Onderscheidende meerwaarde door afstemming renovatie en nieuwbouw

Onderscheidende meerwaarde door afstemming renovatie en nieuwbouw

Afgelopen zomer is de nieuwe Parkzaal van Musis Sacrum, huis voor de muziek, in gebruik genomen. Een grote glazen corridor brengt de symbiose tussen deze nieuwe concertzaal en het gerenoveerde ‘oude’ gebouw tot uitdrukking. 

Leidraad bij dit ontwerp was de doelstelling dat het oorspronkelijke beeld van het oorspronkelijke Musis Sacrum uit 1847 in ere hersteld moest worden. Hiermee hield architectenbureau Van Dongen en Koschuchrekening in haar ontwerp: ze zorgde onder meer voor een grote kelder in het nieuwbouwgedeelte om de state of the art technische installaties onder te brengen.

Besparing door ondergrondse bouw 

“Het interessante van ons voorstel was met name de besparing die we wisten te bereiken. Hiervoor hebben we veel onder de grond laten bouwen en slim gebruik gemaakt van de lage grondwaterstand”, vertelt interim-directeur Gijsje van Honk van Musis & Stadstheater Arnhem (MSA). “Het oude en het nieuwe gedeelte zijn harmonisch met elkaar verbonden via een lange centrale gang zowel in de kelder, op de begane grond als op balkonniveau. Verder hebben we nieuwe technische installaties op elkaar laten afstemmen.”

Stroomversnelling door beschikbaar budget

Om aan het eerdergenoemde uitgangspunt te voldoen, is nauw samengewerkt met Monumentenzorg en de Gemeente Arnhem. “Niet al onze ideeën zijn in de samenwerking gehonoreerd”, geeft architect Ralph van Mameren aan. “Zo wilden wij het interieur van het oude pand veel lichter maken. Op dat punt liepen de meningen uiteen. De plannen voor renovatie en nieuwbouw bestonden al lang. Ze raakten in een stroomversnelling toen 3 jaar geleden budget van circa € 20 miljoen beschikbaar kwam. Dit bedrag diende in 2015 te worden besteed. Daarom stond er druk op de ketel: we moesten in een paar maanden tijd een bestek opleveren.”

Gijsje van Honk (directeur Musis Sacrum en Stadstheater) met rechts Wiebren Buma, directeur van het Gelders Orkest, in concertzaal tijdens de bouw.

Van Mameren beschouwt Musis als een van de meest uitdagende projecten. “Het ging bij dit gebouw om 12.000 m2 gegaan. Aan het ‘oude’ Musis is jarenlang ‘geknutseld’: zonder een consistente langetermijnvisie is dit gebouw steeds weer uitgebreid en bijgebouwd.” Volgens directeur Van Honk zijn er verschillende verbouwingen geweest. “De monumentale concertzaal echter is steeds intact gebleven. Ook het hoofdgebouw met de torentjes is hetzelfde gebleven.” Bouwbedrijf Mertens Bouwvoerde de werkzaamheden uit.

Sloop en renovatie

“Om het oorspronkelijke ontwerp van het gebouw tot zijn recht te laten komen, diende de halfronde uitbouw tussen de torens van het monumentale gebouw volledig te worden gesloopt”, weet Van Mameren nog. “Daarbij werd die uitbouw werd als lelijk ervaren. Die stond immers niet in het oorspronkelijke ontwerp. Verder hebben we het interieur van het oude gebouw volledig gerenoveerd.”

De ventilatie is vraaggestuurd en vindt plaats op basis van de temperatuur en de aanwezige hoeveelheid CO2.

Laurens van Cuijk, Nelissen Ingenieursbureau

Waar mogelijk zijn de boogvormen doorgezet en 5 nieuwe ramen toegevoegd. Dit laatste verleidt passanten om naar binnen te kijken. Waar nodig zijn leidingen vernieuwd en aan het zicht onttrokken. Ook is asbest verwijderd en het gebouw brandveiliger gemaakt. “We hebben overal het oude tapijt verwijderd, de kleurstelling van wanden en plafonds aangepast en de verlichting vernieuwd”, somt Van Mameren op. “Bij het verwijderen van het tapijt ontdekten we  een prachtig visgraatparket. Dat is natuurlijk gerenoveerd.”

Technische installaties

De bijzondere combinatie van nieuwbouw en renovatie van het monumentale pand biedt voordelen, voor wat betreft de technische installaties. Volgens projectmanager Laurens van Cuijk van Nelissen Ingenieursbureau profiteert het gerenoveerde pand van de nieuwe installatie in de kelder van de nieuwbouw. “Zo hebben we de verse luchttoevoerinstallatie geheel vernieuwd: deze wordt geïntegreerd in de monumentale uitstraling van de zaal. Bovendien hebben we de zaal voorzien van een upgrade van de audio- en visuele theatertechniek. In de nieuwbouw bevindt zich een centrale warmte- en koude-opwekking via warmtepompen. De ventilatie beschikt over de optie ‘vraaggestuurde ventilatie’. Dit houdt in dat de ventilatie plaatsvindt op basis van de temperatuur en de aanwezige hoeveelheid CO2. Bovendien kan de luchtinstallatie ingeregeld worden op het type concert dat plaatsvindt, zoals een klassiek concert of een popconcert. Ook hebben we rekening gehouden om de verwarming in de toekomst aan te sluiten op het stadsverwarmingsnet van de gemeente Arnhem.”

