'Eigenaarschap als sleutel voor duurzame gebiedsontwikkeling'

timer4 min
'Eigenaarschap als sleutel voor duurzame gebiedsontwikkeling'

De komende jaren worden tientallen, zo niet honderden gebieden op de schop genomen om toe te werken naar een volledig duurzaam gebouwde omgeving. Ook voor nieuwe gebiedsontwikkeling wordt nog steeds gezocht naar de beste manieren om deze duurzaam in te vullen. Wij spreken twee experts in gebiedsontwikkeling van abcnova over de succesfactoren voor het maken van toekomstbestendige wijken.

Foto boven: Meer en Meerdreef richting Wijchen-Zuid, door gemeente Wijchen

Aan tafel zijn aangeschoven Jurriën de Jong en Ruben Hümmels van abcnova, die al direct de vinger op de zere plek leggen. “De verduurzamingsopgave en de energietransitie vragen een nieuwe manier van samenwerken in gebiedsontwikkeling”, begint Hümmels. “De positie van huidige én toekomstige bewoners is altijd al belangrijk geweest, maar nu zullen gemeenten en professionele vastgoedpartijen de bewoners als samenwerkingspartner moeten zien. Uiteindelijk investeren zij ook in duurzame oplossingen.”

Laatstgenoemde blijkt een forse klus. “Bewoners willen wel, maar door gebrekkige informatievoorziening kunnen zij geen weloverwogen besluiten nemen. Grootschalige en lange termijn ontwikkelingen, zoals waterstof en geothermie, en bestaande verduurzamingsmogelijkheden lopen door elkaar heen. Men weet eenvoudigweg nog niet wat wel en wat niet mogelijk is. Daarnaast helpt het niet dat berichtgeving van overheid en wetenschap elkaar soms tegenspreekt. We zien ook dat partijen die technische oplossingen hebben marketing in hun niche voeren. Dat is logisch, maar dat maakt het voor bewoners niet eenvoudiger. Met als gevolg dat burgers, maar ook sommige marktpartijen, terughoudend zijn om te investeren in oplossingen die nu al op de markt zijn.”

'Eigenaarschap als sleutel voor duurzame gebiedsontwikkeling'

Kasteel Wijchen

Afstemmen van ambities

“Een andere valkuil die we zien is dat de beleidsstukken niet concreet genoeg zijn. Wat is eigenlijk duurzaamheid? Dat is een vraag die je als eerste moet stellen in gebiedsontwikkeling”,  aldus De Jong. “Er zijn soms grote verschillen tussen de ambities van initiators en eindgebruikers. Ook kan de vraag achter de vraag onvoldoende duidelijk zijn. Wat is de urgentie en waarom werk je naar bepaalde doelstellingen toe? Wat houden de ambities werkelijk in en zijn alle opties goed overwogen en in beeld gebracht? Wij zorgen als spin in het web dat het plan concreet wordt en begrijpen de consequenties van verschillende aanpakken.”

Toekomstbestendigheid: organiseren van eigenaarschap

“Een belangrijk ingrediënt voor die toekomstbestendigheid zit wat ons betreft in de sociale structuur van de wijk. Voelt een bewoner zich trots over de leefomgeving, dan is hij of zij sneller bereid om te investeren, zowel financieel als op andere manieren”, geeft Hümmels aan. “Het is daarnaast belangrijk dat bewoners elkaar goed weten te vinden. Ook als het initiatief van andere partijen komt, zoals de overheid of private investeerders, zullen zij zich dan eerder mobiliseren om het gedachtengoed al dan niet te omarmen. Zij voelen hierdoor meer eigenaarschap en dat is essentieel voor toekomstbestendige gebiedsontwikkeling. Een voorbeeld hiervan is de ontwikkeling van het terrein van de voormalige betoncentrale in Arkel. “Hiervoor begeleiden wij voor de eigenaar de ontwikkeling”, vertelt De Jong. “Haalbaar en duurzaam zijn hier de uitgangspunten. We hebben hier een participatietraject opgezet om erachter te komen wat de omgeving en de stakeholders precies willen en wat hun voorwaarden zijn om zich ‘eigenaar’ van het gebied te voelen. Hieruit zijn creatieve ideeën gekomen, maar het belangrijkste is nog wel dat het project, door alle partijen wordt omarmd.”

'Eigenaarschap als sleutel voor duurzame gebiedsontwikkeling'

Haalbaarheid en duurzaamheid zijn de uitgangspunten bij de verduurzaming van de voormalige betoncentrale in Arkel.

Rendementsvraagstuk

Iedere gemeente werkt een warmtetransitievisie uit om iedere wijk klaar te stomen voor de toekomst. Geen opgave is hetzelfde. “We ondersteunen diverse gemeenten bij het opstellen van deze visie”, geeft Hümmels aan. “Een belangrijke voorwaarde voor eigenaarschap is het aantonen van meerwaarde.  Iedere investering heeft voldoende maatschappelijke en financiële meerwaarde nodig. Het helpt als het rendementsvraagstuk transparant op tafel wordt gelegd. Door in bestaande wijken verschillende vraagstukken te combineren kan dit rendement vaak verbeterd worden, zoals grootschalige renovatie en aanpak van het openbaar gebied. Pak je hier direct de energietransitie bij op kun je al schaalvoordeel realiseren.” “Gebiedsontwikkelingstrajecten zijn uitermate geschikt om een vliegwiel te organiseren, omdat vraagstukken op een nog groter schaalniveau worden aangevlogen”, geeft De Jong aan. “Dit maakt het eenvoudiger om hiermee het rendement te verbeteren. We zijn betrokken bij de Waalsprong in Nijmegen, waar de grootschalige gebiedsontwikkeling voor de belangrijkste draagkracht zorgde bij de aanleg van een warmtenet.”

