Gedeeld ondernemerschap in de circulaire economie

Gedeeld ondernemerschap in de circulaire economie

Het is momenteel een veelgestelde vraag: “Gaat de circulaire economie er werkelijk komen? Mijn antwoord is “ja”, waarbij ik de kanttekening plaats dat menige horde nog moet worden genomen. De transitie naar een circulaire economie komt langzaam op gang, maar zal onstuitbaar en ingrijpend zijn.

Dit is de eeuw van de circulaire economie - een economie waarin een verantwoorde omgang met beperkte energie- en grondstofvoorraden niet langer een uitzondering, maar de norm is. De transformerende kracht van duurzame initiatieven verandert de wijze waarop we het begrip economische waarde definiëren. We openen onze ogen voor de nieuwe mogelijkheden die nieuwe vormen van (her)gebruik van vastgoed en bouwmaterialen ons bieden.

In mijn werkzaamheden voor advies- en ingenieursbureau Royal HaskoningDHV zie ik de veranderingen overal om me heen: doordat niet het bezit maar het gebruik centraal komt te staan, ontstaan nieuwe kansen voor nieuwe verdienmodellen, nieuwe samenwerkingsvormen en toekomstbestendige huisvestingsoplossingen.

Nieuwe ontwikkelingen

Economische, demografische, ecologische, sociale en technologische ontwikkelingen leiden tot nieuwe marktverhoudingen. De oude vormen van vastgoedontwikkeling, waarbij uitsluitend naar initiële investeringen, huuropbrengsten en vierkante meters werd gekeken, voldoen niet meer in de huidige vraagmarkt. Het succes van vastgoedprojecten wordt bepaald door de mate waarin gebruikerswensen als leidraad worden gehanteerd.

We starten daarom met het bepalen van de toegevoegde waarden voor de gehele keten van gebruikers en belanghebbenden. Die worden vertaald in concrete functionele ambities en dan stellen wij (her)gebruiksscenario’s op. Dit betekent in de praktijk van gebieds-, gebouw- en infrastructuurontwikkeling dat we conventionele verdienmodellen, samenwerkingsvormen en mechanismen vanaf de eerste verkenningsfase door de bril van de eindgebruiker en de gehele keten bekijken.

“Ik pleit voor contractuele dwarsverbanden tussen investerings- en gebruiksfasen”

Praktijk

Om circulaire principes in de praktijk te realiseren kijken wij naar de zes fysieke aspecten die het gebruik en het hergebruik van vastgoed definiëren, te weten de locatie (site), de structuur (structure) van het gebouw, de schil (skin), de systemen (systems), de roerende goederen (stuff) en de functionaliteit en flexibiliteit van de ruimte (spaces). Door al deze aspecten vanuit een circulair economische invalshoek te benaderen voegen we waarde toe aan de gebruikswaardeketen en kunnen we het proces zodanig inrichten dat we een optimaal hergebruik van materialen bewerkstelligen.

Remmen los

De conventionele structuren van de financiële vastgoedmarkten weerspiegelen de grote afstand tussen financierende partijen, ontwikkelpartners en eindgebruikers. Financiers baseren investeringsbeslissingen uitsluitend op het directe rendement van hun vastgoed(aandelen) en kijken daarbij niet of nauwelijks naar de functionaliteit, grondstoffen en het mogelijke hergebruik. Daardoor is veel vastgoed tot een financieel product gereduceerd. Voor investeerders en vastgoedfondsen blijft de cyclische gebruikswaarde van vastgoed onderbelicht, evenals de specifieke wensen van vastgoedgebruikers.

Figuur 1: het sluiten van kringlopen, bekijk het figuur groter

Dwarsverbanden

Al het begin is moeilijk. Om circulaire waardeketens te vormen zijn nieuwe samenwerkingsvormen en verdienmodellen nodig. Zodra de eerste stappen zijn gezet ontstaan nieuwe ketens van bedrijven op basis van wederzijdse afhankelijkheid, onderling vertrouwen en gedeeld ondernemerschap. De bal ligt bij de stakeholders die deel uitmaken van de keten. Zij zullen de bereidheid moeten tonen om aan een gebouw verbonden te blijven, voor een periode die langer is dan de investeringsfase.

Ik pleit dan ook voor meer contractuele dwarsverbanden tussen de investerings- en gebruiksfasen. Door de financiële wereld van de vastgoedinvesteerders, producenten van bouwmaterialen en de belevingswereld van de vastgoedgebruikers dichter tot elkaar te brengen keren we terug naar de kern: toekomstbestendige en duurzame omgevingen creëren die bijdragen aan de kwaliteit van leven, werken en verblijven.