Duurzamer, sneller en econmischer

Bij de bouw hebben de partijen gebruik gemaakt van de bekende BIM-methode. Ze hebben alle gegevens tijdens het ontwerp en bouw in digitale 3D-modellen gedeeld, waardoor de bouw duurzamer, sneller en economischer plaatsvindt. Het keramiek van de gevel is een product van Koninklijke Tichelaar uit Makkum. De basis vormde rivierklei uit het Duitse Emmerich. De gebakken kleistaven zijn in Makkum geglazuurd.

Al met al vindt Van Honk dat nieuwbouw en oudbouw perfect op elkaar zijn afgestemd. “Het historische gebouw wordt niet overvleugeld, maar komt nu zelfs beter tot zijn recht. De nieuwbouw  is bovendien harmonisch afgestemd op het groen van het achtergelegen park. Door de groene keramische stenen wisselt de gevel steeds van kleur, van grijs groen naar blauwgroen naar geelgroen, afhankelijk van de lichtval.”

Bron foto bovenaan: Bart van Hoek

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

Apeldoornse woning uit 1900 wordt kennisbaken voor verduurzaming

Apeldoornse woning uit 1900 wordt kennisbaken ...

17 sep om 10:00 uur
timer 4 min

Een bijzonder en historisch onderdeel van de stad Apeldoorn. Zo mogen we de al bijna 100 jaar oude woning aan ...

Lees verder »

Krachtenbundeling voor kant en klare all-electric oplossingen

Krachtenbundeling voor kant en klare all-electric oplossingen

9 sep om 07:00 uur
timer 5 min

Met een recordtemperatuur van 40,7 graden Celcius twijfelt niemand meer aan de steeds groter wordende ...

Lees verder »

Split incentive? Circulair opgelost!

Split incentive? Circulair opgelost!

30 aug om 17:00 uur
timer 3 min

De split incentive is vaak een drempel om niet te verduurzamen. De eigenaar van het pand investeert immers in ...

Lees verder »

Twee innovaties in één nieuw zonnepaneel

Twee innovaties in één nieuw zonnepaneel

29 aug om 15:00 uur
timer 3 min

Voor een verstandige keuze van een zonnepaneel kies je uit meerdere variabelen, met veel aandacht voor de hele ...

Lees verder »

Ontwerp-toolbox voor circulaire gebouwinstallaties

Ontwerp-toolbox voor circulaire gebouwinstallaties

27 aug om 08:00 uur

Een volledig circulaire bouweconomie is alleen haalbaar als alle grondstoffen in de keten blijven. Dat geldt ook ...

Lees verder »

Verduurzaming van een jaren 40 woning - Ervaringen en lessen van een woningeigenaar

Verduurzaming van een jaren 40 woning - Ervaringen ...

21 aug om 15:30 uur
timer 11 min

Sta je als woningeigenaar op het punt een grote investering te doen om je woning energiezuiniger te maken? Twijfel ...

Lees verder »

Laatste dagen internetconsultatie over herziening Bouwbesluit 2012

Laatste dagen internetconsultatie over herziening ...

7 aug om 13:00 uur
timer 1 min

Je kunt nog tot en met maandag 12 augustus 2019 reageren op het conceptbesluit dat een wijziging inhoudt van het ...

Lees verder »

Warmtepompnet versnelt renovatieopgave

Warmtepompnet versnelt renovatieopgave

31 jul om 08:00 uur
timer 2 min

Bestaande alternatieven voor de warmtetransitie zijn bekend: warmtenetten en lucht-water warmtepompen zijn terug ...

Lees verder »

Koppeling EPG en waarborgstelsel SWK voor nieuwbouwsysteem

Koppeling EPG en waarborgstelsel SWK voor nieuwbouwsysteem

29 jul om 10:30 uur
timer 3 min

Eerder dit jaar werd het House Energy Optimum systeem gelanceerd voor nieuwbouwwoningen. Het systeem is nu ook ...

Lees verder »

Huis van de toekomst uiterst comfortabel en veilig

Huis van de toekomst uiterst comfortabel en ...

16 jul om 10:00 uur
timer 3 min

Met een hele serie ingrepen op het gebied van energiemanagement en automatisering bouwden studenten van de Hogeschool ...

Lees verder »

Innovatieve partijen werken aan versnelling energietransitie

Innovatieve partijen werken aan versnelling ...

27 jun om 10:00 uur
timer 3 min

Uptempo! brengt de markt van innovatieve aanbieders en woning- en gebouweigenaren samen en zorgt zo voor extra ...

Lees verder »

Zo zien de landmarks in duurzame woningbouw eruit

Zo zien de landmarks in duurzame woningbouw ...

21 jun om 11:00 uur

De energietransitie in de gebouwde omgeving is in volle gang en in veel gemeenten zijn warmtetransitieplannen ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up