'Verandering begint bij jezelf'

timer5 min
'Verandering begint bij jezelf'

Nieuwsgierigheid, aansluiting met branchegenoten, kennisdeling en op zoek naar inspiratie. De deelnemers aan de Round Table over Renovatie & Transformatie bij Green Igloo in Veenendaal hebben veelal dezelfde interesses en behoeftes.

Na de voorstelronde wordt een krantenlezer aan de ontbijttafel afgebeeld: hij leest het Dagblad van de Duurzaamheid. Deze krant beschrijft waar de bouw- en vastgoedsector staat op het gebied van duurzaamheid. We gebruiken het meeste aardgas van Europa, ons gebruik van duurzame energie loopt achter op de EU-doelstellingen en de energielabels van scholen zijn matig tot slecht. We nemen het nieuws tot ons, schudden het hoofd meewarig over de resultaten, slaan de krant na het ontbijt dicht en stappen in onze auto op weg naar ons werk. Dit is de realiteit: we zijn heel erg druk met duurzaamheid, maar in de praktijk gebeurt er niet veel.

Gedrag van bewoners is bepalend

Hierop sluit de eerste stelling ‘Geen renovatie, geen verduurzaming’ aan. “Het gedrag van bewoners is bepalend”, vindt Anita de Groot van De Groot & Visser. “Fabrikanten kunnen nog zulke mooie vernuftige bedieningen ontwikkelen voor energiebesparende systemen. Zolang de bewoner het nut van al die knopjes op de bediening niet snapt, verandert er niets. Het gedrag van de bewoner bepaalt de mate van duurzaamheid.”

“Hebben bewoners wel geld tot hun beschikking om te renoveren?”, vraagt Jan Schellekens van Metacon zich af. “Terugverdientijden op leningen zijn erg lang.” Volgens Frank Huibers van Kone voeren veel woningcorporaties alleen noodzakelijke renovaties uit. “Dat komt door hun slechte financiële situatie na de faillissementen van de afgelopen jaren. Hierdoor wordt er te weinig gedaan. Wel zijn vanuit lokale overheden initiatieven voor het verlenen van subsidies, zoals in Den Haag.” Maciej Cichocki van Fakro denkt dat de aanwakkering uit een andere hoek moet komen: “Grote investeerders hebben macht en moeten projecten opstarten.”

Te weinig renovatie

De meerderheid van de aanwezigen bevestigt dat geld de drijfveer is om gebouwen te renoveren. Volgens hen vinden er in Nederland te weinig renovaties plaats, er moet een grotere versnelling komen. “Penalties instellen voor het niet behalen van doelstellingen”, zegt Nick Liebrand van Grunbeck. “Nederland denkt op korte termijn. In Duitsland denkt men in veel langere termijnen. Je ziet dat ze daar al veel verder zijn.” Johan van Rozendaal van Berkvens vindt dat duurzaamheid meer is dan renovatie. Adriaan Harthoorn van Stafier: “Is Nul-op-de-Meter over 5 jaar nog steeds nul?”

Moderator Edwin ter Velde van Green Igloo vraagt waar onze plicht zit. “We doen het voor de volgende generatie. Maar die generatie is er al!” Harthoorn: “Ik geloof dat mijn kinderen over 25 jaar een energienul, smart-gridwoning bezitten. Wij moeten doorgaan met verduurzamen, ik zie een versnelling ontstaan. We moeten verbinden; we hebben partijen nodig, die ons ondersteunen op technisch vlak en op het gebied van logistiek.”

“Als duurzaamheid geen basisbehoefte is, dan gebeurt er weinig”, vindt De Groot. Op de vraag van Ter Velde wie er thuis een gasketel heeft, geeft 90% een bevestigend antwoord. “De eerste stap moet uit onszelf moeten.” Volgens Albert van Lohuizen van Brink Climate Systems heeft de regering hierin ook een belangrijke taak. “Energiecentrales draaien op gas en kolen.” Van Rozendaal heeft hierover een andere mening: “Invloed moet uit onszelf komen, niet vanuit de regering.”

