‘Circulair bouwen doe je met je hart’

timer4 min
‘Circulair bouwen doe je met je hart’

In diverse blogs deelt Heembouw graag de ervaringen in de circulaire bouw met de buitenwereld. Hieronder vertelt Bianca Woutersen over de lessen die ze leerde bij de renovatie van het Circulair Paviljoen. “Het is belangrijk om duurzaamheid niet te doen om een bepaald certificaat of iets dergelijks te halen.

Tekst: Bianca Woutersen

In mijn vorige blog op Duurzaam Gebouwd beschreef ik aan de hand van de renovatie van het Circulair Paviljoen op business park Schiphol Trade Park hoe we bij Heembouw circulaire renovaties aanpakken. We deden inmiddels flink wat ervaring op met circulair bouwen en renoveren en in dit blog vertel ik over de lessen die wij bij de renovatie van Circulair Paviljoen leerden. Als we onze ervaringen delen worden we er samen steeds beter in en dat is belangrijk, want gebruikmaken van bestaande materialen zorgt voor minder afval en uiteindelijk een beter klimaat.

Bij circulariteit gaat het wat ons betreft om drie dingen:

  • Demontabel bouwen, zodat materialen op termijn herbruikbaar zijn.
  • Bestaande materialen en producten hergebruiken.
  • Van bestaande materialen nieuwe producten maken.

Dat brengt verder de volgende vier aandachtspunten met zich mee:

  • Wederzijds vertrouwen

Als ontwerpende bouwer zijn we gewend aan een heel hechte samenwerking tussen de opeenvolgende disciplines van ontwerp, werkvoorbereiding en uitvoering. Dat is belangrijk, want doordat je aan het begin van een project nog niet weet welke materialen allemaal beschikbaar komen, kun je het ontwerp tussentijds nog wijzigen. Het is echt een interactief proces, waarbij wederzijds vertrouwen tussen alle betrokken partijen heel belangrijk is.

‘Circulair bouwen doe je met je hart’

Een voorbeeld: voor het Circulair Paviljoen (foto boven) op het Schiphol Trade Park (Hoofddorp) vonden we bij een lokale handelaar prachtige, authentieke ramen uit het Arsenaal in Leiden. De architect was er meteen van overtuigd dat dit samen met hergebruikte balken de buitenwand kon worden van de loods. De ramen waren echter niet allemaal even groot. We hebben daarom elk individueel raam ingemeten en ingetekend, waarna het ontwerp er zoveel mogelijk op is aangepast.

Dat soort aanpassingen en het speling houden om maatverschillen op te vangen, is vaker nodig, zowel in het ontwerp als in de uitvoering. Zo hebben we bij het Circulair Paviljoen alle ramen eerst in de werkplaats genummerd en aangepast, waarna het geheel op de bouw in elkaar is gezet. Een echte topprestatie! Het was geweldig om zo fijn samen te werken met de opdrachtgever, architect en andere betrokken partijen.

  • Flexibiliteit

Bij het toepassen van hergebruikte materialen heb je meestal twee keuzes:

  • het product in de eigen hoedanigheid toepassen en het ontwerp aanpassen;
  • het product aanpassen om het in te passen in het architectonisch ontwerp.

Het is belangrijk hierin een gedegen afweging te maken.

Zo vonden wij tijdens onze zoektocht naar gebruikte materialen een stalen spant. Deze IPE400 was beschikbaar en paste binnen het ontwerp, maar er zat geen certificaat bij. Wat te doen? Na overleg durfde de constructeur hergebruik aan, met de voorwaarde dat het spant uit een Nederlands project kwam.

Een ander voorbeeld: bij het Circulair Paviljoen bestaat de constructie van de huurunits in het gebouw uit Skellet-profielen. Het grote voordeel hiervan is dat de units daardoor aan het einde van hun levensloop kunnen worden gedemonteerd. Er kan dan met de losse onderdelen weer een nieuwe constructie opgebouwd worden, zelfs met een compleet nieuwe functie.
De strakke maatvoering van dit systeem (op 25 mm) betekent wel dat aansluitende materialen ook in dat stramien moeten passen. Voor de hergebruikte kozijnen was dat wat lastig en daarom zijn de maatverschillen uiteindelijk weggewerkt in een aangepaste detaillering van de stelkozijnen. Deze voorbeelden laten zien dat flexibiliteit van alle partijen nodig is om circulair bouwen te doen slagen.

  • Plannen en deadlines

Ook is het belangrijk bij circulair renoveren om je te realiseren dat het zoeken naar materialen tijd kost. Wij beginnen daar altijd goed op tijd mee, zodat we materialen eventueel ook kunnen reserveren. Als het echter niet lukt besluiten we op een bepaald moment ook om ermee te stoppen, anders brengen we de planning in gevaar.

‘Circulair bouwen doe je met je hart’

  • Doe het vanuit je hart

Tot slot is het belangrijk om duurzaamheid niet te doen om een bepaald certificaat of iets dergelijks te halen. De intrinsieke motivatie moet uit je hart komen. Dan levert het zo veel meer op en haal je er het meeste uit.

Wij zijn als team bijvoorbeeld ook kritisch over waar we de materialen vandaan halen. Want enorme en verre transporten zijn uiteraard onwenselijk. We hebben ook oog voor het afval dat we creëren en proberen dat zoveel mogelijk te beperken.

