Duurzaam bouwen is een proces

Duurzaam bouwen is een proces

Een oproep om de huidige kennis en ervaring vooral dogmatisch toe te passen en niet weer te vervallen in dubolijstjes.

Iedere opdrachtgever of afnemer van een gebouw gaat bij de start van een ontwerp- en bouwtraject op zoek naar voorbeelden. Voorbeelden van gebouwen of toepassingen die hij graag gerealiseerd ziet. Een opdrachtgever orienteert zich bijvoorbeeld op de architectuur, ruimtelijkheid, materiaal toepassingen of de indeling van de vloervelden. 

De laatste jaren is daar duurzaamheid bij gekomen. Opdrachtgevers en afnemers/gebruikers zoeken naar voorbeelden van duurzame toepassingen en duurzame gebouwen. Voorbeelden van toepassingen die zij graag terug zien in hun toekomstige gebouw. Maar hoe zien die voorbeelden eruit?

Superlatieven komen te kort
De voorbeelden die wij in de bladen, architectuurboeken en op internet terugzien, zijn de projecten waar een opdrachtgever, de overheid, architect of de bouwpartners bewust de publiciteit zoeken. Ze zijn, vaak terecht, trots op hun gebouw en willen dat delen en kenbaar maken. En dan moet je met je project wel wat te melden hebben.

De superlatieven vliegen je dan ook om de oren: ‘de meest duurzame school’, ‘een CO2-neutraal kantoor’, ‘het eerste A++-label’, ‘een milieu-index van meer dan...’, ‘Leed platinum’ enzovoorts... Maar wat zeggen deze uitdrukkingen ons, waarom is het ene gebouw duurzamer dan het andere en waarom is het volgende gebouw nog duurzamer?

Kennis en ervaring
Een ontwerp en de keuzen die daarin gemaakt worden, worden voorgesteld door de ontwerpteamleden die voor dat project zijn aangesteld. Het zijn in de meeste gevallen professionals die gebruikmaken van de ervaring en kennis die zij op dat moment bezitten en die zij op dat moment inzetten en gebruiken bij het maken van ontwerpkeuzen.

Alle ontwerpteamleden zullen dan ook leren van elkaar en van de ervaringen die zij bij het maken van een ontwerp opdoen. De mate van duurzaamheid van een ontwerp wordt dan ook voor een belangrijk deel bepaald door de huidige kennis en ervaring over duurzaamheid. Verder kijken ontwerpteamleden naar de individuele duurzaamheidsaspecten die beschikbaar zijn of naar de gebruikte methoden en methodieken die als hulpmiddel of als toetsing worden ingezet.

In de jaren negentig werden frequent de Nationale Pakketten Duurzaam Bouwen gebruikt (een handboek met lijsten van individuele maatregelen en ontwerpopties.) Recent zie je dat ook wel wordt teruggegrepen op Greencalc of methodieken uit Engeland (Breeam) of Amerika (Leed).

Leren uit het verleden
Omdat de totale bouwkolom leert van de ervaring en kennis die door het doen wordt opgebouwd, is het logisch dat het volgende gebouw gebruikmaakt van die kennis en ervaring (learning by doing). Het volgende gebouw zal dan ook gezonder, energiezuiniger danwel duurzamer zijn.

De duurzaamheid die nu gerealiseerd (gebouwd) en gecommuniceerd wordt, is de kennis en ervaring van ongeveer twee jaar geleden. Het tijdstraject tussen afronding ontwerp (bestek) en realisatie vraagt nu eenmaal tijd. Die kennis is alweer verouderd, vandaar dat het gebouw wat nu op de tekentafel ligt vaak duurzamer zal zijn dan het duurzaamste object wat nu wordt opgeleverd.

Geen lijstjes meer
Er is echter één bedreiging. En dat is het niet gebruiken van de kennis en ervaring die we nu met zijn allen opdoen, maar het dogmatisch toepassen van de methodieken en systemen die er zijn of die nu ontwikkeld worden. Het mag niet zo zijn dat we weer belanden in het toepassen en afstrepen van lijstjes of het letterlijk volgen van systematieken.

Lijstjes en systematieken zijn hulpmiddelen. De basis voor een duurzaam ontwerp en duurzaam gebouw moet de kennis en ervaring zijn die we opdoen, ontwikkelen, delen, toepassen en uitdragen.

Duurzaam bouwen is dus veel meer een proces dan dat het een product of eindresultaat is! De term duurzaam bouwen moet dan ook staan voor het transitieproces naar een hoger niveau van integraal ontwerpen en bouwen.

Het duurzaamste gebouw van nu, is een tussenstand in een proces waarin de bouwkolom moet leren op een nieuwe manier naar het gebouwontwerp en de gebouwontwikkeling te kijken.

Paul van Bergen

 

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c54 c140 c278
Groene of grijze circulariteit?

Groene of grijze circulariteit?

26 nov om 15:30 uur
timer 4 min

Daan Bruggink: Cradle2Cradle heeft vanuit de VS in 2002 een heel goede voorzet gegeven en heel veel mensen geïnspireerd ...

