Duurzame keuzes bewijzen zich bij De Sokkerwei

timer5 min
Duurzame keuzes bewijzen zich bij De Sokkerwei

Na een lange periode van voorbereiding opende De Sokkerwei in Castricum in 2002 als ‘eerste duurzame school’ de deuren voor de leerlingen. Hoe bevalt het gebouw nu het er bijna twintig jaar staat? Zijn de keuzes van destijds toekomstvast gebleken?

Basisschool De Sokkerwei werd ontwikkeld door Lithos Bouw & Ontwikkeling en maakt deel uit van een complex met kantoorruimte, twintig wooneenheden, een parkeergarage en een kelder. Directeur van De Sokkerwei Klaas Degen nam enkele jaren terug het estafettestokje over van zijn voorganger. Hij meldt dat zojuist de zonnepanelen op het dak van de school zijn vernieuwd. “Je ziet op het scherm in een van de gangen de opbrengst van de zonnepanelen. Dat is leuk en leerzaam voor kinderen en het laat ze zien dat je op een andere manier aan energie kunt komen dan dat je het betrekt van anderen en dat je energie dus als gebouw zelf opwekt.”

Duurzaamheid in de vorm

De ronde vorm van het gebouw met de school – een ontwerp van BBHD Archiktekteburo Schagen, Maarten Overtoom en Wim Dettmers – is destijds zeer bewust gekozen vanuit energetische motieven. Door de oriëntatie kan maximaal van zonnewarmte en daglichtinval geprofiteerd worden en is warmteverlies minimaal. De school aan de zuidkant is één bouwlaag hoog, het gebouw aan de noordzijde heeft 3,5 bouwlaag. De toepassing van het sedum dak bij de school en de appartementen werkt isolerend en absorbeert water. Voor het energieconcept – verwarming, ventilatie en tapwater - werd ECN in Petten ingeschakeld die diverse energiescenario’s onderzocht. De keuze viel op optimale daglichtafhankelijke verlichting, vloerverwarming voor het centrale deel in de school en ventilatoren met HR-warmteterugwinning voor de lokalen. Daarbij werd ca. 90% rendement voorzien en tezamen met de gebouwschil zou dit een grote besparing op gasverbruik en CO2-uitstoot geven vergeleken met een geformuleerde referentiesituatie. Die CO2-uitstoot is vervolgens gecompenseerd door een investering per leerling in windenergie, iets wat nog steeds wordt gedaan. Degen: “In de loop van de tijd zijn er eigenlijk nauwelijks zaken veranderd is mijn beeld. Het is gewoon een goed doordacht gebouw. Wat je ziet is dat in het wooncomplex nog veel mensen wonen die er twintig jaar geleden als eerste bewoners kwamen die er toen bewust voor gekozen. Dat merk je ook in overleg binnen de VVE. De lijnen zijn kort en men is echt betrokken bij het duurzame gedachtengoed waarop dit project ooit is gebaseerd.”

Hout in de hoofdrol

Architecten Overtoom en Dettmers pasten waar mogelijk hout toe in het interieur. Zo bestaan de muren langs de ronde middengang onder de daglichtstraat uit houten elementen of paneeldeuren. In de lokalen van de bovenbouw hebben een schuin dak met de houten spanten zichtbaar en de trappen naar de entresols zijn ook van hout. Bij het exterieur is verduurzaamd hout gebruikt voor deuren en kozijnen. De vorm van het gebouw en het zeer zichtbaar toepassen van hout als constructiemateriaal ondersteunen ook de ‘sociale duurzaamheid’ volgens de ontwerpers. Het ronde centrale deel van het schoolgebouw voelt als een ‘tent’ en wordt gebruikt door leerlingen voor gezamenlijke activiteiten zoals feesten en toneelopvoeringen. Rond dit centrale deel is een ‘lichtstraat’ met glazen dak voor daglichttoetreding. Aan die ronde lichtstraat liggen de lokalen die logischerwijs taps toelopen. Daarbij loopt het dak op naar het midden zodat in elk lokaal ook een open verdieping is aangebracht waar leerlingen kunnen werken.

Duurzame keuzes bewijzen zich bij De Sokkerwei

Onderwijsvisie gericht op duurzaam

Degen geeft graag uitleg over de onderwijsvisie die volgens hem ook zeer verbonden is met het schoolgebouw. “Het schoolgebouw en de idealen waaruit het is ontstaan, gebruiken we om onze leerlingen bij te brengen wat duurzaamheid betekent. Onze visie op onderwijs in ondergebracht in het International Primary Curriculum (IPC) waarbij er zaakvakken en cultuurvakken zijn. Geen losse vakken als aardrijkskunde, biologie of science maar alles is geïntegreerd in projecten waarin ook gezonde levenshouding (tuinen en gezond voedsel, gezonde tussendoorhapjes) en duurzaamheid zijn opgenomen. Dat komt terug in al onze projecten. Zo start bijvoorbeeld een project over een weeshuis in Afrika. Een van de mensen die dat heeft opgezet, zat hier op school. En er is veelvuldig contact zodat de kinderen hier leren wat duurzaamheid in Afrika inhoudt. Wij vinden het belangrijk om als school de kinderen van jongs af aan dat aan te leren zodat het een gewoonte wordt. Dan blijven ze het ook doen als volwassenen verwachten we.”

Kacheltje bijzetten?

