Energieneutraal zonder om duurzaamheid te vragen

Energieneutraal zonder om duurzaamheid te vragen

Een echte verrassing voor schoolbestuur Essentius: zonder duurzaamheid in de aanbesteding te vragen, is IKC Ulft een energieneutraal gebouw geworden. Ze daagde de markt uit om een zo goed mogelijk gebouw te leveren voor een vast budget, inclusief 25 jaar onderhoud en energie. Sturen op duurzaamheid was hierbij vanzelfsprekend.

De Oersprong is eind maart 2016 opgeleverd, ruim 10 jaar nadat er in Ulft voor de eerste keer over een nieuw schoolgebouw werd gesproken. Ongeveer 400 kinderen gaan er naar de kinderopvang of krijgen basisonderwijs. Bijzonder is dat in de aanbesteding niet op prijs werd gestuurd, maar op maximale waarde en kwaliteit. Tijdens een bijeenkomst van Bouwstenen voor Sociaal, Essentius en Ruimte OK werd het resultaat getoond en het proces toegelicht.

Zekerheid over exploitatiekosten

Door bevolkingskrimp was er in Ulft ruimte voor 1 nieuw schoolgebouw ter vervanging van 2 oude basisscholen. Gemeente en schoolbestuur wilden onderwijs combineren met kinderopvang en kozen voor een integraal kindcentrum (IKC), dat als naam De Oersprong heeft gekregen. De gemeente Oude IJsselstreek wilde geen opdrachtgever zijn. Essentius wel, maar vooral in een rol als klant, vertelt projectleider John Freriks. “We willen als onderwijsorganisatie geen grote huisvestingspoot hebben. Voor wat betreft het gebouw willen we ontzorgd worden en zekerheid hebben over de exploitatiekosten op de korte en lange termijn.”

Meerwaarde belonen

Samen met adviesbureau M3V zijn de wensen – gebaseerd op de onderwijsvisie – vertaald in een aanbestedingsstrategie. Ze vroeg marktpartijen een gebouw te realiseren, dit 25 jaar te onderhouden en te zorgen voor de energielevering. “Het budget stond vooraf vast”, laat Harry Vedder van M3V weten. “Kom je boven die prijs, dan lig je eruit. Blijf je eronder, dan waarderen we dat niet. We hebben alleen de meerwaarde gewaardeerd die partijen voor dat budget bieden ten opzichte van de basisvraag.” De gunning van de opdracht ging naar Zenzo Maatschappelijk Vastgoed, met name door de manier waarop het gebouw in de toekomst kan worden uitgebreid en toch conceptueel en architectonisch een geheel blijft.

Gebouw energieneutraal zonder om duurzaamheid te vragen
Zonnepanelen wekken alle energie voor De Oersprong op, dat hiermee zelfvoorzienend is.

Sturing op levensduurkosten

Bij een sturing op levensduurkosten kijkt de markt welke maatregelen in die 25 jaren rendabel zijn en hoe ze hun risico's kunnen minimaliseren. Zonder daar expliciet om te vragen, stuurt ze op duurzaamheid. De verplichting om energie te leveren leidde ertoe dat het gebouw energieneutraal is gemaakt met eigen voorzieningen om energie op te wekken. “Die energiecomponent was een uitdaging”, geeft Zenzo-directeur Michiel Wijnen aan. “Factoren als de energieprijs en het energieverbruik van de school kunnen wij niet beïnvloeden. Als dat afwijkt van onze inschattingen draaien wij voor de kosten op. Dat heeft ons ertoe gezet om een slim energieconcept te bedenken.”

Zelfvoorzienend gebouw

De basis van het energieconcept is een zo laag mogelijk energieverbruik. Hiervoor zorgen een warmtepomp en een innovatief ventilatieconcept, dat op heel lage snelheid ventileert. Sensoren zorgen ervoor dat de ventilatoren stoppen als er geen leerlingen zijn of als de ramen open gaan. Zonnepanelen op het dak wekken alle energie op. “Die installaties hebben wij bekostigd, die schrijven we over 25 jaar af. We zijn volledig zelfvoorzienend. Mocht de school meer energie nodig hebben, dan leggen we extra zonnepanelen op het dak”, zegt Wijnen. 

We hebben alleen de meerwaarde gewaardeerd die partijen bieden voor het budget, dat vooraf vast stond'

Harry Vedder, M3V

 Sturen op prestaties bij een tamelijk krap budget heeft veel opgeleverd. De partijen volgden een integraal ontwerptraject, waarbij Essentius de opdrachtnemer veel vrijheid en vertrouwen heeft gegeven. “Bij een traditioneel proces had de school over alles moeten meebeslissen en tot op de cent nauwkeurig moeten volgen wat alles zou kosten”, licht Vedder toe. “Nu vond dat proces heel sterk aan de opdrachtnemerskant plaats. Natuurlijk hebben we het samen met de school gevolgd; we hebben ons ermee bemoeid en de eindoplossing getoetst voordat we het gebouw hebben overgenomen. Maar die gegarandeerde prestatie stond centraal. Voor het schoolbestuur is dit een veel simpeler proces.”

