Gedeeld ondernemerschap in de circulaire economie

Gedeeld ondernemerschap in de circulaire economie

Het is momenteel een veelgestelde vraag: “Gaat de circulaire economie er werkelijk komen? Mijn antwoord is “ja”, waarbij ik de kanttekening plaats dat menige horde nog moet worden genomen. De transitie naar een circulaire economie komt langzaam op gang, maar zal onstuitbaar en ingrijpend zijn.

Dit is de eeuw van de circulaire economie - een economie waarin een verantwoorde omgang met beperkte energie- en grondstofvoorraden niet langer een uitzondering, maar de norm is. De transformerende kracht van duurzame initiatieven verandert de wijze waarop we het begrip economische waarde definiëren. We openen onze ogen voor de nieuwe mogelijkheden die nieuwe vormen van (her)gebruik van vastgoed en bouwmaterialen ons bieden.

In mijn werkzaamheden voor advies- en ingenieursbureau Royal HaskoningDHV zie ik de veranderingen overal om me heen: doordat niet het bezit maar het gebruik centraal komt te staan, ontstaan nieuwe kansen voor nieuwe verdienmodellen, nieuwe samenwerkingsvormen en toekomstbestendige huisvestingsoplossingen.

Nieuwe ontwikkelingen

Economische, demografische, ecologische, sociale en technologische ontwikkelingen leiden tot nieuwe marktverhoudingen. De oude vormen van vastgoedontwikkeling, waarbij uitsluitend naar initiële investeringen, huuropbrengsten en vierkante meters werd gekeken, voldoen niet meer in de huidige vraagmarkt. Het succes van vastgoedprojecten wordt bepaald door de mate waarin gebruikerswensen als leidraad worden gehanteerd.

We starten daarom met het bepalen van de toegevoegde waarden voor de gehele keten van gebruikers en belanghebbenden. Die worden vertaald in concrete functionele ambities en dan stellen wij (her)gebruiksscenario’s op. Dit betekent in de praktijk van gebieds-, gebouw- en infrastructuurontwikkeling dat we conventionele verdienmodellen, samenwerkingsvormen en mechanismen vanaf de eerste verkenningsfase door de bril van de eindgebruiker en de gehele keten bekijken.

“Ik pleit voor contractuele dwarsverbanden tussen investerings- en gebruiksfasen”

Praktijk

Om circulaire principes in de praktijk te realiseren kijken wij naar de zes fysieke aspecten die het gebruik en het hergebruik van vastgoed definiëren, te weten de locatie (site), de structuur (structure) van het gebouw, de schil (skin), de systemen (systems), de roerende goederen (stuff) en de functionaliteit en flexibiliteit van de ruimte (spaces). Door al deze aspecten vanuit een circulair economische invalshoek te benaderen voegen we waarde toe aan de gebruikswaardeketen en kunnen we het proces zodanig inrichten dat we een optimaal hergebruik van materialen bewerkstelligen.

Remmen los

De conventionele structuren van de financiële vastgoedmarkten weerspiegelen de grote afstand tussen financierende partijen, ontwikkelpartners en eindgebruikers. Financiers baseren investeringsbeslissingen uitsluitend op het directe rendement van hun vastgoed(aandelen) en kijken daarbij niet of nauwelijks naar de functionaliteit, grondstoffen en het mogelijke hergebruik. Daardoor is veel vastgoed tot een financieel product gereduceerd. Voor investeerders en vastgoedfondsen blijft de cyclische gebruikswaarde van vastgoed onderbelicht, evenals de specifieke wensen van vastgoedgebruikers.

Figuur 1: het sluiten van kringlopen, bekijk het figuur groter

Dwarsverbanden

Al het begin is moeilijk. Om circulaire waardeketens te vormen zijn nieuwe samenwerkingsvormen en verdienmodellen nodig. Zodra de eerste stappen zijn gezet ontstaan nieuwe ketens van bedrijven op basis van wederzijdse afhankelijkheid, onderling vertrouwen en gedeeld ondernemerschap. De bal ligt bij de stakeholders die deel uitmaken van de keten. Zij zullen de bereidheid moeten tonen om aan een gebouw verbonden te blijven, voor een periode die langer is dan de investeringsfase.

Ik pleit dan ook voor meer contractuele dwarsverbanden tussen de investerings- en gebruiksfasen. Door de financiële wereld van de vastgoedinvesteerders, producenten van bouwmaterialen en de belevingswereld van de vastgoedgebruikers dichter tot elkaar te brengen keren we terug naar de kern: toekomstbestendige en duurzame omgevingen creëren die bijdragen aan de kwaliteit van leven, werken en verblijven.

Ellis ten Dam is Director Business Unit bij advies- en ingenieursbureau Royal HaskoningDHV. Zij is nauw betrokken bij circulaire economie projecten. Voor praktijkvoorbeelden, zie www.royalhaskoningdhv.com

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c135 c140 c185 c225
Hoe gemeenten circulaire woningbouw kunnen aanvliegen

Hoe gemeenten circulaire woningbouw kunnen aanvliegen

8 jul om 12:01 uur
timer 3 min

Sinds deze week is er een nieuwe handreiking van het Transitieteam Circulaire Bouweconomie met inspiratie en praktische ...