Als Degen wordt gevraagd naar punten van verbetering moet hij daar even over nadenken. “Ik vind het heel mooi dat in het centrale deel van ons gebouw vloerverwarming is aangelegd. Daar zitten kinderen graag op de grond. In de lokalen en overige ruimten is luchtverwarming. Wel bleek toen het heel koud was dat de verwarming in mijn kantoor – dat aan de noordzijde onder de appartementen ligt - niet voldeed. Dat is bijgesteld en nu is het goed ingeregeld. Het is natuurlijk niet de bedoeling dat ik hier een elektrisch kacheltje erbij ga zetten ….” Degen is tevreden over het gebouw en richt zich vooral op de toekomst: “In het gebouw zijn naast de basisschool ook ruimtes voor dagopvang en huiswerkbegeleiding gereserveerd. Deze huren de ruimte van ons en maken geen deel uit van de school zelf al wordt de samenwerking steeds inniger. Wij ontwikkelen ons als kindcentrum door het integreren van activiteiten. Met de opvangorganisatie Forte gaan we nu zo samenwerken dat we wellicht binnenkort één organisatie worden.”

Tekst en fotografie: Tom de Hoog

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c143 c225 c243
Betere leerprestaties en hogere kwaliteit schoolgebouw binnen handbereik

Betere leerprestaties en hogere kwaliteit schoolgebouw ...

31 mrt om 11:01 uur
timer 6 min

Waar moet een gezonde leeromgeving aan voldoen en hoe kun je duurzaamheid inbedden in bestaande plannen? Duurzaam ...

Lees verder »

c21 c143 c160 c225 c245
Onderwijscampus Lelystad geniet van comfortabel binnenklimaat door variabele luchtbehandeling

Onderwijscampus Lelystad geniet van comfortabel ...

29 mrt om 09:01 uur
timer 6 min

Eind dit jaar staat een nieuwe onderwijscampus in Lelystad paraat om te inspireren en te verbinden. Het gebouwencomplex ...

Lees verder »

c21 c143 c162 c245 c263
Nationaal Gezonde Scholen Congres
nov10

Nationaal Gezonde Scholen Congres

“Niets doen is geen optie.” Met die woorden omschrijft Marco van Zandwijk van Ruimte-OK de huidige ...

Lees verder »

c143 c223
Whitepaper: Betere leerprestaties en hogere kwaliteit schoolgebouw binnen handbereik

Whitepaper: Betere leerprestaties en hogere ...

Dringender dan ooit zijn de opgaven voor schoolbesturen om toekomstbestendig te zijn en de leeromgeving gezond ...
c21 c143 c225
Last call voor event schoolverduurzaming: sluit je aan!

Last call voor event schoolverduurzaming: sluit ...

23 feb om 16:30 uur
timer 1 min

In een online eventreeks georganiseerd door Duurzaam Gebouwd en Stedebouw & Architectuur laten we zien welke ...

Lees verder »

c21 c143 c225 c243 c245
Maak jij jouw school gezond en duurzaam?

Maak jij jouw school gezond en duurzaam?

09-11-2020 om 07:00 uur
timer 2 min

Duurzaam Gebouwd zoekt een schoolbestuur dat haar vastgoed samen met experts de gezonde school van Nederland wil ...

Lees verder »

c21 c143 c160 c225 c263
Ontwikkelingen in de scholenbouw

Ontwikkelingen in de scholenbouw

06-11-2020 om 09:01 uur
timer 3 min

"Door covid-19 zet de overheid grootschalig in op betere ventilatie in scholen. Daarvoor stond de verduurzaming ...

Lees verder »

c21 c120 c143 c160 c225 c243 c263
Programma Verbindingsdag Gezonde Scholen is rond 

Programma Verbindingsdag Gezonde Scholen is ...

26-10-2020 om 11:14 uur
timer 2 min

Op 11 november vindt de online Verbindingsdag Gezonde Scholen plaats. Architecten, schoolbesturen, overheden, ...

Lees verder »

c21 c143 c225
Whitepaper geeft oplossingsrichtingen voor beter binnenklimaat scholen

Whitepaper geeft oplossingsrichtingen voor beter ...

14-10-2020 om 07:00 uur
timer 1 min

Zo’n 11% van de onderzochte schoolgebouwen voldoet niet aan de wettelijke ventilatienormen, maar welke zijn ...

Lees verder »

c21 c143 c151 c225 c245
Innovatie maakt scholen en verpleeghuizen gezonder

Innovatie maakt scholen en verpleeghuizen gezonder

13-10-2020 om 17:00 uur
timer 2 min

De kwaliteit van het binnenklimaat in scholen en verpleeghuizen staat in het centrum van de aandacht. Om verbeterpunten ...

Lees verder »

c21 c120 c143 c160 c225 c263
Kabinet stelt 360 miljoen beschikbaar voor niet-coronaproof scholen

Kabinet stelt 360 miljoen beschikbaar voor niet-coronaproof ...

01-10-2020 om 14:55 uur
timer 2 min

Alle schoolgebouwen in Nederland hadden tot 1 oktober te tijd om te laten weten of het ventilatiesystem in ...

Lees verder »

c21 c143 c225 c243
Van goed geregelde ventilatiesystemen tot controle en prestatiecontracten

Van goed geregelde ventilatiesystemen tot controle ...

14-07-2020 om 13:00 uur

Een goed geventileerd schoolgebouw bevordert de gezondheid en de prestaties van leerlingen en leerkrachten. Al ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up