Roundtable: ‘Locatie speelt belangrijke rol bij renovatie’

Roundtable: ‘Locatie speelt belangrijke rol bij renovatie’

“Duurzaamheid bij nieuwbouwprojecten is geen probleem. De meeste uitdaging ligt in de bestaande bouw.” Vanuit die achtergrond had gastheer Arnoud Matser namens Merosch met zijn collega’s 3 stellingen bedacht, die ter sprake kwamen tijdens een rondetafelgesprek over renovatie en transformatie.

“Om onze duurzaamheidsdoelstellingen te halen, moeten we het renovatietempo en de impact verdrievoudigen”, trapte Matser af. “Dat betekent dat we jaarlijks 15.000 gebouwen moeten renoveren.” Daarom was zijn eerste stelling ‘Om renovatie en transformatie te stimuleren, moet een verslinderstaks worden ingevoerd: hoe meer verbruik per m2, hoe meer belasting’. “Een belasting is een drempel”, vond Theo van der Meijden van Reijnaers. “Ik ben meer van het stimuleren.”

Roundtable: ‘Locatie speelt belangrijke rol bij renovatie’

Omgeving bepalend

Sibo Arbeek van ICS adviseurs vertelde dat de omgeving bepalender wordt bij de verduurzaming. “Het gaat steeds minder om het object, maar meer om de omgeving. Dat blijkt uit een onderzoek dat we hebben gedaan.” Arthur Liem van de gemeente Haarlemmermeer sloot zich hierbij aan. “Het draait om de locatie, die bepaalt of het rendabel is.” Volgens hem willen met name maatschappelijke organisaties panden renoveren naar BREEAM-NL Excellent of Outstanding. “De gemiddelde gebouweigenaar is hiermee nog niet bezig, voor hem zouden stimuleringsmaatregelen of negatieve prikkels helpen. Vergelijk het met rijden door rood: je kunt het natuurlijk ook belonen als je het niet doet.” Na 2020 verdwijnt de subsidie. “Tot BREEAM-NL Very Good worden je kosten goedgemaakt door energieopbrengsten. Maar ik vraag me af of er zonder die stimuleringsmaatregelen ook panden met ‘Excellent’ of ‘Outstanding’ verschijnen.” Hierop haakte Rinske Wikkerink van Kraaijvanger Architecten aan. “Dit geldt toch niet alleen voor renovatie, maar ook voor nieuwbouwprojecten?”

Niet-duurzame energie te goedkoop

Rob de Jong van Sto Isoned dacht echter dat niet-duurzame energie te goedkoop is. “Duurzame energie heeft een aantal externe kosten, die niet zijn doorgerekend in de prijs van fossiele energie. Eigenlijk zouden we een realistische prijs moeten afrekenen.” Dit beaamde Gerben van Dijk van Bouwstenen voor Sociaal. Hij pleitte voor een reële beprijzing van fossiele energie. “Veel subsidies houden de prijs van fossiel kunstmatig laag." Volgens Van der Meijden kan de overheid hierin een rol spelen. “Dit gebeurde wel in België en Duitsland.” Liem ziet de verduurzaming zich snel ontwikkelen. “Technisch kan het en we hebben nu het momentum. Vergelijk het met lcd-tv’s: zo’n 10 jaar geleden waren ze onbetaalbaar en nu heeft iedereen zo’n platte tv.” Hierbij speelt de handhaving een belangrijke rol. “Je zou eigenlijk moeten straffen om te stimuleren en belonen in de juiste richting”, vond Wikkerink. “En door je energieverbruik in de gaten te houden, maak je het tastbaar”, sloot Maarten van Dalen van DencoHappel zich hierbij aan.

Straf om te stimuleren en beloon in de juiste richting'

Rinske Wikkerink

Van het gas af?

Bij stelling 2 ‘Bij grootschalige renovatie/transformatie moet per definitie de gasaansluiting vervallen’ vroeg gastheer Arnoud Matser van Merosch zich af wanneer een project grootschalig is. De Jong gaf aan dat hiervoor Europese richtlijnen bestaan: “Die richtlijn geeft aan dat het grootschalig is als meer dan 25% van een gebouw wordt aangepakt.” Daarna volgde de vraag van Van Dijk: “In 5 jaar zijn we op het gas aangesloten. Willen we van het gas af? Als we binnen 15 jaar hiervan af willen, dan moeten we er toch nu mee beginnen.” Hierbij pleitte De Jong ervoor dat gemeenten wijken aanwijzen, die van het gas af kunnen gaan.” Volgens Liem is dit nog niet zo eenvoudig. “Wij kunnen geen eisen stellen, die boven het Bouwbesluit komen.”

