Slimmer bouwen met minder materiaal

timer3 min
Slimmer bouwen met minder materiaal

Het rondetafelgesprek ‘Slimmer bouwen met minder materiaal’ richtte zich op het verminderen van materiaalgebruik en de integratie van duurzaamheid en circulariteit in de bouw. De discussie benadrukte de noodzaak van veranderingen in de bouwpraktijk, om duurzaamheid te bevorderen.

Bart van Kampen van De Zwarte Hond pleitte voor “refuse & reduce” boven recyclen: eerst kritisch kijken of nieuwbouw nodig is en inzetten op hergebruik van bestaande gebouwen en materialen. Mark van Stijn van VORM benadrukte het belang van efficiënter ruimtegebruik, omdat de vraag naar vierkante meters blijft groeien.

Gebouwen moeten flexibel worden ontworpen om hun levensduur te verlengen en sloop te voorkomen. Lizzy Butink van Dura Vermeer vindt dat de bouwsector een koplopersrol moet nemen als het gaat om duurzame bouwmethoden. Dura Vermeer zet al in op biobased oplossingen zoals AER, waarin circulariteit en biobased materialen centraal staan. Erik Jansen van BBN legde uit dat zijn organisatie opdrachtgevers vroeg in het proces vaker stimuleert en adviseert tot hergebruik en renovatie, waarbij vaak 70 procent van de bouwmassa behouden blijft en de rest wordt aangevuld.

Knelpunten en oplossingen

Ronald Wenting van ABT benadrukte dat hergebruik op grotere schaal moet worden aangepakt. Constructeurs hebben vaak een beperkte rol in de beginfase, waardoor kansen voor functiewijziging worden gemist. Maar als ABT betrokken is bij haalbaarheidsstudies biedt dat juist wel een kans om hergebruik te stimuleren. Lizzy stelt dat de sector zelf het initiatief moet nemen en niet moet wachten op opdrachtgevers. Duurzaam bouwen moet goedkoper of even duur aangeboden worden aan klanten, zodat het niet als kostenpost wordt gezien. Dura Vermeer ontwikkelde bijvoorbeeld zelf een biobased concept, naast het traiditionele woningontwerp. En bij woningcorporaties die willen slopen blijft de fundering staan en wordt meer hout gebruikt. Van Kampen voegde toe dat schoonheid bijdraagt aan duurzaamheid, omdat mooie gebouwen beter worden onderhouden en langer meegaan.

Houtbouw en hybride oplossingen

Houtbouw komt naar voren als duurzame optie. Lizzy wees erop dat houtbouw concessies in functionaliteit kan betekenen en benadrukt dat ‘hout is goed, beton is fout’ een te simplistische benadering is. Kennisuitwisseling is essentieel om hout op de juiste manier toe te passen. Wenting legde uit dat ABT strategisch kwetsbare materialen inzet om de levensduur van constructies te verlengen, zoals met dikkere vloeren voor extra duurzaamheid. Peter Musters van (VBI) ziet houtbouw als een goed alternatief, maar benadrukte de balans tussen het gebruik van hout en beton. Butink merkte op dat ze absoluut meegaan in de transitie naar meer hout, maar benadrukt ook dat op dit moment in slechts 7 procent van de huidige bouw hout gebruikt wordt. En dat zaken als het verduurzamen van beton noodzakelijk en als laaghangend fruit kan worden gezien.

Meetinstrumenten en bewustwording

De deelnemers bespraken verschillende meetinstrumenten om duurzaamheid inzichtelijk te maken. Bart noemde een COâ‚‚-meter die bij De Zwarte Hond wordt gebruikt om de impact van ontwerpen te meten. Wenting besprak de impactmonitor van ABT, die helpt bij het sturen op ‘Paris Proof’-doelen. Erik wees op de Restwaarde Index (RWI) om de restwaarde van materialen en hergebruik te vergroten. Butink benadrukte dat de sector gezamenlijke doelen voor de planeet moet nastreven en duurzaam bouwen als standaard moet beschouwen, niet als USP. Ronald pleitte voor een circulaire businesscase, waarin materialen hun waarde behouden en constructies flexibel worden ontworpen.

Bart benoemde dilemma’s, zoals bij de RWI: of het beter is om gebouwen te ontwerpen die langer meegaan, met een streven naar een levensduur van 200 jaar. Wenting onderstreepte dat flexibiliteit in constructies cruciaal is om de balans te vinden tussen minder materiaalgebruik en toekomstige aanpasbaarheid.

