Wat kunnen we leren van koploper gemeente Nijmegen? - deel 2

Wat kunnen we leren van koploper gemeente Nijmegen? - deel 2

Eerder verwees ik naar de resultaten van de Gemeentelijke Barometer 2015 en de achterblijvende verduurzaming van gemeentelijk vastgoed. Wat daarbij opvalt is dat de verduurzaming van een stad- of gemeentehuis veelal niet achterblijft en vaak als eerste op het programma staat.

Het stadhuis en/of stadskantoor fungeert immers als visitekaartje en de functievastheid vergemakkelijkt het maken van investeringsbeslissingen. Tegelijkertijd spelen de leeftijd van het gebouw en mogelijke monumentenstatus veelal een rol. Wat betekent dit in de praktijk?

Gemeentehuis met voorbeeldfunctie

Al vervullen de meeste gemeentehuizen tegenwoordig niet meer de rol van burgerhuis, het gemeentehuis blijft symbolisch het ‘Huis van de Stad’ met raadhuis-functie. Dit betekent dat het gebouw een voorbeeldrol vervult op het gebied van duurzaamheid. We zien dat dit enerzijds vraagt om een uitblinkersrol maar anderzijds is gepaste (financiële) bescheidenheid ook van belang. De praktijk laat mooie voorbeelden zien zoals bijvoorbeeld het gemeentehuis in Brummen dat door slimme materiaalkeuze en systeembouw tegen een relatief lage investering herbouwd werd met daarbij het uitgangspunt van een levensduur van maximaal 20 jaar. De nieuwbouw van het stadskantoor in Venlo waar de cradle-to-cradle filosofie aan ten grondslag ligt. Denk ook aan de aankomende renovatie van het stadhuis in Eindhoven waarna het stadhuis als living lab zal gaan fungeren en innovatieve technieken tentoonstelt aan de voorbijganger, uiteraard met onderliggend een sluitende business case. Een breed scala van aanpakken, oplossingsrichtingen en prijskaartjes.

Stadhuis Nijmegen behaalt jaarlijkse kostenbesparing van 1 ton

Voor het stadhuis in Nijmegen is gekozen om de verduurzaming van het gebouw grotendeels gecombineerd met het groot onderhoud te laten plaatsvinden. Dit betekent dat er in fasen diverse ingrepen zijn gedaan zoals gevelvervangingen, aanbrengen van additionele dakisolatie bij een nieuwe dakoverlaging, het vervangen van verlichting naar LED en efficiëntere installatieconcepten. Opvallend is dat de uitgevoerde maatregelen geen uiterst innovatieve slimmigheden en/of maximaal zichtbaar zijn. Bouwmanager Erik Cobussen van de gemeente Nijmegen licht toe: ‘Ondanks dat het stadhuis een belangrijk visitekaartje is en politiek de nodige aandacht krijgt, zijn onze verduurzamingsbeslissingen uiteindelijk financieel gedreven. In ons geval betekent dat we bewust voor een ander doel kiezen dan bijvoorbeeld het behalen van een energielabel A’. De genomen maatregelen resulteren in Nijmegen uiteindelijk in een jaarlijkse besparing van circa 380 ton CO2-uitstoot (vergelijkbaar met 45 huishoudens) en een jaarlijkse kostenbesparing van €100.000.

Monumentenstatus, drempel én kans

Een aantal stad- en gemeentehuizen in Nederland zijn ‘gezegend’ met een monumentstatus. Adviseur cultuurhistorie bij de gemeente Nijmegen Mayke Haaksman: ‘Veelal wordt er gedacht dat er aan een monument weinig verduurzamingsmaatregelen uitgevoerd mogen worden. Vaak zijn er zeker mogelijkheden maar gaat dit niet over standaard aanpassingen’. Natuurlijk kunnen geldende regels beperkend werken doordat bijvoorbeeld het esthetische beeld niet mag veranderen. In de praktijk betekent dit dat er bijvoorbeeld voor zonnecellen gekozen kan worden die geïntegreerd zijn in de dakbedekking in plaats van reguliere zonnepanelen die in het straatbeeld opvallen. Dit voorbeeld wordt momenteel uitgevoerd op het dak van de stadsschouwburg in Nijmegen. Aan de andere kant biedt de verduurzaming van monumenten in brede zin ook kansen, juist door uit te kunnen blinken met innovatieve maatwerkoplossingen en gebruik te kunnen maken van subsidies.

