Warmte uit riool voor appartementen

Warmte uit riool voor appartementen

60 nieuwbouwappartementen aan het Hollandiaplein in de wijk Goes-West krijgen een systeem, waarbij warmtewisselaars in rioolbuizen restwarmte onttrekken aan afval- en regenwater. Deze warmte wordt benut voor de centrale verwarming en voor het warmtapwater. 

Projectmanagementbureau Marsaki gaat een systeem toepassen om uit het warme huishoudelijk afvalwater in het riool warmte terug te winnen. Deze warmte kan worden benut voor de verwarming van de appartementen en tapwater. Woningcorporatie RWS Goes is opdrachtgever voor de bouw van het appartementencomplex.

Deze vorm van riothermie is in Nederland op deze schaal nog niet eerder in de woningbouw toegepast. De technologie wordt wel al toegepast voor andere doeleinden, zoals verwarming van zwembaden. De Zeeuwse gemeente en RWS Goes staan vol achter het project. Dat is erg belangrijk, zegt Walter Koens. Hij is projectmanager en mede-eigenaar van Marsaki. “Eerdere initiatieven stuitten op juridische problemen. De rioolbuizen zijn eigendom van de gemeente en in principe heeft ze geen direct voordeel van het gebruik van de warmte. Goes loopt gelukkig voor op gebied van duurzaamheid en werkt graag mee.”

Zonde dat warmte verdwijnt

Ruim 80% van al het huishoudelijk afvalwater in Goes, dat bestaat uit riool-, douche- en afwaswater, is warm. Nu verdwijnt deze warmte nog via het riool. Vanuit milieuperspectief is dat zonde, vinden de partners.

In de rioolbuizen (zie bovenstaande foto, red), die LBN Betonproducten en KD International leveren, zitten een warmtewisselaar en zogeheten PE-buizen, waar glycol doorheen loopt. De glycol stroomt naar een centrale installatieruimte in het appartementencomplex. Daar wordt het water voor de ruimteverwarming en warm tapwater voorverwarmd met de restwarmte uit deze vloeistof. Vervolgens wordt het water met warmtepompen verder doorverwarmd tot 45 graden. Ieder appartement krijgt een boiler en een doorstroomtoestel om de temperatuur van het tapwater verder te verhogen.

Oneindige stroom restwarmte

De riothermiesysteem is bivalent. 70 tot 80% van de warmte komt uit de riothermie-installatie. Een gasgestookte cv-ketel vult tijdens de piekvraag het warmtetekort aan. Het voor- en najaar bieden de beste condities voor de werking van riothermie. “We creëren hiermee een zeer duurzaam systeem, dat gebruik maakt van een oneindige stroom aan restwarmte”, legt Koens uit. “Helaas hebben we voor een deel van de winter, als de warmtevraag in de appartementen hoog is, nog een gasgestookte cv-installatie nodig. Ons doel is om zonder fossiele energiebronnen te werken. We hebben daar al stappen voor gezet. Bij het volgende appartementencomplex dat we in ontwikkeling hebben, gaat dit ook lukken.” 

We hoeven geen tientallen meters diep de bodem in te gaan en kunnen de installaties aan het einde van de exploitatie weer verwijderen."

Walter Koens, Marsaki

Gedurende de zomer kan het systeem de appartementen weer koelen. Willen woningcorporaties hun appartementen ook in de toekomst aantrekkelijk houden, dan zullen mogelijkheden tot koeling waarschijnlijk essentieel zijn, verwacht Koens. “Moderne woningen zijn zeer goed geïsoleerd, waardoor ze warmte zeer lang vast houden. Koeling is noodzakelijk om voldoende comfort te bieden.”

In het voorjaar kan de wisselaar in het riool koeling leveren tot een temperatuur van 17 graden. Als het rioolwater in de zomer warmer wordt, gaat de koeling via de warmtepomp.

Het koelproces in de zomer gaat wel gepaard met een hoog stroomverbruik. Hij denkt daarom aan een groot aantal zonnepanelen op het dak van het appartementencomplex om het elektraverbruik te compenseren.

Geen litteken  

“Een ander pluspunt is dat je geen litteken diep in de aarde hoeft te maken, zoals bij benutting van aardwarmte. Voor de technieken die we hier gebruiken hoeven we geen tientallen meters diep de bodem in te gaan en kunnen we de installaties aan het einde van de exploitatie weer verwijderen.”

