Wat kunnen we leren van koploper gemeente Nijmegen? - deel 2

Wat kunnen we leren van koploper gemeente Nijmegen? - deel 2

Eerder verwees ik naar de resultaten van de Gemeentelijke Barometer 2015 en de achterblijvende verduurzaming van gemeentelijk vastgoed. Wat daarbij opvalt is dat de verduurzaming van een stad- of gemeentehuis veelal niet achterblijft en vaak als eerste op het programma staat.

Het stadhuis en/of stadskantoor fungeert immers als visitekaartje en de functievastheid vergemakkelijkt het maken van investeringsbeslissingen. Tegelijkertijd spelen de leeftijd van het gebouw en mogelijke monumentenstatus veelal een rol. Wat betekent dit in de praktijk?

Gemeentehuis met voorbeeldfunctie

Al vervullen de meeste gemeentehuizen tegenwoordig niet meer de rol van burgerhuis, het gemeentehuis blijft symbolisch het ‘Huis van de Stad’ met raadhuis-functie. Dit betekent dat het gebouw een voorbeeldrol vervult op het gebied van duurzaamheid. We zien dat dit enerzijds vraagt om een uitblinkersrol maar anderzijds is gepaste (financiële) bescheidenheid ook van belang. De praktijk laat mooie voorbeelden zien zoals bijvoorbeeld het gemeentehuis in Brummen dat door slimme materiaalkeuze en systeembouw tegen een relatief lage investering herbouwd werd met daarbij het uitgangspunt van een levensduur van maximaal 20 jaar. De nieuwbouw van het stadskantoor in Venlo waar de cradle-to-cradle filosofie aan ten grondslag ligt. Denk ook aan de aankomende renovatie van het stadhuis in Eindhoven waarna het stadhuis als living lab zal gaan fungeren en innovatieve technieken tentoonstelt aan de voorbijganger, uiteraard met onderliggend een sluitende business case. Een breed scala van aanpakken, oplossingsrichtingen en prijskaartjes.

Stadhuis Nijmegen behaalt jaarlijkse kostenbesparing van 1 ton

Voor het stadhuis in Nijmegen is gekozen om de verduurzaming van het gebouw grotendeels gecombineerd met het groot onderhoud te laten plaatsvinden. Dit betekent dat er in fasen diverse ingrepen zijn gedaan zoals gevelvervangingen, aanbrengen van additionele dakisolatie bij een nieuwe dakoverlaging, het vervangen van verlichting naar LED en efficiëntere installatieconcepten. Opvallend is dat de uitgevoerde maatregelen geen uiterst innovatieve slimmigheden en/of maximaal zichtbaar zijn. Bouwmanager Erik Cobussen van de gemeente Nijmegen licht toe: ‘Ondanks dat het stadhuis een belangrijk visitekaartje is en politiek de nodige aandacht krijgt, zijn onze verduurzamingsbeslissingen uiteindelijk financieel gedreven. In ons geval betekent dat we bewust voor een ander doel kiezen dan bijvoorbeeld het behalen van een energielabel A’. De genomen maatregelen resulteren in Nijmegen uiteindelijk in een jaarlijkse besparing van circa 380 ton CO2-uitstoot (vergelijkbaar met 45 huishoudens) en een jaarlijkse kostenbesparing van €100.000.

Monumentenstatus, drempel én kans

Een aantal stad- en gemeentehuizen in Nederland zijn ‘gezegend’ met een monumentstatus. Adviseur cultuurhistorie bij de gemeente Nijmegen Mayke Haaksman: ‘Veelal wordt er gedacht dat er aan een monument weinig verduurzamingsmaatregelen uitgevoerd mogen worden. Vaak zijn er zeker mogelijkheden maar gaat dit niet over standaard aanpassingen’. Natuurlijk kunnen geldende regels beperkend werken doordat bijvoorbeeld het esthetische beeld niet mag veranderen. In de praktijk betekent dit dat er bijvoorbeeld voor zonnecellen gekozen kan worden die geïntegreerd zijn in de dakbedekking in plaats van reguliere zonnepanelen die in het straatbeeld opvallen. Dit voorbeeld wordt momenteel uitgevoerd op het dak van de stadsschouwburg in Nijmegen. Aan de andere kant biedt de verduurzaming van monumenten in brede zin ook kansen, juist door uit te kunnen blinken met innovatieve maatwerkoplossingen en gebruik te kunnen maken van subsidies.

