Onderscheidende meerwaarde door afstemming renovatie en nieuwbouw

Onderscheidende meerwaarde door afstemming renovatie en nieuwbouw

Afgelopen zomer is de nieuwe Parkzaal van Musis Sacrum, huis voor de muziek, in gebruik genomen. Een grote glazen corridor brengt de symbiose tussen deze nieuwe concertzaal en het gerenoveerde ‘oude’ gebouw tot uitdrukking. 

Leidraad bij dit ontwerp was de doelstelling dat het oorspronkelijke beeld van het oorspronkelijke Musis Sacrum uit 1847 in ere hersteld moest worden. Hiermee hield architectenbureau Van Dongen en Koschuchrekening in haar ontwerp: ze zorgde onder meer voor een grote kelder in het nieuwbouwgedeelte om de state of the art technische installaties onder te brengen.

Besparing door ondergrondse bouw 

“Het interessante van ons voorstel was met name de besparing die we wisten te bereiken. Hiervoor hebben we veel onder de grond laten bouwen en slim gebruik gemaakt van de lage grondwaterstand”, vertelt interim-directeur Gijsje van Honk van Musis & Stadstheater Arnhem (MSA). “Het oude en het nieuwe gedeelte zijn harmonisch met elkaar verbonden via een lange centrale gang zowel in de kelder, op de begane grond als op balkonniveau. Verder hebben we nieuwe technische installaties op elkaar laten afstemmen.”

Stroomversnelling door beschikbaar budget

Om aan het eerdergenoemde uitgangspunt te voldoen, is nauw samengewerkt met Monumentenzorg en de Gemeente Arnhem. “Niet al onze ideeën zijn in de samenwerking gehonoreerd”, geeft architect Ralph van Mameren aan. “Zo wilden wij het interieur van het oude pand veel lichter maken. Op dat punt liepen de meningen uiteen. De plannen voor renovatie en nieuwbouw bestonden al lang. Ze raakten in een stroomversnelling toen 3 jaar geleden budget van circa € 20 miljoen beschikbaar kwam. Dit bedrag diende in 2015 te worden besteed. Daarom stond er druk op de ketel: we moesten in een paar maanden tijd een bestek opleveren.”

Gijsje van Honk (directeur Musis Sacrum en Stadstheater) met rechts Wiebren Buma, directeur van het Gelders Orkest, in concertzaal tijdens de bouw.

Van Mameren beschouwt Musis als een van de meest uitdagende projecten. “Het ging bij dit gebouw om 12.000 m2 gegaan. Aan het ‘oude’ Musis is jarenlang ‘geknutseld’: zonder een consistente langetermijnvisie is dit gebouw steeds weer uitgebreid en bijgebouwd.” Volgens directeur Van Honk zijn er verschillende verbouwingen geweest. “De monumentale concertzaal echter is steeds intact gebleven. Ook het hoofdgebouw met de torentjes is hetzelfde gebleven.” Bouwbedrijf Mertens Bouwvoerde de werkzaamheden uit.

Sloop en renovatie

“Om het oorspronkelijke ontwerp van het gebouw tot zijn recht te laten komen, diende de halfronde uitbouw tussen de torens van het monumentale gebouw volledig te worden gesloopt”, weet Van Mameren nog. “Daarbij werd die uitbouw werd als lelijk ervaren. Die stond immers niet in het oorspronkelijke ontwerp. Verder hebben we het interieur van het oude gebouw volledig gerenoveerd.”

De ventilatie is vraaggestuurd en vindt plaats op basis van de temperatuur en de aanwezige hoeveelheid CO2.

Laurens van Cuijk, Nelissen Ingenieursbureau

Waar mogelijk zijn de boogvormen doorgezet en 5 nieuwe ramen toegevoegd. Dit laatste verleidt passanten om naar binnen te kijken. Waar nodig zijn leidingen vernieuwd en aan het zicht onttrokken. Ook is asbest verwijderd en het gebouw brandveiliger gemaakt. “We hebben overal het oude tapijt verwijderd, de kleurstelling van wanden en plafonds aangepast en de verlichting vernieuwd”, somt Van Mameren op. “Bij het verwijderen van het tapijt ontdekten we  een prachtig visgraatparket. Dat is natuurlijk gerenoveerd.”

Technische installaties

De bijzondere combinatie van nieuwbouw en renovatie van het monumentale pand biedt voordelen, voor wat betreft de technische installaties. Volgens projectmanager Laurens van Cuijk van Nelissen Ingenieursbureau profiteert het gerenoveerde pand van de nieuwe installatie in de kelder van de nieuwbouw. “Zo hebben we de verse luchttoevoerinstallatie geheel vernieuwd: deze wordt geïntegreerd in de monumentale uitstraling van de zaal. Bovendien hebben we de zaal voorzien van een upgrade van de audio- en visuele theatertechniek. In de nieuwbouw bevindt zich een centrale warmte- en koude-opwekking via warmtepompen. De ventilatie beschikt over de optie ‘vraaggestuurde ventilatie’. Dit houdt in dat de ventilatie plaatsvindt op basis van de temperatuur en de aanwezige hoeveelheid CO2. Bovendien kan de luchtinstallatie ingeregeld worden op het type concert dat plaatsvindt, zoals een klassiek concert of een popconcert. Ook hebben we rekening gehouden om de verwarming in de toekomst aan te sluiten op het stadsverwarmingsnet van de gemeente Arnhem.”

