Duurzaamheid succesvol in de Gelderse weginfrastructuur

Duurzaamheid succesvol in de Gelderse weginfrastructuur

Hoe stuur je effectief op duurzaamheid in het beheer en onderhoud van weginfrastructuur? Deze vraag werd gesteld in het programma Robuuste Investeringen van de Provincie Gelderland. In het Gelderse investeringsprogramma worden diverse civiele kunstwerken (bruggen, viaducten en onderdoorgangen) die op leeftijd zijn versterkt of vervangen.

Duurzaamheid speelt daarin een prominente rol. De Provincie Gelderland heeft zich in 2013 namelijk gecommitteerd aan het samenwerkingsverband Duurzaam GWW (www.duurzaamgww.nl). Dit is een samenwerkingsverband van overheden, marktpartijen en kennisinstelllingen die actief zijn in de Grond-, Weg- en Waterbouw (GWW). Doel van Duurzaam GWW is onderling concrete afspraken maken over verduurzaming van infrastructurele projecten en het delen van de best practices. De toetreding van Provincie Gelderland tot het Duurzaam GWW samenwerkingsverband heeft ertoe geleid dat in een aantal Gelderse weginfraprojecten meer dan gebruikelijk aandacht is geweest voor duurzaamheid. Voorbeelden hiervan zijn de Traverse Dieren en Verbetering N309.

De Rijksoverheid maakt door middel van Green Deals afspraken met organisaties over verduurzaming en innovatie. In de GWW zijn deze afspraken belangrijke aanjagers om de nationale doelstellingen te realiseren op het gebied van energie- en grondstoffenverbruik, leefbaarheid en welzijn. We zien daarbij grote uitdagingen in het overbruggen van de kloof tussen beleidsambities en de praktische bouwwereld.

De provincie en Royal HaskoningDHV hebben beiden de ervaring dat duurzaamheidsambities in de GWW maar mondjesmaat concreet worden gemaakt. Er sneuvelen helaas veel duurzaamheidsambities rond de contractvorming en aanbesteding van projecten. Als belangrijkste oorzaak daarvan zie ik dat doelstellingen voor duurzaamheid vaak niet goed worden geborgd in het organisatieproces. Hier zijn commitment en slimme maatwerktools bij nodig. Voor de Provincie Gelderland ondervangen we dit door duurzaamheidsmodules met topeisen voor wegen en civiele kunstwerken te ontwikkelen.

Modules met topeisen voor duurzaamheid

Vanuit de gezamenlijke wens om duurzaamheidsambities beter te kunnen borgen, heeft de provincie aan de adviseurs van Royal HaskoningDHV opgedragen een zo breed mogelijk duurzaamheidsperspectief te specificeren voor wegen en civiele kunstwerken. Hiervoor is een analyse uitgevoerd van een aantal complementaire beoordelingsrichtlijnen voor duurzame infrastructuur, zoals bijvoorbeeld Greenroads, Envision en INVEST. Ook de Omgevingswijzer en het Ambitieweb uit het samenwerkingsverband Duurzaam GWW zijn tegen het licht gehouden.

Op basis van de analyse van deze instrumenten is een raamwerk met duurzaamheidsmodules opgesteld. Deze modules beschrijven generieke duurzaamheidsambities en oplossingsvrije topeisen op vijf prestatieniveaus. Dit raamwerk faciliteert in het organisatieproces de dialoog tussen beleidsmakers, assetowners, assetmanagers, inkopers en projectmanagers. De duurzaamheidsmodules zijn goed te gebruiken om op voorhand zwaartepunten en voorkeuren in maatregelen aan te brengen. De modules met topeisen worden vroegtijdig in het project samengesteld, afgestemd op de overkoepelende beleidsdoelen van de organisatie, de specifieke omgevingskenmerken en de aard van het project. De in de modules voorgeschreven verificatiemethodes borgen de duurzaamheid in de engineering en maken het mogelijk om op elk gewenst moment een vinger aan de pols te houden. De duurzaamheid kan hiermee in elke projectfase worden verantwoord en bijgestuurd.

Bekijk de afbeelding op volledige grootte

Inmiddels is de eerste opzet van de duurzaamheidsmodules getest in de voorbereiding van twee vervanginsprojecten: onderdoorgang De Worp in Deventer en Lingebrug in Tiel. We hebben in een vroegtijdig stadium de duurzaamheid van deze projecten getoetst aan de generieke duurzaamheidsambities. Daarbij hebben we ook gemeten wat in de nieuw te realiseren situaties maximaal haalbaar is op de verschillende duurzaamheidsthema’s. Daar zat opvallend veel verschil in. De assetmanager kon met dit beeld en de duurzaamheidsmodules direct bijsturen naar de wensen van de assetowner. De verificatie van de opgegeven topeisen borgt vervolgens de gewenste duurzaamheidsprestaties.

