Hoogwaardig hergebruik voormalig hoofdkantoor Shell

Hoogwaardig hergebruik voormalig hoofdkantoor Shell

De transformatie van het voormalige Shell-hoofdkantoor aan de Oostduinlaan in Den Haag is in volle gang. “Hier komen tweehonderd verschillende woningen van verschillende typen en afmetingen. We gaan voor zoveel mogelijk hoogwaardig hergebruik van bestaande materialen en grondstoffen”, vertelt projectleider Kees Faes van Search.

De omvang van de herontwikkeling wordt duidelijk als we de top van de hoogbouw bereiken en uitkijken over Scheveningen, de zee en het centrum van Den Haag. Dit ouderwetse kantoorpand heeft binnenkort zestien verdiepingen hoogwaardige woningbouw met huur- en koopappartementen. Het pand ernaast wordt grotendeels gesloopt, waarna nieuwbouw wordt gerealiseerd.

Behoud van hoogbouwgedeelte

De keuze voor het behoud van het betonnen casco en hoogwaardig hergebruik stond in het vroegste stadium van het project al vast. Architectenbureau cepezed inventariseerde de opbouw van de panden en de functionaliteit bij behoud van het bestaande skelet. “Het hoogbouwgedeelte leent zich bij uitstek goed voor hergebruik, maar de naastliggende laagbouw bevat veel splitlevels, variabele verdiepingshoogten en traphuizen. Daarnaast vormt het oude ensemble van hoog- en laagbouw een gesloten hoek. Dit is belemmerend in de woonkwaliteit en het blokkeert het achtergelegen park. De bestaande fundering en kelder worden wel hergebruikt voor een nieuw vrijstaand laagbouwvolume”, aldus architect Jelle van der Veen. 

Het gebouw dat voor hergebruik bestemd is, wordt op dit moment gestript door aannemer en sloper Andre Winkel. Volgens Faes is hier sprake van hoogwaardig hergebruik van materialen. Hierbij verleende adviseur en co-founder van Repurpose Bas Slager ondersteuning. Vooraf werd door Repurpose in kaart gebracht wat het gebouw in huis heeft en wat de markt kan hergebruiken.

Het pand naast het kantoorpand, dat grotendeels wordt gesloopt

Deuren ombouwen naar tafels

Een ander focuspunt voor het project is flexibiliteit. “Een draagconstructie zet je voor meer dan vijftig jaar neer, dus het is logisch dat we hierin flexibiliteit wensen”, weet Faes. “Er zit heel veel volume, gewicht en milieubelasting in deze constructie. Die smeer je uit over een lange periode. Pak dit onderdeel goed aan en een functieverandering is veel eenvoudiger te realiseren.”

Terwijl deze structuur voor tientallen jaren staat, is de doorlooptijd van inrichting korter. “Veel korter, als je een milieuonvriendelijke inrichting hebt die niet in orde is, want dan wordt deze snel vervangen met een nieuw interieur. Om de vijf jaar”, verwacht Faes. “Herhaal je je acties, dan heb je binnen zeventig jaar vijftien keer milieuonvriendelijke producten toegepast. Ook in de gebruiksfase is (her)gebruik van hoogwaardige materialen belangrijk, want dan is de doorlooptijd veel langer.”

Bij deze transformatie ging het om de kennis over wat er in het gebouw aanwezig is en wat gebruikt kan worden in andere projecten of bij de nieuwbouw. “Denk bij hoogwaardig hergebruik aan deuren die naar tafels worden omgebouwd voor verkoop, deurdrangers en wandlampen om te verkopen aan nieuwbouw en de keukenapparatuur die verkocht wordt aan een handelaar. Een opbrengst van ongeveer € 35.000”, zegt Slager.

