Plannen circulaire economie: wondermiddel of doekje voor het bloeden?

Plannen circulaire economie: wondermiddel of doekje voor het bloeden?

Het kabinet heeft aangekondigd in 2050 van afval af te willen. De urgentie van de transitie naar de circulaire economie lijkt nu ook in Den Haag op de agenda te staan. Positief nieuws dus, is de reactie van velen. Maar het onderwerp vraagt om een veel scherpere discussie.

Het is opvallend dat deze doelstelling geprojecteerd wordt op 2050, zover weg dat het niemand echt raakt. Dit doel vraagt niet alleen om beleid om de transitie naar de circulaire economie te versnellen, maar ook om maatregelen die de lineaire economie afbreken. Het kabinet maakt zelf onderdeel uit van de lineaire economie. Het Rijk heeft forse investeringen gemaakt in de afvalverbrandingsinstallaties en deze verwevenheid werkt door tot en met het niveau van de gemeentes die inzetten op nascheiding.

Urgentie vraagt om maatregelen

De visie van het kabinet is dan ook veel te vrijblijvend. Praten met het bedrijfsleven, de Vereniging Nederlandse Gemeenten en met ngo's zoals Natuur & Milieu is belangrijk, maar de urgentie van het probleem vraagt om onmiddellijke stellingname en maatregelen. Het kabinet moet zelf stelling durven nemen en harde regels opleggen om het klimaat- en grondstoffenprobleem aan te pakken. Maatregelen die het gebruik van fossiele brandstoffen uitfaseren en afval(verbranding) zwaar belasten, zorgen ervoor dat het bedrijfsleven wel om moet richting een circulaire economie. Systematische samenwerking met het bedrijfsleven, gemeentes en ngo’s helpt om ‘van boven af’ de transitie te versnellen.

Alternatieven voor circulaire economie

Maar dit is niet genoeg. Al ruim 20 jaar werken wetenschappers uit verschillende velden, maar ook burgers, actiegroepen, (sociale) ondernemers en startups aan alternatieven voor de circulaire economie. Vechtend tegen de huidige wet- en regelgeving werken deze innovatieve partijen samen aan de realisatie van de circulaire economie in de praktijk. De urgentie is voor hen al lange tijd een inspiratiebron en drijfveer om te experimenteren, maar ook om de samenwerking op te zoeken met het bedrijfsleven, (lokale) overheden en organisaties. Netwerken als BlueCity010 in Rotterdam en Buiksloterham in Amsterdam zetten hierbij de toon. Deze kennis en ervaring lijken verloren te gaan, wanneer het kabinet zich slechts richt op de grote overkoepelende organisaties die gevestigde belangen behartigen. Ook de rapporten die de voordelen van de circulaire economie becijferen op € 7,3 miljard per jaar en 54.000 extra banen, gaan vaak voorbij aan deze alternatieve economische modellen.

Radicale stappen zetten

Kortom, fijn dat het kabinet in 2050 van afval af wil en de CO2-uitstoot wil verminderen, maar het is nu tijd om te laten zien dat dit voornemen meer is dan een blijmakertje in aanloop naar de verkiezingen. Als Nederland koploper wil worden, moeten er direct radicale stappen gezet worden om de lineaire economie af te breken en de circulaire en inclusieve economie vorm te geven. Een langetermijnvisie voor 2050 en een tussendoel in 2030 alleen is niet genoeg. Deze transitie vraagt nu om doorzettingskracht en ruimte voor experimenteren en leren. De overheid moet stelling nemen en richting en ruimte geven door niet alleen met het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties, maar ook in samenwerking met burgerinitiatieven, stadsmakers en sociale ondernemers de transitie te versnellen. Het betrekken van deze onderstroom is essentieel voor de omslag naar de circulaire economie.

Auteurs Marleen Lodder en Charlie Spork werken bij de Dutch Research Instituut for Transitions (DRIFT). Dit onderzoeksinstituut is verbonden aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en verricht onderzoek en advies op het gebied van maatschappelijke transities naar duurzaamheid; in energie, mobiliteit, zorg, voedsel en waterbeheer, maar ook in wijken, regio’s en gebieden. 

Foto bovenaan: De uiterste posities voor bedrijven in de transitie naar de circulaire economie (bron: Ondernemen in de circulaire economie, 2014)

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c140 c190 c225 c265
4 trends waarmee de bouwsector in 2023 te maken krijgt

4 trends waarmee de bouwsector in 2023 te maken ...

12 jan om 14:31 uur
timer 6 min

Hoewel 2023 veel uitdagingen in petto heeft voor de bouwsector, onder andere door de stijgende rente en de hoge ...

Lees verder »

c21 c140 c190 c225 c260
Nieuwe eisen: impuls voor CO2-reductie en biobased bouwen

Nieuwe eisen: impuls voor CO2-reductie en biobased ...

