Hoogwaardig hergebruik voormalig hoofdkantoor Shell

Hoogwaardig hergebruik voormalig hoofdkantoor Shell

De transformatie van het voormalige Shell-hoofdkantoor aan de Oostduinlaan in Den Haag is in volle gang. “Hier komen tweehonderd verschillende woningen van verschillende typen en afmetingen. We gaan voor zoveel mogelijk hoogwaardig hergebruik van bestaande materialen en grondstoffen”, vertelt projectleider Kees Faes van Search.

De omvang van de herontwikkeling wordt duidelijk als we de top van de hoogbouw bereiken en uitkijken over Scheveningen, de zee en het centrum van Den Haag. Dit ouderwetse kantoorpand heeft binnenkort zestien verdiepingen hoogwaardige woningbouw met huur- en koopappartementen. Het pand ernaast wordt grotendeels gesloopt, waarna nieuwbouw wordt gerealiseerd.

Behoud van hoogbouwgedeelte

De keuze voor het behoud van het betonnen casco en hoogwaardig hergebruik stond in het vroegste stadium van het project al vast. Architectenbureau cepezed inventariseerde de opbouw van de panden en de functionaliteit bij behoud van het bestaande skelet. “Het hoogbouwgedeelte leent zich bij uitstek goed voor hergebruik, maar de naastliggende laagbouw bevat veel splitlevels, variabele verdiepingshoogten en traphuizen. Daarnaast vormt het oude ensemble van hoog- en laagbouw een gesloten hoek. Dit is belemmerend in de woonkwaliteit en het blokkeert het achtergelegen park. De bestaande fundering en kelder worden wel hergebruikt voor een nieuw vrijstaand laagbouwvolume”, aldus architect Jelle van der Veen. 

Het gebouw dat voor hergebruik bestemd is, wordt op dit moment gestript door aannemer en sloper Andre Winkel. Volgens Faes is hier sprake van hoogwaardig hergebruik van materialen. Hierbij verleende adviseur en co-founder van Repurpose Bas Slager ondersteuning. Vooraf werd door Repurpose in kaart gebracht wat het gebouw in huis heeft en wat de markt kan hergebruiken.

Het pand naast het kantoorpand, dat grotendeels wordt gesloopt

Deuren ombouwen naar tafels

Een ander focuspunt voor het project is flexibiliteit. “Een draagconstructie zet je voor meer dan vijftig jaar neer, dus het is logisch dat we hierin flexibiliteit wensen”, weet Faes. “Er zit heel veel volume, gewicht en milieubelasting in deze constructie. Die smeer je uit over een lange periode. Pak dit onderdeel goed aan en een functieverandering is veel eenvoudiger te realiseren.”

Terwijl deze structuur voor tientallen jaren staat, is de doorlooptijd van inrichting korter. “Veel korter, als je een milieuonvriendelijke inrichting hebt die niet in orde is, want dan wordt deze snel vervangen met een nieuw interieur. Om de vijf jaar”, verwacht Faes. “Herhaal je je acties, dan heb je binnen zeventig jaar vijftien keer milieuonvriendelijke producten toegepast. Ook in de gebruiksfase is (her)gebruik van hoogwaardige materialen belangrijk, want dan is de doorlooptijd veel langer.”

Bij deze transformatie ging het om de kennis over wat er in het gebouw aanwezig is en wat gebruikt kan worden in andere projecten of bij de nieuwbouw. “Denk bij hoogwaardig hergebruik aan deuren die naar tafels worden omgebouwd voor verkoop, deurdrangers en wandlampen om te verkopen aan nieuwbouw en de keukenapparatuur die verkocht wordt aan een handelaar. Een opbrengst van ongeveer € 35.000”, zegt Slager.