Stadhuis is slechts een onderdeel van de uitdaging

Uiteindelijk laten alle praktijkvoorbeelden zien dat iedere gemeente bij de verduurzaming van hun stadhuis zoekt naar een balans tussen een gezond gebouw, een betaalbaar gebouw en een mooi gebouw en dát op een verantwoordbare wijze. Waarbij de ene gemeente meer of minder nadruk op een van de elementen legt. In mijn optiek geeft een gemeente met een stadhuis en/of stadskantoor inderdaad een visitekaartje af. Maar, boegbeeld of niet, ik ben vooral benieuwd hoe een gemeente zich verder inzet bij het verkleinen van haar footprint. Het stadhuis is tenslotte slechts één gebouw uit een vaak aanzienlijke gebouwportefeuille. Vormt het stadhuis daadwerkelijk een representatief visitekaartje van het duurzaam exploiteren van alle gemeentelijke gebouwen?

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c120 c160 c225 c243
Practice what we teach

Practice what we teach

25 mrt om 11:00 uur
timer 7 min

Duurzaamheid krijgt bij de Universiteit Utrecht een centrale plek in de kerntaken en in de bedrijfsvoering. Wij ...

Lees verder »

c21 c120 c135 c225 c243
“We keken naar de stenen, terwijl we naar de mensen hadden moeten kijken”

“We keken naar de stenen, terwijl we naar ...

25 feb om 10:00 uur
timer 7 min

Aan de vooravond van haar jaarlijkse congres vond in Assen de eerste Ronde Tafel van Duurzaam Gebouwd in 2020 ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c243 c244
Opvolgers MOR-team verleggen focus naar portiekflats

Opvolgers MOR-team verleggen focus naar portiekflats

4 feb om 16:01 uur
timer 3 min

Woensdag onthult het studententeam MOR (Modular Office Renovation) van de TU Delft een prototype van een appartement ...

Lees verder »

c21 c120 c184 c225
Woonwaard laatste winnaar WoCo25, ook kansrijk in 2020

Woonwaard laatste winnaar WoCo25, ook kansrijk ...

05-12-2019 om 10:00 uur
timer 3 min

Woningcorporatie Woonwaard is de laatste winnaar van de WoCo25, een van de Nederlandse Duurzaam Bouwen Awards. ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c251
Industrieel maatwerk nodig voor woningrenovaties

Industrieel maatwerk nodig voor woningrenovaties

28-11-2019 om 10:00 uur
timer 3 min

Om de doelen uit het Klimaatakkoord te realiseren, is een opschaling van het aantal woningrenovaties essentieel. ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c246
Nieman wint internationale duurzaamheidsaward

Nieman wint internationale duurzaamheidsaward

25-11-2019 om 09:30 uur
timer 2 min

Nieuw Utrechts Peil won in Parijs de Green Solutions Award 2019 met de ‘Flat met Toekomst’. In ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c243
140 appartementen in Den Haag van label G naar B

140 appartementen in Den Haag van label G naar ...

07-10-2019 om 10:00 uur
timer 2 min

CBRE Global Investors heeft de grootschalige verduurzaming van 140 appartementen in de wijk Waldeck in Den Haag ...

Lees verder »

c21 c120 c127 c225
#VanGasLos: blijf niet wachten op de Regionale Energiestrategie

#VanGasLos: blijf niet wachten op de Regionale ...

26-09-2019 om 08:00 uur
timer 8 min

Een vastgoedvoorraad waar nog aardgas van toepassing is, behoort definitief tot het verleden. Die tendens was ...

Lees verder »

c21 c120 c122 c225
Gezond en duurzaam complex op bijzondere staalconstructie

Gezond en duurzaam complex op bijzondere staalconstructie

16-09-2019 om 13:00 uur
timer 2 min

Een van de uitdagingen bij de transformatie van de Fenixloods schuilde in de bijzondere staalconstructie. Hoe ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c243 c245
Duurzaam en dementievriendelijk thuis in Gouda

Duurzaam en dementievriendelijk thuis in Gouda

10-09-2019 om 10:00 uur
timer 3 min

Hoe pas je een dementievriendelijk ontwerp het beste toe binnen een monumentaal pand met een rijke geschiedenis?

Lees verder »

c21 c120 c160 c225
Outletcenter SugarCity behaalt BREEAM-NL Ontwerpcertificaat

Outletcenter SugarCity behaalt BREEAM-NL Ontwerpcertificaat

05-09-2019 om 16:00 uur
timer 1 min

Waardering voor unieke herontwikkeling industrieel erfgoed in Amsterdam.

Lees verder »

c21 c26 c120
Oude kantoren getransformeerd tot nieuw ‘dorp’ in Diemen-Zuid

Oude kantoren getransformeerd tot nieuw ‘dorp’ ...

28-08-2019 om 10:00 uur
timer 4 min

Steeds vaker worden leegstaande kantoorgebouwen getransformeerd tot werkplekken, hotelkamers of prima leefbare ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up