Onderscheidende meerwaarde door afstemming renovatie en nieuwbouw

Onderscheidende meerwaarde door afstemming renovatie en nieuwbouw

Afgelopen zomer is de nieuwe Parkzaal van Musis Sacrum, huis voor de muziek, in gebruik genomen. Een grote glazen corridor brengt de symbiose tussen deze nieuwe concertzaal en het gerenoveerde ‘oude’ gebouw tot uitdrukking. 

Leidraad bij dit ontwerp was de doelstelling dat het oorspronkelijke beeld van het oorspronkelijke Musis Sacrum uit 1847 in ere hersteld moest worden. Hiermee hield architectenbureau Van Dongen en Koschuchrekening in haar ontwerp: ze zorgde onder meer voor een grote kelder in het nieuwbouwgedeelte om de state of the art technische installaties onder te brengen.

Besparing door ondergrondse bouw 

“Het interessante van ons voorstel was met name de besparing die we wisten te bereiken. Hiervoor hebben we veel onder de grond laten bouwen en slim gebruik gemaakt van de lage grondwaterstand”, vertelt interim-directeur Gijsje van Honk van Musis & Stadstheater Arnhem (MSA). “Het oude en het nieuwe gedeelte zijn harmonisch met elkaar verbonden via een lange centrale gang zowel in de kelder, op de begane grond als op balkonniveau. Verder hebben we nieuwe technische installaties op elkaar laten afstemmen.”

Stroomversnelling door beschikbaar budget

Om aan het eerdergenoemde uitgangspunt te voldoen, is nauw samengewerkt met Monumentenzorg en de Gemeente Arnhem. “Niet al onze ideeën zijn in de samenwerking gehonoreerd”, geeft architect Ralph van Mameren aan. “Zo wilden wij het interieur van het oude pand veel lichter maken. Op dat punt liepen de meningen uiteen. De plannen voor renovatie en nieuwbouw bestonden al lang. Ze raakten in een stroomversnelling toen 3 jaar geleden budget van circa € 20 miljoen beschikbaar kwam. Dit bedrag diende in 2015 te worden besteed. Daarom stond er druk op de ketel: we moesten in een paar maanden tijd een bestek opleveren.”

Gijsje van Honk (directeur Musis Sacrum en Stadstheater) met rechts Wiebren Buma, directeur van het Gelders Orkest, in concertzaal tijdens de bouw.

Van Mameren beschouwt Musis als een van de meest uitdagende projecten. “Het ging bij dit gebouw om 12.000 m2 gegaan. Aan het ‘oude’ Musis is jarenlang ‘geknutseld’: zonder een consistente langetermijnvisie is dit gebouw steeds weer uitgebreid en bijgebouwd.” Volgens directeur Van Honk zijn er verschillende verbouwingen geweest. “De monumentale concertzaal echter is steeds intact gebleven. Ook het hoofdgebouw met de torentjes is hetzelfde gebleven.” Bouwbedrijf Mertens Bouwvoerde de werkzaamheden uit.

Sloop en renovatie

“Om het oorspronkelijke ontwerp van het gebouw tot zijn recht te laten komen, diende de halfronde uitbouw tussen de torens van het monumentale gebouw volledig te worden gesloopt”, weet Van Mameren nog. “Daarbij werd die uitbouw werd als lelijk ervaren. Die stond immers niet in het oorspronkelijke ontwerp. Verder hebben we het interieur van het oude gebouw volledig gerenoveerd.”

De ventilatie is vraaggestuurd en vindt plaats op basis van de temperatuur en de aanwezige hoeveelheid CO2.

Laurens van Cuijk, Nelissen Ingenieursbureau

Waar mogelijk zijn de boogvormen doorgezet en 5 nieuwe ramen toegevoegd. Dit laatste verleidt passanten om naar binnen te kijken. Waar nodig zijn leidingen vernieuwd en aan het zicht onttrokken. Ook is asbest verwijderd en het gebouw brandveiliger gemaakt. “We hebben overal het oude tapijt verwijderd, de kleurstelling van wanden en plafonds aangepast en de verlichting vernieuwd”, somt Van Mameren op. “Bij het verwijderen van het tapijt ontdekten we  een prachtig visgraatparket. Dat is natuurlijk gerenoveerd.”

Technische installaties

De bijzondere combinatie van nieuwbouw en renovatie van het monumentale pand biedt voordelen, voor wat betreft de technische installaties. Volgens projectmanager Laurens van Cuijk van Nelissen Ingenieursbureau profiteert het gerenoveerde pand van de nieuwe installatie in de kelder van de nieuwbouw. “Zo hebben we de verse luchttoevoerinstallatie geheel vernieuwd: deze wordt geïntegreerd in de monumentale uitstraling van de zaal. Bovendien hebben we de zaal voorzien van een upgrade van de audio- en visuele theatertechniek. In de nieuwbouw bevindt zich een centrale warmte- en koude-opwekking via warmtepompen. De ventilatie beschikt over de optie ‘vraaggestuurde ventilatie’. Dit houdt in dat de ventilatie plaatsvindt op basis van de temperatuur en de aanwezige hoeveelheid CO2. Bovendien kan de luchtinstallatie ingeregeld worden op het type concert dat plaatsvindt, zoals een klassiek concert of een popconcert. Ook hebben we rekening gehouden om de verwarming in de toekomst aan te sluiten op het stadsverwarmingsnet van de gemeente Arnhem.”