Faes: "Een draagconstructie zet je voor meer dan vijftig jaar neer, dus het is logisch dat we hierin flexibiliteit wensen"

Materialen in kaart brengen

Hoogwaardig hergebruiken is niet mogelijk zonder de betrokkenheid en inzet van een opdrachtgever. In dit geval gaf Pinnacle aan Repurpose en Search de tijd om de aanwezige materialen in kaart te brengen en deze aan te bieden aan de markt. “Deze aanpak werkt alleen goed als alle partijen de ruimte krijgen om ook daadwerkelijk met hoogwaardig hergebruik aan de slag te gaan. Niet alleen de betonconstructie maar ook een deel van de gevel en het dak blijven behouden”, aldus Faes.

Daarnaast wordt het gebouw tegen de BREEAM-NL maatlat gehouden. Adviesbureau DGMR, vanaf het begin betrokken bij het ontwerpteam als adviseur bouwfysica en brandveiligheid, leverde ook de BREEAM-NL expert. Het hergebruik van materialen uit het bestaande gebouw wordt gewaardeerd in de BREEAM-credits MAT 1 (bouwmaterialen) en WST 1 (afvalmanagement op de bouwplaats). Voor deze aspecten is dan ook een hoge score behaald.

“Ons valt op dat hergebruik van het casco van een gebouw binnen BREEAM veel punten kan opleveren”, voegt Slager toe. “Het hergebruik van bouwmaterialen, interieurelementen of installatieonderdelen in een ander project wordt helaas niet direct binnen BREEAM beloond, terwijl dit wel geld en milieuwinst oplevert. Door ook punten voor hergebruik van deze materialen te geven, kan BREEAM ervoor zorgen dat een opdrachtgever ook hiervoor wordt beloond.”

Ongeacht de beloning respecteren de bouwers de aanwezige materialen en grondstoffen. Dankzij een grondstoffeninventarisatie weten ze welke materialen en grondstoffen er in het gebouw zaten. Een grondstoffenpaspoort voor het nieuwe gebouw is nog niet in zicht, maar Faes ziet dit element in de toekomst wel terugkomen.

Grondstoffenpaspoort

 “Voor nieuwbouw is zo’n paspoort een must, zeker als je gebruikmaakt van BIM. Volgens mij kan het heel goed werken om een ontwerp in BIM te koppelen met een databank met grondstoffen.” Slager stemt in. “Dat kan heel goed werken, ook als je een gebouw weer uit elkaar moet halen en exact weet wat erin zit. De tijdelijke rechtbank in Amsterdam, eveneens ontworpen door cepezed, heeft als contractvorm niet alleen het ontwerpen en realiseren van het gebouw, maar ook het verwijderen: DBMR (Design, Build, Maintain, Remove). Met de ‘R’ van ‘Remove’. Dit zorgt ervoor dat een architect en aannemer bij het ontwerp al nadenken over hergebruik aan het einde van de levensduur van het gebouw.”

Jorik Rademaker van Pinnacle spreekt zijn enthousiasme uit over de aanpak. “Ik ben ervan overtuigd dat bestaande bouw hergebruiken beter is dan slopen. Vandaar ook de verregaande inzet op hoogwaardig hergebruik.” De komende tijd wordt de laatste hand gelegd aan het sloopwerk en kan het opbouwen beginnen. “Naar verwachting vindt de oplevering van de woningen plaats in 2017.”

Foto bovenaan: Jelle van der Veen, Bas Slager, Jorik Rademaker, Kees Faes, Alex Verkuijlen
Beeld: Robert Tjalondo

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c171 c225 c245
Check online het risico op coronabesmetting in jouw gebouw

Check online het risico op coronabesmetting ...

22 mrt om 09:01 uur
timer 3 min

Ingenieursbureau Deerns lanceert een gratis webapplicatie waarmee gebouweigenaren en -gebruikers de risico’s ...

Lees verder »

c21 c160 c171 c225 c282
DGMR-kantoor in Den Haag behaalt WELL Platinum certificaat

DGMR-kantoor in Den Haag behaalt WELL Platinum ...