Doe het met grote stappen

De presentatie van de tweede stelling ‘Geen eigenaarschap, geen transitie’ brengt vraagtekens met zich mee. Cichocki: “Iemand moet beginnen. Start met eigenaarschap en motivatie, dan komt er beweging.” Volgens Gerben Verweij van Viega komen woningbouwcorporaties ermee weg om niets te doen. “Als je stappen wilt maken, doe het dan met grote stappen.”

Volgens Van Lohuizen komen de huidige transities niet van eigenaren en Ronald de Graan van Kubus ziet te weinig eigenaarschap. “De aarde is eindig, zoals het nu gaat met onze consumptiedrift.” Liebrand vindt dat er meer scholing moet komen. “Alleen op die manier leren kinderen hoe belangrijk duurzaamheid is.”  

De discussie komt los bij de invloed van de regering en regelgeving op het duurzaam renoveren en bouwen van woningbouw. “De overheid probeert woningbouw duurzaam te maken door regelgeving”, vindt Ruud Geerlings van Scheuten. “Ik mis laagdrempelige oplossingen.” Verweij vindt het voldoende om te voldoen aan de energieprestatiecoefficiënt. “Daar is iedereen mee bezig.”

Steven van den Berg van Green Igloo: “We leggen de verantwoording bij de volgende bewoner” Schellekens vraagt of mensen het financiële voordeel inzien van de energielabel van hun huis. “Mensen kopen op emotie”, denkt Ter Velde. “Grote investeerders kopen op ratio.” Verweij vindt dat geld niet de drijffinanciën moet zijn voor verduurzaming. “Kijk naar wat het oplevert voor de toekomst.” Ter Velde: “Als we iets willen, dan kopen we het. Kijk maar eens naar iPads en iPhones.”

Alle partijen gemotiveerd

Stelling drie ‘Geen verbinding, geen eigenaarschap’ wordt als moeilijk beschouwd. “Wat is de verbinding en tussen wie”, vraagt Geerlings zich af. Van Rozendaal trapt af: “Het gaat om de verbinding tussen twee partijen. Dat is eenvoudiger te realiseren, als je beiden de motivatie hebt om iets te willen doen.”

“Goed eigenaarschap leidt tot verbinding”, vult Van den Bergh aan. Inigo Cleton van Brink Groep: “Als je verbinding hebt met een opdrachtgever, dan is het nog een hele stap om ook de rest van zijn organisatie te overtuigen. Een enkele verbinding is niet voldoende.” Liebrand vraagt zich af hoe je iedereen meekrijgt, die eigenaarschap niet begrijpt. “Vanuit de deelnemers volgt het advies om in te spelen op emoties.” De Graan: “Bij het ontwerpen van scholen stel ik altijd het belang en de gezondheid van de leerlingen centraal.” Ter Velde geeft aan dat je daaraan wel fun moet koppelen voor de leerlingen en leraren. Verweij beaamt dit: “Scholen kiezen anders eerder voor een digibord dan voor een goed binnenklimaat.” Van Lohuizen ziet emotie als manier om te sturen binnen verduurzaming: “Wel heeft de overheid daar een groot belang in. Waarom hebben we bijvoorbeeld met zijn allen nog geen warmtepomp thuis?”

Ter Velde sluit deze Round Table af met de boodschap om kleine stapjes te nemen. “Wat kunnen je vandaag al zelf doen aan duurzaamheid? Stel je zelf kwetsbaar op en spreek elkaar aan.” Van Rozendaal denkt dat er veel te winnen is in eigenaarschap. “Zowel zakelijk als privé. Ik ga dit delen met mijn collega’s en kinderen.”

