Duurzaamheid succesvol in de Gelderse weginfrastructuur

Duurzaamheid succesvol in de Gelderse weginfrastructuur

Hoe stuur je effectief op duurzaamheid in het beheer en onderhoud van weginfrastructuur? Deze vraag werd gesteld in het programma Robuuste Investeringen van de Provincie Gelderland. In het Gelderse investeringsprogramma worden diverse civiele kunstwerken (bruggen, viaducten en onderdoorgangen) die op leeftijd zijn versterkt of vervangen.

Duurzaamheid speelt daarin een prominente rol. De Provincie Gelderland heeft zich in 2013 namelijk gecommitteerd aan het samenwerkingsverband Duurzaam GWW (www.duurzaamgww.nl). Dit is een samenwerkingsverband van overheden, marktpartijen en kennisinstelllingen die actief zijn in de Grond-, Weg- en Waterbouw (GWW). Doel van Duurzaam GWW is onderling concrete afspraken maken over verduurzaming van infrastructurele projecten en het delen van de best practices. De toetreding van Provincie Gelderland tot het Duurzaam GWW samenwerkingsverband heeft ertoe geleid dat in een aantal Gelderse weginfraprojecten meer dan gebruikelijk aandacht is geweest voor duurzaamheid. Voorbeelden hiervan zijn de Traverse Dieren en Verbetering N309.

De Rijksoverheid maakt door middel van Green Deals afspraken met organisaties over verduurzaming en innovatie. In de GWW zijn deze afspraken belangrijke aanjagers om de nationale doelstellingen te realiseren op het gebied van energie- en grondstoffenverbruik, leefbaarheid en welzijn. We zien daarbij grote uitdagingen in het overbruggen van de kloof tussen beleidsambities en de praktische bouwwereld.

De provincie en Royal HaskoningDHV hebben beiden de ervaring dat duurzaamheidsambities in de GWW maar mondjesmaat concreet worden gemaakt. Er sneuvelen helaas veel duurzaamheidsambities rond de contractvorming en aanbesteding van projecten. Als belangrijkste oorzaak daarvan zie ik dat doelstellingen voor duurzaamheid vaak niet goed worden geborgd in het organisatieproces. Hier zijn commitment en slimme maatwerktools bij nodig. Voor de Provincie Gelderland ondervangen we dit door duurzaamheidsmodules met topeisen voor wegen en civiele kunstwerken te ontwikkelen.

Modules met topeisen voor duurzaamheid

Vanuit de gezamenlijke wens om duurzaamheidsambities beter te kunnen borgen, heeft de provincie aan de adviseurs van Royal HaskoningDHV opgedragen een zo breed mogelijk duurzaamheidsperspectief te specificeren voor wegen en civiele kunstwerken. Hiervoor is een analyse uitgevoerd van een aantal complementaire beoordelingsrichtlijnen voor duurzame infrastructuur, zoals bijvoorbeeld Greenroads, Envision en INVEST. Ook de Omgevingswijzer en het Ambitieweb uit het samenwerkingsverband Duurzaam GWW zijn tegen het licht gehouden.

Op basis van de analyse van deze instrumenten is een raamwerk met duurzaamheidsmodules opgesteld. Deze modules beschrijven generieke duurzaamheidsambities en oplossingsvrije topeisen op vijf prestatieniveaus. Dit raamwerk faciliteert in het organisatieproces de dialoog tussen beleidsmakers, assetowners, assetmanagers, inkopers en projectmanagers. De duurzaamheidsmodules zijn goed te gebruiken om op voorhand zwaartepunten en voorkeuren in maatregelen aan te brengen. De modules met topeisen worden vroegtijdig in het project samengesteld, afgestemd op de overkoepelende beleidsdoelen van de organisatie, de specifieke omgevingskenmerken en de aard van het project. De in de modules voorgeschreven verificatiemethodes borgen de duurzaamheid in de engineering en maken het mogelijk om op elk gewenst moment een vinger aan de pols te houden. De duurzaamheid kan hiermee in elke projectfase worden verantwoord en bijgestuurd.

Bekijk de afbeelding op volledige grootte

Inmiddels is de eerste opzet van de duurzaamheidsmodules getest in de voorbereiding van twee vervanginsprojecten: onderdoorgang De Worp in Deventer en Lingebrug in Tiel. We hebben in een vroegtijdig stadium de duurzaamheid van deze projecten getoetst aan de generieke duurzaamheidsambities. Daarbij hebben we ook gemeten wat in de nieuw te realiseren situaties maximaal haalbaar is op de verschillende duurzaamheidsthema’s. Daar zat opvallend veel verschil in. De assetmanager kon met dit beeld en de duurzaamheidsmodules direct bijsturen naar de wensen van de assetowner. De verificatie van de opgegeven topeisen borgt vervolgens de gewenste duurzaamheidsprestaties.

