpassen naar de eisen van de tijd. Ook het zich voegen in de stad en onderdeel zijn van de community is een duurzaamheidsaspect.”

Flexibele werkplekken

Bij de revitalisatie koos het ziekenhuis voor bijna uitsluitend één persoonkamers, met als uitgangspunt dat de patiënt de regie krijgt over zijn eigen omgeving, dus ook over de temperatuur en het licht op ‘zijn’ kamer. Daarnaast hebben medewerkers flexibele werkplekken in plaats van hun eigen privé-ruimte. Ook artsen maken gebruik van flexibele werkkamers. De verpleegafdelingen hebben op elke verdieping een centraal gelegen facilitair blok, zodat deze ondersteunende activiteiten zich dicht bij de kamers, maar ook bij de liften bevinden. Verder zijn alle niet direct-zorggerelateerde afdelingen uit de kern van het ziekenhuis gehaald. Ook zijn logistieke verbeteringen aangebracht, zoals de scheiding van personen en goederen en decentrale ontvangstbalies. “We hebben de afdelingen voorzien van herkenbare kleuren. Met behulp van beelden van bekende natuurgebieden in de omgeving van Tilburg en afgestemd kleurgebruik is gewerkt aan een sfeer van rust en toewijding. In de poliklinieken is rond de gerenoveerde lichthoven een aangenaam en gedifferentieerd wachtgebied gemaakt. Verduurzaming is verder gerealiseerd met behulp van isolatie, glas, verlichting, thermoplafonds en een WKO-installatie.” 

Bovenste foto: Het nieuwe Poliplein direct na de entree van het ziekenhuis met links en rechts de toegang tot de poli’s. Daglichtkoepels zorgen voor voldoende toetreding van daglicht.

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c120 c225
Het grote goud van de renovatie- en transformatieopgave

Het grote goud van de renovatie- en transformatieopgave

25 nov om 06:30 uur
timer 1 min

In de renovatie-opgave schuilt het grote goud: op 10 december aanstaande laten we je zien hoe de toekomst van ...

Lees verder »

c21 c26 c120 c243
Havensteder verduurzaamt 360 woningen in Bospolder-Tussendijken 

Havensteder verduurzaamt 360 woningen in Bospolder-Tussendijken 

10 nov om 10:31 uur
timer 1 min

Havensteder verduurzaamt de vijf Gijsinglaanflats in Bospolder-Tussendijken. Het gaat om 360 woningen die van ...

Lees verder »

c21 c120 c160 c184 c225 c263
Uitkomsten innovatieprogramma Aardgasvrije en frisse basisscholen

Uitkomsten innovatieprogramma Aardgasvrije en ...

28 okt om 09:32 uur

Het is alweer een tijdje terug dat ik voor Margrittes kunstwerk ‘Ceci n’est pas une pipe’ stond. ...

Lees verder »

c21 c120 c127 c143 c225 c243 c263
Programma Verbindingsdag Gezonde Scholen is rond 

Programma Verbindingsdag Gezonde Scholen is ...

26 okt om 11:14 uur
timer 2 min

Op 11 november vindt de online Verbindingsdag Gezonde Scholen plaats. Architecten, schoolbesturen, overheden, ...

Lees verder »

c21 c120 c122 c127 c184 c225 c243
Eind jaren 60 wijk gaat #VanGasLos

Eind jaren 60 wijk gaat #VanGasLos

12 okt om 17:00 uur
timer 1 min

In een eind jaren 60 wijk in Terborg, dichtbij Doetinchem, worden woningen van het gas af gehaald. Daarvoor wordt ...

Lees verder »

c21 c120 c127 c143 c160 c225 c263
Kabinet stelt 360 miljoen beschikbaar voor niet-coronaproof scholen

Kabinet stelt 360 miljoen beschikbaar voor niet-coronaproof ...

1 okt om 14:55 uur
timer 2 min

Alle schoolgebouwen in Nederland hadden tot 1 oktober te tijd om te laten weten of het ventilatiesystem in ...

Lees verder »

c21 c120 c134 c225
Investeer nu om de kwaliteit van morgen te garanderen

Investeer nu om de kwaliteit van morgen te garanderen

23 sep om 12:01 uur
timer 3 min

“Als we een kwaliteitsslag willen maken in de openbare ruimte, zodat die toekomstbestendig is en blijft, ...

Lees verder »

c21 c120 c151 c225
Verbouwing met sociale impuls voor Haagse wijk

Verbouwing met sociale impuls voor Haagse wijk

28 jul om 10:01 uur
timer 1 min

Duurzaamheid gaat niet alleen over kilowatturen en alternatieven voor beton. Ook samenwerken, relaties en de omgeving ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c243
Labelsprongen voor 98 woningen in Prinsenbeek

Labelsprongen voor 98 woningen in Prinsenbeek

23 jul om 07:00 uur

In Prinsenbeek zijn 98 woningen fors verduurzaamd, onder andere door toepassen van spouwmuurisolatie en het vervangen ...

Lees verder »

c21 c120 c160 c225
Internationale allure van gezond en groen Tapijn

Internationale allure van gezond en groen Tapijn

8 jul om 10:01 uur
timer 5 min

De omvorming van het voormalige kazerneterrein van Tapijn in Maastricht is in volle gang. Het krijgt een nieuwe ...

Lees verder »

c21 c120 c122 c225 c243
Bundeling van commercie en vakspecialisme voor gevelrenovatie

Bundeling van commercie en vakspecialisme voor ...

7 jul om 16:01 uur
timer 5 min

Met de GevelAlliantie wil Machiel Peltenburg de krachten van commerciële en vakspecialistische bedrijven ...

Lees verder »

c21 c120 c225
Architect Rob Moritz: 'Natuurinclusief ontwerpen = integreren'

Architect Rob Moritz: 'Natuurinclusief ontwerpen ...

3 jun om 15:03 uur

Rob Moritz, architect bij 19 het atelier en bekend van onder andere de transformatie van de watertoren in Zwolle, ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up