Roundtable: ‘Niemand werkt bewust mee aan een ongezond gebouw’

Roundtable: ‘Niemand werkt bewust mee aan een ongezond gebouw’

In een gezond gebouw is het prettiger werken en wonen. Wat maakt dat we een gebouw ‘gezond’ noemen? De gebruikte materialen? De installaties? De omgevingsfactoren? Deze vragen stonden centraal tijdens de Round Table over Gezonde Gebouwen. In Peutz’ laboratorium voor bouwfysica discussieerden 14 professionals over 3 actuele stellingen. 

Deze eerste stelling ‘De invloed van materialen in een gezond gebouw wordt zwaar overschat’ leidt al meteen tot een levendige discussie. Rob Huvers van Aralco vindt dat de invloed van materialen wordt onderschat. "Je hoort er zelden wat over." Bas van de Westerlo van C2C ExpoLAB vult aan: “Leveranciers weten vaak niet eens welke stoffen in hun materialen zitten.”

Roundtable: ‘Niemand werkt bewust mee aan een ongezond gebouw’

Huibert Baak van Coolmark onderschrijft dat: “Het is daarom niet zozeer een kwestie van onder- of overschatting, het is gewoon onwetendheid.”
Coen de Hoop van Knauf vult aan dat er uiteraard wel levenscyclusanalyses (LCA's) zijn, die leiden tot minder schadelijke stoffen in bouwmaterialen en meubels. “Hierover is wetenschappelijk nog te weinig bekend.” Bas van Gestel van Renson vraagt zich af of er normeringen zijn voor dit soort vraagstukken.

Per gebouw juiste situatie

Zolang het niet duidelijk is welke schadelijke stoffen mogelijk vrijkomen in gebouwen, bestaat er dus geen eenduidig antwoord op de vraag of een gesloten ventilatiesysteem gezonder of juist ongezonder is dan ouderwets wat ramen openzetten. “Daarom moeten we per gebouw inschatten wat de meest gezonde optie is”, vindt Casper Esmeijer van Peutz. “Er zijn bijvoorbeeld situaties waar een open raam niet gezond is, omdat er een drukke verkeersweg naast het gebouw ligt.” Bert Jan Bruning van Nijburg Industry Group vindt er meer gekeken moet worden hoe en waarvoor een gebouw gebruikt wordt. “En op basis daarvan maatwerk toepassen.”

Gezondheid mensen centraal stellen

Op de tweede stelling ‘Een gezond gebouw is een natuurlijk geventileerd gebouw’, reageert Patrick Chattelin van Duco Ventilation & Sun Control: “Door de steeds strengere EPC-eisen zijn gesloten ventilatiesystemen in feite de enige optie. Dat is niet de bedoeling, maar wel de realiteit. Dan vraag ik me af: wat is belangrijker? Energiebesparing of gezondheidsbevordering?” Huvers en Van de Westerlo zijn daarmee eens. “Duurzaamheid is natuurlijk wel van belang, maar de discussie moet eigenlijk over gezondheid van de gebruikers gaan.”

Van de Westerlo: “Mensen vormen 90% van de kosten in een project, energie maar 1%. Het is dus erg belangrijk om de mens centraal te stellen en zaken als gezonde lucht, uitzicht, licht en omgeving mee te nemen bij de ontwikkeling van een gebouw.” Jérôme Eijsackers van Peutz vult aan: “Als je met dit soort maatregelen 1% minder ziekteverzuim realiseert, levert dat heel veel geld op!”

De aanwezigen signaleren grote verschillen in de utiliteitsbouw en de woningbouw, als het om gezond bouwen gaat. In de woningbouw is gezondheid nauwelijks een issue. Er zijn geen normeringen voor. In de utiliteitsbouw juist wél, bijvoorbeeld voor scholen: Frisse scholen. De Hoop wil dat gezondheid ook bij woningen een keuze wordt. “Voorwaarde is dan dat we moeten kunnen weten hoe gezond een woning is. Zover zijn we nog niet.”

Beroep op gezond verstand

Als reactie op stelling 3 ‘Gezonde gebouwen: hype of toekomstbestendig’ ziet Marcel Schut van Vasco Group een verschuiving bij overheden en woningcorporaties de focus van energiebesparing naar gezondheid. “Als je het mij vraagt, zijn gezonde gebouwen zeker geen hype.” Esmeijer vindt gezondheid een subjectief begrip. “Daarvoor kun je moeilijk een label maken.” Eijsackers vult aan: “Een beroep op ons gezonde verstand lijkt dan efficiënter. Want wie van ons heeft wel eens bewust meegewerkt aan een ongezond gebouw? Precies. Niemand!”

Jan Schellekens van Metacon mengt zich in de discussie met de vraag hoe gezonde gebouwen te realiseren als onbekend is welke materialen op welke wijze schadelijk zijn. Léon Veldhof van Renson sluit zich daarbij aan: “Nu wordt de ventilatie vaak op CO2 gestuurd, maar moeten we niet op andere, schadelijke stoffen sturen?”

Van de Westerlo oppert het idee om een database te ontwikkelen met meetresultaten over emissies van materialen. “We kunnen niet wachten met bouwen tot alles uitgekristalliseerd is.”

