Klimaatneutraal bouwen kan al in 2025

timer5 min
Klimaatneutraal bouwen kan al in 2025

Het Lente Akkoord 2.0 moet er op korte termijn komen om de MPG naar 0 te krijgen, met onder andere het doel om in 2030 de MPG naar 0,5 te reduceren. Met een CO2-budget van nog maar 909 Mton voor Nederland en een uitstoot van 188,2 Mton in de bouw in 2018 hebben we zonder reductie geen budget meer over in 6 jaar. Is een MPG van 0,5 in 2030 dan nog wel reëel? Wat moet er gebeuren om de MPG bruikbaar te maken voor deze transitie?

Tekst: Onno Dwars (Ballast Nedam, links op foto) en Menno Schokker (Merosch, rechts op foto)

Klimaatneutraal = energieneutraal + milieuneutraal

Als we in 2050 een volledige circulaire bouw willen, moet de huidige methodiek van de MPG op de schop. Zeker als we bedenken dat op de huidige manier van bouwen ons budget in 2030 al op is. Hergebruik, biobased en de meest circulaire categorie ‘1 producten’ moeten worden beloond en de database aan materialen moet in sneltreinvaart worden vergroot. Merosch en Ballast Nedam Development sloegen de handen ineen om een wereld van MPG 0 te schetsen, inclusief de veranderingen die vandaag nog moeten plaatsvinden om dit doel te bereiken en te komen tot ‘milieuneutrale gebouwen’.

Een milieuneutraal gebouw is een gebouw waarbij de toegepaste materialen en producten van dat gebouw netto geen schade aanrichten aan het milieu. Een dergelijk gebouw heeft een MPG score van 0,0. Het gaat hierbij om de milieu-impact van de materialen tijdens de productie, het gebruik (in het gebouw) en de afdanking (hergebruik/recycling/verbranding et cetera) van de materialen. Met milieu-impact wordt niet alleen de uitgestoten CO2 bedoeld tijdens dit proces, maar ook zaken als landgebruik, ontbossing, vermesting (met minder biodiversiteit als gevolg door bijvoorbeeld stikstofuitstoot), toxiciteit (bijvoorbeeld asbest), uitputting van grondstoffen, et cetera.

Een milieuneutraal gebouw is dus wat anders dan bijvoorbeeld een energieneutraal gebouw. In dat geval wordt tijdens de gebruiksfase van het gebouw netto per jaar geen energie verbruikt. Wat we moeten willen, is dat we alleen nog maar energieneutraal én milieuneutraal bouwen. Dan pas kunnen we spreken over klimaatneutraal: gebouwen die zowel qua energieverbruik als materialisatie het milieu géén schade aanrichten.

Met deze 5 maatregelen maken we een grote stap voorwaarts:

  1. Eenheid van MPG is een ouderwetse manier van denken. Positief effect van de MPG is dat het de compactheid van het gebouw bevordert: hoe efficiënter/compacter een gebouw, hoe lager de milieu-impact. Lijnrecht hiertegenover staat het volgende: kleinere appartementen, met dezelfde mate van compactheid, scoren slechter dan grotere appartementen. Dit komt doordat de MPG nu gestoeld is op de milieu-impact per m2 BVO. Beter is om de milieu-impact over het totaaloppervlak per woning te berekenen.
  2. Databases voor MPG-producten zijn zeer slecht gevuld en moeten meer worden gestimuleerd. Van de 2.300 producten die zijn ingevoerd in de Nationale Milieu Database (NMD) zijn er maar 30 producten voor installaties, terwijl nu al 30% van de MPG-score installaties is – dit wil zeggen dat hoe duurzamer de gebouwen worden hoe meer negatieve impact percentage door de installaties komt. Om dus tot de beste keuze te komen, moeten meer materialen worden ingevoerd, dus leveranciers: laat uw product in NMD opnemen! Uw product vliegt dan, mits u een duurzaam product en productieproces heeft, over de MPG toonbank. Zo moet de MPG veel sneller omlaag. Nu al blijkt het mogelijk om grondgebonden woningen en appartementen met een MPG van onder de 0,5 te realiseren. Voor hoogbouw is de uitdaging hoger. Er moeten dan ook MPG-eisen per type gebouw komen. Samen met bovenstaande punten vormt dit een cirkel: Meer producten in database → lagere MPG → meer stimulans ketenverduurzaming → lagere mpg.
  3. De invloed van de niet-duurzame industrie in MPG-rekenmethodieken moet anders. De industrie met bijvoorbeeld belangen bij nieuwe materialen, beton en staal (in plaats van hergebruik en hernieuwbaar) hadden en hebben bizar genoeg veel invloed in het gehele rekensysteem. Met bijvoorbeeld als resultaat: beton en staal zijn momenteel te positief gewaardeerd in de MPG en hergebruikte en hernieuwbare producten te negatief. Dat moet en kan echt beter. Biobased bouwen moet een positievere impact krijgen in de MPG-berekening. Nu worden biobased materialen slecht tot niet gewaardeerd waardoor de fossiele industrie onnodig in stand wordt gehouden. Door biobased bouwen aan te jagen wordt ook de verbouw van Nederlandse bouwmaterialen bevorderd. Een voorbeeld: de clt-score valt tegen in MPG en de CO2-opslag van het materiaal wordt niet meegenomen.
  4. De onvolwassenheid van het MPG-systeem in relatie tot installaties, zonnepanelen en het energieconcept is een groot doorn in het oog. Zonnepanelen worden vooralsnog sterk, en onterecht, afgestraft. Staar je niet blind op alleen de MPG en stel duidelijke rekenregels op. Bijvoorbeeld: voer voor het aantal zonnepanelen standaard de hoeveelheid in die benodigd is voor BENG, ook al realiseer je er veel meer. Zo druk je energieambities niet de kop in en wordt de MPG nauwkeuriger (want minder ondergesneeuwd door de zonnepanelen) op de andere onderdelen.
  5. De installaties die nodig zijn om beter dan de minimale BENG-norm te presteren zijn nu nog vrijgesteld in de MPG-systematiek. Hierdoor geeft de MPG geen goed beeld van de negatieve milieu-impact van het gebouw als geheel. Hierdoor wordt het verduurzamen van zonnepanelen niet nagejaagd.

