‘Circulair bouwen doe je met je hart’

timer4 min
‘Circulair bouwen doe je met je hart’

In diverse blogs deelt Heembouw graag de ervaringen in de circulaire bouw met de buitenwereld. Hieronder vertelt Bianca Woutersen over de lessen die ze leerde bij de renovatie van het Circulair Paviljoen. “Het is belangrijk om duurzaamheid niet te doen om een bepaald certificaat of iets dergelijks te halen.

Tekst: Bianca Woutersen

In mijn vorige blog op Duurzaam Gebouwd beschreef ik aan de hand van de renovatie van het Circulair Paviljoen op business park Schiphol Trade Park hoe we bij Heembouw circulaire renovaties aanpakken. We deden inmiddels flink wat ervaring op met circulair bouwen en renoveren en in dit blog vertel ik over de lessen die wij bij de renovatie van Circulair Paviljoen leerden. Als we onze ervaringen delen worden we er samen steeds beter in en dat is belangrijk, want gebruikmaken van bestaande materialen zorgt voor minder afval en uiteindelijk een beter klimaat.

Bij circulariteit gaat het wat ons betreft om drie dingen:

  • Demontabel bouwen, zodat materialen op termijn herbruikbaar zijn.
  • Bestaande materialen en producten hergebruiken.
  • Van bestaande materialen nieuwe producten maken.

Dat brengt verder de volgende vier aandachtspunten met zich mee:

  • Wederzijds vertrouwen

Als ontwerpende bouwer zijn we gewend aan een heel hechte samenwerking tussen de opeenvolgende disciplines van ontwerp, werkvoorbereiding en uitvoering. Dat is belangrijk, want doordat je aan het begin van een project nog niet weet welke materialen allemaal beschikbaar komen, kun je het ontwerp tussentijds nog wijzigen. Het is echt een interactief proces, waarbij wederzijds vertrouwen tussen alle betrokken partijen heel belangrijk is.

‘Circulair bouwen doe je met je hart’

Een voorbeeld: voor het Circulair Paviljoen (foto boven) op het Schiphol Trade Park (Hoofddorp) vonden we bij een lokale handelaar prachtige, authentieke ramen uit het Arsenaal in Leiden. De architect was er meteen van overtuigd dat dit samen met hergebruikte balken de buitenwand kon worden van de loods. De ramen waren echter niet allemaal even groot. We hebben daarom elk individueel raam ingemeten en ingetekend, waarna het ontwerp er zoveel mogelijk op is aangepast.

Dat soort aanpassingen en het speling houden om maatverschillen op te vangen, is vaker nodig, zowel in het ontwerp als in de uitvoering. Zo hebben we bij het Circulair Paviljoen alle ramen eerst in de werkplaats genummerd en aangepast, waarna het geheel op de bouw in elkaar is gezet. Een echte topprestatie! Het was geweldig om zo fijn samen te werken met de opdrachtgever, architect en andere betrokken partijen.

  • Flexibiliteit

Bij het toepassen van hergebruikte materialen heb je meestal twee keuzes:

  • het product in de eigen hoedanigheid toepassen en het ontwerp aanpassen;
  • het product aanpassen om het in te passen in het architectonisch ontwerp.

Het is belangrijk hierin een gedegen afweging te maken.

Zo vonden wij tijdens onze zoektocht naar gebruikte materialen een stalen spant. Deze IPE400 was beschikbaar en paste binnen het ontwerp, maar er zat geen certificaat bij. Wat te doen? Na overleg durfde de constructeur hergebruik aan, met de voorwaarde dat het spant uit een Nederlands project kwam.

Een ander voorbeeld: bij het Circulair Paviljoen bestaat de constructie van de huurunits in het gebouw uit Skellet-profielen. Het grote voordeel hiervan is dat de units daardoor aan het einde van hun levensloop kunnen worden gedemonteerd. Er kan dan met de losse onderdelen weer een nieuwe constructie opgebouwd worden, zelfs met een compleet nieuwe functie.
De strakke maatvoering van dit systeem (op 25 mm) betekent wel dat aansluitende materialen ook in dat stramien moeten passen. Voor de hergebruikte kozijnen was dat wat lastig en daarom zijn de maatverschillen uiteindelijk weggewerkt in een aangepaste detaillering van de stelkozijnen. Deze voorbeelden laten zien dat flexibiliteit van alle partijen nodig is om circulair bouwen te doen slagen.

  • Plannen en deadlines

Ook is het belangrijk bij circulair renoveren om je te realiseren dat het zoeken naar materialen tijd kost. Wij beginnen daar altijd goed op tijd mee, zodat we materialen eventueel ook kunnen reserveren. Als het echter niet lukt besluiten we op een bepaald moment ook om ermee te stoppen, anders brengen we de planning in gevaar.

‘Circulair bouwen doe je met je hart’

  • Doe het vanuit je hart

Tot slot is het belangrijk om duurzaamheid niet te doen om een bepaald certificaat of iets dergelijks te halen. De intrinsieke motivatie moet uit je hart komen. Dan levert het zo veel meer op en haal je er het meeste uit.

Wij zijn als team bijvoorbeeld ook kritisch over waar we de materialen vandaan halen. Want enorme en verre transporten zijn uiteraard onwenselijk. We hebben ook oog voor het afval dat we creëren en proberen dat zoveel mogelijk te beperken.

