'Ons doel is om een lokale en circulaire economie te realiseren'

'Ons doel is om een lokale en circulaire economie te realiseren'

De oude Mengvoederfabriek De Heus in ’s-Hertogenbosch is al enkele jaren niet meer in bedrijf, maar krijgt langzaam een nieuwe bestemming. Nieuwe bedrijven kunnen hier onderdak krijgen, maar de nadruk ligt vooral op de ontwikkeling van de locatie tot creatieve en culturele hotspot.  

Driehonderdduizend ton pluimveevoeders per jaar produceerde de Koudijs-Woudafabriek in ’s-Hertogenbosch sinds haar oprichting in 1909. In 1998 nam De Heus het complex aan de Dieze over, in april 2014 sloot het bedrijf de productielocatie in de Brabantse hoofdstad. Hiermee kwam een definitief einde aan de voortdurende stankoverlast, dat de vlak bij het Bossche centrum gelegen fabriek veroorzaakte. 6 jaar eerder had de gemeente het terrein al voor € 30 miljoen aangekocht, met als doelstelling hier een cultureel trefpunt te realiseren.

Aanwezige materiaal zoveel mogelijk gebruiken

Op het zo’n 20.000 m2 grote terrein aan de Tramkade staan 3 hoofdgebouwen: de Kaaihallen, de Mengfabriek en het Werkwarenhuis. “Verschillende gebouwen hebben inmiddels al een nieuwe bestemming gekregen. Wij hanteren daarbij de beginselen van de circulaire economie als uitgangspunt”, vertelt Michael Bol aan een lange houten tafel in het Koudijs Kafe. “Een van de uitgangpunten is dat we zoveel gebruik maken van materiaal dat hier voorhanden is. Dit café was bijvoorbeeld voorheen bergruimte. Deze tafel is gemaakt van oude vloerdelen, ook de bar is op gebouwd uit sloopmateriaal van het gebouw. En de pelletkachel in de hoek verstookt snoeihout, dat afkomstig is van de gemeente.”

'Realiseren van een lokale en circulaire economie'Het Koudijs Kafé diende in het verleden als bergruimte.

15 betrokken ondernemer

Bol is als architect verbonden aan de in Vught gevestigde stichting Conceptenbouwers. Samen met zijn collega-adviseur en onderwijskundige Kirsti Pol is hij verantwoordelijk voor verdere ontwikkeling van de locatie. Oorspronkelijk beheerde de vrijwilligersorganisatie stichting Tramkade het hele terrein, maar inmiddels is de organisatie in handen van de professionele Bossche Investerings Maatschappij (BIM). “De Conceptenbouwers gaat het rijksmonument Mengfabriek ontwikkelen, Creatief Collectief Pleisterplaats de Vrijheid neemt de Machinekamer onder haar hoede en de BIM is verantwoordelijk voor de Kaaihallen en de openbare ruimtes”, legt Bol uit. “Bij de Mengfabriek zijn bijvoorbeeld zo’n 15 ondernemers betrokken. Iedereen werkt uit eigen initiatief en zorgt zelf voor investeringskapitaal.” De Mengfabriek biedt inmiddels onderdak aan onder meer een boksschool, een hiphop dansschool, diverse muziekscholen en -studio’s, een leer/werkhotel en een bedrijf dat zich richt op het hergebruik van huishoudelijke apparaten.

Als je dit gebouw wilt restaureren, moet je keuzes maken'

Michael Bol, Conceptenbouwers

Noodzaak tot transformeren uit culturele evenementen

Bijzonder is de manier waarop De Conceptenmakers deze ontwikkeling tot stand brengt: niet door eerst investeringen te doen om vervolgens te hopen dat de gebouwen een geschikte functie gaan vervullen. Ze creëert eerst een bepaalde behoefte door bijvoorbeeld culturele evenementen en debatten te organiseren en verwachten vervolgens dat hieruit een bepaalde noodzaak tot het transformeren van de gebouwen naar voren komt. “We hebben ook geen lineair eindplan”, verduidelijkt Pol. “We werken met een soort kralenketting waarvan we telkens een stukje oplossen. Zo werken we toe naar het uiteindelijk concept. Daarbij hebben we een duidelijke doelstelling, die gericht is op het realiseren van een lokale en circulaire economie. Hieraan levert elke onderneming een bijdrage.”

We willen de 21 silo's zwart schilderen om ze als potentiële warmteboilers op zonne-energie te gebruiken'

Kristi Pol, Conceptenbouwers

Overleggen met Monumentencommissie

De eisen aan de deelnemende ondernemingen zijn hoog, want de betrokken ruimtes zijn niet kant-en-klaar ingericht. Zo kan het gebeuren dat het betreffende bedrijf zelf elektriciteit moet aanleggen, voor wifi moet zorgen en ook nog een stuk riolering moet regelen. “Omdat het hier om een monument gaat, zijn we in continu overleg met de Monumentencommissie”, vindt Bol. ‘We hebben een uitgebreide historische analyse gedaan om te kijken welke periode we als uitgangspunt nemen voor bijvoorbeeld de restauratie van de gevels. De fabriek is omstreeks 1910 gebouwd. Ergens rond 30’er jaren zijn de stalen kozijnen vervangen door hout, rond 1949 zijn er aanpassingen gemaakt op de begane grond, in de jaren 70 zijn er kunststof kozijnen geplaatst. Kortom, als je dit gebouw wilt restaureren, moet je op dit gebied keuzes maken.”