Lees verder »

c21 c140 c225 c267
Initiatieven voor duurzamere bedrijfsresultaten bouwsector

Initiatieven voor duurzamere bedrijfsresultaten ...

10 mei om 15:01 uur
timer 1 min

Op 9 juni organiseert Autodesk een digitaal evenement over duurzaamheid in de bouwsector met als thema: ‘Initiatieven ...

Lees verder »

c21 c120 c140 c225
Circulaire impuls corporaties: “Schrap BTW op hergebruik”

Circulaire impuls corporaties: “Schrap ...

15 apr om 07:00 uur
timer 6 min

Hoe kunnen woningcorporaties na de roep om te verduurzamen ook de circulariteit oppakken? Paul Terwisscha kent ...

Lees verder »

c21 c140 c225 c243 c261
Verduurzaming en digitalisering is juridisch complex

Verduurzaming en digitalisering is juridisch ...

5 apr om 13:01 uur
timer 4 min

Verduurzamen en digitaliseren is niet alleen een kwestie van CO2-reductie en slimme IT-oplossingen. Er komt veel ...

Lees verder »

c21 c140 c168 c225 c265 c283
Advocatenkantoor Bird & Bird nieuwe partner Duurzaam Gebouwd

Advocatenkantoor Bird & Bird nieuwe partner ...

18 mrt om 15:01 uur
timer 7 min

Het in Den Haag en Amsterdam gevestigde internationale advocatenkantoor Bird & Bird ondertekende deze week ...

Lees verder »

c21 c140 c225 c283
De winst van circulariteit in de infra

De winst van circulariteit in de infra

11 mrt om 14:01 uur
timer 3 min

Bij een IT-dienst of een gebouw is as-a-service niet meer onbekend, maar hoe doe je dat in de infra? Dura Vermeer ...

Lees verder »

c21 c140 c225
Marktplaats ReSource brengt vóóraf circulariteit op gang

Marktplaats ReSource brengt vóóraf ...

11 feb om 11:01 uur
timer 3 min

Herbruikbare grondstoffen en bouwmaterialen verdienen een tweede leven, vinden ze ook bij Antea Group. Met ReSource ...

Lees verder »

c21 c54 c140 c190
Circulaire economie: van horen zeggen!

Circulaire economie: van horen zeggen!

8 feb om 13:01 uur
timer 5 min

In de Week van de Circulaire Economie deelt Carlisle Construction Materials BV via de geijkte platforms zoveel ...

Lees verder »

c21 c140 c225 c260
Circular Awards voor Jansen de Jong, Roetz en Aeres

Circular Awards voor Jansen de Jong, Roetz en ...

7 feb om 17:01 uur
timer 3 min

Op de eerste dag van de Week van de Circulaire Economie zijn de Circular Awards 2022 gewonnen door Janssen de ...

Lees verder »

c21 c140 c225 c244
Volg de bouw van Circuloco op Floriade

Volg de bouw van Circuloco op Floriade

4 feb om 10:01 uur
timer 1 min

Vanaf aanstaande maandag, in de Week van de Circulaire Economie, kun je van dag tot dag van alles beleven en beluisteren ...

Lees verder »

c21 c140 c190 c225 c244
Circulair concept voor deuren valt in de prijzen

Circulair concept voor deuren valt in de prijzen

18-11-2021 om 14:31 uur
timer 3 min

Een uitgebreid circulair concept van Berkvens Deursystemen - om met innovatieve, duurzame materialen en technieken ...

Lees verder »

c21 c135 c140 c286
Bernard Wientjes: ‘De Bouwagenda mag niet verdwijnen in kelders ministerie’

Bernard Wientjes: ‘De Bouwagenda mag niet ...

30-03-2021 om 11:01 uur
timer 2 min

In de tweede podcast van Duurzaam Gebouwd gaan we uitgebreid in op de doelen en resultaten van De Bouwagenda. ...

Lees verder »

Reacties

De circulaire economie bestaat al zo lang als mensen goederen produceren en handel drijven. Afval met restwaarde wordt gerecycled of hergebruikt, al sinds mensenheugenis. Afval zonder restwaarde wordt begraven (een vorm van co2 opslag) of verbrand voor energieopwekking (een vorm van besparing op fossiel brandstoffen). Voor zover de circulaire economie zinvol kan worden uitgebreid speelt er maar een vraag een rol: hoeveel subsidie is er voor nodig, en welk maatschappelijk voordeel staat daartegenover. Dat wordt nooit gekwantificeerd. Het is allemaal blabla. Wie serieus genomen wil worden moet met cijfers komen, de rest is slechts tijdverspilling en geldverspilling in het best geval. In het slechtste geval is het misleiding.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up