Lees verder »

c21 c54 c238 c244 c260
Biofilische ontwerpprincipes moeten een vanzelfsprekendheid zijn

Biofilische ontwerpprincipes moeten een vanzelfsprekendheid ...

5 nov om 09:01 uur
timer 2 min

Daan Bruggink: "Het is opmerkelijk dat scholen behoren tot de kwalitatief slechtste gebouwen: oud, ongeïsoleerd, te koud, ...

Lees verder »

c21 c54 c139 c254 c259
Vechten voor het leven. Ons leven

Vechten voor het leven. Ons leven

28 okt om 18:00 uur
timer 5 min

Onno Dwars: Onno Dwars won in 2019 de ABN AMRO Duurzame Top 50. Nu, achttien maanden later, blikt hij tijdens Building Holland ...

Lees verder »

c21 c54 c244
Waardebehoud of waardecreatie voor circulair bouwen?

Waardebehoud of waardecreatie voor circulair ...

14 okt om 16:30 uur
timer 4 min

Hans Korbee: Beschermen van bestaande waarde is door CB23 in haar leidraad Meten van circulariteit als een van de drie doelen ...

Lees verder »

c21 c54 c243
Worden warmtenetten ingehaald door innovatie?

Worden warmtenetten ingehaald door innovatie?

18 sep om 15:30 uur
timer 3 min

Jan-Maarten Elias: “We overschatten altijd de innovatieve ontwikkelingen die binnen twee jaar zullen optreden, en onderschatten ...

Lees verder »

c21 c54 c245
Ventilatie: maak je gebouw niet alleen veilig maar ook gezond

Ventilatie: maak je gebouw niet alleen veilig ...

16 sep om 15:30 uur
timer 4 min

Marc Kooij: Gebouwventilatie staat nu vol in de schijnwerpers. We staan voor de opgave om gebouwen veiliger en meer coronaproof ...

Lees verder »

c21 c54 c122 c244
Circulariteit anno 2020: dakdekkersbranche onder de loep

Circulariteit anno 2020: dakdekkersbranche onder ...

27 aug om 15:30 uur
timer 5 min

Erik Steegman: Dakbedekkingsmaterialen worden met enige regelmaat op het voetstuk geplaatst als het gaat om de duurzaamheid. ...

Lees verder »

c21 c54
Achteruitkijkspiegel

Achteruitkijkspiegel

17 aug om 16:00 uur
timer 5 min

Harm Valk: Als we nadenken over de verduurzaming van de gebouwde omgeving, dan gebruiken we de achteruitkijkspiegel: we baseren ...

Lees verder »

c21 c54 c245
De installatie van deurintercoms: luister naar het Bouwbesluit!

De installatie van deurintercoms: luister naar ...

20 jul om 15:30 uur
timer 7 min

Peter van Veen: Als directeur van Comelit Nederland loop ik al even mee in het land van aanbellen, een gesprek voeren met de bezoeker ...

Lees verder »

c21 c54 c245
De gezonde gebouwgebruiker in tijden van COVID-19: deel 2

De gezonde gebouwgebruiker in tijden van COVID-19: ...

29 mei om 15:30 uur
timer 5 min

Marten Valk: De wereld ontwaakt steeds verder uit haar lockdown, hoewel we de COVID19-puzzel nog niet opgelost hebben. Elke ...

Lees verder »

c21 c54 c143 c243 c244
Energieprestatienormering stopt na 25 succesvolle jaren

Energieprestatienormering stopt na 25 succesvolle ...

28 mei om 15:30 uur
timer 5 min

Hans Korbee: Het werd nog knap spannend in 1995; zou het na herhaald uitstel alsnog lukken om inderdaad nog voor het eind van ...

Lees verder »

c21 c54
Ploeterend voorwaarts!

Ploeterend voorwaarts!

18 mei om 15:30 uur
timer 4 min

De ene groteske krantenkop overschaduwt de andere. Na het kruisen van de degens met stikstof, PFAS en trage beslissingen ...

Lees verder »

Reacties

ik herken het pleidooi en ondersteun de analyse. Wat vaak wordt vergeten is dat we bij het ontwerpen van gebouwen te maken hebben met mensen die allemaal belangen vertegenwoodigen en ook een bepaalde houding hebben ten aanzien van hun rol en opdracht. Door aandacht te schenken aan deze aspecten en een ontwerpteam echt als team te laten samenwerken kan een setting worden gecreëerd waarin samenwerknig centraal staat omdat men een gedeelde visie heeft geformuleerd. Door nu kennis te delen en samen te werken aan oplossingen wordt niet alleen een hogere kwaliteit gerealiseerd. her voorkomt tevens faalkosten en exploitatiekosten. Voor opdrachtgever en gebruiker zijn dit belangrijke items. Daarnaast wordt iets gerealiseerd dat voldoet aan de vraag en ook functioneert zoals beoogt. Daarbij moet men wel realiseren dat een ontwerp een theoretisch verhaal is. Pas tijdens de bouw wordt de uiteindelijke kwaliteit bepaald. Aansturing van de bouwpraktijk is dus zeer belangrijk. Dus afrekenen op geleverde prestatie. Al met al een pleidooi om meer integrale processturing door alle fases heen.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up