Opgave voor de professionals

De bouw- en vastgoedsector heeft de komende jaren als schone taak om voor zowel op korte als lange termijn structuur te creëren in oplossingen, zodat niet telkens het wiel wordt uitgevonden. “Als sector hebben we de opgave om tussen de bomen het bos te zien”, aldus De Jong. “Om dat de realiseren zal de stimulans vanuit de overheid zich moeten richten op initiatieven die passen bij de lokale context”. Hümmels vult aan: “Als er in plaats van subsidieregelingen investeringsfondsen worden opgestart die participeren in initiatieven van partijen die in een gebied gaan investeren wordt pas echt eigenaarschap en dus toekomstbestendige wijken gerealiseerd. En daar ligt volgens ons de toekomst!”

Tekst: Marvin van Kempen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c134 c225 c268
Hoogste prefab toren ter wereld opgeleverd

Hoogste prefab toren ter wereld opgeleverd

2 mei om 10:01 uur
timer 2 min

Bij de bouw van de Rotterdamse woontoren De Zalmhaven is zoveel mogelijk rekening gehouden met de omgeving. Mede ...

Lees verder »

c21 c125 c134 c225
Thermisch smart grid maakt verbinding in Linck in de Binck

Thermisch smart grid maakt verbinding in Linck ...

11 apr om 10:01 uur
timer 2 min

De Haagse Binckhorst, ooit vooral bekend als bedrijventerrein, ondergaat de laatste jaren een enorme transformatie, ...

Lees verder »

c21 c125 c134 c225
Woonwijk zoekt partner voor energiesysteem van de toekomst

Woonwijk zoekt partner voor energiesysteem van ...

1 apr om 10:01 uur
timer 3 min

Op het voormalig defensieterrein Crailo zijn 590 nieuwe woningen en 50.000 m2 bedrijvigheid gepland. Het moet ...

Lees verder »

c21 c134 c225 c279
127 nieuwe woningen opgeleverd met materialenpaspoort

127 nieuwe woningen opgeleverd met materialenpaspoort

20 jan om 10:01 uur
timer 3 min

Gebiedsontwikkelaar BPD (Bouwfonds Property Development) sprak ruim een jaar geleden met Madaster af om duizend ...

Lees verder »

c21 c134 c225 c276
Waterveiligheid als hefboom voor duurzame stadsontwikkeling

Waterveiligheid als hefboom voor duurzame stadsontwikkeling

4 jan om 10:30 uur
timer 3 min

Dordrecht is extreem gevoelig voor overstromingen. Op zoek naar stedenbouwkundige oplossingen om dit klimaatgevaar ...

Lees verder »

c21 c54 c134
Het kan anders: bestemmingsplannen

Het kan anders: bestemmingsplannen

28-10-2021 om 16:01 uur
timer 4 min

In een reeks van blogs behandelt Hans Hidden het nieuw bouwen van meerlaagse woonwerkgebouwen voor werkondernemers, ...

Lees verder »

c21 c134 c225 c243
Nieuwe impuls voor bedrijventerrein ’t Veen in Hattem

Nieuwe impuls voor bedrijventerrein ’t ...

17-09-2021 om 15:01 uur
timer 2 min

Na de succesvolle DG Expeditie ’t Veen heeft de gemeente Hattem opnieuw een mijlpaal bereikt op weg naar ...

Lees verder »

c21 c134 c225 c243 c265
Kansen voor kleine warmtenetten

Kansen voor kleine warmtenetten

18-08-2021 om 10:01 uur
timer 3 min

De transformatie van gasgestookte warmteproducerende systemen naar duurzame alternatieven vraagt om innovatieve ...

Lees verder »

c21 c134 c225 c266
Zo ziet een klimaatbestendig beekdal eruit

Zo ziet een klimaatbestendig beekdal eruit

21-07-2021 om 08:01 uur
timer 1 min

Hoe kun je in het licht van de klimaatverandering en weersextremen komen tot een klimaatbestendig beekdal? Dat ...

Lees verder »

c21 c54 c134 c135 c185
Duurzaamheid in tijden van woningnood

Duurzaamheid in tijden van woningnood

06-07-2021 om 10:00 uur
timer 4 min

Hermen Jansen: Het tekort van meer dan 300.000 woningen is ondertussen zo groot dat het schrikeffect er wel een beetje af is. ...

Lees verder »

c21 c134 c225 c245
Groene Toren Bajeskwartier wordt proeftuin duurzame gebiedsinnovaties

Groene Toren Bajeskwartier wordt proeftuin duurzame ...

21-01-2021 om 13:01 uur

De enige overgebleven gevangenistoren van de voormalige Bijlmerbajes ontwikkelt zich de komende jaren tot het ...

Lees verder »

c21 c134 c225 c245
Maanwijk toont nieuwe standaard van gezonde wijken

Maanwijk toont nieuwe standaard van gezonde ...

30-12-2020 om 09:01 uur
timer 6 min

Onze rijksbouwmeester Floris Alkemade zei het al bij de lancering van de prijsvraag Who Cares in 2017: een stad ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up