Hoe kun je bestaande scholen gezond en gasloos maken?

timer26 min
Hoe kun je bestaande scholen gezond en gasloos maken?

Begin februari deelden verschillende sprekers hun kennis en ervaring over dit onderwerp tijdens de bijeenkomst Merosch Open Source. Lees nu het verslag en de conclusies.

Unieke samenwerking en ervaringen

Als eerste spraken Cheimaa Aouni (gemeente Zoetermeer) en Martijn Geerts (schoolbestuur Unicoz). Zij vertelden over hun eigen ervaringen en bijzondere samenwerkingsconstructie voor het aanpakken van bestaande schoolgebouwen en de budgetten.

>Renovatie schoolgebouwen financieel bijna even duur als nieuwbouw

Een belangrijk punt is dat renovatie van schoolgebouwen financieel bijna even duur is als nieuwbouw (of financieel in de buurt komt van een nieuwbouwproject). Dat komt door een combinatie van drie factoren:

  1. Door onderwijskundige vernieuwingen zijn er flinke veranderingen in de bouwkundige indeling nodig, waardoor de kosten oplopen.
  2. Bestaande scholen lopen qua binnenklimaat flink achter. Onder andere door slechte ventilatievoorzieningen die in het geheel vervangen moeten worden, waardoor het grootste deel van het budget daar naar toe gaat.
  3. Als er dan ook nog duurzaamheidsmaatregelen bij moeten komen, zijn dit eigenlijk maatregelen die extra zijn en de renovatie nog kostbaarder maken.

Dit bij elkaar opgeteld, maakt het qua kosten aantrekkelijker om een nieuw schoolgebouw neer te zetten. Daarbij moet wel genoemd worden dat elk schoolgebouw maatwerk is. Elk gebouw is weer anders en zit anders in elkaar, waardoor het kostenplaatje uniek is. In dit geval zie je voornamelijk dat door de onderwijskundige vernieuwingen het bestaande gebouw niet meer voldoet en de kosten voor een renovatie flink toenemen.

>Samenwerking schoolbestuur en gemeente 

Tot slot kwam de unieke samenwerking tussen schoolbestuur Unicoz en de gemeente Zoetermeer aan bod. Beide partijen dragen de verantwoordelijkheid van de kosten van het onderhoud en de investeringen. Er wordt gezamenlijk een plan gemaakt om scholen aan te pakken en gezonder en duurzamer te maken.

Het huishoudboekje van scholen

Vervolgens kwamen Willem Adriaanssen en Michel Drenth van HEVO aan het woord over het huishoudboekje van scholen.

>Integraal huisvestingsplan essentieel

Ook zij geven aan dat renoveren vaak een kostbaar plaatje wordt tegenover het opnieuw bouwen van een school. Adriaanssen geeft aan dat het belangrijk is dat er een integraal huisvestingsplan moet worden opgesteld door de gemeente en een schoolbestuur. De volgende vragen moeten onder andere worden beantwoord:

  1. Welke gebouwen worden wanneer aangepakt?
  2. Wanneer wordt er in welk gebouw geïnvesteerd?

Het heeft geen zin om in een school dubbelglas toe te passen als dit gebouw over tien jaar wordt gesloopt. Ga op basis van de volledige gebouwportefeuille bekijken wanneer welk gebouw aan de beurt is en welke maatregelen er worden toegepast.

>Frisse Scholen niet altijd haalbaar en betaalbaar

Een ander besproken punt gaat over de Frisse Scholen. Hierbij moet per thema worden gekeken hoe je op welk onderdeel wilt scoren. Frisse Scholen klasse A is op meerdere onderdelen doorgaans niet haalbaar en betaalbaar.

Businesscases op tafel, enkele praktijkcases doorgerekend

De derde spreker was Bart Advokaat van Merosch. Hij vertelde over verschillende businesscases en het stappenplan om een bestaande school aardgasvrij te maken.