Wij gebruikten voor het Circulair Paviljoen planken van Siberisch Larikshout vanwege het randje dat om dat hout heen zit. De architect noemt dat een schaduwvoeg. Normaal gesproken wordt de helft van zo’n plank weggegooid, omdat alleen het deel met het randje wordt gebruikt. Wij maakten in de werkplaats eenzelfde randje aan de andere helft, zodat we de hele plank konden gebruiken en geen afval creëerden.

‘Circulair bouwen doe je met je hart’Doe je mee?

Al met al kan ik circulair bouwen en renoveren van harte aanbevelen. Het is prachtig om bestaande producten een nieuw leven te geven en het doet absoluut geen afbreuk aan de kwaliteit van het gebouw. Sterker nog, het geeft een gebouw iets extra’s. Ik ben sinds het af is een aantal keren bij het Circulair Paviljoen geweest en het is zó mooi. Het straalt rust uit en heeft een verhaal (lees hierover mijn vorige blog).

Wil je meer weten over circulair bouwen en renoveren bij Heembouw. Neem gerust contact op met Bianca Woutersen.

Fotografie: Heembouw

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c135 c140 c190 c225
Daten met hergebruikte materialen in Apeldoorn

Daten met hergebruikte materialen in Apeldoorn

22 nov om 10:01 uur
timer 5 min

In de gemeente Apeldoorn werkt de afdeling Beheer en Onderhoud mee aan het realiseren van een duurzame, schone ...

Lees verder »

c21 c140 c190 c225 c260
'Hoop is groot dat we in tweede biobased revolutie belanden'

'Hoop is groot dat we in tweede biobased revolutie ...

16 nov om 12:01 uur
timer 6 min

De duurzaam denkende partijen in de bouwsector zijn er inmiddels wel uit: biobased bouwen is de toekomst. We zien ...

Lees verder »

c21 c190 c225 c243
Pleidooi voor veilige installatie van geïntegreerde pv-systemen

Pleidooi voor veilige installatie van geïntegreerde ...

9 nov om 10:01 uur
timer 3 min

Een goed, vakkundig en veilig aangelegd PV-systeem dat in een dak wordt geïntegreerd heeft een grote reeks ...

Lees verder »

c140 c190 c223
Whitepaper: Investeringskansen voor duurzame daken

Whitepaper: Investeringskansen voor duurzame ...

In deze whitepaper ontdek je hoe je met de keuze voor circulaire dakbedekking, mét terugneemgarantie, een ...
c21 c140 c190 c225
Investeringskansen voor duurzame daken

Investeringskansen voor duurzame daken

31 okt om 16:01 uur
timer 2 min

Wie een dak wil bouwen of renoveren en daarbij bewust een circulaire keuze wil maken, kan profiteren van gunstige ...

Lees verder »

c21 c190 c225 c265
Hoe wordt de warmtepomp sexy?

Hoe wordt de warmtepomp sexy?

6 okt om 15:01 uur
timer 1 min

Door de energiecrisis en het naderende einde van de cv-ketel staat de warmtepomp aan de vooravond van een grote ...

Lees verder »

c19 c21 c190 c225
Vloerenfabrikant goed op weg om CO2-negatief te worden

Vloerenfabrikant goed op weg om CO2-negatief ...

29 sep om 10:01 uur
timer 2 min

Op basis van de PAS 2060-norm is Interface als eerste bedrijf in de vloerenindustrie onafhankelijk gecertificeerd ...

Lees verder »

c21 c185 c190 c225
Lancering van eerste volledig circulaire deur

Lancering van eerste volledig circulaire deur

28 sep om 10:01 uur
timer 4 min

Dankzij een innovatief clicksysteem kunnen deuren makkelijk uit elkaar worden gehaald en is de eerste volledig ...

Lees verder »

c21 c185 c190 c225
Rentmeester 2050 brengt bergen circulariteit

Rentmeester 2050 brengt bergen circulariteit

26 sep om 10:01 uur
timer 6 min

Aan de rand van Borne bulkt een kantoorgebouw van de circulaire oplossingen. Je hoeft geen geoefend oog te bezitten ...

Lees verder »

c21 c122 c190 c225 c276
MPG van nieuwbouw verlagen met isolatiemateriaal

MPG van nieuwbouw verlagen met isolatiemateriaal

23 sep om 08:01 uur
timer 4 min

Met de registratie van bouwmaterialen in de Nationale Milieudatabase kunnen architecten, adviseurs en projectontwikkelaars ...

Lees verder »

c21 c190 c225 c260 c295
Pleidooi voor veel sterkere sturing op milieu-impact

Pleidooi voor veel sterkere sturing op milieu-impact

20 sep om 12:01 uur
timer 1 min

Eerder deze maand lanceerden koplopers uit de bouwsector een manifest dat pleit voor scherpere regelgeving in ...

Lees verder »

c21 c135 c190 c225 c244
Circulariteit vraagt om gedragsverandering op werkvloer

Circulariteit vraagt om gedragsverandering op ...

16 sep om 15:01 uur
timer 7 min

De weg naar een circulaire toekomst kent tal van rotondes en doodlopende wegen. Ook voor opdrachtgevers bij de ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up