Ellis ten Dam is Director Business Unit bij advies- en ingenieursbureau Royal HaskoningDHV. Zij is nauw betrokken bij circulaire economie projecten. Voor praktijkvoorbeelden, zie www.royalhaskoningdhv.com

Gerelateerde artikelen, events & downloads

Hoe overwin je de weerstand tegen verduurzaming?

Hoe overwin je de weerstand tegen verduurzaming?

6 feb om 10:00 uur
timer 7 min

Duurzame bedrijvendokter Jaap de Vries over desinformatie, blauwe diesel en iPads op wielen. Velen zoeken ...

Lees verder »

Energietransitie kan circulariteit dwars zitten

Energietransitie kan circulariteit dwars zitten

24 jan om 11:00 uur
timer 5 min

Rapport 'Circulaire Economie in kaart' biedt kansen en bedreigingen. Hoe circulair is een nieuwe warmtepomp? En ...

Lees verder »

Jaap de Vries: duurzame bedrijvendokter

Jaap de Vries: duurzame bedrijvendokter

22 jan om 12:01 uur
timer 6 min

Met tientallen samenwerkingsprojecten maakte Jaap de Vries naam in Friesland: “Als je voldoende koplopers ...

Lees verder »

Duurzaam Gebouwd Magazine #41: Klimaattechniek en Circulaire Economie

Duurzaam Gebouwd Magazine #41: Klimaattechniek ...

07-12-2018 om 07:00 uur

Het langverwachte Duurzaam Gebouwd #41 ligt op de mat. Dit keer belichten we de thema’s Klimaattechniek ...

Lees verder »

Fijn en gezond werken in kantoor sociaal domein Breda

Fijn en gezond werken in kantoor sociaal domein ...

28-11-2018 om 15:30 uur
timer 4 min

Het in 2017 opgeleverde kantoor van het sociaal domein van gemeente Breda combineert circulariteit, gezondheid ...

Lees verder »

'Winnaar Circulaire Ring, vertel nou eens hoe je dat doet?'

'Winnaar Circulaire Ring, vertel nou eens hoe ...

02-11-2018 om 08:00 uur
timer 4 min

Je zult hem maar winnen: de Circulaire Ring. Een award en titel die alleen voor de duurzaamste gemeente van Nederland ...

Lees verder »

‘Wij zijn klaar voor een definitieve switch naar de circulaire economie’

‘Wij zijn klaar voor een definitieve switch ...

01-11-2018 om 16:00 uur
timer 3 min

De kanteling richting een economie zonder afval is in volle gang. Overal in Nederland zien we initiatieven ontpoppen, ...

Lees verder »

'Demontabel bouwen is geen utopie meer'

'Demontabel bouwen is geen utopie meer'

26-10-2018 om 08:00 uur
timer 5 min

Al bijna 90 jaar voorziet voormalig familiebedrijf Aberson de bouw en vastgoed van oplossingen voor de verduurzaming ...

Lees verder »

'Tot 2030 miljard ton aan grondstoffen nodig'

'Tot 2030 miljard ton aan grondstoffen nodig'

18-10-2018 om 08:00 uur
timer 1 min

Om een circulaire bouweconomie te realiseren zijn duurzame winning van zand, grind, klei en gebruik van primaire ...

Lees verder »

Circularikoek

Circularikoek

14-09-2018 om 16:00 uur
timer 1 min

Met verbazing heb ik deze week gekeken naar een uitzending van Zembla. Kunststofgrasmatten dienen te worden gerecycled, ...

Lees verder »

Zoekt en gij zult verbinden…!

Zoekt en gij zult verbinden…!

05-09-2018 om 08:00 uur
timer 2 min

…… en verbinden, dat zullen we! Want wat een mooi nieuws. Een volgende mijlpaal voor Alba Concepts. ...

Lees verder »

Ontdekkingsreis moet mindset veranderen

Ontdekkingsreis moet mindset veranderen

03-09-2018 om 13:00 uur

Clean2Antartica startte met een nieuwe ontdekkingsreis: vanuit Amsterdam vertrok de Tallship Morgenster naar de ...

Lees verder »

Reacties

De circulaire economie bestaat al zo lang als mensen goederen produceren en handel drijven. Afval met restwaarde wordt gerecycled of hergebruikt, al sinds mensenheugenis. Afval zonder restwaarde wordt begraven (een vorm van co2 opslag) of verbrand voor energieopwekking (een vorm van besparing op fossiel brandstoffen). Voor zover de circulaire economie zinvol kan worden uitgebreid speelt er maar een vraag een rol: hoeveel subsidie is er voor nodig, en welk maatschappelijk voordeel staat daartegenover. Dat wordt nooit gekwantificeerd. Het is allemaal blabla. Wie serieus genomen wil worden moet met cijfers komen, de rest is slechts tijdverspilling en geldverspilling in het best geval. In het slechtste geval is het misleiding.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up