Belemmert uitmuntende energieprestatie een goede milieuprestatie?

Belemmert uitmuntende energieprestatie een goede milieuprestatie?

Meer PV, duurzame installaties en vergaande isolatie leiden weliswaar tot bijvoorbeeld die nul-op-de-meter-woning (NOM), maar bij het berekenen van de milieuprestatie van zo’n woning lijkt het effect tegengesteld! Doe ik het dan wel goed voor het milieu?

Zijn isolatie, installaties of zonnepanelen zó milieubelastend dat het positieve milieueffect van de betere energieprestatie te niet wordt gedaan? Deze vragen opkomen op wanneer de Milieuprestatie en Energieprestatie van een gebouw afzonderlijk bekeken worden. In het project TKI KIEM is hiervoor een oplossing ontwikkeld, die binnen GPR Gebouw beschikbaar komt voor de markt.

Milieu- en energieprestatie

Het Bouwbesluit kent op dit moment 2 prestatie-indicatoren voor de milieubelasting van een gebouw:

  • EPG, voor het energieverbruik tijdens gebruik van het gebouw
  • MPG die de materialeninzet voor het gebouw evalueert

Echter, als je kijkt naar het verduurzamingsvraagstuk, dan zou het handig zijn als er een methode is om milieueffecten van een gebouw integraal te beoordelen.

In de bepalingsmethode voor de MilieuPrestatie voor Gebouwen (MPG) worden milieu-impacts van materialen in een gebouw bepaald op basis van de methode van Levens Cyclus Analyse (LCA). In deze LCA-methode wordt rekening gehouden met alle fasen om tot een product te komen vanaf de grondstofwinning tot aan de afvalverwerking (cradle-to-grave). Dit betekent dat afhankelijk van het materiaal, voor de MPG in feite de hele fysieke wereld kan zijn meegenomen.

Energiegebruik van gebouw

In de EPG-bepalingsmethode wordt een analyse gemaakt van het energiegebruik van het gebouw tijdens de gebruiksfase, op basis van kengetallen en een gebouwmodel vastgelegd in NEN 7120. Binnen de EPG wordt alleen het energieverbruik beoordeeld en wordt niet expliciet gekeken naar de milieueffecten van dit energiegebruik, bijvoorbeeld de winning of transport kolen of gas.

Verder gebruiken de methoden verschillende oppervlakken op tot de prestatie te komen: prestatie per m2 verwarmd gebruiksoppervlak voor de EPG en prestatie per m2 Bruto Vloer Oppervlak voor de MPG. Dit maakt directe vergelijking of optellen van de 2 indicatoren lastig.

Mic Barendsz, Bouwen met StaalMic Barendsz, Bouwen met Staal.

Energie- en milieuprestatie in samenhang

In de bouw- en vastgoedwereld is er een groeiende behoefte aan een methodiek die de gehele levenscyclus van een gebouw meeneemt en de milieuprestaties van materiaalkeuzes én energieverbruik integraal weegt. Een methode die helpt een afgewogen keuze te maken. Zeker naarmate het energieverbruik van een gebouw steeds verder richting nul gaat.

Ad Straub (TU Delft)Ad Straub (TU Delft)

Het TKI-KIEM consortium (Kwaliteit door Integrale evaluatie van Energie- en Milieuprestaties van gebouwen) heeft een (nieuwe) methode ontwikkeld die energie- en milieuprestaties van gebouwen vergelijkbaar én optelbaar maakt. De methode verwerkt op een consistente manier het energiegebruik én de materiaalinzet tijdens de gehele levenscyclus van een gebouw tot één indicator, de DPG, wat staat voor DuurzaamheidsPrestatie Gebouwen.

Branchebrede samenwerking

In het TKI-KIEM consortium werkt een breed scala aan organisaties samen: onderzoeksorganisaties, bouwproducentenindustrie, corporaties, aannemers & onderhoudsbedrijven en brancheorganisaties. De methode is met een GPR Gebouw pilotversie door de consortiumleden getest. Doel hiervan was om inzicht te krijgen in de samenhang tussen en optimalisatie van milieuprestaties en TCO bij vraagstukken op portefeuille en complexniveau bij woningcorporaties. Projecten zijn ingevoerd en doorgerekend door corporaties en met hen samenwerkende vastgoedonderhoudsbedrijven:

  • De Alliantie & Rutges Vernieuwt
  • Portaal & Talen Vastgoedonderhoud
  • GroenWest & Weijman Vastgoedonderhoud
  • Wonion & Burgers van der Wal

Toch uitstekende duurzaamheidsprestatie voor energieneutrale nieuwbouw en vergaande energetische renovaties. Conclusie uit deze pilots is onder meer dat schijnbare tegenstellingen tussen energie- en milieuprestatie in veel gevallen niet reëel zijn. Plaatsing van zonnepanelen bijvoorbeeld betekent weliswaar een flinke verhoging van de MPG-score maar integraal bekeken is er een zeer wezenlijke verbetering in de DPG.

Mogelijk GPR resultatenscherm met de 10-puntenschaal voor de 5 GPR thema’s en score voor de gecombineerde duurzaamheidspretatie van de woning House of Tomorrow TodayFiguur 2: Mogelijk GPR resultatenscherm met de 10-puntenschaal voor de 5 GPR thema’s en score voor de gecombineerde duurzaamheidspretatie van de woning House of Tomorrow Today (HoTT).
Bekijk de afbeelding op volledige grootte.

