Proef met energiezuinig renoveren huurwoningen

Proef met energiezuinig renoveren huurwoningen

Woningbouwcorporatie RWS Partner in Wonen verduurzaamt een aantal oudere huurwoningen in Wemeldinge (zie foto) en Biezelinge. Er worden verschillende energiebesparende ingrepen beproefd, om na te gaan welke investering de grootste winst oplevert qua energieverbruik, comfort en milieudoelstellingen.  

Een groot aantal partijen, waaronder de provincie Zeeland, de Zeeuwse gemeenten, Bouwend Zeeland en de Zeeuwse Milieufederatie, heeft het Zeeuws Energieakkoord getekend. Doelstelling hiervan is dat alle particuliere woningen in de provincie in 2050 energieneutraal zijn.

Welke investering is beste mix

"Wij hanteren Nul-op-de-Meter bij nieuwbouw als standaard", geeft directeur-bestuurder Maarten Sas van RWS Goes aan. "Tegelijkertijd zijn er in Zeeland veel verouderde woningen, waarbij een forse sprong mogelijk is qua energielabel. Vraag is welke investering de beste mix van duurzaamheid, energiebesparing, kostenbesparing en comfort oplevert." RWS en projectmanagementbureau Marsaki daagden 4 aannemers uit om met energiezuinige concepten te komen, variërend van een labelsprong en een zogeheten ‘warme najaarsjas’ tot NoM.

Dezelfde type woningen

“Er kwamen veel leuke ideeën uit”, vertelt Walter Koens, projectmanager en mede-eigenaar bij Marsaki. “We nodigden aannemingsbedrijf Fraanje en Nederlandse Bouwunie (NBU) uit om hun voorstellen verder uit te werken. Grote vraag is welke euro de beste investering is voor RWS als verhuurder, welke voor de huurder qua besparingen en comfort en welke voor het milieu.” Interessant voor deze proef is dat het gaat om woningen van hetzelfde type en uit dezelfde periode. In Biezelinge experimenteert NBU met 2 energiebesparende renovaties: dubbel glas en een betere dakisolatie en een warme najaarsjas, zoals Koens het uitdrukt. Die jas bestaat uit een extra warmtevasthoudende ‘schil’ en het goed kierdicht maken om zo bepaalde isolatiewaarden te bereiken.

Wij hanteren Nul-op-de-Meter bij nieuwbouw als standaard'

Maarten Sas, RWS Goes

Drempel naar NoM lager

Fraanje paste bij 4 woningen in Wemeldinge een zogeheten schilrenovatie toe. Dak en gevels hebben een ‘warme winterjas’ gekregen. De installaties die nodig zijn voor NoM, zijn nog niet aangelegd. Voor een woning die volledig NoM wordt, moeten dak en gevel worden geïsoleerd, wordt de eventuele kruipruimte met schelpen gevuld en worden zonnepanelen en andere energieopwekkende installaties aangelegd, legt mededirecteur Martijn van Sabben van Fraanje uit. “Met deze renovatie is al een flinke sprong qua energielabel mogelijk. Als RWS naar volledig NoM wil, is de drempel lager.”

Wij denken dat we verder komen door kennis van duurzaam renoveren te delen'

Martijn van Sabben, Fraanje

Andere benaderingen

Daarnaast pasten de bedrijven 2 verbouwingsbenaderingen toe. Fraanje voerde alle veranderingen in 1 keer uit, terwijl de woning voor de schilrenovatie open lag. NBU kwam later terug voor de nieuwe badkamer, wat voor minder overlast voor de bewoners bleek te zorgen. “Daarvan hebben we veel geleerd”, zegt Koens. “Alle verbeteringen tegelijk doorvoeren bleek te veel voor sommige bewoners.” De renovaties vonden eind vorig jaar plaats. “We gaan de woningen en hun bewoners volgen, om te zien of onze verwachtingen uit komen”, zegt Koens. “Interessant was dat het elektriciteitsverbruik gedurende de koudere periodes op 25 kiloWatt per dag uit kwam. Dat is behoorlijk laag en geeft aan dat de woningen goed geïsoleerd zijn.”

Wennen aan ventilatie

In de NoM-woningen is een luchtwarmtepomp gecombineerd met balansventilatie, zegt Koens. De vraag is nu hoe dat op de langere termijn bevalt. “De meesten vinden het comfortabel, al hebben sommige bewoners moeite met het gebruik van de systemen in huis. Je moet een half uur per dag spuien en zorgen voor een goede nachtventilatie. Bij een gezin met meerdere kinderen en huisdieren was de ventilatie nog een probleem; een bekend verschijnsel bij zeer goed geïsoleerde woningen. Ook de wtw-filters moeten 2 keer per jaar worden vervangen.”

