Circulair bouwen van theorie tot praktijk

Circulair bouwen van theorie tot praktijk

Circulair slopen, demonteren en hergebruik van complete gebouwelementen vormen het volgende hoofdstuk in de overgang naar een circulaire economie. Hoogwaardig hergebruik van materialen en gebouwelementen gebeurt nog niet op grote schaal, maar is niet langer toekomstmuziek. Zo bestaat in Amersfoort de intentie om een vrijstaande villa van 80% procent hergebruikt materiaal te bouwen.

Coöperatie De Ombouw, een samenwerking van deskundigen in belangrijke vakgebieden in de bouw, werkt aan deze circulaire ontwikkeling. Naast onder andere Superuse Studios als architect en ingenieursbureau Boot maakt adviesorganisatie Kontek (onderdeel van Brink Groep) deel uit van het team van experts dat zich met de ontwikkeling bezighoudt. “Wij werden in de zomer van 2015 benaderd door De OMbouw om advies uit te brengen, vooral op het vlak van kosten”, vertelt adviseur Sander de Jong. “Toen stond een bijzonder duurzaam schetsontwerp vast, geënt op het hergebruik van (duurzame) materialen en het putten uit het donorgebouw, een ziekenhuis dat op de locatie staat. Dit wordt gesloopt en hier kunnen we allerlei materialen uit putten.”

Potentie van volledig hergebruikbare woning

Voor adviseur Liesbeth Flipsen is deze circulaire herontwikkeling ‘Villa Lichtenberg’ koren op de molen. “Als afstudeerder startte ik in 2014 bij Kontek, met grote interesse in circulair bouwen. Daarom zocht ik uit wat de meerkosten en baten zijn van hergebruik van sloopafval, bij de bouw van eengezinswoningen. De OMbouw gelooft in de potentie van een grotendeels uit hergebruikte materialen gebouwde woning en dat sluit goed aan op mijn afstuderen.” Of de ambitie volledig ingevuld kan worden, onderzoekt het tweetal samen met de partners van de OMbouw.“ Of we 80% gaan halen, weten we nog niet dit is uiteraard wel het streven. Natuurlijk kunnen we hele hoge ambities stellen, maar dat heeft ook impact op de kosten. Daarin moeten we een optimum bereiken”, vertelt De Jong over de financiële doelstellingen.

Wat wil de koper?

Er is al regelmatig contact geweest met potentiele kopers voor de villa. “Met de kopers ontdekken we de wensen, eisen en hoe die in onze ambitie op te nemen zijn. Er is behoorlijk belangstelling voor onze circulaire ambitie in de markt”, weet Flipsen. Uitdagingen zijn onder andere het hergebruik van gevelopeningen, de beoordeling van sloopwerkzaamheden en de kosten voor een aannemer. “Daarvoor is materialenkennis noodzakelijk, want je moet ze beoordelen op bruikbaarheid en duurzame potentie. Het spanningsveld is dat wij een ideaal hebben op het gebied van hergebruik, terwijl de realiteit van kosten, voorschriften en garanties heel veel hobbels opwerpt”, aldus De Jong. “Het spanningsveld ligt daar nu, binnen nieuwbouw-regelgeving en garantiestellingen die de koper verlangt bij nieuwbouw, echter nu met gebruik van hergebruikte materialen. Dit is een uitdaging voor de komende tijd.”

Opgedane kennis delen

Aanjager van het project De OMbouw stopt niet bij deze individuele realisatie. “We krijgen enthousiaste reacties uit de markt en zien dit als een pilotproject. Meerdere locaties in Nederland zijn rijp voor dit soort ontwikkelingen: het is slechts een kwestie van tijd om deze plekken te ontdekken en ze onder handen te nemen”, vertelt Flipsen. Na realisatie van het project is het belangrijk om de opgedane kennis te delen, zodat anderen ermee aan de slag kunnen. “Nederland komt verder in het realiseren van duurzame doelstellingen als we ervaringen met elkaar delen. Zo blijft het niet bij een individuele realisatie en zorgen we dat de kennis bij meer partijen wordt ondergebracht om zo de meerkosten voor circulair bouwen te verlagen. Daar gaat het om: een volledig circulaire economie een stuk dichterbij brengen door onderlinge kennisdeling en samenwerking”, aldus De Jong.

Integrale samenwerking als sleutel

In het ontwerpteam is inmiddels intensief overleg met de  sloopaannemer van het ziekenhuis om samen uit te zoeken welke materialen in het ontwerp kunnen worden opgenomen, binnen het totale sloop- en bouwproces. Hier ligt een schat aan informatie over het mogelijke hergebruik van de materialen ligt. Dit laat nogmaals zien dat integrale samenwerking – hoe vaak we het ook horen en zeggen – absoluut de sleutel is voor succesvolle transformaties en ontwikkelingen in het algemeen.” Flipsen vult aan: “De OMbouw gaat voor een circulaire revolutie.”

