Gedeeld ondernemerschap in de circulaire economie

Gedeeld ondernemerschap in de circulaire economie

Het is momenteel een veelgestelde vraag: “Gaat de circulaire economie er werkelijk komen? Mijn antwoord is “ja”, waarbij ik de kanttekening plaats dat menige horde nog moet worden genomen. De transitie naar een circulaire economie komt langzaam op gang, maar zal onstuitbaar en ingrijpend zijn.

Dit is de eeuw van de circulaire economie - een economie waarin een verantwoorde omgang met beperkte energie- en grondstofvoorraden niet langer een uitzondering, maar de norm is. De transformerende kracht van duurzame initiatieven verandert de wijze waarop we het begrip economische waarde definiëren. We openen onze ogen voor de nieuwe mogelijkheden die nieuwe vormen van (her)gebruik van vastgoed en bouwmaterialen ons bieden.

In mijn werkzaamheden voor advies- en ingenieursbureau Royal HaskoningDHV zie ik de veranderingen overal om me heen: doordat niet het bezit maar het gebruik centraal komt te staan, ontstaan nieuwe kansen voor nieuwe verdienmodellen, nieuwe samenwerkingsvormen en toekomstbestendige huisvestingsoplossingen.

Nieuwe ontwikkelingen

Economische, demografische, ecologische, sociale en technologische ontwikkelingen leiden tot nieuwe marktverhoudingen. De oude vormen van vastgoedontwikkeling, waarbij uitsluitend naar initiële investeringen, huuropbrengsten en vierkante meters werd gekeken, voldoen niet meer in de huidige vraagmarkt. Het succes van vastgoedprojecten wordt bepaald door de mate waarin gebruikerswensen als leidraad worden gehanteerd.

We starten daarom met het bepalen van de toegevoegde waarden voor de gehele keten van gebruikers en belanghebbenden. Die worden vertaald in concrete functionele ambities en dan stellen wij (her)gebruiksscenario’s op. Dit betekent in de praktijk van gebieds-, gebouw- en infrastructuurontwikkeling dat we conventionele verdienmodellen, samenwerkingsvormen en mechanismen vanaf de eerste verkenningsfase door de bril van de eindgebruiker en de gehele keten bekijken.

“Ik pleit voor contractuele dwarsverbanden tussen investerings- en gebruiksfasen”

Praktijk

Om circulaire principes in de praktijk te realiseren kijken wij naar de zes fysieke aspecten die het gebruik en het hergebruik van vastgoed definiëren, te weten de locatie (site), de structuur (structure) van het gebouw, de schil (skin), de systemen (systems), de roerende goederen (stuff) en de functionaliteit en flexibiliteit van de ruimte (spaces). Door al deze aspecten vanuit een circulair economische invalshoek te benaderen voegen we waarde toe aan de gebruikswaardeketen en kunnen we het proces zodanig inrichten dat we een optimaal hergebruik van materialen bewerkstelligen.

Remmen los

De conventionele structuren van de financiële vastgoedmarkten weerspiegelen de grote afstand tussen financierende partijen, ontwikkelpartners en eindgebruikers. Financiers baseren investeringsbeslissingen uitsluitend op het directe rendement van hun vastgoed(aandelen) en kijken daarbij niet of nauwelijks naar de functionaliteit, grondstoffen en het mogelijke hergebruik. Daardoor is veel vastgoed tot een financieel product gereduceerd. Voor investeerders en vastgoedfondsen blijft de cyclische gebruikswaarde van vastgoed onderbelicht, evenals de specifieke wensen van vastgoedgebruikers.

Figuur 1: het sluiten van kringlopen, bekijk het figuur groter

Dwarsverbanden

Al het begin is moeilijk. Om circulaire waardeketens te vormen zijn nieuwe samenwerkingsvormen en verdienmodellen nodig. Zodra de eerste stappen zijn gezet ontstaan nieuwe ketens van bedrijven op basis van wederzijdse afhankelijkheid, onderling vertrouwen en gedeeld ondernemerschap. De bal ligt bij de stakeholders die deel uitmaken van de keten. Zij zullen de bereidheid moeten tonen om aan een gebouw verbonden te blijven, voor een periode die langer is dan de investeringsfase.

Ik pleit dan ook voor meer contractuele dwarsverbanden tussen de investerings- en gebruiksfasen. Door de financiële wereld van de vastgoedinvesteerders, producenten van bouwmaterialen en de belevingswereld van de vastgoedgebruikers dichter tot elkaar te brengen keren we terug naar de kern: toekomstbestendige en duurzame omgevingen creëren die bijdragen aan de kwaliteit van leven, werken en verblijven.

Ellis ten Dam is Director Business Unit bij advies- en ingenieursbureau Royal HaskoningDHV. Zij is nauw betrokken bij circulaire economie projecten. Voor praktijkvoorbeelden, zie www.royalhaskoningdhv.com

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c54 c140 c278
Groene of grijze circulariteit?