Duurzamer, sneller en econmischer

Bij de bouw hebben de partijen gebruik gemaakt van de bekende BIM-methode. Ze hebben alle gegevens tijdens het ontwerp en bouw in digitale 3D-modellen gedeeld, waardoor de bouw duurzamer, sneller en economischer plaatsvindt. Het keramiek van de gevel is een product van Koninklijke Tichelaar uit Makkum. De basis vormde rivierklei uit het Duitse Emmerich. De gebakken kleistaven zijn in Makkum geglazuurd.

Al met al vindt Van Honk dat nieuwbouw en oudbouw perfect op elkaar zijn afgestemd. “Het historische gebouw wordt niet overvleugeld, maar komt nu zelfs beter tot zijn recht. De nieuwbouw  is bovendien harmonisch afgestemd op het groen van het achtergelegen park. Door de groene keramische stenen wisselt de gevel steeds van kleur, van grijs groen naar blauwgroen naar geelgroen, afhankelijk van de lichtval.”

Bron foto bovenaan: Bart van Hoek

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c54 c127
'Het nieuwe normaal'

'Het nieuwe normaal'

20 apr om 15:30 uur
timer 3 min

Peter van Veen: Duurzaam Gebouwd-expert Peter van Veen schreef eerder deze maand over zijn visie op de gezondheidscrisis en deed ...

Lees verder »

c21 c127 c160 c168 c225 c245 c263
‘Een gezond gebouw is geen klantvraag, maar een principe’

‘Een gezond gebouw is geen klantvraag, ...

9 apr om 12:01 uur
timer 8 min

‘Denk in kansen, niet in bedreigingen’. Dat sentiment stond aan de kern van de digitafel Healthy Buildings ...

Lees verder »

c21 c127 c225
Zijn ventilatiekanalen veilig in tijden van corona?

Zijn ventilatiekanalen veilig in tijden van ...

7 apr om 13:01 uur
timer 2 min

Vier kennisorganisaties hebben hun expertise gebundeld om antwoorden te geven op corona-gerelateerde vragen over ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c245 c263
Gezondheidsprimeur voor kopers De Groene Loper in Maastricht

Gezondheidsprimeur voor kopers De Groene Loper ...

6 apr om 07:00 uur
timer 1 min

Kopers van woningen aan de Groene Loper in Maastricht hebben een nationale primeur. Zij konden kiezen voor het ...

Lees verder »

c21 c127 c189 c225 c245 c261
IoT: de brug naar de toekomst van HVAC

IoT: de brug naar de toekomst van HVAC

3 apr om 16:00 uur
timer 3 min

Internet of Things (IoT) is tegenwoordig in heel wat industrieën een populaire term. Ook in de HVAC-industrie ...

Lees verder »

c21 c54 c127 c254
Strijd tegen Covid-19 door Comelit Nederland

Strijd tegen Covid-19 door Comelit Nederland

1 apr om 16:00 uur
timer 5 min

Duurzaam Gebouwd besteedt aandacht aan hoe zijn partners en experts omgaan met de huidige gezondheidscrisis. Comelit ...

Lees verder »

c21 c125 c127 c172 c225 c243
Delen: de sleutel in de energietransitie

Delen: de sleutel in de energietransitie

26 mrt om 09:30 uur

In Voorhout staan 33 Plus op de Meter-woningen in de wijk Hooghkamer. Dit is niet zomaar een voorbeeldproject, ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c243
Uiterst duurzame installatie voor bijzondere villa

Uiterst duurzame installatie voor bijzondere ...

19 mrt om 11:00 uur
timer 4 min

De verduurzaming van miljoenen woningen en gebouwen gaat vaak over hele huizenblokken. Een enkel vrijstaand huis ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c243
Advertorial: Smart Buildings door Kieback&Peter meet- en regeltechniek

Advertorial: Smart Buildings door Kieback&Peter ...

17 mrt om 15:20 uur
timer 1 min

'Beter klimaat, hoger comfort en energiebesparing' zijn de topics van de Duitse meet- en regelfabrikant Kieback&Peter. ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c243 c245
Zeven klimaattechnologieën in de praktijk bij nieuwbouw technisch opleider

Zeven klimaattechnologieën in de praktijk ...

16 mrt om 08:00 uur

Zeven uiteenlopende klimaattechnologieën worden toegepast in het nieuwe TechCenter van ROVC in Ede. Er worden ...

Lees verder »

c21 c127 c225
Young professional community Top in Technologie gelanceerd

Young professional community Top in Technologie ...

21 feb om 06:30 uur

Young professionals in de technologie maken het verschil in een duurzame, gezonde en inclusieve gebouwde omgeving. ...

Lees verder »

c21 c26 c127 c263
Comfortabel klimaat van invloed op voedselveiligheid

Comfortabel klimaat van invloed op voedselveiligheid

4 feb om 10:00 uur
timer 2 min

Bij veel kunststof- en verpakkingsbedrijven spelen hygiënestandaarden een belangrijke rol. Vooral bedrijven ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up