Een doel van dit project is dat bewoners stabielere energielasten krijgen en om het gebruik van fossiele energiebronnen te minimaliseren. Marsaki houdt zich ook bezig met het kostenplaatje op de langere termijn. “Hoe hoog is de aanvangsinvestering, maar vooral hoe presteert de installatie tijdens de exploitatie? Toepassing van riothermie bespaart per complex op jaarbasis ook 2.000 kilo CO2”, aldus Koens.

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c127 c225 c243
'Gemeenten, denk aan koeling in de warmtetransitievisie'

'Gemeenten, denk aan koeling in de warmtetransitievisie'

Gisteren om 08:00 uur
timer 1 min

Gemeenten kijken bij de op te stellen warmtetransitievisies vooral naar de meest voor de hand liggende warmte-oplossing ...

Lees verder »

c21 c127 c184 c225 c243
Elektrische boiler verhoogt comfort en is duurzaam

Elektrische boiler verhoogt comfort en is duurzaam

29 jul om 10:01 uur
timer 1 min

Warmtepompen, elektrische radiatoren en zonnepanelen zijn allemaal oplossingen waarmee woningen verduurzaamd worden. ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c245
Uitbreidingen van balansventilatiesystemen voor gezonde gebouwen

Uitbreidingen van balansventilatiesystemen voor ...

20 jul om 13:00 uur
timer 2 min

Om een gezond binnenklimaat te realiseren in woningen is ventilatie essentieel en de gezondheidscrisis legt hier ...

Lees verder »

c21 c127 c148 c225
5e editie Real Estate Innovations Overview toont 600 innovaties

5e editie Real Estate Innovations Overview toont ...

14 jul om 14:58 uur
timer 1 min

De Real Estate Innovations Overview (REIO) is een jaarlijks fenomeen dat door KPMG wordt samengesteld. Dit jaar ...

Lees verder »

c21 c127 c160 c168 c171 c225 c245
‘Gebouweigenaren, steek je hoofd niet langer in het zand!’

‘Gebouweigenaren, steek je hoofd niet ...

9 jul om 11:01 uur
timer 6 min

Moet er een basisniveau van kennis over een gezond binnenklimaat gelden voor vastgoedbeheerders? Moeten we dat ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c245 c263
Nieuwe risicotaxatie berekent capaciteit van ruimten

Nieuwe risicotaxatie berekent capaciteit van ...

8 jul om 12:25 uur
timer 2 min

Hoewel het (nog) niet is meegenomen in de richtlijnen van het RIVM, is goede ventilatie essentieel gebleken in ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c243 c244
Alles-in-één klimaatconcept voor Solar Decathlon Build Challenge

Alles-in-één klimaatconcept voor ...

2 jul om 08:00 uur
timer 7 min

De Solar Decathlon Build Challenge is in duurzaamheidsland dé strijd der titanen, waarin studenten laten ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c243
Goede bescherming aluminium door constante temperatuur

Goede bescherming aluminium door constante temperatuur

1 jul om 15:30 uur
timer 5 min

Aluminium producerende groothandel Comhan uit Uithoorn zocht een duurzame en betrouwbare verwarming voor het nieuwe ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c243 c245
Bosch-vestigingen dit jaar klimaatneutraal  

Bosch-vestigingen dit jaar klimaatneutraal  

23 jun om 14:30 uur
timer 3 min

Bosch heeft niet alleen een boekjaar (2019) afgesloten met meer dan tien procent groei, in 2020 zullen ook alle ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c243
Nieuw digitaal magazine: Gebouwschil

Nieuw digitaal magazine: Gebouwschil

19 jun om 12:45 uur
timer 1 min

In de reeks extra digitale magazines van Duurzaam Gebouwd verschijnt vandaag een special over de Gebouwschil. ...

Lees verder »

c21 c54 c127
'Het nieuwe normaal'

'Het nieuwe normaal'

20 apr om 15:30 uur
timer 3 min

Peter van Veen: Duurzaam Gebouwd-expert Peter van Veen schreef eerder deze maand over zijn visie op de gezondheidscrisis en deed ...

Lees verder »

c21 c127 c160 c168 c225 c245 c263
‘Een gezond gebouw is geen klantvraag, maar een principe’

‘Een gezond gebouw is geen klantvraag, ...

9 apr om 12:01 uur
timer 8 min

‘Denk in kansen, niet in bedreigingen’. Dat sentiment stond aan de kern van de digitafel Healthy Buildings ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up