 

Een waargenomen trend, weergegeven in de figuur hiernaast, is dat vergaande energetische renovaties, ondanks de forse materiaalinzet bij de ingrepen toch leiden tot een betere DPG, dan wanneer er niet wordt gerenoveerd.

Naast evaluatie van de Duurzaamheidsprestaties op basis van de DPG is binnen TKI KIEM een rekeninstrument voor Total Cost of Ownership (TCO) ontwikkeld en getest, zodat het kostenaspect ook bij de afwegingen kan worden betrokken. Ook komt naar voren dat met name gezondheid een belangrijk afwegingscriterium blijft bij renovaties.

House of Tomorrow TodayHouse of Tomorrow Today. www.actiefbouwen.nl

Vanzelfsprekend is gezondheid al geïntegreerd in GPR Gebouw software. Als we nieuwbouwsituaties beschouwen en daarbij scenario’s verkennen die leiden tot BENG (Bijna energieneutrale gebouwen) of zelfs zero-impactgebouwen, dan is duidelijk dat de materiaalgebonden impact steeds belangrijker gaat worden. De gepresenteerde methodiek biedt een stimulans én een hulpmiddel voor milieugerichte proces- en product innovaties voor alle actoren binnen de bouwkolom, inclusief de toeleverende industrie om bewuste keuzes te maken.

De auteurs Esther Roth, Erik Alsema en Geurt Donze werken allen bij W/E adviseurs.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c120 c225 c265
Beter wonen in NL: Integrale waardering van modulaire verbeterscenario’s vanuit welzijn, duurzaamheid en kosten 

Beter wonen in NL: Integrale waardering van ...

9 jul om 14:51 uur

Eerder dit jaar startte het onderzoek Beter Wonen in Nederland. Het onderzoeksteam streeft hiermee naar modulaire ...

Lees verder »

c120 c162
Renovation Wave Event
sep09
Gratis

Renovation Wave Event

access_time10:00 - 13:00
people_outline200 deelnemers
location_onDit evenement vindt online plaats
Reserveer nu je ticket!
c21 c120 c225
107 meter hoge woontoren Uptown voegt kleur toe aan Wijnhaveneiland

107 meter hoge woontoren Uptown voegt kleur ...

7 jul om 08:00 uur

Het Wijnhaveneiland in Rotterdam is deze eeuw getransformeerd van een voormalig bedrijventerrein tot een aantrekkelijk ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c278
‘Duurzaamheid versus ecologie? Onzin’ 

‘Duurzaamheid versus ecologie? Onzin’ 

24 jun om 08:00 uur
timer 5 min

Recent is een gedragscode voor Natuurinclusief Renoveren door de Raad van State afgekeurd. NL Greenlabel sprak ...

Lees verder »

c21 c120 c122 c225 c265
Onderzoek ‘Beter Wonen in Nederland’ van start

Onderzoek ‘Beter Wonen in Nederland’ ...

31 mei om 08:47 uur

Saint-Gobain, producent van innovatieve oplossingen voor o.a. de gebouwschil en inbouw, maakt zich hard voor een ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c243
Wat gaat de (Nederlandse) bouw van de Europese Green Deal merken?

Wat gaat de (Nederlandse) bouw van de Europese ...

2 apr om 09:01 uur
timer 3 min

De Green Deal maakt integraal deel uit van de strategie van de Europese Commissie om de doelstellingen voor duurzame ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c244
Duurzaamheid Dopper inspireert Dura Vermeer

Duurzaamheid Dopper inspireert Dura Vermeer

31 mrt om 09:01 uur
timer 8 min

Met de introductie van een hippe waterfles gaf Dopper een inspirerende impuls aan de mondiale strijd tegen plastic ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c243
Nul op de meter: een volledig energieneutraal gemeentehuis

Nul op de meter: een volledig energieneutraal ...

2 feb om 08:00 uur

Hoe maak je van een verouderd gemeentehuis een toonbeeld van grootschalige verduurzaming? In Dronten koos de gemeenteraad ...

Lees verder »

c21 c120 c135 c185 c225
Van gesloten bastion naar transparante en flexibele werkomgeving

Van gesloten bastion naar transparante en flexibele ...

19 jan om 10:01 uur
timer 3 min

De renovatie en verduurzaming van het Rijkskantoor Surinameweg 4 (Haarlem) naar energielabel A+ zal worden uitgevoerd ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c244 c260
Circulariteit grootste kans voor renovatie

Circulariteit grootste kans voor renovatie

14-12-2020 om 07:00 uur
timer 8 min

Met talloze leegstaande kantoren, een krappe woningmarkt en een nijpende energietransitie is er meer dan ooit ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c243 c280
101 innovatieve renovatie-oplossingen

101 innovatieve renovatie-oplossingen

10-12-2020 om 10:01 uur
timer 1 min

Het is vaak nog goed zoeken naar de soort renovatie die voor een specifieke woning gewenst is. De oplossing is ...

Lees verder »

c21 c120 c225
Het grote goud van de renovatie- en transformatieopgave

Het grote goud van de renovatie- en transformatieopgave

25-11-2020 om 06:30 uur
timer 1 min

In de renovatie-opgave schuilt het grote goud: op 10 december aanstaande laten we je zien hoe de toekomst van ...

Lees verder »

keyboard_arrow_up