Toekomstgerichte aanbevelingen

De belangrijkste conclusies

  • Bart: Ontwerp gericht op COâ‚‚-besparing, creëert bewustwording bij iedereen die tekent.
  • Lizzy: Gedragsverandering is nodig; verantwoord bouwen moet de norm zijn.
  • Erik: Meer focus op bestaande materialen en focus op hergebruik.
  • Ronald: Monitor constructies om zo beter te kunnen sturen op duurzaamheidsprestaties
  • Mark: Benadrukt het belang van opdrachtgeverschap (van Gemeenten).

Slimmer bouwen met minder materiaal is noodzakelijk en haalbaar. Gedragsverandering, samenwerking, bewustwording en effectieve meetinstrumenten zijn essentieel om deze transitie te realiseren. De bouwsector staat aan het begin van een nieuwe standaard waarin duurzaamheid de norm wordt.

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c41 c185 c225
Oproep: schaal de circulaire economie op 

Oproep: schaal de circulaire economie op 

Grote Nederlandse bedrijven luiden de noodklok en eisen dat het kabinet-Schoof direct actie onderneemt om de circulaire economie in Nederland te versnellen. De ...

Lees verder

c185 c223
Whitepaper: De voordelen van herbruikbare gevelstenen voor architecten

Whitepaper: De voordelen van herbruikbare gevelstenen ...

Hoe combineer je als architect esthetiek en duurzaamheid in je projecten? En hoe voeg je karakter toe als circulair bouwen centraal  staat in ...
c21 c140 c185 c225
NMD verduidelijkt hergebruik en losmaakbaarheid

NMD verduidelijkt hergebruik en losmaakbaarheid

De Stichting Nationale Milieudatabase (NMD) publiceerde een toelichting over hoe hergebruik en losmaakbaarheid worden meegenomen in milieuprestatieberekeningen ...

Lees verder

c21 c140 c185 c225 c260
Circular Award voor Fryske Vezelhennepdeal

Circular Award voor Fryske Vezelhennepdeal

De Fryske Vezelhennepdeal heeft tijdens de Nationale Conferentie Circulaire Economie een Circular Award gewonnen.

Lees verder

c21 c185 c225
Vernieuwde tool voor MPG-berekeningen

Vernieuwde tool voor MPG-berekeningen

De nieuwe MPG Free-tool wordt op woensdag 9 april gelanceerd door Stichting MRPI. Experts uit de sector delen inzichten en presenteren de tool, die ontwerpers en ...

Lees verder

c21 c185 c225 c243
“Het kunststof kozijn is volwassen”

“Het kunststof kozijn is volwassen”

Als we één ding leren uit de resultaten van het ICER-rapport, dan is het wel dat de bouw- en vastgoedsector versnelling meer dan ooit nodig heeft. ...

Lees verder

c21 c185 c225
Reken je MPG door naar HNN

Reken je MPG door naar HNN

Wil je weten hoe jouw project scoort op de circulaire standaarden van Het Nieuwe Normaal (HNN)? Tijdens de Week van de Circulaire Economie (17 tot 22 maart 2025) ...

Lees verder

c21 c41 c185 c225
Duurzaam Gebouwd Werkbezoek bij woningcorporatie Wonion

Duurzaam Gebouwd Werkbezoek bij woningcorporatie ...

Op woensdag 21 mei staat het allereerste Duurzaam Gebouwd Werkbezoek op de rol, bij niemand minder dan woningcorporatie Wonion. Een selecte groep van bestuurders ...

Lees verder

c21 c40 c140 c185 c286
Duurzaam Gebouwd Talks: durf te dromen over circulair bouwen

Duurzaam Gebouwd Talks: durf te dromen over ...

Mis het niet! In deze aflevering van Duurzaam Gebouwd Talks draait het allemaal om versnellen in circulair bouwen. Noodzakelijk, want de resultaten van de ICER-rapportage ...

Lees verder

c21 c26 c41 c185 c237 c265
“Dit is een pioniersproject in duurzaamheid”

“Dit is een pioniersproject in duurzaamheid”

“Dit was een renovatieproject van de buitencategorie”, zegt Bas Woldman, Design & Build Manager bij SPIE Nederland. Hij stond mede aan de basis ...

Lees verder

c21 c40 c185 c225 c265 c302
HNN, CSRD en QCi berekenen met GPR Materiaal

HNN, CSRD en QCi berekenen met GPR Materiaal

Sturen op korte termijn CO2-uitstoot? Rapportageplichtig voor CSRD? Rekenen aan circulariteit met Het Nieuwe Normaal (HNN)? Met GPR Materiaal kan het nu allemaal, ...

Lees verder

c21 c41 c185 c225
Circulaire installaties: de juiste reden, de verkeerde argumentatie?

Circulaire installaties: de juiste reden, de ...

Circulair ontwerpen is altijd een goed idee. Minder primaire grondstoffen, langer meegaan van materialen en efficiënter gebruik van installaties zijn daarom ...

Lees verder

keyboard_arrow_up