Wij gebruikten voor het Circulair Paviljoen planken van Siberisch Larikshout vanwege het randje dat om dat hout heen zit. De architect noemt dat een schaduwvoeg. Normaal gesproken wordt de helft van zo’n plank weggegooid, omdat alleen het deel met het randje wordt gebruikt. Wij maakten in de werkplaats eenzelfde randje aan de andere helft, zodat we de hele plank konden gebruiken en geen afval creëerden.

‘Circulair bouwen doe je met je hart’Doe je mee?

Al met al kan ik circulair bouwen en renoveren van harte aanbevelen. Het is prachtig om bestaande producten een nieuw leven te geven en het doet absoluut geen afbreuk aan de kwaliteit van het gebouw. Sterker nog, het geeft een gebouw iets extra’s. Ik ben sinds het af is een aantal keren bij het Circulair Paviljoen geweest en het is zó mooi. Het straalt rust uit en heeft een verhaal (lees hierover mijn vorige blog).

Wil je meer weten over circulair bouwen en renoveren bij Heembouw. Neem gerust contact op met Bianca Woutersen.

Fotografie: Heembouw

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c185 c190 c225 c260
Biobased hypotheek stimulans voor alternatieve bouwmaterialen

Biobased hypotheek stimulans voor alternatieve ...

14 jun om 10:01 uur
timer 4 min

De Triodos Bank lanceert deze maand als eerste Nederlandse geldverstrekker een hypotheek waarbij de rente gekoppeld ...

Lees verder »

c21 c135 c190 c225 c244
Nieuwe tool opent weg voor ruimere inzet duurzaam beton

Nieuwe tool opent weg voor ruimere inzet duurzaam ...

9 jun om 11:01 uur
timer 3 min

TNO heeft een nieuwe aanpak en tool ontwikkeld om de toepassing te verbeteren van duurzamere betonsoorten en secundaire ...

Lees verder »

c21 c185 c190 c225
Volop kansen voor hergebruik van kalkzandsteen

Volop kansen voor hergebruik van kalkzandsteen

2 jun om 13:01 uur
timer 7 min

Sloopbedrijven zijn al decennialang circulair bezig en zien hun belang in de verduurzaming van de maatschappij ...

Lees verder »

c21 c135 c185 c190 c225 c260
Nationale Conferentie Circulaire Bouweconomie

Nationale Conferentie Circulaire Bouweconomie

2 jun om 10:01 uur
timer 2 min

Wil jij meedenken en -praten over de toekomst van de circulaire bouweconomie? Met aandacht voor talloze sectoren ...

Lees verder »

c21 c185 c190 c225 c260
De inspiratie van een eigenwijs, circulair bouwproject

De inspiratie van een eigenwijs, circulair bouwproject

20 apr om 10:01 uur
timer 5 min

Met een grondig inkijkje in het circulair ontwerpen én bouwen gaf architect Fulco Treffers een inspirerende ...

Lees verder »

c21 c120 c190 c225
Transformatie: bekend kantoorpand wordt schoolgebouw

Transformatie: bekend kantoorpand wordt schoolgebouw

30 mrt om 10:01 uur
timer 1 min

Van Wijnen heeft de renovatie- en sloopwerkzaamheden in de drie torens van het bekende Zandkasteel afgerond. Hierna ...

Lees verder »

c21 c190 c225 c244
Meer eenduidigheid moet circulariteit écht vooruithelpen

Meer eenduidigheid moet circulariteit écht ...

29 mrt om 15:01 uur
timer 3 min

Het circulair maken van de economie en bouw vergt veel inspanningen. De mogelijkheden en eisen kennen diverse ...

Lees verder »

c21 c185 c190 c225
Circuloco: circulaire ‘hut’ als Floriade-paviljoen

Circuloco: circulaire ‘hut’ als ...

25 mrt om 10:01 uur
timer 3 min

Op het Floriade-terrein in Almere wordt in drie maanden tijd een bijzonder circulair pand gebouwd: Circuloco. ...

Lees verder »

c21 c185 c190 c225
Demontabel icoon van 165.000 kilogram staal

Demontabel icoon van 165.000 kilogram staal

24 mrt om 15:01 uur
timer 3 min

Op het Leiden Bio Science Park is een knap staaltje werk opgeleverd. Letterlijk. Het nieuwe laboratoriumgebouw ...

Lees verder »

c21 c185 c190 c225
Kip en ei van circulair bouwen

Kip en ei van circulair bouwen

14 mrt om 14:01 uur
timer 4 min

In ons eerste, dubbeldikke digitale magazine van 2022 lees je drie expertcolumns van de hand van Marten Valk, ...

Lees verder »

c21 c185 c190 c225
Circulariteit concreet maken met citumen

Circulariteit concreet maken met citumen

11 mrt om 10:15 uur
timer 1 min

Oogst en hergebruik van materialen, ontwerpen voor demontage en de toepassing van circulaire innovaties: zo maak ...

Lees verder »

c21 c135 c190 c225
Extreem duurzaam museum met eigen geschiedenis

Extreem duurzaam museum met eigen geschiedenis

1 mrt om 16:01 uur
timer 2 min

Het monumentale postkantoor van Venlo is omgetoverd tot een heel toegankelijk en duurzaam museum met een bijzondere ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up