Stadhuis is slechts een onderdeel van de uitdaging

Uiteindelijk laten alle praktijkvoorbeelden zien dat iedere gemeente bij de verduurzaming van hun stadhuis zoekt naar een balans tussen een gezond gebouw, een betaalbaar gebouw en een mooi gebouw en dát op een verantwoordbare wijze. Waarbij de ene gemeente meer of minder nadruk op een van de elementen legt. In mijn optiek geeft een gemeente met een stadhuis en/of stadskantoor inderdaad een visitekaartje af. Maar, boegbeeld of niet, ik ben vooral benieuwd hoe een gemeente zich verder inzet bij het verkleinen van haar footprint. Het stadhuis is tenslotte slechts één gebouw uit een vaak aanzienlijke gebouwportefeuille. Vormt het stadhuis daadwerkelijk een representatief visitekaartje van het duurzaam exploiteren van alle gemeentelijke gebouwen?

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c120 c225 c244 c260
Circulariteit grootste kans voor renovatie

Circulariteit grootste kans voor renovatie

14-12-2020 om 07:00 uur
timer 8 min

Met talloze leegstaande kantoren, een krappe woningmarkt en een nijpende energietransitie is er meer dan ooit ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c243 c280
101 innovatieve renovatie-oplossingen

101 innovatieve renovatie-oplossingen

10-12-2020 om 10:01 uur
timer 1 min

Het is vaak nog goed zoeken naar de soort renovatie die voor een specifieke woning gewenst is. De oplossing is ...

Lees verder »

c21 c120 c225
Het grote goud van de renovatie- en transformatieopgave

Het grote goud van de renovatie- en transformatieopgave

25-11-2020 om 06:30 uur
timer 1 min

In de renovatie-opgave schuilt het grote goud: op 10 december aanstaande laten we je zien hoe de toekomst van ...

Lees verder »

c21 c26 c120 c243
Havensteder verduurzaamt 360 woningen in Bospolder-Tussendijken 

Havensteder verduurzaamt 360 woningen in Bospolder-Tussendijken 

10-11-2020 om 10:31 uur
timer 1 min

Havensteder verduurzaamt de vijf Gijsinglaanflats in Bospolder-Tussendijken. Het gaat om 360 woningen die van ...

Lees verder »

c21 c120 c160 c184 c225 c263
Uitkomsten innovatieprogramma Aardgasvrije en frisse basisscholen

Uitkomsten innovatieprogramma Aardgasvrije en ...

28-10-2020 om 09:32 uur

Het is alweer een tijdje terug dat ik voor Margrittes kunstwerk ‘Ceci n’est pas une pipe’ stond. ...

Lees verder »

c21 c120 c127 c143 c225 c243 c263
Programma Verbindingsdag Gezonde Scholen is rond 

Programma Verbindingsdag Gezonde Scholen is ...

26-10-2020 om 11:14 uur
timer 2 min

Op 11 november vindt de online Verbindingsdag Gezonde Scholen plaats. Architecten, schoolbesturen, overheden, ...

Lees verder »

c21 c120 c122 c127 c184 c225 c243
Eind jaren 60 wijk gaat #VanGasLos

Eind jaren 60 wijk gaat #VanGasLos

12-10-2020 om 17:00 uur
timer 1 min

In een eind jaren 60 wijk in Terborg, dichtbij Doetinchem, worden woningen van het gas af gehaald. Daarvoor wordt ...

Lees verder »

c21 c120 c127 c143 c160 c225 c263
Kabinet stelt 360 miljoen beschikbaar voor niet-coronaproof scholen

Kabinet stelt 360 miljoen beschikbaar voor niet-coronaproof ...

01-10-2020 om 14:55 uur
timer 2 min

Alle schoolgebouwen in Nederland hadden tot 1 oktober te tijd om te laten weten of het ventilatiesystem in ...

Lees verder »

c21 c120 c134 c225
Investeer nu om de kwaliteit van morgen te garanderen

Investeer nu om de kwaliteit van morgen te garanderen

23-09-2020 om 12:01 uur
timer 3 min

“Als we een kwaliteitsslag willen maken in de openbare ruimte, zodat die toekomstbestendig is en blijft, ...

Lees verder »

c21 c120 c151 c225
Verbouwing met sociale impuls voor Haagse wijk

Verbouwing met sociale impuls voor Haagse wijk

28-07-2020 om 10:01 uur
timer 1 min

Duurzaamheid gaat niet alleen over kilowatturen en alternatieven voor beton. Ook samenwerken, relaties en de omgeving ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c243
Labelsprongen voor 98 woningen in Prinsenbeek

Labelsprongen voor 98 woningen in Prinsenbeek

23-07-2020 om 07:00 uur

In Prinsenbeek zijn 98 woningen fors verduurzaamd, onder andere door toepassen van spouwmuurisolatie en het vervangen ...

Lees verder »

c21 c120 c160 c225
Internationale allure van gezond en groen Tapijn

Internationale allure van gezond en groen Tapijn

08-07-2020 om 10:01 uur
timer 5 min

De omvorming van het voormalige kazerneterrein van Tapijn in Maastricht is in volle gang. Het krijgt een nieuwe ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up