>Stapsgewijs uitvoeren

Het is belangrijk om een integraal plan te bedenken, maar dat dit wel stapsgewijs kan worden uitgevoerd. Zo kunnen maatregelen bijvoorbeeld worden afgestemd met reserveringen vanuit het Meerjarenonderhoudsplan en kan de uitvoering van de maatregelen in verschillende vakanties worden gerealiseerd. Een cruciaal punt om de renovatie te laten slagen, is dat de maatregelen die worden toegepast integraal met elkaar kloppen.

Ook Advokaat geeft aan dat elke bestaande school maatwerk is. Wanneer welke maatregel toegepast kan worden, is afhankelijk van de gebouweigenschappen.

De conclusie van de businesscase is dat wanneer een bestaande school wordt verduurzaamd en aardgasvrij wordt gemaakt, de investeringen voor circa 50 procent over 25 jaar worden terugverdiend. Er blijft daarmee een onrendabele top over van 50 procent.

Pilot energiezuinig vraaggestuurde ventilatiesysteem

Als laatste kwam Piet Jacobs van TNO aan het woord. Vanuit TNO zijn ze bezig met een pilot voor een energiezuinig vraaggestuurde ventilatiesysteem.

>Onderhoud ventilatiesysteem aandachtspunt

De luchtkwaliteit is een belangrijk onderwerp als het gaat om gezonde scholen. Gebouwen worden steeds beter geïsoleerd en dus is de vraag naar koeling groter. Daarbij is het onderhouden van het ventilatiesysteem een belangrijk aandachtspunt. Hier blijkt in de praktijk te weinig aandacht voor te zijn. De filters in de luchtbehandelingskast moeten minimaal één keer per jaar worden vervangen.

In de pilot wordt een elektrostatische filtermodule getest om fijnstof nog beter te filteren. In het toegepaste ventilatiesysteem is ook een module voor dauwpuntkoeling (adiabatische koeling) toegepast om te onderzoeken wat dat bijdraagt aan een beter zomercomfort.

Belangrijke conclusies

>Renovatie tegenover nieuwbouw goed uiteenzetten

Het is belangrijk om renovatie tegenover nieuwbouw goed uiteen te zetten. Wat vraagt men van een gebouw, wat is er mogelijk en wat zijn de kosten? Wat bij schoolgebouwen ook meetelt, is de verandering van onderwijs. Het gebouw moet wel met zijn tijd meegaan, wat betreft onderwijslokalen, binnenklimaat en mogelijkheden.

>Kosten aardgasvrij 

Daarnaast moet men rekening houden met de kosten van het naar aardgasvrij gaan. Dit betekent niet altijd dat er ook direct bespaard wordt. Als er geen goed en integraal concept wordt bedacht, kan het zijn dat van gas los gaan niet per se een besparing oplevert.

Heb je vragen over het aanpakken van een bestaand schoolgebouw? Neem gerust contact op met Merosch. 

Bron: Merosch Open Source

 

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c120 c184 c225
Woonwaard laatste winnaar WoCo25, ook kansrijk in 2020

Woonwaard laatste winnaar WoCo25, ook kansrijk ...

5 dec om 10:00 uur
timer 3 min

Woningcorporatie Woonwaard is de laatste winnaar van de WoCo25, een van de Nederlandse Duurzaam Bouwen Awards. ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243
Dwingen kan niet, maar wachten ook niet

Dwingen kan niet, maar wachten ook niet

14 nov om 10:00 uur
timer 5 min

Bij het verduurzamen van de woningvoorraad dienen professionele marktpartijen het voortouw te nemen, betoogt Karin ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243
Effecten van bewonersgedrag in verduurzaamde woningen

Effecten van bewonersgedrag in verduurzaamde ...

5 nov om 15:00 uur
timer 5 min

Deskundigen van de Gedragscommunity spraken onlangs over het gedrag van mensen in een verduurzaamde woning en ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243
Duurzame huizen zetten deuren wagenwijd open

Duurzame huizen zetten deuren wagenwijd open

29 okt om 12:00 uur
timer 1 min

Tijdens de Nationale Duurzame Huizen Route (2 & 9 november) laten huiseigenaren in heel Nederland ...