Doorontwikkeling

Inmiddels heeft Royal HaskoningDHV van de provincie een vervolgopdracht gekregen voor het koppelen van de duurzaamheidsmodules aan de functie- en aspecteisen van wegen en civiele kunstwerken. Hiermee kan meetbaar worden aangetoond hoe bepaalde beheeraspecten zich verhouden tot de duurzaamheid van infrastructuur, vice versa. Bijvoorbeeld onderhoudbaarheid versus milieu-impact. De duurzaamheidsmodules en de koppeling daarvan aan functie- en aspecteisen, worden ontwikkeld om de assetowners en assetmanagers van de provincie te faciliteren in duurzamer en beleidsmatiger beheer en onderhoud. In de huidige opdracht is dit gericht op het Gelderse areaal wegen civiele kunstwerken. Mijn verwachting is dat toepassing ook mogelijk is in een breder beheerareaal, zoals bijvoorbeeld vaarwegen, groenvoorzieningen en utiliteitsgebouwen. Interessante gedachte bij deze systematische benadering van duurzaamheid is de mogelijkheid om duurzaamheidseisen te koppelen aan informatiesystemen zoals BIM en Relatics.

Auteur: Peter Gosselink, Royal HaskoningDHV

Gerelateerde artikelen, events & downloads

'Kunnen we circulair bouwen door circulair in te kopen?'

'Kunnen we circulair bouwen door circulair in ...

13 sep om 07:00 uur
timer 1 min

Het seminar Duurzaam Inkopen & Aanbesteden staat op de rol, voor 10 oktober 2019. We zetten koplopers op het ...

Lees verder »

Startschot: derde editie van opleiding Basiscertificaat Aardgasvrije Gebouwde Omgeving 

Startschot: derde editie van opleiding Basiscertificaat ...

12 sep om 16:30 uur
timer 1 min

Tijd om kennis te delen! Editie 3 van de populaire en succesvolle opleiding Basiscertificaat Aardgasvrije Gebouwde ...

Lees verder »

'Neem de lead en maak een SDG-agenda'

'Neem de lead en maak een SDG-agenda'

12 sep om 11:00 uur
timer 1 min

De bouw- en vastgoedsector doet er goed aan om de leiding te nemen in het opstellen van een SDG-agenda voor de ...

Lees verder »

Duurzaam en gezond kantoor begint met heldere visie

Duurzaam en gezond kantoor begint met heldere ...

11 sep om 16:30 uur
timer 7 min

Hoe creëer je een plek waar mensen willen zijn? Bij nieuwbouw of renovatie van een kantoor moet je dan in ...

Lees verder »

'Ons vastgoed is steeds groener geworden'

'Ons vastgoed is steeds groener geworden'

11 sep om 16:00 uur
timer 1 min

Met het woningfonds en het winkelfonds behaalde vastgoedbelegger Altera de eerste plek in de jaarlijkse Global ...

Lees verder »

Eenvoudig aan de slag met natuurlijke, adiabatische koeling

Eenvoudig aan de slag met natuurlijke, adiabatische ...

10 sep om 14:00 uur
timer 1 min

Werkte jij afgelopen zomer ook in een oververhitte fabriekshal? Met natuurlijke verdampingskoeling kunnen juist ...

Lees verder »

Duurzaam en dementievriendelijk thuis in Gouda

Duurzaam en dementievriendelijk thuis in Gouda

10 sep om 10:00 uur
timer 3 min

Hoe pas je een dementievriendelijk ontwerp het beste toe binnen een monumentaal pand met een rijke geschiedenis?

Lees verder »

Wie zijn de mensen in de organisatie die de vernieuwing brengen?

Wie zijn de mensen in de organisatie die de ...

9 sep om 10:00 uur
timer 3 min

Blog en verslag over de bijeenkomst SneakPreview Frontrunners in de Nieuwe Economie. “Ondernemers die zich ...

Lees verder »

Circulaire bouw en samenwerking tijdens Gamechangers in de Bouw & Infra

Circulaire bouw en samenwerking tijdens Gamechangers ...

9 sep om 08:00 uur
timer 1 min

Gamechangers in de Bouw & Infra zet koplopers op het podium die je alles vertellen over de verbinding ...

Lees verder »

Krachtenbundeling voor kant en klare all-electric oplossingen

Krachtenbundeling voor kant en klare all-electric oplossingen

9 sep om 07:00 uur
timer 5 min

Met een recordtemperatuur van 40,7 graden Celcius twijfelt niemand meer aan de steeds groter wordende ...

Lees verder »

Buurkracht wordt zelfstandige stichting voor burgerparticipatie en duurzaamheid

Buurkracht wordt zelfstandige stichting voor ...

6 sep om 15:30 uur
timer 1 min

Buurkracht, het platform voor energiebesparing en burgerparticipatie, wordt een zelfstandige stichting vanaf december ...

Lees verder »

TOjuli eis voor risico oververhitting vanaf 1 juli 2020

TOjuli eis voor risico oververhitting vanaf ...

6 sep om 07:00 uur
timer 1 min

De eis TOjuli wordt tegelijkertijd met de ingangsdatum voor nieuwe energieprestatieberekeningen voor BENG opgenomen, ...

Lees verder »

Reacties

goed te lezen.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up