Hergebruik maakt schouwburg Kunstmin duurzaam

Hergebruik maakt schouwburg Kunstmin duurzaam

Schouwburg Kunstmin in Dordrecht werd in de periode 2010-2014 volledig gerestaureerd en gerenoveerd om (opnieuw) te exploiteren. Hierbij heeft de architect maximaal gebruik gemaakt van de bestaande en aanwezige bouwmaterialen, onder andere om het monumentale karakter te behouden. Moderne, energiebesparende technieken op het vlak van verlichting, toneeltechniek, ventilatie en sanitair completeren het duurzame karakter.

Schouwburg Kunstmin werd in 1890 geopend als concertzaal, die plaats bood aan 1.200 mensen en uitzicht op een toneel met aan de zijkanten kleedkamers en kantoren. In de decennia erna volgden vele aanpassingen en uitbreidingen die het gebouw steeds opnieuw geschikt maakten voor exploitatie in die specifieke tijd. Bijvoorbeeld de toevoeging van een filmzaal.

Renovatie van rijksmonument

Oorspronkelijk wilde de gemeente Dordrecht aan het begin van deze eeuw een nieuw theater bouwen maar besloot uiteindelijk dat Kunstmin – inmiddels rijksmonument geworden – toch de moeite waard was om te renoveren en (opnieuw) geschikt te maken voor exploitatie. Daarbij in ogenschouw nemende dat de verbouwing voldoende inhoud moest hebben voor de komende 25 à 30 jaar.

Architectenbureau Greinier van Goor Huijten Architecten kreeg de opdracht, waarbij het behoud van het monumentale karakter van het pand, de technische aspecten (fundering- en gevelherstel en het vervangen van de installaties), functionele aspecten en restauratie centraal stonden. In het kader zijn de overige betrokken partijen weergegeven.

Fors, maar voorzichtig ingrijpen

Om aan alle – soms tegenstrijdige – eisen ten aanzien van exploitatie en behoud van het monumentale karakter te voldoen, is begonnen met het verwijderen van de toevoegingen die in de jaren 70 van de vorige eeuw zijn aangebracht. Verder zijn om en rond het toneel ingrijpende wijzigingen doorgevoerd om het toneel geschikt te maken voor moderne gezelschappen.

Werk in uitvoering (foto: Katarina Sledz)

Zo is het toneel verlaagd tot 1 meter boven straatniveau, zodat vrachtwagens hier kunnen lossen zonder lift. Verder zijn de kleedkamers aan de zijkanten van het toneel verwijderd en, samen met enkele kantoorruimtes en de artiestenfoyer, ondergebracht in het nieuwe achterhuis. In het verhoogde toneelhuis staat een belangrijk deel van de moderne theatertechniek, waaronder een groot aantal frequentiegeregelde lieraandrijvingen met energieterugwinning voor trekkenwanden.

Toneel verlaagd, kleine zaal ‘opgetild’

Door de verlaging van het toneel is ook de helling van de zaalvloer en het balkon aangepast, waarmee tevens de zichtlijnen zijn verbeterd. Een ‘briljante zet’ was het om de kleine zaal ‘op te tillen’ tot op hetzelfde niveau als de laadvloer van de decorwagens. Hierdoor kwam er ruimte vrij voor een kelder waarin de garderobe, toiletten en kluisjes zijn ondergebracht. Bovendien zorgde de toneelverlaging ervoor dat de kelder ook financieel een haalbare kaart, omdat er op deze manier minder problemen waren met de grondwaterstand. En last but not least bevorderde deze ingreep het visuele contact tussen de bestaande foyer en de nieuwe garderobe in de kelder. De kleine zaal is uitgerust met een tribune, die volledig is in te schuiven en de benodigde theater(hijs)technieken.

Naast alle bouwkundige aspecten is er binnen dit project nog veel meer gebeurd: variërend van kleurenonderzoek en restauratie van ornamenten en de oorspronkelijke theaterstoelen tot aan het nieuw inrichten van de horecaruimte en het nemen van maatregelen in het kader van de brandveiligheid.

Duurzame maatregelen

Hoewel het geschikt maken van een bestaand gebouw voor de komende 30 jaar op zich al het summum is van duurzaamheid, is met dit thema op meer vlakken expliciet rekening gehouden. Zo is voor de toneelvloer gekozen voor een reductie van meer dan 70% van het bestaande hardhout en is maximaal gebruik gemaakt van de bestaande bouwmaterialen.

Daarnaast zijn moderne technieken binnen de E- en W-installaties toegepast om het energieverbruik te minimaliseren. Zo sluit de schouwburg aan op het restwarmtenet van de vuilverbranding van de HVC. Hierdoor is de bestaande gasaansluiting vervallen. Verder is gebruik gemaakt van moderne regeltechniek en frequentiegeregelde pompen om energie te besparen. De ventilatie van de zalen is vraaggestuurd uitgevoerd op basis van de CO2 concentratie, terwijl de grote zaal is voorzien van vrije koeling door benutting van de bouwkundige massa van de metselwerk kanalen en betonnen plenumbak. Veel verlichting is bovendien dimbaar en maakt in de meeste gevallen gebruik van ledlichtbronnen. De verlichtingssturing is bovendien deels op basis van bewegingsdetectie en in elk geval voorzien van een veegschakeling.

