Duurzaam bouwen is een proces

Duurzaam bouwen is een proces

Een oproep om de huidige kennis en ervaring vooral dogmatisch toe te passen en niet weer te vervallen in dubolijstjes.

Iedere opdrachtgever of afnemer van een gebouw gaat bij de start van een ontwerp- en bouwtraject op zoek naar voorbeelden. Voorbeelden van gebouwen of toepassingen die hij graag gerealiseerd ziet. Een opdrachtgever orienteert zich bijvoorbeeld op de architectuur, ruimtelijkheid, materiaal toepassingen of de indeling van de vloervelden. 

De laatste jaren is daar duurzaamheid bij gekomen. Opdrachtgevers en afnemers/gebruikers zoeken naar voorbeelden van duurzame toepassingen en duurzame gebouwen. Voorbeelden van toepassingen die zij graag terug zien in hun toekomstige gebouw. Maar hoe zien die voorbeelden eruit?

Superlatieven komen te kort
De voorbeelden die wij in de bladen, architectuurboeken en op internet terugzien, zijn de projecten waar een opdrachtgever, de overheid, architect of de bouwpartners bewust de publiciteit zoeken. Ze zijn, vaak terecht, trots op hun gebouw en willen dat delen en kenbaar maken. En dan moet je met je project wel wat te melden hebben.

De superlatieven vliegen je dan ook om de oren: ‘de meest duurzame school’, ‘een CO2-neutraal kantoor’, ‘het eerste A++-label’, ‘een milieu-index van meer dan...’, ‘Leed platinum’ enzovoorts... Maar wat zeggen deze uitdrukkingen ons, waarom is het ene gebouw duurzamer dan het andere en waarom is het volgende gebouw nog duurzamer?

Kennis en ervaring
Een ontwerp en de keuzen die daarin gemaakt worden, worden voorgesteld door de ontwerpteamleden die voor dat project zijn aangesteld. Het zijn in de meeste gevallen professionals die gebruikmaken van de ervaring en kennis die zij op dat moment bezitten en die zij op dat moment inzetten en gebruiken bij het maken van ontwerpkeuzen.

Alle ontwerpteamleden zullen dan ook leren van elkaar en van de ervaringen die zij bij het maken van een ontwerp opdoen. De mate van duurzaamheid van een ontwerp wordt dan ook voor een belangrijk deel bepaald door de huidige kennis en ervaring over duurzaamheid. Verder kijken ontwerpteamleden naar de individuele duurzaamheidsaspecten die beschikbaar zijn of naar de gebruikte methoden en methodieken die als hulpmiddel of als toetsing worden ingezet.

In de jaren negentig werden frequent de Nationale Pakketten Duurzaam Bouwen gebruikt (een handboek met lijsten van individuele maatregelen en ontwerpopties.) Recent zie je dat ook wel wordt teruggegrepen op Greencalc of methodieken uit Engeland (Breeam) of Amerika (Leed).

Leren uit het verleden
Omdat de totale bouwkolom leert van de ervaring en kennis die door het doen wordt opgebouwd, is het logisch dat het volgende gebouw gebruikmaakt van die kennis en ervaring (learning by doing). Het volgende gebouw zal dan ook gezonder, energiezuiniger danwel duurzamer zijn.

De duurzaamheid die nu gerealiseerd (gebouwd) en gecommuniceerd wordt, is de kennis en ervaring van ongeveer twee jaar geleden. Het tijdstraject tussen afronding ontwerp (bestek) en realisatie vraagt nu eenmaal tijd. Die kennis is alweer verouderd, vandaar dat het gebouw wat nu op de tekentafel ligt vaak duurzamer zal zijn dan het duurzaamste object wat nu wordt opgeleverd.

Geen lijstjes meer
Er is echter één bedreiging. En dat is het niet gebruiken van de kennis en ervaring die we nu met zijn allen opdoen, maar het dogmatisch toepassen van de methodieken en systemen die er zijn of die nu ontwikkeld worden. Het mag niet zo zijn dat we weer belanden in het toepassen en afstrepen van lijstjes of het letterlijk volgen van systematieken.

Lijstjes en systematieken zijn hulpmiddelen. De basis voor een duurzaam ontwerp en duurzaam gebouw moet de kennis en ervaring zijn die we opdoen, ontwikkelen, delen, toepassen en uitdragen.

Duurzaam bouwen is dus veel meer een proces dan dat het een product of eindresultaat is! De term duurzaam bouwen moet dan ook staan voor het transitieproces naar een hoger niveau van integraal ontwerpen en bouwen.

