Hergebruik maakt schouwburg Kunstmin duurzaam

Hergebruik maakt schouwburg Kunstmin duurzaam

Schouwburg Kunstmin in Dordrecht werd in de periode 2010-2014 volledig gerestaureerd en gerenoveerd om (opnieuw) te exploiteren. Hierbij heeft de architect maximaal gebruik gemaakt van de bestaande en aanwezige bouwmaterialen, onder andere om het monumentale karakter te behouden. Moderne, energiebesparende technieken op het vlak van verlichting, toneeltechniek, ventilatie en sanitair completeren het duurzame karakter.

Schouwburg Kunstmin werd in 1890 geopend als concertzaal, die plaats bood aan 1.200 mensen en uitzicht op een toneel met aan de zijkanten kleedkamers en kantoren. In de decennia erna volgden vele aanpassingen en uitbreidingen die het gebouw steeds opnieuw geschikt maakten voor exploitatie in die specifieke tijd. Bijvoorbeeld de toevoeging van een filmzaal.

Renovatie van rijksmonument

Oorspronkelijk wilde de gemeente Dordrecht aan het begin van deze eeuw een nieuw theater bouwen maar besloot uiteindelijk dat Kunstmin – inmiddels rijksmonument geworden – toch de moeite waard was om te renoveren en (opnieuw) geschikt te maken voor exploitatie. Daarbij in ogenschouw nemende dat de verbouwing voldoende inhoud moest hebben voor de komende 25 à 30 jaar.

Architectenbureau Greinier van Goor Huijten Architecten kreeg de opdracht, waarbij het behoud van het monumentale karakter van het pand, de technische aspecten (fundering- en gevelherstel en het vervangen van de installaties), functionele aspecten en restauratie centraal stonden. In het kader zijn de overige betrokken partijen weergegeven.

Fors, maar voorzichtig ingrijpen

Om aan alle – soms tegenstrijdige – eisen ten aanzien van exploitatie en behoud van het monumentale karakter te voldoen, is begonnen met het verwijderen van de toevoegingen die in de jaren 70 van de vorige eeuw zijn aangebracht. Verder zijn om en rond het toneel ingrijpende wijzigingen doorgevoerd om het toneel geschikt te maken voor moderne gezelschappen.

Werk in uitvoering (foto: Katarina Sledz)

Zo is het toneel verlaagd tot 1 meter boven straatniveau, zodat vrachtwagens hier kunnen lossen zonder lift. Verder zijn de kleedkamers aan de zijkanten van het toneel verwijderd en, samen met enkele kantoorruimtes en de artiestenfoyer, ondergebracht in het nieuwe achterhuis. In het verhoogde toneelhuis staat een belangrijk deel van de moderne theatertechniek, waaronder een groot aantal frequentiegeregelde lieraandrijvingen met energieterugwinning voor trekkenwanden.

Toneel verlaagd, kleine zaal ‘opgetild’

Door de verlaging van het toneel is ook de helling van de zaalvloer en het balkon aangepast, waarmee tevens de zichtlijnen zijn verbeterd. Een ‘briljante zet’ was het om de kleine zaal ‘op te tillen’ tot op hetzelfde niveau als de laadvloer van de decorwagens. Hierdoor kwam er ruimte vrij voor een kelder waarin de garderobe, toiletten en kluisjes zijn ondergebracht. Bovendien zorgde de toneelverlaging ervoor dat de kelder ook financieel een haalbare kaart, omdat er op deze manier minder problemen waren met de grondwaterstand. En last but not least bevorderde deze ingreep het visuele contact tussen de bestaande foyer en de nieuwe garderobe in de kelder. De kleine zaal is uitgerust met een tribune, die volledig is in te schuiven en de benodigde theater(hijs)technieken.

Naast alle bouwkundige aspecten is er binnen dit project nog veel meer gebeurd: variërend van kleurenonderzoek en restauratie van ornamenten en de oorspronkelijke theaterstoelen tot aan het nieuw inrichten van de horecaruimte en het nemen van maatregelen in het kader van de brandveiligheid.

Duurzame maatregelen

Hoewel het geschikt maken van een bestaand gebouw voor de komende 30 jaar op zich al het summum is van duurzaamheid, is met dit thema op meer vlakken expliciet rekening gehouden. Zo is voor de toneelvloer gekozen voor een reductie van meer dan 70% van het bestaande hardhout en is maximaal gebruik gemaakt van de bestaande bouwmaterialen.

Daarnaast zijn moderne technieken binnen de E- en W-installaties toegepast om het energieverbruik te minimaliseren. Zo sluit de schouwburg aan op het restwarmtenet van de vuilverbranding van de HVC. Hierdoor is de bestaande gasaansluiting vervallen. Verder is gebruik gemaakt van moderne regeltechniek en frequentiegeregelde pompen om energie te besparen. De ventilatie van de zalen is vraaggestuurd uitgevoerd op basis van de CO2 concentratie, terwijl de grote zaal is voorzien van vrije koeling door benutting van de bouwkundige massa van de metselwerk kanalen en betonnen plenumbak. Veel verlichting is bovendien dimbaar en maakt in de meeste gevallen gebruik van ledlichtbronnen. De verlichtingssturing is bovendien deels op basis van bewegingsdetectie en in elk geval voorzien van een veegschakeling.