Een project waarnaar alle partijen met een goed gevoel terugkijken.


De gerenoveerde zaal. Het balkon en de zaal staan schuiner dan voorheen. Dit verbetert de zichtlijnen. De stoelen zijn volledig gerestaureerd. (foto: Jannes Linders)

Betrokken partijen bij renovatieproject Kunstmin

Greiner van Goor Huijten Architecten
IMd Raadgevende Ingenieurs
Theateradvies
Studio Makkink & Bey
Adviesbureau Peutz & Associes

Foto bovenaan: De nieuwe toneeltoren (foto: Jannes Linders)

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

Onthulling energiepositieve woning MOR

Onthulling energiepositieve woning MOR

31 mei om 09:47 uur
timer 1 min

De Solar Decathlon Europe 2019 werpt letterlijk zijn schaduw vooruit dankzij het prototype op de campus van de ...

Lees verder »

Uitbreiding proef SamenZonderAsbest in Groningen

Uitbreiding proef SamenZonderAsbest in Groningen

20 mei om 12:30 uur
timer 2 min

De pilot SamenZonderAsbest wordt flink uitgebreid door een bijdrage van 600 duizend euro uit het Nationaal Programma ...

Lees verder »

Standaard oplossing voor solide overstek bij renovaties

Standaard oplossing voor solide overstek bij ...

30 apr om 08:00 uur
timer 1 min

Het maken van een overstek bij een te renoveren woning is niet altijd even eenvoudig. Een speciale constructie ...

Lees verder »

Hotspot voor circulariteit en duurzaamheid in Zeeland

Hotspot voor circulariteit en duurzaamheid in ...

29 apr om 08:00 uur
timer 6 min

Zeeuws bureau wil oude industriële omgeving transformeren tot showcase voor duurzame, circulaire bedrijvigheid ...

Lees verder »

‘Transitie begint bij je eigen overtuiging dat het anders moet’

‘Transitie begint bij je eigen overtuiging ...

15 apr om 08:00 uur
timer 4 min

Om verduurzaming echt te versnellen, moeten we eerst ons innerlijke vuur aanwakkeren voor verandering. Met die ...

Lees verder »

Merosch wint Ondernemersprijs Midden-Holland

Merosch wint Ondernemersprijs Midden-Holland

25 jan om 10:00 uur
timer 1 min

Adviesbureau maakt van gebouw uit de jaren vijftig een modern, gasloos en energieneutraal kantoor.

Lees verder »

Van inefficiënt kantoor naar energiepositief appartement

Van inefficiënt kantoor naar energiepositief ...

16 jan om 09:00 uur
timer 5 min

Studenten van de TU Delft gaan voor goud tijdens de Solar Decathlon Europe 2019. Hun plan voor modulaire appartementen ...

Lees verder »

Bijzondere herontwikkeling 'Tussen Kasteel en Wijchens Meer'

Bijzondere herontwikkeling 'Tussen Kasteel en ...

14-12-2018 om 15:30 uur
timer 1 min

De tenderprocedure voor het Wijchense project ‘Tussen Kasteel en Wijchens Meer’ is gestart. Opmerkelijk ...

Lees verder »

Duurzaam onderhoud en beheer bij corporatie Woningbedrijf

Duurzaam onderhoud en beheer bij corporatie ...

30-10-2018 om 15:30 uur
timer 3 min

Veel woningcorporaties hebben al ervaring met het combineren van duurzaamheid en betaalbaarheid, maar met circulariteit ...

Lees verder »

'Transformatie moet betekenis hebben voor gebied'

'Transformatie moet betekenis hebben voor gebied'

17-10-2018 om 15:30 uur
timer 5 min

Er gaat de komende tijd het een en ander veranderen in de utiliteitsmarkt. Label C en A-eisen voor de kantorenmarkt ...

Lees verder »

Verduurzaming van corporatievoorraad begint bij goede bewonerscommunicatie

Verduurzaming van corporatievoorraad begint ...

15-10-2018 om 15:30 uur
timer 9 min

Door eerst woningen aan te pakken die ná 1970 gebouwd zijn kan de bouw- en vastgoedsector de grootste stappen ...

Lees verder »

Faculteitsgebouw UT Twente transformeert naar gasloos studentenhuis

Faculteitsgebouw UT Twente transformeert naar ...

10-09-2018 om 08:00 uur
timer 2 min

Het voormalige faculteitsgebouw De Hogekamp op de campus van de Universiteit Twente (UT) in Enschede is omgebouwd ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up