Groene of grijze circulariteit?

26 nov om 15:30 uur
timer 4 min

Daan Bruggink: Cradle2Cradle heeft vanuit de VS in 2002 een heel goede voorzet gegeven en heel veel mensen geïnspireerd ...

Lees verder »

c21 c140 c185 c225 c260
Actuele oogst van circulaire gebouwen biedt inspirerende voorbeelden

Actuele oogst van circulaire gebouwen biedt ...

6 okt om 13:01 uur
timer 2 min

Voor de bouwsector ligt er een forse uitdaging om Nederland in 2050 circulair te maken. De vele circulaire gebouwen ...

Lees verder »

c21 c140 c225 c244
Vol en aantrekkelijk programma in vijfde Week van de Circulaire Economie

Vol en aantrekkelijk programma in vijfde Week ...

31 jan om 16:01 uur
timer 3 min

Van maandag 3 februari tot en met vrijdag 7 februari 2020 organiseert het Versnellingshuis Nederland circulair! ...

Lees verder »

c21 c140 c185 c225
Podcast over circulariteit: slopen is oogsten

Podcast over circulariteit: slopen is oogsten

13 jan om 12:00 uur
timer 1 min

In de derde BlueCity Podcast over de circulaire economie spreekt klimaatjournalist Ties Joosten met Michel Baars ...

Lees verder »

c21 c135 c140 c225
Gemeenten en de praktijk van circulaire inkoop

Gemeenten en de praktijk van circulaire inkoop

9 jan om 10:00 uur
timer 6 min

De overheid koopt jaarlijks voor ongeveer 73,3 miljard euro in aan werken, diensten en leveringen in. Dat moet ...

Lees verder »

c21 c26 c140
Parkeergarages kunnen de stad uit

Parkeergarages kunnen de stad uit

20-12-2019 om 10:00 uur
timer 1 min

In 2020 wil Ballast Nedam Parking een aantal modulaire parkeergarages een tweede leven geven. “We gaan nog ...

Lees verder »

c21 c26 c125 c140
Uiterst korte bouwtijd door integrale samenwerking

Uiterst korte bouwtijd door integrale samenwerking

04-12-2019 om 14:00 uur
timer 2 min

Je hebt nog een week om je project voor de Nederlandse Duurzaam Bouwen Awards 2020 in te zenden. Een van de winnaars ...

Lees verder »

c21 c140 c225 c244
Podcast: hoe wordt de bouw sneller circulair?

Podcast: hoe wordt de bouw sneller circulair?

13-11-2019 om 10:00 uur
timer 1 min

Beluister de nieuwe podcast van BlueCity met als gast Axel Hendriks (Beelen sloopwerken). Hoe staat het met de ...

Lees verder »

c21 c140 c225 c244
44 miljoen subsidie voor circulaire economie

44 miljoen subsidie voor circulaire economie

13-08-2019 om 13:00 uur
timer 2 min

Nieuwe subsidieregeling voor pilot- en demonstratieprojecten gericht op recycling en hergebruik van afval, en ...

Lees verder »

c21 c135 c140 c190 c225
De weerbarstige praktijk van duurzaam slopen

De weerbarstige praktijk van duurzaam slopen

12-08-2019 om 13:00 uur
timer 6 min

Slopen is niet direct een sexy onderwerp en ook niet altijd even duurzaam. Hoe besteed je circulair slopen aan ...

Lees verder »

c21 c140 c225
Verregaand verduurzamen door meer met minder

Verregaand verduurzamen door meer met minder

09-07-2019 om 08:00 uur
timer 5 min

‘To sustain our future, rich in colour’. Dat is de slogan die prijkt op de website van Baril, leverancier ...

Lees verder »

c21 c140 c225 c234 c253
Hoe overwin je de weerstand tegen verduurzaming?

Hoe overwin je de weerstand tegen verduurzaming?

06-02-2019 om 10:00 uur
timer 7 min

Duurzame bedrijvendokter Jaap de Vries over desinformatie, blauwe diesel en iPads op wielen. Velen zoeken ...

Lees verder »

Reacties

De circulaire economie bestaat al zo lang als mensen goederen produceren en handel drijven. Afval met restwaarde wordt gerecycled of hergebruikt, al sinds mensenheugenis. Afval zonder restwaarde wordt begraven (een vorm van co2 opslag) of verbrand voor energieopwekking (een vorm van besparing op fossiel brandstoffen). Voor zover de circulaire economie zinvol kan worden uitgebreid speelt er maar een vraag een rol: hoeveel subsidie is er voor nodig, en welk maatschappelijk voordeel staat daartegenover. Dat wordt nooit gekwantificeerd. Het is allemaal blabla. Wie serieus genomen wil worden moet met cijfers komen, de rest is slechts tijdverspilling en geldverspilling in het best geval. In het slechtste geval is het misleiding.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up