‘Duurzaamheid versus ecologie? Onzin’ 

timer5 min
‘Duurzaamheid versus ecologie? Onzin’ 

Recent is een gedragscode voor Natuurinclusief Renoveren door de Raad van State afgekeurd. NL Greenlabel sprak over de aanleiding en gevolgen van zo'n code met Sander Hunink, adviseur natuurbeschermingsrecht bij ecologisch adviesbureau NatuurInclusief. Je leest het interview hier.

Auteur: Thijs Menting (NL Greenlabel)
Foto boven: Sander Hunink, adviseur natuurbeschermingsrecht bij ecologisch adviesbureau NatuurInclusief

De Brede Stroomversnelling, een organisatie waarin bouwers, toeleveranciers, woningcorporaties en gemeenten zijn verenigd, heeft in 2017 een gedragscode voor natuurinclusieve renovatie opgesteld. Deze gedragscode is in datzelfde jaar door demissionair minister Schouten goedgekeurd. 

Op 21 april 2021 heeft de Raad van State geoordeeld dat ze dat niet had mogen doen. De code biedt namelijk onvoldoende zekerheid dat beschermde diersoorten zoals de huismus, de gierzwaluw en diverse soorten vleermuizen op de lange termijn in stand kunnen worden gehouden. Die instandhouding is een eis van de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn. Installateurs, bouwers en gemeenten vrezen dat isolatie van het bestaande woningbestand grote vertraging zal oplopen.

Sander, kun je kort toelichten waarom de gedragscode is opgesteld? 

“Op dit moment is het zo dat voor elke renovatie waarbij beschermde soorten worden geschaad, in het kader van de Wet natuurbescherming een ontheffing bij het bevoegd gezag moet worden aangevraagd. Dat bevoegd gezag is vaak een provincie, maar soms ook een gemeente of het Rijk. Dat is natuurlijk heel erg omslachtig, zeker als per gebouw een aanvraag moet worden gedaan. Daarom heeft Stroomversnelling de NOM-gedragscode opgesteld zodat renovaties op gebiedsniveau sneller kunnen worden doorgevoerd. De gedragscode is dus een manier om de aanvraagprocedure van een ontheffing te ontlopen en de warmtetransitie te versnellen."

De Raad van State heeft de gedragscode onlangs ongeldig verklaard. Waarom is dat het geval? 

"Er zijn verschillende partijen, waaronder de aanklagers SEVON en Stichting Witte Mus, die zienswijzen hebben ingediend. Ik ben daar ook betrokken geweest. In de zienswijzen is aangekaart dat deze richtlijn niet voldoende is om soorten te beschermen. Stroomversnelling was daarvan op de hoogte, maar heeft toch het risico genomen om de gedragscode voor te leggen. Ze hebben goede bedoelingen, maar er waren nog teveel open eindjes waar beschermde soorten de dupe van zouden kunnen worden."

Waarin schiet de gedragscode tekort?

"Het voornaamste probleem is dat compenserende maatregelen die in de gedragscode zijn genoemd onvoldoende zijn bewezen. De ecologische onderbouwing van compenserende maatregelen is zodoende vaak ondermaats. Daarbij gaat het overigens niet alleen over nest- en verblijfslocaties, maar ook over voedselbronnen in de omgeving. De omgeving is ook één van de drie bouwstenen van het Manifest Bouwen voor Natuur dat onlangs door Natuur & Milieu, De Vogelbescherming en NL Greenlabel is opgesteld. Ik ben blij dat dat is genoemd; dat is erg belangrijk."

"Er moet nog veel onderzoek voor worden verricht; natuurbeheer is nu eenmaal maatwerk. Een maatregel die voor de ene vleermuizensoort goed werkt, kan voor een andere soort helemaal niet werken. Gezien deze onzekerheid kan deze landelijk geldende gedragscode, die renovatie op grote schaal mogelijk maakt, veel schade veroorzaken. Denk bijvoorbeeld aan gevelisolatie waardoor vleermuizen worden ingesloten en sterven. Als dat op grote schaal gebeurt zonder bewezen compenserende maatregelen, kan dat grote effecten hebben op de populaties vleermuizensoorten in Nederland die vaak afhankelijk zijn van dat soort holtes."

‘Duurzaamheid versus ecologie? Onzin’ 

De uitspraak van de Raad van State over de PAS in mei 2019 heeft de zogenaamde stikstofcrisis teweeggebracht. Welke gevolgen kunnen we dit keer verwachten?

"De omvang van de effecten zal veel kleiner zijn dan bij de PAS-uitspraak. Daarbij ging het er vooral om dat de belofte om de stikstofdepositie te verlagen niet werd ingelost. Er werd vast ‘ontwikkelruimte’ vrijgegeven voor nieuwe ontwikkelingen voordat verlaging van de depositie daadwerkelijk had plaatsgevonden. Daardoor werd de stikstofproblematiek niet effectief  aangepakt. Met andere woorden, je kunt de huid niet verkopen voordat de beer geschoten is."

"Ik verwacht dat de uitspraak over de gedragscode van Stroomversnelling vooral effect zal hebben op andere gedragscodes die op dit moment worden ontwikkeld voor andere renovatietrajecten. De Vereniging voor Woningcorporaties is bijvoorbeeld ook bezig met een dergelijke gedragscode. Ze zullen veel beter moeten kijken naar de inpassing van de Wet natuurbescherming in hun gedragscode."

