Het nieuwe regeerakkoord: winst voor het energie- en klimaatbeleid? 

Het nieuwe regeerakkoord: winst voor het energie- en klimaatbeleid? 

Met de emissiereductiedoelstelling van 49% in 2030 heeft Nederland zich een bovengemiddelde ambitieuze doelstelling opgelegd. De bedoeling is dit ook nog in een klimaatwet vast te leggen, zodat politiek opportunisme niet te veel ruimte kan krijgen. Dat is mooi!

De proof of the pudding is in the eating. Zijn de ingrediënten bij de doelstelling passend? Een groot deel van de ingrediënten en het recept om er iets goeds van te bakken, moet nog worden uitgewerkt in het Nationaal Energie Akkoord 2.0. Daar zijn wij allemaal bij: er is dus volop ruimte om de verdere uitwerking te beïnvloeden!

Een aantal ingrediënten is al wel bekend gemaakt. Los van het doorrekenen van de effecten van deze maatregelen en het beoordelen van de vraag of ze realistisch en haalbaar zijn, gaat het ook om het psychologisch effect van de gekozen maatregelen door de accenten die gelegd worden. Wat mij betreft wringt hier en daar de schoen.

Voor de transitie moeten krachten in de samenleving geactiveerd worden, die zorgen voor versnelling. Belangrijk is dat gewone mensen zich als inwoner, consument, huizenbezitter, automobilist, werknemer, beleidsmaker of beslisser aangesproken en gemotiveerd voelen. De benodigde versnelling vraagt om overheidsbeleid dat inspireert, motiveert, activeert en goed gedrag beloont. Doet dit akkoord dat? Ik pak er 2 maatregelen uit.

Carbon Capture Storage (CCS)

Veel specialisten zijn van mening dat hoe hard wij ook werken, in alle scenario’s CO2-afvang en -opslag voorlopig noodzakelijk is om de doelstellingen te halen. Dat dit onderdeel is van het pakket – ook al is volgens dezelfde specialisten de gekozen omvang niet realistisch – valt te begrijpen. Maar de techniek blijft end-of-pipe: je veroorzaakt eerst een probleem en daarna ga je het met veel kunst- en vliegwerk oplossen door het onder de grond te stoppen. Het grootste probleem is het signaal dat uitgaat van de gekozen bekostiging: CCS-projecten mogen binnen de Stimulering Duurzame Energieproductie (SDE) concurreren met projecten voor duurzame energieopwekking. Met een beetje pech komt straks een groot deel van de muntjes terecht bij het provisorisch oplossen van problemen en blijft er veel te weinig over voor het  voorkomen ervan (duurzame opwek). Slecht signaal!

Individuele prikkels versus bedrijfsprikkels

Volgens een analyse van NRC komt van de jaarlijkse € 4 miljard, die dit kabinet de komende 4 jaar uittrekt voor klimaat- en energiebeleid, ongeveer € 670 miljoen uit belastingen op energie en afval. € 500 miljoen hiervan komt voor rekening van burgers, de rest komt van bedrijven. Als ik kijk naar de situatie in mijn eigen stad Zwolle: sinds 1990 daalt de uitstoot van woningen aardig, maar de uitstoot van bedrijven is sterk gestegen waardoor per saldo sprake is van een forse stijging.

De perverse prikkel van ons degressief energiebelasting stelsel wordt niet aangepakt in het Energieakkoord, zo lijkt het. Nog steeds betalen wij als kleinverbruiker thuis de hoofdprijs voor de energiebelasting en als grootverbruiker (bedrijven en instellingen) vrijwel niets. Als voor grootverbruikers de energiebelasting verhoogd zou worden zou een grote versnelling plaatsvinden in energievraag beperkende maatregelen en zou ook grootschalige zonne-energie op gebouwen uitkunnen zonder SDE-subsidie. Elke facilitair manager of gebouwbeheerder weet dat er nog volop mogelijkheden zijn om op grote schaal energie te besparen, maar dat door de bespottelijk lage energieprijs de businesscase vaak heel slecht is. En laat het behalen van de 53 PJ-besparingsdoelstelling in de gebouwde omgeving nu net het slechts lopende onderdeel van het eerste Nationaal Energie Akkoord zijn!

Een hogere energiebelasting voor grootverbruikers zou een goede prikkel zijn richting bedrijven en een duidelijk signaal richting de kleinverbruiker: u en ik thuis. Een veel betere prikkel dan alle particulier initiatief voor zonnepanelen dood te slaan door de salderingsregeling op te heffen. In plaats van het opheffen hiervan zou het nieuwe kabinet het veel eenvoudiger moeten maken om het surplus van de opgewekte stroom voordelig door te verkopen aan een ander die het op dat moment wel kan gebruiken. Dat is namelijk veel duurzamer dan overal home batteries op te hangen: een ontwikkeling die hopelijk niet ontaardt in een hype.

