Belemmert uitmuntende energieprestatie een goede milieuprestatie?

Belemmert uitmuntende energieprestatie een goede milieuprestatie?

Meer PV, duurzame installaties en vergaande isolatie leiden weliswaar tot bijvoorbeeld die nul-op-de-meter-woning (NOM), maar bij het berekenen van de milieuprestatie van zo’n woning lijkt het effect tegengesteld! Doe ik het dan wel goed voor het milieu?

Zijn isolatie, installaties of zonnepanelen zó milieubelastend dat het positieve milieueffect van de betere energieprestatie te niet wordt gedaan? Deze vragen opkomen op wanneer de Milieuprestatie en Energieprestatie van een gebouw afzonderlijk bekeken worden. In het project TKI KIEM is hiervoor een oplossing ontwikkeld, die binnen GPR Gebouw beschikbaar komt voor de markt.

Milieu- en energieprestatie

Het Bouwbesluit kent op dit moment 2 prestatie-indicatoren voor de milieubelasting van een gebouw:

  • EPG, voor het energieverbruik tijdens gebruik van het gebouw
  • MPG die de materialeninzet voor het gebouw evalueert

Echter, als je kijkt naar het verduurzamingsvraagstuk, dan zou het handig zijn als er een methode is om milieueffecten van een gebouw integraal te beoordelen.

In de bepalingsmethode voor de MilieuPrestatie voor Gebouwen (MPG) worden milieu-impacts van materialen in een gebouw bepaald op basis van de methode van Levens Cyclus Analyse (LCA). In deze LCA-methode wordt rekening gehouden met alle fasen om tot een product te komen vanaf de grondstofwinning tot aan de afvalverwerking (cradle-to-grave). Dit betekent dat afhankelijk van het materiaal, voor de MPG in feite de hele fysieke wereld kan zijn meegenomen.

Energiegebruik van gebouw

In de EPG-bepalingsmethode wordt een analyse gemaakt van het energiegebruik van het gebouw tijdens de gebruiksfase, op basis van kengetallen en een gebouwmodel vastgelegd in NEN 7120. Binnen de EPG wordt alleen het energieverbruik beoordeeld en wordt niet expliciet gekeken naar de milieueffecten van dit energiegebruik, bijvoorbeeld de winning of transport kolen of gas.

Verder gebruiken de methoden verschillende oppervlakken op tot de prestatie te komen: prestatie per m2 verwarmd gebruiksoppervlak voor de EPG en prestatie per m2 Bruto Vloer Oppervlak voor de MPG. Dit maakt directe vergelijking of optellen van de 2 indicatoren lastig.

Mic Barendsz, Bouwen met StaalMic Barendsz, Bouwen met Staal.

Energie- en milieuprestatie in samenhang

In de bouw- en vastgoedwereld is er een groeiende behoefte aan een methodiek die de gehele levenscyclus van een gebouw meeneemt en de milieuprestaties van materiaalkeuzes én energieverbruik integraal weegt. Een methode die helpt een afgewogen keuze te maken. Zeker naarmate het energieverbruik van een gebouw steeds verder richting nul gaat.

Ad Straub (TU Delft)Ad Straub (TU Delft)

Het TKI-KIEM consortium (Kwaliteit door Integrale evaluatie van Energie- en Milieuprestaties van gebouwen) heeft een (nieuwe) methode ontwikkeld die energie- en milieuprestaties van gebouwen vergelijkbaar én optelbaar maakt. De methode verwerkt op een consistente manier het energiegebruik én de materiaalinzet tijdens de gehele levenscyclus van een gebouw tot één indicator, de DPG, wat staat voor DuurzaamheidsPrestatie Gebouwen.

Branchebrede samenwerking

In het TKI-KIEM consortium werkt een breed scala aan organisaties samen: onderzoeksorganisaties, bouwproducentenindustrie, corporaties, aannemers & onderhoudsbedrijven en brancheorganisaties. De methode is met een GPR Gebouw pilotversie door de consortiumleden getest. Doel hiervan was om inzicht te krijgen in de samenhang tussen en optimalisatie van milieuprestaties en TCO bij vraagstukken op portefeuille en complexniveau bij woningcorporaties. Projecten zijn ingevoerd en doorgerekend door corporaties en met hen samenwerkende vastgoedonderhoudsbedrijven:

  • De Alliantie & Rutges Vernieuwt
  • Portaal & Talen Vastgoedonderhoud
  • GroenWest & Weijman Vastgoedonderhoud
  • Wonion & Burgers van der Wal

Toch uitstekende duurzaamheidsprestatie voor energieneutrale nieuwbouw en vergaande energetische renovaties. Conclusie uit deze pilots is onder meer dat schijnbare tegenstellingen tussen energie- en milieuprestatie in veel gevallen niet reëel zijn. Plaatsing van zonnepanelen bijvoorbeeld betekent weliswaar een flinke verhoging van de MPG-score maar integraal bekeken is er een zeer wezenlijke verbetering in de DPG.

Mogelijk GPR resultatenscherm met de 10-puntenschaal voor de 5 GPR thema’s en score voor de gecombineerde duurzaamheidspretatie van de woning House of Tomorrow TodayFiguur 2: Mogelijk GPR resultatenscherm met de 10-puntenschaal voor de 5 GPR thema’s en score voor de gecombineerde duurzaamheidspretatie van de woning House of Tomorrow Today (HoTT).
Bekijk de afbeelding op volledige grootte.