Verhef klimaatneutraal bouwen tot norm

Laten we als sector van klimaatneutraal bouwen de norm maken en in 2030 alleen nog maar gebouwen maken die geen negatieve impact hebben op het klimaat. Dit vraagt een plan van aanpak vanuit de overheid, de bouw- en vastgoedsector en de industrie om stapsgewijs en integraal vanuit de normen, financiering en regelgeving tot een herziening van de huidige MPG-regelgeving te komen.

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c243 c244 c295
BAM: ‘duurzamer, voorspelbaarder en winstgevender’

BAM: ‘duurzamer, voorspelbaarder en winstgevender’

19 jan om 11:01 uur
timer 2 min

Vandaag presenteert bouwreus Koninklijke BAM Groep nieuwe plannen op het gebied van duurzaam ondernemen. De nieuwe ...

Lees verder »

c21 c225 c286 c295
Hoe pak je CO2-reductie op in je bedrijfsvoering?

Hoe pak je CO2-reductie op in je bedrijfsvoering?

13 jan om 16:01 uur
timer 1 min

Wat zijn de gevolgen van klimaatverandering voor de bouw- en installatiesector? In aflevering 20 van de Duurzaam ...

Lees verder »

c21 c243 c286 c295
Podcast #20 Dura Vermeer & Breman over klimaatverandering in de bouw- en installatiesector

Podcast #20 Dura Vermeer & Breman over klimaatverandering ...

12 jan om 16:01 uur
timer 1 min

Dura Vermeer & Breman over de gevolgen van klimaatverandering voor de bouw- en installatiesector. Wat zijn ...

Lees verder »

c223 c266 c277 c295
Whitepaper: Futurebuild Holland | Leefbare en gezonde wijken

Whitepaper: Futurebuild Holland | Leefbare en ...

Leefbare en gezonde wijken: de nieuwe standaard bij het omgaan met klimaatverandering De urgentie om in het ontwerp ...
c21 c135 c225 c277 c295
Succesvol samenwerken aan klimaatadaptatie

Succesvol samenwerken aan klimaatadaptatie

5 jan om 10:01 uur
timer 3 min

Er wordt heel wat gesproken en vergaderd over het tackelen van de klimaatverandering. Over het werkelijke uitvoeren, ...

Lees verder »

c21 c225 c295
100 Months to Change bundelt krachten met jonge pioniers

100 Months to Change bundelt krachten met jonge ...

02-12-2022 om 10:01 uur
timer 3 min

Met vijftien maanden klimaatwerk op de teller, zijn de klimaatpioniers van 100 Months to Change (100MTC) tot een ...

Lees verder »

c11 c21 c225 c277 c295
Nieuwe aanpak om fysieke klimaatrisico’s gebouwen te bepalen

Nieuwe aanpak om fysieke klimaatrisico’s ...

15-11-2022 om 08:01 uur
timer 2 min

De effecten van de klimaatverandering voor gebouweigenaren worden tot nu toe vaak uitgedrukt in transitierisico’s. ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c295
Building Holland overgenomen door Acquire en Duurzaam Gebouwd

Building Holland overgenomen door Acquire en ...

04-11-2022 om 09:00 uur
timer 2 min

Media- en eventbedrijf Acquire, onder meer eigenaar van de merken Duurzaam Gebouwd en Stedebouw & Architectuur, ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c295
Hoogheemraadschap Rijnland nieuwe partner Duurzaam Gebouwd

Hoogheemraadschap Rijnland nieuwe partner Duurzaam ...

03-11-2022 om 07:01 uur
timer 3 min

Duurzaam Gebouwd breidt haar kennisplatform aanzienlijk uit door de toetreding van het Hoogheemraadschap van Rijnland. ...

Lees verder »

c21 c225 c295
Klimaatverandering zet Nederland op z’n kop

Klimaatverandering zet Nederland op z’n ...

20-10-2022 om 10:01 uur
timer 2 min

De klimaatverandering maakt steeds grotere stappen. De diverse rapporten, adviezen en noodkreten drukken ons nadrukkelijk ...

Lees verder »

c21 c190 c225 c260 c295
Pleidooi voor veel sterkere sturing op milieu-impact

Pleidooi voor veel sterkere sturing op milieu-impact

20-09-2022 om 12:01 uur
timer 1 min

Eerder deze maand lanceerden koplopers uit de bouwsector een manifest dat pleit voor scherpere regelgeving in ...

Lees verder »

c21 c225 c237 c277 c295
Klimaatadaptatie biedt kansen aan gebiedsontwikkeling

Klimaatadaptatie biedt kansen aan gebiedsontwikkeling

04-08-2022 om 13:01 uur
timer 1 min

De klimaatverandering vereist snelle acties én flexibel acteren. Dat is klimaatadaptief zijn, volgens Mattijs ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up