Lees verder »

c21 c125 c184 c225 c243
Met de groengasrevolutie van Bareau hoef je niet #VanGasLos

Met de groengasrevolutie van Bareau hoef je ...

11 okt om 16:00 uur
timer 4 min

Behoud alle gasleidingen en ga niet #VanGasLos, stelt Kirsten Zagt. En vervang het ‘normale’, opgewaardeerde ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243
Pelletketel verwarmt nieuwe Bossche kastelen

Pelletketel verwarmt nieuwe Bossche kastelen

8 okt om 16:00 uur
timer 6 min

Hoe ga je #vangaslos in een ‘Frans burchtdorpje en Windsor Castle’? Een bodemwarmtepomp en pelletketels ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243
Draaiboek voor communicatie met bewoners bij NOM-renovatie

Draaiboek voor communicatie met bewoners bij ...

1 okt om 16:00 uur
timer 3 min

Technisch is alles mogelijk bij de verduurzaming in de bouw, maar hoe communiceer je met bewoners daarover? Check ...

Lees verder »

c21 c160 c184 c225
Lees Duurzaam Gebouwd Magazine #44 op je telefoon of tablet

Lees Duurzaam Gebouwd Magazine #44 op je telefoon ...

30 sep om 11:00 uur

Vanaf vandaag kun je het kersverse Duurzaam Gebouwd Magazine (nummer 44) op je tablet of telefoon lezen. Volg ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243
Startschot: derde editie van opleiding Basiscertificaat Aardgasvrije Gebouwde Omgeving 

Startschot: derde editie van opleiding Basiscertificaat ...

12 sep om 16:30 uur
timer 1 min

Tijd om kennis te delen! Editie 3 van de populaire en succesvolle opleiding Basiscertificaat Aardgasvrije Gebouwde ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243
Nederland haalt achterstand op Duitsland snel in

Nederland haalt achterstand op Duitsland snel ...

27 aug om 13:00 uur
timer 4 min

Welke producten uit Duitsland kunnen een bijdrage leveren aan de energietransitie in Nederland?

Lees verder »

c21 c184 c225 c243
Seminar belicht versnellingsmogelijkheden #VanGasLos

Seminar belicht versnellingsmogelijkheden #VanGasLos

12 aug om 06:59 uur
timer 1 min

Het seminar #VanGasLos barst weer los. We zijn te gast bij Itho Daalderop in Tiel, waar we nieuwe inzichten ophalen ...

Lees verder »

c21 c135 c184 c225 c243
Whitepaper Energietransitie en sociale cohesie

Whitepaper Energietransitie en sociale cohesie

2 aug om 10:00 uur
timer 2 min

Draagt de energietransitie bij aan de sociale cohesie in wijken? Lees deze nieuwe whitepaper, met daarin ook aandacht ...

Lees verder »

Reacties

Indien verduurzaming van bestaande scholen een maatwerk opgave is dan zouden er ook geen generieke conclusie’s getrokken kunnen worden. Daarmee lijkt dit artikel zichzelf tegen te spreken of lees ik dat niet goed? De praktijk laat inmiddels ook een ander beeld zien. Een praktijk waarin voor de prijs van nieuwbouw de gemeente meerdere gebouwen duurzaam kan renoveren. Zou deze nuance toch willen maken. Artikel gaat nu totaal aan die ervaring voorbij. Concreet: lees alle verschenen berichtgeving over de duurzaam gerenoveerde basisschool de Leister Igge in Smallingerland. Andere houding van alle betrokken stakeholders (incl. bijdrage vanuit Schoolbestuur) heeft er daar toe geleid dat gemeente voor een Nul op de Meter renovatie (Aardgasvrij, Frisse School klasse B en Energieneutraal) slechts een derde betaald van reguliere nieuwbouwschool. Lees: https://www.ruimte-ok.nl/sites/default/files/afbeeldingen/nieuwsbericht%203.pdf Of bekijk sheets van presentatie op recente VNG bestuurdersdag via https://vng.nl/onderwerpenindex/onderwijs/onderwijshuisvesting/nieuws/samen-investeren-in-duurzame-scholen

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up