Het nieuwe regeerakkoord: winst voor het energie- en klimaatbeleid? 

Het nieuwe regeerakkoord: winst voor het energie- en klimaatbeleid? 

Met de emissiereductiedoelstelling van 49% in 2030 heeft Nederland zich een bovengemiddelde ambitieuze doelstelling opgelegd. De bedoeling is dit ook nog in een klimaatwet vast te leggen, zodat politiek opportunisme niet te veel ruimte kan krijgen. Dat is mooi!

De proof of the pudding is in the eating. Zijn de ingrediënten bij de doelstelling passend? Een groot deel van de ingrediënten en het recept om er iets goeds van te bakken, moet nog worden uitgewerkt in het Nationaal Energie Akkoord 2.0. Daar zijn wij allemaal bij: er is dus volop ruimte om de verdere uitwerking te beïnvloeden!

Een aantal ingrediënten is al wel bekend gemaakt. Los van het doorrekenen van de effecten van deze maatregelen en het beoordelen van de vraag of ze realistisch en haalbaar zijn, gaat het ook om het psychologisch effect van de gekozen maatregelen door de accenten die gelegd worden. Wat mij betreft wringt hier en daar de schoen.

Voor de transitie moeten krachten in de samenleving geactiveerd worden, die zorgen voor versnelling. Belangrijk is dat gewone mensen zich als inwoner, consument, huizenbezitter, automobilist, werknemer, beleidsmaker of beslisser aangesproken en gemotiveerd voelen. De benodigde versnelling vraagt om overheidsbeleid dat inspireert, motiveert, activeert en goed gedrag beloont. Doet dit akkoord dat? Ik pak er 2 maatregelen uit.

Carbon Capture Storage (CCS)

Veel specialisten zijn van mening dat hoe hard wij ook werken, in alle scenario’s CO2-afvang en -opslag voorlopig noodzakelijk is om de doelstellingen te halen. Dat dit onderdeel is van het pakket – ook al is volgens dezelfde specialisten de gekozen omvang niet realistisch – valt te begrijpen. Maar de techniek blijft end-of-pipe: je veroorzaakt eerst een probleem en daarna ga je het met veel kunst- en vliegwerk oplossen door het onder de grond te stoppen. Het grootste probleem is het signaal dat uitgaat van de gekozen bekostiging: CCS-projecten mogen binnen de Stimulering Duurzame Energieproductie (SDE) concurreren met projecten voor duurzame energieopwekking. Met een beetje pech komt straks een groot deel van de muntjes terecht bij het provisorisch oplossen van problemen en blijft er veel te weinig over voor het  voorkomen ervan (duurzame opwek). Slecht signaal!

Individuele prikkels versus bedrijfsprikkels

Volgens een analyse van NRC komt van de jaarlijkse € 4 miljard, die dit kabinet de komende 4 jaar uittrekt voor klimaat- en energiebeleid, ongeveer € 670 miljoen uit belastingen op energie en afval. € 500 miljoen hiervan komt voor rekening van burgers, de rest komt van bedrijven. Als ik kijk naar de situatie in mijn eigen stad Zwolle: sinds 1990 daalt de uitstoot van woningen aardig, maar de uitstoot van bedrijven is sterk gestegen waardoor per saldo sprake is van een forse stijging.

De perverse prikkel van ons degressief energiebelasting stelsel wordt niet aangepakt in het Energieakkoord, zo lijkt het. Nog steeds betalen wij als kleinverbruiker thuis de hoofdprijs voor de energiebelasting en als grootverbruiker (bedrijven en instellingen) vrijwel niets. Als voor grootverbruikers de energiebelasting verhoogd zou worden zou een grote versnelling plaatsvinden in energievraag beperkende maatregelen en zou ook grootschalige zonne-energie op gebouwen uitkunnen zonder SDE-subsidie. Elke facilitair manager of gebouwbeheerder weet dat er nog volop mogelijkheden zijn om op grote schaal energie te besparen, maar dat door de bespottelijk lage energieprijs de businesscase vaak heel slecht is. En laat het behalen van de 53 PJ-besparingsdoelstelling in de gebouwde omgeving nu net het slechts lopende onderdeel van het eerste Nationaal Energie Akkoord zijn!

Een hogere energiebelasting voor grootverbruikers zou een goede prikkel zijn richting bedrijven en een duidelijk signaal richting de kleinverbruiker: u en ik thuis. Een veel betere prikkel dan alle particulier initiatief voor zonnepanelen dood te slaan door de salderingsregeling op te heffen. In plaats van het opheffen hiervan zou het nieuwe kabinet het veel eenvoudiger moeten maken om het surplus van de opgewekte stroom voordelig door te verkopen aan een ander die het op dat moment wel kan gebruiken. Dat is namelijk veel duurzamer dan overal home batteries op te hangen: een ontwikkeling die hopelijk niet ontaardt in een hype.