Faes: "Een draagconstructie zet je voor meer dan vijftig jaar neer, dus het is logisch dat we hierin flexibiliteit wensen"

Materialen in kaart brengen

Hoogwaardig hergebruiken is niet mogelijk zonder de betrokkenheid en inzet van een opdrachtgever. In dit geval gaf Pinnacle aan Repurpose en Search de tijd om de aanwezige materialen in kaart te brengen en deze aan te bieden aan de markt. “Deze aanpak werkt alleen goed als alle partijen de ruimte krijgen om ook daadwerkelijk met hoogwaardig hergebruik aan de slag te gaan. Niet alleen de betonconstructie maar ook een deel van de gevel en het dak blijven behouden”, aldus Faes.

Daarnaast wordt het gebouw tegen de BREEAM-NL maatlat gehouden. Adviesbureau DGMR, vanaf het begin betrokken bij het ontwerpteam als adviseur bouwfysica en brandveiligheid, leverde ook de BREEAM-NL expert. Het hergebruik van materialen uit het bestaande gebouw wordt gewaardeerd in de BREEAM-credits MAT 1 (bouwmaterialen) en WST 1 (afvalmanagement op de bouwplaats). Voor deze aspecten is dan ook een hoge score behaald.

“Ons valt op dat hergebruik van het casco van een gebouw binnen BREEAM veel punten kan opleveren”, voegt Slager toe. “Het hergebruik van bouwmaterialen, interieurelementen of installatieonderdelen in een ander project wordt helaas niet direct binnen BREEAM beloond, terwijl dit wel geld en milieuwinst oplevert. Door ook punten voor hergebruik van deze materialen te geven, kan BREEAM ervoor zorgen dat een opdrachtgever ook hiervoor wordt beloond.”

Ongeacht de beloning respecteren de bouwers de aanwezige materialen en grondstoffen. Dankzij een grondstoffeninventarisatie weten ze welke materialen en grondstoffen er in het gebouw zaten. Een grondstoffenpaspoort voor het nieuwe gebouw is nog niet in zicht, maar Faes ziet dit element in de toekomst wel terugkomen.

Grondstoffenpaspoort

 “Voor nieuwbouw is zo’n paspoort een must, zeker als je gebruikmaakt van BIM. Volgens mij kan het heel goed werken om een ontwerp in BIM te koppelen met een databank met grondstoffen.” Slager stemt in. “Dat kan heel goed werken, ook als je een gebouw weer uit elkaar moet halen en exact weet wat erin zit. De tijdelijke rechtbank in Amsterdam, eveneens ontworpen door cepezed, heeft als contractvorm niet alleen het ontwerpen en realiseren van het gebouw, maar ook het verwijderen: DBMR (Design, Build, Maintain, Remove). Met de ‘R’ van ‘Remove’. Dit zorgt ervoor dat een architect en aannemer bij het ontwerp al nadenken over hergebruik aan het einde van de levensduur van het gebouw.”

Jorik Rademaker van Pinnacle spreekt zijn enthousiasme uit over de aanpak. “Ik ben ervan overtuigd dat bestaande bouw hergebruiken beter is dan slopen. Vandaar ook de verregaande inzet op hoogwaardig hergebruik.” De komende tijd wordt de laatste hand gelegd aan het sloopwerk en kan het opbouwen beginnen. “Naar verwachting vindt de oplevering van de woningen plaats in 2017.”

Foto bovenaan: Jelle van der Veen, Bas Slager, Jorik Rademaker, Kees Faes, Alex Verkuijlen
Beeld: Robert Tjalondo

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c41 c160 c185 c225
<span>Voormalig stadskantoor geoogst voor hergebruik </span>

Voormalig stadskantoor geoogst voor hergebruik ...

Het Huis voor de Stad Helmond werd geopend, een nieuw gebouw ontworpen met het oog op ontmoeting en duurzaamheid. Het Total Engineering team realiseerde met hergebruikte ...