Bij de totstandkoming van dit artikel was Sander de Jong in dienst van Kontek. Inmiddels is hij werkzaam als projectleider bij RPS.

Voor meer informatie over de villa en Coöperatie De OMbouw: www.deombouw.nl of www.kontek.nl. De uitgebreide versie van dit artikel is verschenen in Duurzaam Gebouwd Magazine, zie DuurzaamGebouwd.nl/Duurzaam-Gebouwd-Magazine.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c140 c225 c244
Vol en aantrekkelijk programma in vijfde Week van de Circulaire Economie

Vol en aantrekkelijk programma in vijfde Week ...

31 jan om 16:01 uur
timer 3 min

Van maandag 3 februari tot en met vrijdag 7 februari 2020 organiseert het Versnellingshuis Nederland circulair! ...

Lees verder »

c21 c140 c185 c225
Podcast over circulariteit: slopen is oogsten

Podcast over circulariteit: slopen is oogsten

13 jan om 12:00 uur
timer 1 min

In de derde BlueCity Podcast over de circulaire economie spreekt klimaatjournalist Ties Joosten met Michel Baars ...

Lees verder »

c21 c135 c140 c225
Gemeenten en de praktijk van circulaire inkoop

Gemeenten en de praktijk van circulaire inkoop

9 jan om 10:00 uur
timer 6 min

De overheid koopt jaarlijks voor ongeveer 73,3 miljard euro in aan werken, diensten en leveringen in. Dat moet ...

Lees verder »

c21 c26 c140
Parkeergarages kunnen de stad uit

Parkeergarages kunnen de stad uit

20-12-2019 om 10:00 uur
timer 1 min

In 2020 wil Ballast Nedam Parking een aantal modulaire parkeergarages een tweede leven geven. “We gaan nog ...

Lees verder »

c21 c26 c125 c140
Uiterst korte bouwtijd door integrale samenwerking

Uiterst korte bouwtijd door integrale samenwerking

04-12-2019 om 14:00 uur
timer 2 min

Je hebt nog een week om je project voor de Nederlandse Duurzaam Bouwen Awards 2020 in te zenden. Een van de winnaars ...

Lees verder »

c21 c140 c225 c244
Podcast: hoe wordt de bouw sneller circulair?

Podcast: hoe wordt de bouw sneller circulair?

13-11-2019 om 10:00 uur
timer 1 min

Beluister de nieuwe podcast van BlueCity met als gast Axel Hendriks (Beelen sloopwerken). Hoe staat het met de ...

Lees verder »

c21 c140 c225 c244
44 miljoen subsidie voor circulaire economie

44 miljoen subsidie voor circulaire economie

13-08-2019 om 13:00 uur
timer 2 min

Nieuwe subsidieregeling voor pilot- en demonstratieprojecten gericht op recycling en hergebruik van afval, en ...

Lees verder »

c21 c135 c140 c190 c225
De weerbarstige praktijk van duurzaam slopen

De weerbarstige praktijk van duurzaam slopen

12-08-2019 om 13:00 uur
timer 6 min

Slopen is niet direct een sexy onderwerp en ook niet altijd even duurzaam. Hoe besteed je circulair slopen aan ...

Lees verder »

c21 c140 c225
Verregaand verduurzamen door meer met minder

Verregaand verduurzamen door meer met minder

09-07-2019 om 08:00 uur
timer 5 min

‘To sustain our future, rich in colour’. Dat is de slogan die prijkt op de website van Baril, leverancier ...

Lees verder »

c21 c140 c225 c234 c253
Hoe overwin je de weerstand tegen verduurzaming?

Hoe overwin je de weerstand tegen verduurzaming?

06-02-2019 om 10:00 uur
timer 7 min

Duurzame bedrijvendokter Jaap de Vries over desinformatie, blauwe diesel en iPads op wielen. Velen zoeken ...

Lees verder »

c21 c140 c190 c225
Energietransitie kan circulariteit dwars zitten

Energietransitie kan circulariteit dwars zitten

24-01-2019 om 11:00 uur
timer 5 min

Rapport 'Circulaire Economie in kaart' biedt kansen en bedreigingen. Hoe circulair is een nieuwe warmtepomp? En ...

Lees verder »

c21 c140 c225 c234
Jaap de Vries: duurzame bedrijvendokter

Jaap de Vries: duurzame bedrijvendokter

22-01-2019 om 12:01 uur
timer 6 min

Met tientallen samenwerkingsprojecten maakte Jaap de Vries naam in Friesland: “Als je voldoende koplopers ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up