Vrijheid om naar goede oplossingen te zoeken

Ook Zenzo is blij met dit eenvoudige proces. Door een functionele uitvraag, een vast budget en af te zien van gedetailleerde op de oplossing gerichte technische specificaties ontstaat meer vrijheid voor de aanbieder om naar eigen goede oplossingen te zoeken. Er zijn wel enkele harde contractuele voorwaarden opgesteld, zoals over het bedrag dat de school per maand betaalt voor onderhoud en energie, de temperatuur in het gebouw en de hoeveelheid gebruikte energie. “Het is een overzichtelijk en helder contract. Dat vinden wij belangrijk”, aldus Wijnen.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

Hoe kun je bestaande scholen gezond en gasloos maken?

Hoe kun je bestaande scholen gezond en gasloos ...

Gisteren om 14:00 uur
timer 26 min

Begin februari deelden verschillende sprekers hun kennis en ervaring over dit onderwerp tijdens de bijeenkomst ...

Lees verder »

Het kan nóg duurzamer: Kindpark Boekel legt de lat hoog

Het kan nóg duurzamer: Kindpark Boekel ...

10-12-2018 om 08:00 uur
timer 2 min

In augustus van dit jaar is Van der Heijden bouw en ontwikkeling gestart met de bouw van een bijzonder project ...

Lees verder »

‘Verduurzamen van scholen wordt een feest’

‘Verduurzamen van scholen wordt een feest’

14-11-2018 om 08:00 uur

Het verduurzamen van scholen wordt een feest, misschien zelfs een revolutie. Deze klanken waren te horen op het ...

Lees verder »

Whitepaper Duurzame Scholen II

Whitepaper Duurzame Scholen II

In de gratis whitepaper ‘Naar duurzame en gezonde scholen’ vind je een verdieping op de ...
Renovatie De Leister Igge is hoopgevend voor veel oude scholen

Renovatie De Leister Igge is hoopgevend voor ...

13-11-2018 om 15:30 uur
timer 6 min

Door anders te financieren en goed samen te werken kunnen oude scholen succesvol worden gerenoveerd. Dat heeft ...

Lees verder »

Energiezuinig schoolgebouw met zelflerende software

Energiezuinig schoolgebouw met zelflerende software

08-11-2018 om 15:30 uur
timer 1 min

Het is een primeur voor de provincie Fryslân: de energiehuishouding van het schoolgebouw van ROC Friese Poort ...

Lees verder »

Elke school fris, gezond en gecertificeerd?

Elke school fris, gezond en gecertificeerd?

05-11-2018 om 15:30 uur
timer 6 min

Naar aanleiding van vragen uit de onderwijssector en ook vanuit Duurzaam Gebouwd maakten adviseurs van DGMR en ...

Lees verder »

Onderwijsgebouw Pulse van TU Delft draait op gelijkstroom

Onderwijsgebouw Pulse van TU Delft draait op ...

13-09-2018 om 08:00 uur
timer 2 min

Het eerste energieneutrale onderwijsgebouw op de campus van de TU Delft, Pulse, is onlangs officieel geopend. Het ...

Lees verder »

Duurzame nieuwbouw Hogeschool Utrecht klaar voor nieuwe studiejaar

Duurzame nieuwbouw Hogeschool Utrecht klaar ...

11-09-2018 om 13:00 uur
timer 1 min

Zeven instituten van Hogeschool Utrecht starten het studiejaar 2018/2019 in een gloednieuw gebouw. Deze duurzame ...

Lees verder »

Verbouwing Mariaschool in Ulft is bijna gratis

Verbouwing Mariaschool in Ulft is bijna gratis

10-09-2018 om 15:30 uur
timer 3 min

De Mariaschool in Ulft is eind 2016 verbouwd. Het is nu een eigentijdse leeromgeving met een mooie uitstraling ...

Lees verder »

Accusystemen in kantoren en scholen niet rendabel – deel 2

Accusystemen in kantoren en scholen niet rendabel ...

24-07-2018 om 15:30 uur
timer 4 min

Energieopslag in accu’s staat steeds meer in de belangstelling. Uit eerder onderzoek bleek al dat het niet ...

Lees verder »

Accusystemen in kantoren en scholen niet rendabel – deel 1

Accusystemen in kantoren en scholen niet rendabel ...

18-07-2018 om 15:30 uur
timer 4 min

Energieopslag in accu’s staat steeds meer in de belangstelling. Uit eerder onderzoek bleek al dat het niet ...

Lees verder »

Reacties

Het concept krijgt al volop navolging bij ROC A12 in Ede, OG Buiten gewoon in Venlo en het Erfgooiers College in Huizen. En we zijn alweer bezig met de volgende generatie aanbestedingsvorm: een TCO-contract via een Best Value aanpak in de markt zetten. O.a. voor IKC Het Saffier te Zwolle.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up