Doorontwikkeling

Inmiddels heeft Royal HaskoningDHV van de provincie een vervolgopdracht gekregen voor het koppelen van de duurzaamheidsmodules aan de functie- en aspecteisen van wegen en civiele kunstwerken. Hiermee kan meetbaar worden aangetoond hoe bepaalde beheeraspecten zich verhouden tot de duurzaamheid van infrastructuur, vice versa. Bijvoorbeeld onderhoudbaarheid versus milieu-impact. De duurzaamheidsmodules en de koppeling daarvan aan functie- en aspecteisen, worden ontwikkeld om de assetowners en assetmanagers van de provincie te faciliteren in duurzamer en beleidsmatiger beheer en onderhoud. In de huidige opdracht is dit gericht op het Gelderse areaal wegen civiele kunstwerken. Mijn verwachting is dat toepassing ook mogelijk is in een breder beheerareaal, zoals bijvoorbeeld vaarwegen, groenvoorzieningen en utiliteitsgebouwen. Interessante gedachte bij deze systematische benadering van duurzaamheid is de mogelijkheid om duurzaamheidseisen te koppelen aan informatiesystemen zoals BIM en Relatics.

Auteur: Peter Gosselink, Royal HaskoningDHV

Gerelateerde artikelen, events & downloads

Hoe voorkom je een ramp als met de brug in Genua?

Hoe voorkom je een ramp als met de brug in Genua?

19 apr om 15:15 uur
timer 4 min

In drie bijeenkomsten werd onlangs de toekomst van de kunstwerken in de openbare ruimte besproken. Met vooral aandacht ...

Lees verder »

Handreiking om impact te maken met natuurdaken 

Handreiking om impact te maken met natuurdaken 

19 apr om 11:00 uur
timer 1 min

De handreiking natuurdaken laat zien hoe je met het dak van je gebouw een verschil kunt maken in de natuur. Er ...

Lees verder »

Drinkwaterbedrijven gaan voor circulair grondstoffenpaspoort

Drinkwaterbedrijven gaan voor circulair grondstoffenpaspoort

19 apr om 08:00 uur
timer 2 min

De tien Nederlandse drinkwaterbedrijven vragen hun leveranciers van leidingmateriaal om een objectief circulair ...

Lees verder »

20 jaar duurzame warmte en koude voor Centre Court

20 jaar duurzame warmte en koude voor Centre ...

18 apr om 15:30 uur
timer 1 min

In het Beatrixkwartier van Den Haag staat het imposante Centre Court, een kantoorgebouw van ongeveer 60.000 vierkante ...

Lees verder »

EnergyFaçade vormt integraal systeem voor isolatie en duurzame energieopwekking

EnergyFaçade vormt integraal systeem ...

18 apr om 13:00 uur
timer 1 min

Saint-Gobain Solutions komt met een EnergyFaçade, een gevel voor zowel nieuwbouw als renovatie bestaand ...

Lees verder »

Lees het Duurzaam Gebouwd Magazine ook digitaal

Lees het Duurzaam Gebouwd Magazine ook digitaal

17 apr om 11:30 uur

Het Duurzaam Gebouwd Magazine valt tegenwoordig niet alleen in papieren vorm op je mat. Je leest het nu ook digitaal, ...

Lees verder »

CO2-reductie en comfortabel binnenklimaat bij poli’s ZorgSaam

CO2-reductie en comfortabel binnenklimaat bij ...

17 apr om 08:00 uur
timer 1 min

In de poliklinieken van het ZorgSaam ziekenhuis te Terneuzen staat 24/7 de verwarming aan. De bezetting van de ...

Lees verder »

De spagaat van gemeenten

De spagaat van gemeenten

16 apr om 16:00 uur
timer 2 min

Naast het standaard dagelijks reilen en zeilen, komt de aanstaande Omgevingswet als een zware tanker af op gemeentelijke ...

Lees verder »

Is ‘samenwerken’ toe aan de volgende fase?

Is ‘samenwerken’ toe aan de volgende fase?

16 apr om 15:00 uur
timer 4 min

Waarom kunnen we niet zonder gedoe samenwerken? Henberto Remmerts (Tauw) wijdde er een blog aan: het morele kompas ...

Lees verder »

Trends in de HVAC-markt in het Evoluon

Trends in de HVAC-markt in het Evoluon

16 apr om 11:00 uur
timer 4 min

Ontwikkelingen in de installatiebranche, trends op het gebied van bouw, servicetools en de HVAC-markt en een kennismaking ...

Lees verder »

Woningcorporatie Welbions: ‘Alles gericht op de energietransitie’

Woningcorporatie Welbions: ‘Alles gericht op de energietransitie’

16 apr om 08:00 uur
timer 6 min

De bijna 350 woningcorporaties in Nederland staan aan de vooravond van grote kantelingen om de energietransitie ...

Lees verder »

Nog een hoogtepunt van het Green Tie Gala: de speech van Thomas Rau

Nog een hoogtepunt van het Green Tie Gala: de ...

15 apr om 14:29 uur
timer 1 min

Naast de uitreiking van de ABN AMRO Duurzame 50 aan Onno Dwars was er bij het Green Tie Gala tijdens Building Holland ...

Lees verder »

Reacties

goed te lezen.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up