Wij kunnen geen eisen stellen, die boven het Bouwbesluit komen'

Arthur Liem, gemeente Haarlemmermeer

Materialen hergebruiken

Op de 3e stelling ‘Fabrikanten moeten worden verplicht om hun materialen na gebruik terug te nemen en grotendeels te hergebruiken’ reageerde Adriaan Boer van Kieback & Peter: “Dit is in Duitsland al wettelijk verplicht.” Ook Van Dalen was van deze verplichting een voorstander. “Hierdoor moeten fabrikanten hun producten anders produceren.” Van der Meijden vroeg zich af hoe de restwaarde van een product te bepalen is. “Het verschilt enorm per product. Zo kunnen onze aluminium vensters 50 à 100 jaar in een gebouw blijven zitten. Die periode is voor tapijten veel korter en dat maakt het economisch voor tapijtfabrikanten interessanter dan voor ons. ” Wikkerink denkt dat het draait om flexibel omgaan met de producten. “Het nieuwe stadskantoor in Venlo is gebouwd zonder een leasecontract aan de materialen toe te voegen. Het is echter wel demontabel.” Volgens Liem is deze manier van bouwen de toekomst. “We recyclen nu nog te veel laagwaardig, dat moeten we veranderen. Hiermee moeten we rekening houden in een bouwproject.” 

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c120 c122 c127 c184 c225 c243
Eind jaren 60 wijk gaat #VanGasLos

Eind jaren 60 wijk gaat #VanGasLos

12 okt om 17:00 uur
timer 1 min

In een eind jaren 60 wijk in Terborg, dichtbij Doetinchem, worden woningen van het gas af gehaald. Daarvoor wordt ...

Lees verder »

c21 c120 c127 c143 c160 c225 c263
Kabinet stelt 360 miljoen beschikbaar voor niet-coronaproof scholen

Kabinet stelt 360 miljoen beschikbaar voor niet-coronaproof ...

1 okt om 14:55 uur
timer 2 min

Alle schoolgebouwen in Nederland hadden tot 1 oktober te tijd om te laten weten of het ventilatiesystem in ...

Lees verder »

c21 c120 c134 c225
Investeer nu om de kwaliteit van morgen te garanderen

Investeer nu om de kwaliteit van morgen te garanderen

23 sep om 12:01 uur
timer 3 min

“Als we een kwaliteitsslag willen maken in de openbare ruimte, zodat die toekomstbestendig is en blijft, ...

Lees verder »

c21 c120 c151 c225
Verbouwing met sociale impuls voor Haagse wijk

Verbouwing met sociale impuls voor Haagse wijk

28 jul om 10:01 uur
timer 1 min

Duurzaamheid gaat niet alleen over kilowatturen en alternatieven voor beton. Ook samenwerken, relaties en de omgeving ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c243
Labelsprongen voor 98 woningen in Prinsenbeek

Labelsprongen voor 98 woningen in Prinsenbeek

23 jul om 07:00 uur

In Prinsenbeek zijn 98 woningen fors verduurzaamd, onder andere door toepassen van spouwmuurisolatie en het vervangen ...

Lees verder »

c21 c120 c160 c225
Internationale allure van gezond en groen Tapijn

Internationale allure van gezond en groen Tapijn

8 jul om 10:01 uur
timer 5 min

De omvorming van het voormalige kazerneterrein van Tapijn in Maastricht is in volle gang. Het krijgt een nieuwe ...

Lees verder »

c21 c120 c122 c225 c243
Bundeling van commercie en vakspecialisme voor gevelrenovatie

Bundeling van commercie en vakspecialisme voor ...

7 jul om 16:01 uur
timer 5 min

Met de GevelAlliantie wil Machiel Peltenburg de krachten van commerciële en vakspecialistische bedrijven ...

Lees verder »

c21 c120 c225
Architect Rob Moritz: 'Natuurinclusief ontwerpen = integreren'

Architect Rob Moritz: 'Natuurinclusief ontwerpen ...

3 jun om 15:03 uur

Rob Moritz, architect bij 19 het atelier en bekend van onder andere de transformatie van de watertoren in Zwolle, ...

Lees verder »

c21 c120 c160 c225 c243
Practice what we teach

Practice what we teach

25 mrt om 11:00 uur
timer 7 min

Duurzaamheid krijgt bij de Universiteit Utrecht een centrale plek in de kerntaken en in de bedrijfsvoering. Wij ...

Lees verder »

c21 c120 c135 c225 c243
“We keken naar de stenen, terwijl we naar de mensen hadden moeten kijken”

“We keken naar de stenen, terwijl we naar ...

25 feb om 10:00 uur
timer 7 min

Aan de vooravond van haar jaarlijkse congres vond in Assen de eerste Ronde Tafel van Duurzaam Gebouwd in 2020 ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c243 c244
Opvolgers MOR-team verleggen focus naar portiekflats

Opvolgers MOR-team verleggen focus naar portiekflats

4 feb om 16:01 uur
timer 3 min

Woensdag onthult het studententeam MOR (Modular Office Renovation) van de TU Delft een prototype van een appartement ...

Lees verder »

c21 c120 c184 c225
Woonwaard laatste winnaar WoCo25, ook kansrijk in 2020

Woonwaard laatste winnaar WoCo25, ook kansrijk ...

05-12-2019 om 10:00 uur
timer 3 min

Woningcorporatie Woonwaard is de laatste winnaar van de WoCo25, een van de Nederlandse Duurzaam Bouwen Awards. ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up