 

Een waargenomen trend, weergegeven in de figuur hiernaast, is dat vergaande energetische renovaties, ondanks de forse materiaalinzet bij de ingrepen toch leiden tot een betere DPG, dan wanneer er niet wordt gerenoveerd.

Naast evaluatie van de Duurzaamheidsprestaties op basis van de DPG is binnen TKI KIEM een rekeninstrument voor Total Cost of Ownership (TCO) ontwikkeld en getest, zodat het kostenaspect ook bij de afwegingen kan worden betrokken. Ook komt naar voren dat met name gezondheid een belangrijk afwegingscriterium blijft bij renovaties.

House of Tomorrow TodayHouse of Tomorrow Today. www.actiefbouwen.nl

Vanzelfsprekend is gezondheid al geïntegreerd in GPR Gebouw software. Als we nieuwbouwsituaties beschouwen en daarbij scenario’s verkennen die leiden tot BENG (Bijna energieneutrale gebouwen) of zelfs zero-impactgebouwen, dan is duidelijk dat de materiaalgebonden impact steeds belangrijker gaat worden. De gepresenteerde methodiek biedt een stimulans én een hulpmiddel voor milieugerichte proces- en product innovaties voor alle actoren binnen de bouwkolom, inclusief de toeleverende industrie om bewuste keuzes te maken.

De auteurs Esther Roth, Erik Alsema en Geurt Donze werken allen bij W/E adviseurs.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

‘Transitie begint bij je eigen overtuiging dat het anders moet’

‘Transitie begint bij je eigen overtuiging ...

15 apr om 08:00 uur
timer 4 min

Om verduurzaming echt te versnellen, moeten we eerst ons innerlijke vuur aanwakkeren voor verandering. Met die ...

Lees verder »

Merosch wint Ondernemersprijs Midden-Holland

Merosch wint Ondernemersprijs Midden-Holland

25 jan om 10:00 uur
timer 1 min

Adviesbureau maakt van gebouw uit de jaren vijftig een modern, gasloos en energieneutraal kantoor.

Lees verder »

Van inefficiënt kantoor naar energiepositief appartement

Van inefficiënt kantoor naar energiepositief ...

16 jan om 09:00 uur
timer 5 min

Studenten van de TU Delft gaan voor goud tijdens de Solar Decathlon Europe 2019. Hun plan voor modulaire appartementen ...

Lees verder »

Bijzondere herontwikkeling 'Tussen Kasteel en Wijchens Meer'

Bijzondere herontwikkeling 'Tussen Kasteel en ...

14-12-2018 om 15:30 uur
timer 1 min

De tenderprocedure voor het Wijchense project ‘Tussen Kasteel en Wijchens Meer’ is gestart. Opmerkelijk ...

Lees verder »

Duurzaam onderhoud en beheer bij corporatie Woningbedrijf

Duurzaam onderhoud en beheer bij corporatie ...

30-10-2018 om 15:30 uur
timer 3 min

Veel woningcorporaties hebben al ervaring met het combineren van duurzaamheid en betaalbaarheid, maar met circulariteit ...

Lees verder »

'Transformatie moet betekenis hebben voor gebied'

'Transformatie moet betekenis hebben voor gebied'

17-10-2018 om 15:30 uur
timer 5 min

Er gaat de komende tijd het een en ander veranderen in de utiliteitsmarkt. Label C en A-eisen voor de kantorenmarkt ...

Lees verder »

Verduurzaming van corporatievoorraad begint bij goede bewonerscommunicatie

Verduurzaming van corporatievoorraad begint ...

15-10-2018 om 15:30 uur
timer 9 min

Door eerst woningen aan te pakken die ná 1970 gebouwd zijn kan de bouw- en vastgoedsector de grootste stappen ...

Lees verder »

Faculteitsgebouw UT Twente transformeert naar gasloos studentenhuis

Faculteitsgebouw UT Twente transformeert naar ...

10-09-2018 om 08:00 uur
timer 2 min

Het voormalige faculteitsgebouw De Hogekamp op de campus van de Universiteit Twente (UT) in Enschede is omgebouwd ...

Lees verder »

Slimme en energieneutrale wijken hebben flexibele energieprijzen nodig

Slimme en energieneutrale wijken hebben flexibele ...

06-09-2018 om 13:00 uur

Bestaande woonwijken op een slimme en toekomstbestendige wijze energieneutraal te maken: uit het REnnovates onderzoek ...

Lees verder »

Zoekt en gij zult verbinden…!

Zoekt en gij zult verbinden…!

05-09-2018 om 08:00 uur
timer 2 min

…… en verbinden, dat zullen we! Want wat een mooi nieuws. Een volgende mijlpaal voor Alba Concepts. ...

Lees verder »

Monumentaal pand De Tinfabriek krijgt refresh

Monumentaal pand De Tinfabriek krijgt refresh

04-09-2018 om 08:00 uur
timer 1 min

Een duurzame en inspirerende omgeving, dat is wat De Tinfabriek uit Naarden beoogt. Het industriële en monumentale ...

Lees verder »

'Je moet de geschiedenis van een gebouw kunnen aflezen'

'Je moet de geschiedenis van een gebouw kunnen ...

31-08-2018 om 08:00 uur
timer 3 min

Voor functieloos vastgoed leek er in het verleden geen andere bestemming dan de sloophamer. Tegenwoordig is dat ...

Lees verder »

keyboard_arrow_up