Een project waarnaar alle partijen met een goed gevoel terugkijken.


De gerenoveerde zaal. Het balkon en de zaal staan schuiner dan voorheen. Dit verbetert de zichtlijnen. De stoelen zijn volledig gerestaureerd. (foto: Jannes Linders)

Betrokken partijen bij renovatieproject Kunstmin

Greiner van Goor Huijten Architecten
IMd Raadgevende Ingenieurs
Theateradvies
Studio Makkink & Bey
Adviesbureau Peutz & Associes

Foto bovenaan: De nieuwe toneeltoren (foto: Jannes Linders)

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c120 c122 c225 c243
Bundeling van commercie en vakspecialisme voor gevelrenovatie

Bundeling van commercie en vakspecialisme voor ...

Gisteren om 16:01 uur
timer 5 min

Met de GevelAlliantie wil Machiel Peltenburg de krachten van commerciële en vakspecialistische bedrijven ...

Lees verder »

c21 c120 c225
Architect Rob Moritz: 'Natuurinclusief ontwerpen = integreren'

Architect Rob Moritz: 'Natuurinclusief ontwerpen ...

3 jun om 15:03 uur

Rob Moritz, architect bij 19 het atelier en bekend van onder andere de transformatie van de watertoren in Zwolle, ...

Lees verder »

c21 c120 c160 c225 c243
Practice what we teach

Practice what we teach

25 mrt om 11:00 uur
timer 7 min

Duurzaamheid krijgt bij de Universiteit Utrecht een centrale plek in de kerntaken en in de bedrijfsvoering. Wij ...

Lees verder »

c21 c120 c135 c225 c243
“We keken naar de stenen, terwijl we naar de mensen hadden moeten kijken”

“We keken naar de stenen, terwijl we naar ...

25 feb om 10:00 uur
timer 7 min

Aan de vooravond van haar jaarlijkse congres vond in Assen de eerste Ronde Tafel van Duurzaam Gebouwd in 2020 ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c243 c244
Opvolgers MOR-team verleggen focus naar portiekflats

Opvolgers MOR-team verleggen focus naar portiekflats

4 feb om 16:01 uur
timer 3 min

Woensdag onthult het studententeam MOR (Modular Office Renovation) van de TU Delft een prototype van een appartement ...

Lees verder »

c21 c120 c184 c225
Woonwaard laatste winnaar WoCo25, ook kansrijk in 2020

Woonwaard laatste winnaar WoCo25, ook kansrijk ...

05-12-2019 om 10:00 uur
timer 3 min

Woningcorporatie Woonwaard is de laatste winnaar van de WoCo25, een van de Nederlandse Duurzaam Bouwen Awards. ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c251
Industrieel maatwerk nodig voor woningrenovaties

Industrieel maatwerk nodig voor woningrenovaties

28-11-2019 om 10:00 uur
timer 3 min

Om de doelen uit het Klimaatakkoord te realiseren, is een opschaling van het aantal woningrenovaties essentieel. ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c246
Nieman wint internationale duurzaamheidsaward

Nieman wint internationale duurzaamheidsaward

25-11-2019 om 09:30 uur
timer 2 min

Nieuw Utrechts Peil won in Parijs de Green Solutions Award 2019 met de ‘Flat met Toekomst’. In ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c243
140 appartementen in Den Haag van label G naar B

140 appartementen in Den Haag van label G naar ...

07-10-2019 om 10:00 uur
timer 2 min

CBRE Global Investors heeft de grootschalige verduurzaming van 140 appartementen in de wijk Waldeck in Den Haag ...

Lees verder »

c21 c120 c127 c225
#VanGasLos: blijf niet wachten op de Regionale Energiestrategie

#VanGasLos: blijf niet wachten op de Regionale ...

26-09-2019 om 08:00 uur
timer 8 min

Een vastgoedvoorraad waar nog aardgas van toepassing is, behoort definitief tot het verleden. Die tendens was ...

Lees verder »

c21 c120 c122 c225
Gezond en duurzaam complex op bijzondere staalconstructie

Gezond en duurzaam complex op bijzondere staalconstructie

16-09-2019 om 13:00 uur
timer 2 min

Een van de uitdagingen bij de transformatie van de Fenixloods schuilde in de bijzondere staalconstructie. Hoe ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c243 c245
Duurzaam en dementievriendelijk thuis in Gouda

Duurzaam en dementievriendelijk thuis in Gouda

10-09-2019 om 10:00 uur
timer 3 min

Hoe pas je een dementievriendelijk ontwerp het beste toe binnen een monumentaal pand met een rijke geschiedenis?

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up