Lees verder

c21 c134 c160 c225 c278 c299
Dit is de waarde van gezonde gebiedsontwikkelingen

Dit is de waarde van gezonde gebiedsontwikkelingen

Om natuurinclusieve en gezonde gebieden en gebouwen werkelijkheid te maken, is het essentieel om inzicht te krijgen in de waarde van dergelijke gebieden. Waar de ...

Lees verder

c21 c26 c41 c160 c185 c260
10R-model voor integraal ontwerp faculteit

10R-model voor integraal ontwerp faculteit

Voor de renovatie van de faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht werd een integraal ontwerp ontwikkeld volgens de 10 R’en van circulair bouwen. ...

Lees verder

c21 c26 c160 c243
Startbouwimpuls voor betaalbare en gezonde woningen

Startbouwimpuls voor betaalbare en gezonde woningen

Het startschot klonk voor de bouw van 264 betaalbare en gezonde woningen aan het Berlijnplein in Leidsche Rijn Centrum. BLOEI 030 bestaat uit 156 sociale huurwoningen ...

Lees verder

c21 c160 c225
De mens wil zich met de natuur omringen

De mens wil zich met de natuur omringen

Het belang en de impact van gezonde gebouwen op je medewerkers kwam naar voren tijdens Duurzaam Gebouwd Op Locatie: Gezonde Gebouwen. Diverse experts betraden het ...

Lees verder

c21 c40 c160 c225
Sandra Gritti: zo heb je invloed op je werkomgeving

Sandra Gritti: zo heb je invloed op je werkomgeving

De vierde spreker voor het programma van Duurzaam Gebouwd Op Locatie: Gezonde Gebouwen is bekend: Sandra Gritti van Leesman Futures. Op 17 april hoor je experts ...

Lees verder

c21 c40 c160 c225 c293
Veranker binnenluchtkwaliteit in wet- en regelgeving

Veranker binnenluchtkwaliteit in wet- en regelgeving

De Science-publicatie ‘Mandating indoor air quality for public buildings’ is een feit. In de bijdrage doen experts een oproep om de kwaliteit van binnenlucht ...

Lees verder

c21 c41 c160 c225
Gezonde Gebouwen centraal in Van Nelle Fabriek

Gezonde Gebouwen centraal in Van Nelle Fabriek

Op woensdag 17 april vindt de Duurzaam Gebouwd op Locatie met het thema 'Gezonde Gebouwen' plaats in de historische Van Nelle Fabriek in Rotterdam. Deze fabriek ...

Lees verder

c21 c40 c160 c225 c293
Primeur: woningen Newtonpark krijgen eerste gezondheidskeurmerk

Primeur: woningen Newtonpark krijgen eerste ...

De middenhuurwoningen van Newtonpark in Enschede, ontwikkeld en gerealiseerd door Trebbe, worden aantoonbaar gezond gebouwd. Als eerste in Nederland kregen ze het ...

Lees verder

c21 c160 c225 c237 c265
Green Building Cards geven inzicht in duurzaamheidskenmerken

Green Building Cards geven inzicht in duurzaamheidskenmerken

De introductie van Green Buildings Cards door Tarkett is een feit. Dit zijn kaarten die inzicht bieden in de duurzaamheidskenmerken van producten. Met de informatie ...

Lees verder

c21 c41 c160 c225 c260 c293
Opmars noodzakelijk van gezonde materialen

Opmars noodzakelijk van gezonde materialen

Toxiciteit is een thema dat aandacht wint, onder meer vanwege circulair bouwen, maar nog onvoldoende onderdeel uitmaakt van beslissingstrajecten in de bouw. We ...

Lees verder

c21 c160 c185 c190 c225
‘Holistische aanpak gezondheid kan niet zonder aanpak VOS-emissies’

‘Holistische aanpak gezondheid kan niet ...

Het thema gezondheid lijkt overal aan aandacht te winnen: steeds meer mensen richten zich op gezondere voeding, willen een aangename en gezonde werkplek en stellen ...

Lees verder

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up