Bouwbesluit als basis

Chattelin stelt voor om dit onderwerp uitgebreider in het Bouwbesluit te verwerken. Daar denkt Baak anders over. “Dat zou ik een vreemde keuze vinden. De emissies komen uit de materialen en worden niet door de installaties veroorzaakt. Ik zou het logischer vinden om het bij de bron – de materialen zelf – aan te pakken.” Rudy Grevers van Alklima twijfelt daaraan. “Ik denk niet dat de overheid gaat voorschrijven welke inrichting is toegestaan.”

Esmeijer merkt op dat het Bouwbesluit en CE-markeringen een basis leggen voor gezond bouwen, maar dat de gebruiker ook een belangrijk aandachtspunt is. “Eigenlijk moeten gebouwen een soort van periodieke keuring krijgen. Ook zou het goed zijn als elke nieuwe gebruiker een instructie krijgt van alle installaties. Bij utiliteitsgebouwen, maar zeker ook bij woningen.” 

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c120 c160 c225
Inzichten in verduurzaming en renovatie van bedrijventerreinen

Inzichten in verduurzaming en renovatie van ...

30 apr om 15:01 uur
timer 1 min

TKI Urban Energy organiseert dit jaar een webinarreeks over de manieren om bedrijventerreinen te verduurzamen. ...

Lees verder »

c21 c122 c160 c225 c265
Hoe ziet jouw gerenoveerde droomhuis eruit? Doe mee met het experiment

Hoe ziet jouw gerenoveerde droomhuis eruit? ...

28 apr om 13:01 uur
timer 2 min

Het project DreamHûs wil een versnelling geven aan de betaalbare verduurzaming van de bestaande sociale ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c277
Grote coalitie ondertekent OSKA Intentieverklaring ‘Klimaatverandering en Koeling gebouwen’

Grote coalitie ondertekent OSKA Intentieverklaring ...

26 apr om 08:34 uur

Hij is ondertekend: de #OSKA Intentieverklaring 'Koeling van gebouwen'. Het klimaat verandert, dus is het zaak ...

Lees verder »

c21 c122 c160 c225
Kingspan presenteert unieke productiemethode voor variabele isolatiedelen

Kingspan presenteert unieke productiemethode ...

20 apr om 08:01 uur

Kingspan introduceert het concept Kingspan ITCS (In Time Correct Shape). Deze methode maakt het mogelijk om variabele ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c245
'Wij kunnen virussen voor 99,5% afbreken'

'Wij kunnen virussen voor 99,5% afbreken'

16 apr om 09:00 uur

In de strijd tegen schimmels, bacteriën en andere luchtinvloeden zijn er verschillende bewapeningen voor ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c243 c265
Mythes warmtepomp ontrafeld in gratis webinar

Mythes warmtepomp ontrafeld in gratis webinar

14 apr om 10:01 uur
timer 1 min

In het webinar ‘Warmtepompen in de bestaande bouw’ wordt uitgelegd hoe warmtepompen voor zowel CO2-reductie ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c245
Gezonde Gebouwen: niet meer ‘wegrennen’ na een project!

Gezonde Gebouwen: niet meer ‘wegrennen’ ...

12 apr om 16:00 uur
timer 8 min

Gezondheid staat steeds scherper op de maatschappelijke agenda, versneld door de komst van een pandemie die zijn ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c243
Energietransitie vergt ook een transitie in de bedrijfsvoering

Energietransitie vergt ook een transitie in ...

8 apr om 16:01 uur
timer 6 min

De energietransitie verloopt traag en daarbij heeft de installatiesector moeite om de afstand tot de particuliere ...

Lees verder »

c21 c135 c160 c185 c225
Routekaart VNG voor verduurzaming door gemeenten

Routekaart VNG voor verduurzaming door gemeenten

7 apr om 11:01 uur
timer 1 min

Gemeenten moeten in een kleine dertig jaar hun maatschappelijk vastgoed verduurzaamd hebben. Makkelijker gezegd ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c243
‘Zet die installateur aan tafel’

‘Zet die installateur aan tafel’

6 apr om 16:01 uur
timer 6 min

Vandaag de dag is het niet meer voldoende om simpelweg een product aan te bieden. De markt is verschoven naar ...

Lees verder »

c21 c143 c160 c225 c245
Onderwijscampus Lelystad geniet van comfortabel binnenklimaat door variabele luchtbehandeling

Onderwijscampus Lelystad geniet van comfortabel ...

29 mrt om 09:01 uur
timer 6 min

Eind dit jaar staat een nieuwe onderwijscampus in Lelystad paraat om te inspireren en te verbinden. Het gebouwencomplex ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c245 c263
WELL Masterclass voor gezonde impulsen

WELL Masterclass voor gezonde impulsen

26 mrt om 15:01 uur
timer 2 min

CFP Green Building organiseert binnenkort samen met het Blue Building Institute de WELL Masterclass. Verdient ...

Lees verder »

Reacties

Zo blij dat er over gezondheid gesproken wordt (energie lost zich op termijn wel op). De relatie tussen bouwen (materiaal-morfologie-methodiek) en gezondheid (comfort-geborgenheid-inspiratie) moet echt een "wetenschap" worden. Ik wijs hierbij op het levenswerk van prof Peter Schmid met zijn Integrale Bio-logische Architectuur (sinds 1972....)

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up