"Er is nog een tweede effect te verwachten, namelijk dat de overzichten van werkzame compensatiemaatregelen op korte termijn moeten worden geactualiseerd. BIJ12 [uitvoeringsorganisatie voor de twaalf provincies, red.] heeft recente kennisdocumenten in beheer die in 2014 voor het laatst zijn geactualiseerd. Er worden veel compensatiemaatregelen bedacht, maar per soort moet door monitoring wel worden onderzocht wat de gevolgen zijn. Deze informatie is vaak niet openbaar, maar is wel essentieel om de effectiviteit van maatregelen vast te stellen en zo populaties van beschermde soorten te behouden."

In reactie op de uitspraak wordt gesteld dat natuurorganisaties de verduurzaming van Nederland blokkeren. Hoe kijk jij daar tegenaan?

"Dat is een kwestie van framing. Het is niet waar dat wij die verduurzaming tegen willen houden. Uiteraard willen wij ook dat het woningbestand wordt verduurzaamd, maar niet ten koste van gebouwgebonden soorten. Daar heeft de mens ook een belang bij. Een vleermuis eet bijvoorbeeld per nacht tot 3000 insecten, waaronder veel muggen. Ik kan je vertellen, de tuin wordt ‘s zomers een muggenparadijs als hele populaties vleermuizensoorten door niet goed doordachte isolatiemaatregelen instorten. Dat willen we graag voorkomen."

Sander werd ook geïnterviewd over soortbeschermingsrecht door Het Instituut voor Bouwrecht. Luister de podcast hier


In een door Duurzaam Gebouwd georganiseerd rondetafelgesprek over de BENG-eisen die sinds 1 januari 2021 gelden werd een duidelijke link gelegd met klimaatadaptief en natuurinclusief renoveren. Je leest het verslag van dit rondetafelgesprek binnenkort op Duurzaam Gebouwd.

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c134 c225 c259 c278
Congres over natuurinclusief bouwen: inspiratie en oplossingen

Congres over natuurinclusief bouwen: inspiratie ...

13 sep om 10:01 uur
timer 2 min

Natuurinclusief bouwen zit in de lift. Gelukkig maar, want de klok tikt door. Toch is de praktijk weerbarstig. ...

Lees verder »

c21 c225 c278
Natuurinclusieve Amstelstroombrug geopend

Natuurinclusieve Amstelstroombrug geopend

6 jun om 08:01 uur
timer 2 min

Amsterdam is een nieuwe brug rijker en wel een natuurinclusieve brug. Op 31 mei is de Amstelstroombrug over ...

Lees verder »

c21 c185 c225 c278
Gebrek aan kennis vertraagt versnelling circulaire bouw

Gebrek aan kennis vertraagt versnelling circulaire ...

11 feb om 15:01 uur
timer 6 min

De aandacht voor het onderwerp circulaire economie begint te groeien. Met dank aan de pioniers en koplopers, zoals ...

Lees verder »

c21 c225 c278
Geïntegreerde nestkast brengt natuurinclusief bouwen dichterbij

Geïntegreerde nestkast brengt natuurinclusief ...

4 feb om 13:01 uur
timer 2 min

Sommige bouwplannen worden niet vertraagd door protesterende omwonenden of stikstofuitstoot, maar door aanwezige ...

Lees verder »

c21 c225 c263 c266 c278
Internationaal podium voor Ladder van Koeling

Internationaal podium voor Ladder van Koeling

1 feb om 10:01 uur
timer 2 min

In het voorjaar van 2021 jaar ondertekende een brede coalitie van bedrijven, overheden en kennisinstellingen de ...

Lees verder »

c21 c225 c278
Doe mee aan de groene golf: teken de petitie natuurinclusief bouwen

Doe mee aan de groene golf: teken de petitie ...

26 jan om 11:09 uur
timer 1 min

De nieuwe regering heeft grote plannen om de woningnood te bestrijden. NL Greenlabel en Ballast Nedam Development ...

Lees verder »

c21 c225 c278
Schrijf mee aan het Woordenboek Natuurinclusief Bouwen

Schrijf mee aan het Woordenboek Natuurinclusief ...

26-10-2021 om 10:00 uur

Natuurinclusief bouwen doen we samen. Toch begrijpen bestuurders, beleidsmakers, bewoners, aannemers, projectontwikkelaars ...

Lees verder »

c21 c225 c277 c278
‘Gelukkiger uit het gebied komen dan toen je er aankwam’ 

‘Gelukkiger uit het gebied komen dan toen ...

25-10-2021 om 08:00 uur

Op 16 september vond de tweede bijeenkomst voor de natuurinclusieve ontwikkeling van Schiphol Trade Park samen. ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c277 c278
Digitaal Magazine: Klimaatadaptief en Natuurinclusief Bouwen

Digitaal Magazine: Klimaatadaptief en Natuurinclusief ...

21-10-2021 om 11:15 uur

In het digitaal magazine Klimaatadaptief en Natuurinclusief Bouwen lees je onder andere meer over het belang van ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c277 c278
<span>Mijn tweede natuur</span><span> </span>

Mijn tweede natuur 

21-10-2021 om 06:00 uur

Op donderdag 18 november brengen we tijdens het Congres Natuurlijk deelnemers, kennissessies en keynotes bij ...

Lees verder »

c21 c125 c225 c243 c278
Transities op gang brengen met The Butterfly Effect

Transities op gang brengen met The Butterfly ...

15-09-2021 om 08:00 uur
timer 6 min

Voor de Design Challenge ‘Onze Energie Ons Landschap’ maakte het team van Duurzaam Gebouwd-partner ...

Lees verder »

c21 c54 c243 c277 c278
Wat als

Wat als

10-08-2021 om 13:01 uur
timer 3 min

Het IPCC luidt opnieuw de noodklok en mede daarom gaat Norbert Schotte, bij VORM manager Innovatie & Duurzaamheid, ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up