Duurzamer, sneller en econmischer

Bij de bouw hebben de partijen gebruik gemaakt van de bekende BIM-methode. Ze hebben alle gegevens tijdens het ontwerp en bouw in digitale 3D-modellen gedeeld, waardoor de bouw duurzamer, sneller en economischer plaatsvindt. Het keramiek van de gevel is een product van Koninklijke Tichelaar uit Makkum. De basis vormde rivierklei uit het Duitse Emmerich. De gebakken kleistaven zijn in Makkum geglazuurd.

Al met al vindt Van Honk dat nieuwbouw en oudbouw perfect op elkaar zijn afgestemd. “Het historische gebouw wordt niet overvleugeld, maar komt nu zelfs beter tot zijn recht. De nieuwbouw  is bovendien harmonisch afgestemd op het groen van het achtergelegen park. Door de groene keramische stenen wisselt de gevel steeds van kleur, van grijs groen naar blauwgroen naar geelgroen, afhankelijk van de lichtval.”

Bron foto bovenaan: Bart van Hoek

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c125 c127 c225 c243
Duurzame energie én warm water uit zonnepanelen

Duurzame energie én warm water uit zonnepanelen

26 jan om 15:01 uur
timer 5 min

Solarus Smart Energy Solutions ontwikkelde een innovatief zonne-energiesysteem voor het produceren van duurzame ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c245 c261
Strukton Worksphere wint award voor beste Digitale Bouwbedrijf 2020

Strukton Worksphere wint award voor beste Digitale ...

22 jan om 15:00 uur
timer 2 min

De bezoekers van de online vakbeurs Real Estate & Building Futureproof hebben Strukton Worksphere verkozen ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c243
Extra aandacht voor veiligheid woonhuisinstallaties

Extra aandacht voor veiligheid woonhuisinstallaties

21 jan om 08:30 uur
timer 2 min

De verduurzaming van onze maatschappij heeft niet alleen gevolgen voor het netwerk, maar ook voor de installaties ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c244 c245
Volledig remontabele houten huizen met vraaggestuurde ventilatie 

Volledig remontabele houten huizen met vraaggestuurde ...

21 jan om 07:00 uur
timer 3 min

Bouw•Novum ging drie jaar geleden aan de slag met woningen waarin de bewoner centraal staat. De uitkomst: ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c243
Energiezuinige warmtepomp houdt privézwembad warm

Energiezuinige warmtepomp houdt privézwembad ...

20 jan om 09:00 uur
timer 4 min

Een bijzonder project in Hendrik-Ido-Ambacht trekt onze aandacht: deze verduurzamingsslag zie je niet vaak. Een ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c243
Slimme thermostaat zorgt voor besparing gas

Slimme thermostaat zorgt voor besparing gas

11 jan om 16:01 uur
timer 3 min

Hoe vaak staat er niet ergens een verwarming te draaien, terwijl de bewoners helemaal niet in een bepaalde ruimte ...

Lees verder »

c21 c127 c185 c225
Een nieuw circulair woningbouwconcept door studenten

Een nieuw circulair woningbouwconcept door studenten

7 jan om 10:01 uur
timer 1 min

Nederland erkent de klimaatproblemen en stelt als doel om CO2-neutraal en circulair te zijn in 2050. Het besef ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c243
Verbeteren ventilatie én energiebesparing scholen biedt kansen voor bouw

Verbeteren ventilatie én energiebesparing ...

28-12-2020 om 07:01 uur
timer 1 min

Op 4 januari 2021 wordt de nieuwe regeling geopend om een uitkering aan te vragen voor verbetering van de ventilatie ...

Lees verder »

c21 c127 c151 c225 c243
Zorgcomplex De Drie Linden gaat voor gasloos comfort

Zorgcomplex De Drie Linden gaat voor gasloos ...

10-12-2020 om 15:30 uur
timer 3 min

Hoe combineer je comfort, duurzaamheid en zorggebruik? Voor die uitdaging stond het bouwteam van het Haagse zorgcomplex ...

Lees verder »

c21 c127 c172 c184 c225
Bewoners bang om verkeerde keuze in energietransitie te maken

Bewoners bang om verkeerde keuze in energietransitie ...

08-12-2020 om 13:01 uur
timer 1 min

De Bouwagenda stopt er na de Tweede Kamerverkiezingen mee. “Tot die tijd zijn we onverminderd hard aan het ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c263
Uitbreiding datacenter in Eindhoven met slimme koeling

Uitbreiding datacenter in Eindhoven met slimme ...

30-11-2020 om 10:01 uur
timer 4 min

Bij de uitbreiding van het datacenter van Interconnect was het niet alleen de vraag welke koeling er moest komen, ...

Lees verder »

c21 c125 c127 c168 c225 c243
Smart Energy Community maakt werk van energieflexibiliteit

Smart Energy Community maakt werk van energieflexibiliteit

25-11-2020 om 13:01 uur
timer 2 min

Binnen de nieuwe Smart Energy Community wisselen ondernemers, innovatoren, organisaties en andere belanghebbenden ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up