Kennis delen

Na de oplevering van de renovatie in Wemeldinge nodigde Fraanje Bouwend Zeeland en Uneto-VNI uit, om kennis te nemen van dit concept. “Sommige mensen vonden het raar dat we de concurrentie erbij haalden’, zegt Van Sabben. “Maar wij denken dat we verder komen door kennis van duurzaam renoveren te delen. Zo kan het snel goedkoper worden.” De duurzame doelstellingen kunnen voor werkgelegenheid zorgen in Zeeland, stelt hij. “De Zeeuwse woningcorporaties trekken er flink aan, wat betreft duurzaam bouwen. Zo hebben wij in Arnemuiden 6 en in Breskens 8 NoM-huurwoningen gebouwd.” Fraanje ontwikkelt ook duurzame technologieën in eigen beheer, of in samenwerking met Zeeuwse partijen die eveneens affiniteit hebben met duurzaam bouwen, zoals installatiebedrijf van de Velde uit Yerseke en ITN uit Nieuwdorp. 

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c120 c122 c127 c184 c225 c243
Eind jaren 60 wijk gaat #VanGasLos

Eind jaren 60 wijk gaat #VanGasLos

12 okt om 17:00 uur
timer 1 min

In een eind jaren 60 wijk in Terborg, dichtbij Doetinchem, worden woningen van het gas af gehaald. Daarvoor wordt ...

Lees verder »

c21 c120 c127 c143 c160 c225 c263
Kabinet stelt 360 miljoen beschikbaar voor niet-coronaproof scholen

Kabinet stelt 360 miljoen beschikbaar voor niet-coronaproof ...

1 okt om 14:55 uur
timer 2 min

Alle schoolgebouwen in Nederland hadden tot 1 oktober te tijd om te laten weten of het ventilatiesystem in ...

Lees verder »

c21 c120 c134 c225
Investeer nu om de kwaliteit van morgen te garanderen

Investeer nu om de kwaliteit van morgen te garanderen

23 sep om 12:01 uur
timer 3 min

“Als we een kwaliteitsslag willen maken in de openbare ruimte, zodat die toekomstbestendig is en blijft, ...

Lees verder »

c21 c120 c151 c225
Verbouwing met sociale impuls voor Haagse wijk

Verbouwing met sociale impuls voor Haagse wijk

28 jul om 10:01 uur
timer 1 min

Duurzaamheid gaat niet alleen over kilowatturen en alternatieven voor beton. Ook samenwerken, relaties en de omgeving ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c243
Labelsprongen voor 98 woningen in Prinsenbeek

Labelsprongen voor 98 woningen in Prinsenbeek

23 jul om 07:00 uur

In Prinsenbeek zijn 98 woningen fors verduurzaamd, onder andere door toepassen van spouwmuurisolatie en het vervangen ...

Lees verder »

c21 c120 c160 c225
Internationale allure van gezond en groen Tapijn

Internationale allure van gezond en groen Tapijn

8 jul om 10:01 uur
timer 5 min

De omvorming van het voormalige kazerneterrein van Tapijn in Maastricht is in volle gang. Het krijgt een nieuwe ...

Lees verder »

c21 c120 c122 c225 c243
Bundeling van commercie en vakspecialisme voor gevelrenovatie

Bundeling van commercie en vakspecialisme voor ...

7 jul om 16:01 uur
timer 5 min

Met de GevelAlliantie wil Machiel Peltenburg de krachten van commerciële en vakspecialistische bedrijven ...

Lees verder »

c21 c120 c225
Architect Rob Moritz: 'Natuurinclusief ontwerpen = integreren'

Architect Rob Moritz: 'Natuurinclusief ontwerpen ...

3 jun om 15:03 uur

Rob Moritz, architect bij 19 het atelier en bekend van onder andere de transformatie van de watertoren in Zwolle, ...

Lees verder »

c21 c120 c160 c225 c243
Practice what we teach

Practice what we teach

25 mrt om 11:00 uur
timer 7 min

Duurzaamheid krijgt bij de Universiteit Utrecht een centrale plek in de kerntaken en in de bedrijfsvoering. Wij ...

Lees verder »

c21 c120 c135 c225 c243
“We keken naar de stenen, terwijl we naar de mensen hadden moeten kijken”

“We keken naar de stenen, terwijl we naar ...

25 feb om 10:00 uur
timer 7 min

Aan de vooravond van haar jaarlijkse congres vond in Assen de eerste Ronde Tafel van Duurzaam Gebouwd in 2020 ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c243 c244
Opvolgers MOR-team verleggen focus naar portiekflats

Opvolgers MOR-team verleggen focus naar portiekflats

4 feb om 16:01 uur
timer 3 min

Woensdag onthult het studententeam MOR (Modular Office Renovation) van de TU Delft een prototype van een appartement ...

Lees verder »

c21 c120 c184 c225
Woonwaard laatste winnaar WoCo25, ook kansrijk in 2020

Woonwaard laatste winnaar WoCo25, ook kansrijk ...

05-12-2019 om 10:00 uur
timer 3 min

Woningcorporatie Woonwaard is de laatste winnaar van de WoCo25, een van de Nederlandse Duurzaam Bouwen Awards. ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up