Ambitieuze doelstelling uitwerken

Er is gelukkig sprake van een ambitieuze doelstelling bij het nieuwe kabinet. Of de gekozen maatregelen deze goed ondersteunen, is maar zeer de vraag. Overall lijkt de psychologie in het hele pakket niet erg stimulerend en activerend voor het aanjagen van de brede beweging die verder op gang moet komen. Uitdaging is om met zijn allen te zorgen dat in de verdere uitwerking richting het nieuwe Energieakkoord dit een flink ander beeld wordt! De onderhandelingen beginnen nu pas echt!

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c125 c225 c243
The Business Booster: innovatieve energie-oplossingen

The Business Booster: innovatieve energie-oplossingen

16 okt om 16:01 uur
timer 2 min

Tijdens The Business Booster komen industrie, investeerders, beleidsmakers en startups samen om nieuwe, duurzame, ...

Lees verder »

c21 c125 c225 c243
Alliander legt ondanks corona meer kabels

Alliander legt ondanks corona meer kabels

3 aug om 07:00 uur
timer 3 min

Een aanzienlijk deel van de energietransitie hangt af van de beschikbaarheid van een adequaat elektriciteitsnetwerk. ...

Lees verder »

c21 c125 c225 c243
Duurzaamheidspakket zorgt voor labelsprong in Hengelo

Duurzaamheidspakket zorgt voor labelsprong in ...

26 mei om 11:00 uur
timer 3 min

Mike Pellewever en zijn vriendin Lianne zijn sinds kort de trotse eigenaren van hun eerste woning aan de Johan ...

Lees verder »

c21 c26 c125 c184 c243
Uiterst duurzaam huis met verrassende innovaties

Uiterst duurzaam huis met verrassende innovaties

1 mei om 10:01 uur
timer 7 min

Je kunt met grote gebaren, veel discussies en talloze vergaderingen de verduurzaming een forse duw in de rug geven, ...

Lees verder »

c21 c125 c127 c172 c225 c243
Delen: de sleutel in de energietransitie

Delen: de sleutel in de energietransitie

26 mrt om 09:30 uur

In Voorhout staan 33 Plus op de Meter-woningen in de wijk Hooghkamer. Dit is niet zomaar een voorbeeldproject, ...

Lees verder »

c21 c125 c225
Onderzoek: biomassa beter voor klimaat dan aardgas

Onderzoek: biomassa beter voor klimaat dan aardgas

11 mrt om 10:00 uur
timer 2 min

Royal HaskoningDHV deed onderzoek in opdracht van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) naar de klimaatvriendelijkheid ...

Lees verder »

c21 c125 c184 c225 c243
Primagaz Benelux sluit zich aan bij Duurzaam Gebouwd

Primagaz Benelux sluit zich aan bij Duurzaam ...

12 feb om 13:01 uur
timer 3 min

Primagaz Benelux, leverancier van duurzaam biopropaangas voor particulieren en professionals, heeft zich als partner ...

Lees verder »

c21 c125 c225
Slotcongres AZEB op Building Holland 2020

Slotcongres AZEB op Building Holland 2020

4 feb om 08:00 uur
timer 1 min

Op 24 maart ’s van 13 tot 17 uur sluit het AZEB-project in Nederland af met het AZEB Slotcongres tijdens ...

Lees verder »

c21 c125 c225 c243
De kansen voor hernieuwbare energie in 2020

De kansen voor hernieuwbare energie in 2020

9 jan om 16:10 uur
timer 1 min

Om de klimaatdoelstellingen te kunnen halen, moet er in Nederland nog heel wat gebeuren. Het Solarclarity Energie ...

Lees verder »

c21 c125 c127 c225
Innovatieve gevel prijkt aan energieleverende woontoren

Innovatieve gevel prijkt aan energieleverende ...

9 jan om 13:01 uur
timer 5 min

Gelegen in een van de hipste wijken ter wereld verrijst de energieleverende woontoren BOLD. Aan de overkant van ...

Lees verder »

c21 c26 c125 c140
Uiterst korte bouwtijd door integrale samenwerking

Uiterst korte bouwtijd door integrale samenwerking

04-12-2019 om 14:00 uur
timer 2 min

Je hebt nog een week om je project voor de Nederlandse Duurzaam Bouwen Awards 2020 in te zenden. Een van de winnaars ...

Lees verder »

c21 c125 c225 c243
Bewoners enthousiasmeren voor de warmtetransitie

Bewoners enthousiasmeren voor de warmtetransitie

04-11-2019 om 07:00 uur
timer 5 min

In de transitie naar een aardgasvrije gebouwde omgeving komen in veel gemeenten nieuwe warmtenetten in beeld. ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up