3 feb om 10:01 uur
timer 7 min

Adviesbureau DGMR helpt opdrachtgevers al een poosje hun gebouw gezond te maken volgens de WELL Building Standard, ...

Lees verder »

c21 c160 c168 c171 c225 c244
Inspiration Centre De Verbinding: living lab voor gezondheid

Inspiration Centre De Verbinding: living lab ...

27 jan om 07:01 uur
timer 6 min

Het beste in je naar boven halen. Dat is wat het in oktober geopende familiehuis en Inspiration Centre van Dura ...

Lees verder »

c21 c171 c225 c243 c244
Drijvend kantoor in Rotterdam is veel meer dan energieneutraal

Drijvend kantoor in Rotterdam is veel meer dan ...

25 jan om 08:00 uur
timer 6 min

Het is misschien wel de blauwdruk voor gebouwen in de stad van de toekomst: een drijvend en energieneutraal kantoorgebouw, ...

Lees verder »

c21 c171 c225 c243 c265
Helft kantoorgebouwen heeft nog geen duurzaamheidslabel

Helft kantoorgebouwen heeft nog geen duurzaamheidslabel

11-12-2020 om 13:01 uur
timer 2 min

Over twee jaar moeten alle kantoorgebouwen in Nederland beschikken over minimaal label C. Slechts een derde voldoet ...

Lees verder »

c21 c171 c225 c243
Sturingsmodel toekomstbestendig en aardgasvrij vastgoed

Sturingsmodel toekomstbestendig en aardgasvrij ...

08-10-2020 om 16:01 uur
timer 7 min

De urgentie voor verduurzaming is overal te proeven, maar de diversiteit aan akkoorden, afspraken en regelgeving ...

Lees verder »

c21 c145 c171 c225 c252
CBRE en Bouwinvest werken samen aan duurzaamheidsambities

CBRE en Bouwinvest werken samen aan duurzaamheidsambities

20-08-2020 om 16:01 uur
timer 2 min

Bouwinvest zet al jarenlang in op duurzaamheid en gaat nu nog een stap verder. In samenwerking met CBRE wordt ...

Lees verder »

c21 c160 c168 c171 c225
Thuiswerknorm heeft vooralsnog geen gevolgen voor kantorenmarkt

Thuiswerknorm heeft vooralsnog geen gevolgen ...

15-07-2020 om 10:31 uur

Diverse bedrijven merken sinds het begin van de coronacrisis dat thuiswerken veel voordelen met zich meebrengt. ...

Lees verder »

c21 c171 c225 c243 c245
Geen gezond gebouw zonder antibacterieel schakelmateriaal

Geen gezond gebouw zonder antibacterieel schakelmateriaal

13-07-2020 om 08:00 uur
timer 1 min

Schakelmateriaal is een vaak vergeten bron van de verspreiding van ziekten en bacteriën. Om gebouwen zo gezond ...

Lees verder »

c21 c127 c160 c168 c171 c225 c245
‘Gebouweigenaren, steek je hoofd niet langer in het zand!’

‘Gebouweigenaren, steek je hoofd niet ...

09-07-2020 om 11:01 uur
timer 6 min

Moet er een basisniveau van kennis over een gezond binnenklimaat gelden voor vastgoedbeheerders? Moeten we dat ...

Lees verder »

c21 c160 c171 c225 c245
2020: het jaar dat de mens centraal staat in de vastgoedwereld

2020: het jaar dat de mens centraal staat in ...

17-06-2020 om 17:00 uur
timer 5 min

Begin februari bezocht ik het event ‘Workplace day’, met thema ‘Return on the Workplace’. ...

Lees verder »

c21 c122 c171 c225 c245
Schonere lucht dankzij Amsterdams kantoorpand

Schonere lucht dankzij Amsterdams kantoorpand

09-06-2020 om 08:48 uur
timer 2 min

Vanaf de straat kun je het niet zien, maar het witte dak van het kantoorpand van Reclassering Nederland in Amsterdam ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up