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c120 c151 c225
Verbouwing met sociale impuls voor Haagse wijk

Verbouwing met sociale impuls voor Haagse wijk

28 jul om 10:01 uur
timer 1 min

Duurzaamheid gaat niet alleen over kilowatturen en alternatieven voor beton. Ook samenwerken, relaties en de omgeving ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c243
Labelsprongen voor 98 woningen in Prinsenbeek

Labelsprongen voor 98 woningen in Prinsenbeek

23 jul om 07:00 uur

In Prinsenbeek zijn 98 woningen fors verduurzaamd, onder andere door toepassen van spouwmuurisolatie en het vervangen ...

Lees verder »

c21 c120 c160 c225
Internationale allure van gezond en groen Tapijn

Internationale allure van gezond en groen Tapijn

8 jul om 10:01 uur
timer 5 min

De omvorming van het voormalige kazerneterrein van Tapijn in Maastricht is in volle gang. Het krijgt een nieuwe ...

Lees verder »

c21 c120 c122 c225 c243
Bundeling van commercie en vakspecialisme voor gevelrenovatie

Bundeling van commercie en vakspecialisme voor ...

7 jul om 16:01 uur
timer 5 min

Met de GevelAlliantie wil Machiel Peltenburg de krachten van commerciële en vakspecialistische bedrijven ...

Lees verder »

c21 c120 c225
Architect Rob Moritz: 'Natuurinclusief ontwerpen = integreren'

Architect Rob Moritz: 'Natuurinclusief ontwerpen ...

3 jun om 15:03 uur

Rob Moritz, architect bij 19 het atelier en bekend van onder andere de transformatie van de watertoren in Zwolle, ...

Lees verder »

c21 c120 c160 c225 c243
Practice what we teach

Practice what we teach

25 mrt om 11:00 uur
timer 7 min

Duurzaamheid krijgt bij de Universiteit Utrecht een centrale plek in de kerntaken en in de bedrijfsvoering. Wij ...

Lees verder »

c21 c120 c135 c225 c243
“We keken naar de stenen, terwijl we naar de mensen hadden moeten kijken”

“We keken naar de stenen, terwijl we naar ...

25 feb om 10:00 uur
timer 7 min

Aan de vooravond van haar jaarlijkse congres vond in Assen de eerste Ronde Tafel van Duurzaam Gebouwd in 2020 ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c243 c244
Opvolgers MOR-team verleggen focus naar portiekflats

Opvolgers MOR-team verleggen focus naar portiekflats

4 feb om 16:01 uur
timer 3 min

Woensdag onthult het studententeam MOR (Modular Office Renovation) van de TU Delft een prototype van een appartement ...

Lees verder »

c21 c120 c184 c225
Woonwaard laatste winnaar WoCo25, ook kansrijk in 2020

Woonwaard laatste winnaar WoCo25, ook kansrijk ...

05-12-2019 om 10:00 uur
timer 3 min

Woningcorporatie Woonwaard is de laatste winnaar van de WoCo25, een van de Nederlandse Duurzaam Bouwen Awards. ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c251
Industrieel maatwerk nodig voor woningrenovaties

Industrieel maatwerk nodig voor woningrenovaties

28-11-2019 om 10:00 uur
timer 3 min

Om de doelen uit het Klimaatakkoord te realiseren, is een opschaling van het aantal woningrenovaties essentieel. ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c246
Nieman wint internationale duurzaamheidsaward

Nieman wint internationale duurzaamheidsaward

25-11-2019 om 09:30 uur
timer 2 min

Nieuw Utrechts Peil won in Parijs de Green Solutions Award 2019 met de ‘Flat met Toekomst’. In ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c243
140 appartementen in Den Haag van label G naar B

140 appartementen in Den Haag van label G naar ...

07-10-2019 om 10:00 uur
timer 2 min

CBRE Global Investors heeft de grootschalige verduurzaming van 140 appartementen in de wijk Waldeck in Den Haag ...

Lees verder »

keyboard_arrow_up