Ambitieuze doelstelling uitwerken

Er is gelukkig sprake van een ambitieuze doelstelling bij het nieuwe kabinet. Of de gekozen maatregelen deze goed ondersteunen, is maar zeer de vraag. Overall lijkt de psychologie in het hele pakket niet erg stimulerend en activerend voor het aanjagen van de brede beweging die verder op gang moet komen. Uitdaging is om met zijn allen te zorgen dat in de verdere uitwerking richting het nieuwe Energieakkoord dit een flink ander beeld wordt! De onderhandelingen beginnen nu pas echt!

Gerelateerde artikelen, events & downloads

Gratis pv-panelen op versleten asbestdak

Gratis pv-panelen op versleten asbestdak

19 sep om 11:00 uur
timer 6 min

De Eerste Kamer stemde begin juni tegen: een verbod op asbest in daken is voorlopig van de baan. Ondertussen gaat ...

Lees verder »

Apeldoornse woning uit 1900 wordt kennisbaken voor verduurzaming

Apeldoornse woning uit 1900 wordt kennisbaken ...

17 sep om 10:00 uur
timer 4 min

Een bijzonder en historisch onderdeel van de stad Apeldoorn. Zo mogen we de al bijna 100 jaar oude woning aan ...

Lees verder »

Twee innovaties in één nieuw zonnepaneel

Twee innovaties in één nieuw zonnepaneel

29 aug om 15:00 uur
timer 3 min

Voor een verstandige keuze van een zonnepaneel kies je uit meerdere variabelen, met veel aandacht voor de hele ...

Lees verder »

Woningen verwarmen met aquathermie: trends, ontwikkelingen, toekomst

Woningen verwarmen met aquathermie: trends, ...

29 aug om 10:00 uur
timer 5 min

Als waterrijk land heeft Nederland veel mogelijkheden om warmte te onttrekken aan oppervlaktewater, zoals kanalen ...

Lees verder »

Verduurzaming van een jaren 40 woning - Ervaringen en lessen van een woningeigenaar

Verduurzaming van een jaren 40 woning - Ervaringen ...

21 aug om 15:30 uur
timer 11 min

Sta je als woningeigenaar op het punt een grote investering te doen om je woning energiezuiniger te maken? Twijfel ...

Lees verder »

Waterval van energie in Amsterdams hotel

Waterval van energie in Amsterdams hotel

2 aug om 11:30 uur
timer 6 min

Diverse nieuwe concepten en benamingen strijden om voorrang in een innovatief, energieneutraal Amsterdams hotel.

Lees verder »

Whitepaper: ‘Lokaal verwarmen speelt belangrijke rol in de energietransitie’

Whitepaper: ‘Lokaal verwarmen speelt belangrijke rol in de energietransitie’

24 jul om 07:00 uur

Duurzaam Gebouwd lanceert de kersverse whitepaper ‘Lokaal verwarmen speelt belangrijke rol in energietransitie’. ...

Lees verder »

De rol van de compacte zonneboiler in de energietransitie

De rol van de compacte zonneboiler in de energietransitie

3 jul om 11:00 uur
timer 2 min

Onbekend maakt onbemind. Daar lopen veel duurzame ontwikkelingen tegen aan in de conservatieve bouwsector. Zo ook ...

Lees verder »

'Menukaart' voor warmtetransitie in de huursector

'Menukaart' voor warmtetransitie in de huursector

17 jun om 13:00 uur
timer 2 min

Welke rol kunnen warmtepompen, zonneboilers en biomassaketels spelen in de warmtetransitie van huurwoningen? Dat ...

Lees verder »

Gasloze Vijverhof torens in Den Haag met pv-panelen

Gasloze Vijverhof torens in Den Haag met pv-panelen

13 mei om 11:00 uur
timer 2 min

Aan het Leemansplein in Den Haag, in het Central Innovation District (CID), staan de torens ‘Vijverhof’. ...

Lees verder »

Veranderend energielandschap bij Energie Café

Veranderend energielandschap bij Energie Café

8 mei om 11:00 uur
timer 1 min

Duurzaam Gebouwd-partner Solarclarity organiseert op 23 mei een Energie Café. Tijdens de bijeenkomst staat ...

Lees verder »

Startblok Elzenhagen is modulair, circulair en BENG

Startblok Elzenhagen is modulair, circulair ...

3 mei om 13:00 uur
timer 1 min

Gemeente Amsterdam en woningcorporaties De Key en Eigen Waard werkten samen met modulair bouwbedrijf Jan Snel aan ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up