9 jan om 07:30 uur
timer 6 min

Heb jij het kerstcadeautje van Hugo de Jonge al uitgepakt? Waarschijnlijk niet, want de strik gaat er pas in 2025 ...

Lees verder »

c140 c190 c223
Whitepaper: Investeringskansen voor duurzame daken

Whitepaper: Investeringskansen voor duurzame ...

In deze whitepaper ontdek je hoe je met de keuze voor circulaire dakbedekking, mét terugneemgarantie, een ...
c21 c140 c225 c277
De volgende radicale transitie: water

De volgende radicale transitie: water

27-12-2022 om 10:01 uur
timer 3 min

Na twee uiterst droge zomers, is vrijwel iedereen het onderwerp ‘water’ alweer wat aan het vergeten. ...

Lees verder »

c21 c120 c140 c225
Hergebruik modulaire klaslokalen als flexwoningen Oekraïners

Hergebruik modulaire klaslokalen als flexwoningen ...

22-12-2022 om 13:01 uur
timer 4 min

In twaalf weken tijd is in Yerseke iets bijzonders gerealiseerd. Daar worden 102 Oekraïense vluchtelingen ...

Lees verder »

c21 c140 c190 c225 c260
De kansen en noodzaak om biobased bouwen te versnellen

De kansen en noodzaak om biobased bouwen te ...

14-12-2022 om 08:01 uur
timer 3 min

Je kunt momenteel bijna geen bericht over de bouw tot je nemen of biobased bouwmaterialen worden erin genoemd. ...

Lees verder »

c120 c140 c162 c185 c244
Duurzaam Gebouwd Lunchlezing: Circulaire renovatieaanpak
feb07
Gratis

Duurzaam Gebouwd Lunchlezing: Circulaire renovatieaanpak

access_time12:00 - 13:00
people_outline100 deelnemers
location_onOnline
Reserveer nu je ticket!
c21 c140 c190 c225 c243
Duurzaam bouwen staat centraal in Bouwpoort

Duurzaam bouwen staat centraal in Bouwpoort

09-12-2022 om 13:01 uur
timer 2 min

De klimaatverandering zorgt voor tal van transities in de bouwsector en daar komen momenteel toenemende onzekerheid ...

Lees verder »

c21 c135 c140 c190 c225
Daten met hergebruikte materialen in Apeldoorn

Daten met hergebruikte materialen in Apeldoorn

22-11-2022 om 10:01 uur
timer 5 min

In de gemeente Apeldoorn werkt de afdeling Beheer en Onderhoud mee aan het realiseren van een duurzame, schone ...

Lees verder »

c21 c140 c190 c225 c260
'Hoop is groot dat we in tweede biobased revolutie belanden'

'Hoop is groot dat we in tweede biobased revolutie ...

16-11-2022 om 12:01 uur
timer 6 min

De duurzaam denkende partijen in de bouwsector zijn er inmiddels wel uit: biobased bouwen is de toekomst. We zien ...

Lees verder »

c21 c140 c190 c225
Investeringskansen voor duurzame daken

Investeringskansen voor duurzame daken

31-10-2022 om 16:01 uur
timer 2 min

Wie een dak wil bouwen of renoveren en daarbij bewust een circulaire keuze wil maken, kan profiteren van gunstige ...

Lees verder »

c21 c140 c225 c244
Praktische invulling circulariteit in de infra

Praktische invulling circulariteit in de infra

31-10-2022 om 10:01 uur
timer 2 min

Het inbedden van circulaire materialen en processen in aanbestedingen en in de praktijk staat bij veel opdrachtgevers ...

Lees verder »

Reacties

"Een (niet dé) circulaire economie is een economie die mondiaal en in al haar facetten voorziet in de behoeften van het heden zonder de behoeften van toekomstige generaties te hinderen of onmogelijk te maken, door alle acties betreffende grondstoffen én mensen binnen die economie opzettelijk herstelbaar te laten zijn naar een eerdere en/of originele staat." (Bron www.rendemint.nl) Een circulaire economie is dus een opzettelijke poging van mensen om het (oneindig) cyclisch systeem van de planeet te evenaren door inzet van de grondstoffen die de planeet ons biedt in door mensen gestuurde processen. Veel maatregelen die nu onder de noemer van 'circulaire economie' vallen zijn in feite niet meer dan pogingen om de lineaire economie te verlengen en het onvermijdelijke afscheid van grondstoffen uit te stellen. Er is nog geen start gemaakt met daadwerkelijk circulair. Een 'alternatief' lijkt dan ook overbodig. Dat zou een poging zijn het miljarden jaren functionerend systeem van de planeet te willen verbeteren. Alle inspanning wereldwijd richten op het aanvangen met het starten van een daadwerkelijke circulaire economie, die voldoet aan de definitie, is de oplossing voor het daadwerkelijk behoud van grondstoffen en daarmee het daadwerkelijk behoud van de mens als soort.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up