Zelfvoorzienend als ambitie

De 2 Conceptenbouwers geven toe dat het werken met een monument bepaalde beperkingen oplevert. “Er speelt nog steeds een enorme ambitie om zo veel mogelijk self-supporting te worden. We willen bijvoorbeeld de 21 silo’s op het terrein zwart schilderen”, legt Pol uit. “Dan kunnen we deze als potentiële warmteboilers op zonne-energie gebruiken. We werken aan dergelijke plannen, maar een concrete uitvoering is nog niet in zicht. Maar we hebben nog 9 jaar om het hele project te vervolmaken!”

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c120 c185 c225 c280
Circulariteit corporatie: milieu-impact en ketensamenwerking

Circulariteit corporatie: milieu-impact en ketensamenwerking

9 jan om 07:01 uur
timer 5 min

De klimaatverandering vraagt om hergebruik van bestaande grondstoffen en materialen. Maar hoe kunnen woningcorporaties ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c280
Data en AI spelen cruciale rol bij renovatieaanpak

Data en AI spelen cruciale rol bij renovatieaanpak

6 jan om 10:01 uur
timer 5 min

Woningen kennen grote onderlinge verschillen en dat aspect is vaak een sta in de weg bij het verduurzamen van ...

Lees verder »

c21 c120 c140 c225
Hergebruik modulaire klaslokalen als flexwoningen Oekraïners

Hergebruik modulaire klaslokalen als flexwoningen ...

22-12-2022 om 13:01 uur
timer 4 min

In twaalf weken tijd is in Yerseke iets bijzonders gerealiseerd. Daar worden 102 Oekraïense vluchtelingen ...

Lees verder »

c120 c140 c162 c185 c244
Duurzaam Gebouwd Lunchlezing: Circulaire renovatieaanpak
feb07
Gratis

Duurzaam Gebouwd Lunchlezing: Circulaire renovatieaanpak

access_time12:00 - 13:00
people_outline100 deelnemers
location_onOnline
Reserveer nu je ticket!
c21 c120 c225 c265
Programma Verbouwstromen wil duurzame renovaties versnellen

Programma Verbouwstromen wil duurzame renovaties ...

08-12-2022 om 10:01 uur
timer 2 min

Vier partijen die actief zijn in de verduurzaming van de woningbouw bundelen hun krachten in het nieuwe programma ...

Lees verder »

c21 c120 c135 c185 c225 c260
Rijksvastgoedbedrijf: strengere eisen circulariteit en MPG

Rijksvastgoedbedrijf: strengere eisen circulariteit ...

10-10-2022 om 12:30 uur
timer 3 min

Wie vanaf 2023 wil bouwen voor het Rijksvastgoedbedrijf moet voldoen aan strengere circulariteitseisen. Dit geldt ...

Lees verder »

c21 c120 c160 c225 c265 c267
Geef jouw huisvesting toekomstvastwaarde

Geef jouw huisvesting toekomstvastwaarde

05-10-2022 om 15:01 uur
timer 2 min

De dag van morgen vraagt om verduurzaming van je bedrijfsvoering. Hoe bereid jij jouw huisvesting voor op een ...

Lees verder »

c2 c3 c11 c21 c120 c140 c225
Circulaire impuls corporaties: “Schrap BTW op hergebruik”

Circulaire impuls corporaties: “Schrap ...

29-09-2022 om 07:00 uur
timer 6 min

Hoe kunnen woningcorporaties na de roep om te verduurzamen ook de circulariteit oppakken? Paul Terwisscha kent ...

Lees verder »

c21 c120 c138 c185 c225
Kansen voor duurzaam en digitaal bouwen in België

Kansen voor duurzaam en digitaal bouwen in België

21-09-2022 om 09:01 uur
timer 1 min

De komst van een Belgische handelsmissie naar Eindhoven biedt Nederlandse ondernemers op het gebied van duurzame ...

Lees verder »

c21 c120 c148 c225 c263
Energiezuinig renoveren, mét goede luchtkwaliteit

Energiezuinig renoveren, mét goede luchtkwaliteit

17-08-2022 om 10:01 uur
timer 4 min

De strenge eisen op het vlak van energiezuinigheid zorgen ervoor dat renovaties vragen om een combinatie van ingrepen: ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c280
Investeringsimpuls van ruim 108 miljard tot 2030

Investeringsimpuls van ruim 108 miljard tot ...

11-08-2022 om 10:01 uur
timer 3 min

Eind juni ondertekenden de Woonbond, het Rijk, de VNG en Aedes de Nationale prestatieafspraken volkshuisvesting. ...

Lees verder »

c21 c120 c185 c225 c265
Deze tool maakt circulair onderhoud en CO2-impact meetbaar

Deze tool maakt circulair onderhoud en CO2-impact ...

08-08-2022 om 15:01 uur
timer 2 min

OnderhoudNL heeft samen met W/E-adviseurs een indicator ontwikkeld waarmee de markt de onderhoudsaanpak van bestaand ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up