Het duurzaamste gebouw van nu, is een tussenstand in een proces waarin de bouwkolom moet leren op een nieuwe manier naar het gebouwontwerp en de gebouwontwikkeling te kijken.

Paul van Bergen

 

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c54 c259 c277
Weeralarm of weer alarm?

Weeralarm of weer alarm?

28 jul om 10:00 uur
timer 2 min

Harm Valk: Het klimaat is veranderd. Toch lijkt de illusie te bestaan dat we de definitieve verandering nog kunnen voorkomen, ...

Lees verder »

c21 c54 c266 c277
Multifunctionele daken – flexibele oplossing voor klimaatadaptieve dakconstructies

Multifunctionele daken – flexibele oplossing ...

22 jul om 08:00 uur
timer 4 min

Benno Nijenhuis: In het vakgebied van platte daken is het hebben van een goede link met ontwerp en architectuur belangrijk en soms ...

Lees verder »

c21 c54 c243 c244
Toekomst van wonen en CO2-reductie

Toekomst van wonen en CO2-reductie

21 jul om 15:30 uur
timer 5 min

Marten Valk: We hebben in de gebouwde omgeving de uitdaging om onze huidige CO2-uitstoot terug te brengen van 180 Mt/jaar naar ...

Lees verder »

c21 c54 c244 c276
Visie op 2050: ‘Gebouwen produceren zelf water’

Visie op 2050: ‘Gebouwen produceren zelf ...

20 jul om 17:00 uur
timer 2 min

Johan Bel: Wat hebben we ons toch een zorgen gemaakt 30 jaar geleden. De aanstormende ellende van klimaatverandering denderde ...

Lees verder »

c21 c54 c243
Het kan anders: financiering

Het kan anders: financiering

20 jul om 11:00 uur

In een blogreeks gaat Hans Hidden in op hoe het ‘anders kan’ in de ruimtelijke omgeving, waarin hij ...

Lees verder »

c21 c54 c135 c243
Energielabel C eerste, kleine stap richting Eindnorm Utiliteitsbouw

Energielabel C eerste, kleine stap richting ...

16 jul om 13:01 uur
timer 3 min

Nog anderhalf jaar en dan is Energielabel C verplicht voor elk kantoorgebouw in Nederland. Daarmee zijn we er ...

Lees verder »

c21 c54 c134 c135 c185
Duurzaamheid in tijden van woningnood

Duurzaamheid in tijden van woningnood

6 jul om 10:00 uur
timer 4 min

Hermen Jansen: Het tekort van meer dan 300.000 woningen is ondertussen zo groot dat het schrikeffect er wel een beetje af is. ...

Lees verder »

c21 c54 c265
Think big, act small!

Think big, act small!

29 jun om 17:00 uur
timer 2 min

Onno Dwars: We kennen hem allemaal: de 80-20-regel. Maar wat kunnen wij leren van dit zogeheten Pareto-principe? Het is een ...

Lees verder »

c21 c54 c243
Miljardeninvestering in maatschappelijk vastgoed nodig

Miljardeninvestering in maatschappelijk vastgoed ...

21 jun om 08:00 uur

Selina Roskam: Het is een kop die ik zo uit de krant plukte en waarbij ik Prorail verving voor maatschappelijk vastgoed. Maar ...

Lees verder »

c21 c54 c243
Gasloos bouwen met een terugverdientijd van 1 dag?

Gasloos bouwen met een terugverdientijd van ...

17 jun om 17:00 uur
timer 3 min

Onno Dwars: Eneco stopt uiterlijk vanaf 2025 met de verkoop van gasketels. Hopelijk is dit dan eindelijk het startsein voor ...

Lees verder »

c21 c54 c265
Klimaatzaak Shell: wanneer is de bouw aan de beurt? 

Klimaatzaak Shell: wanneer is de bouw aan de ...

27 mei om 19:00 uur
timer 3 min

Onno Dwars: Loesje kopte al eerder pakkend met een van haar bekende kritische posters: ‘Olie kun je winnen, een mooie ...

Lees verder »

c21 c54 c243
Met inspiratie, zonder rampen

Met inspiratie, zonder rampen

3 mei om 15:30 uur
timer 1 min

Claudia Bouwens: De blik op 2050 stemt droevig. We kennen de richting, maar met het tempo zoals het nu gaat, redden we het niet. ...

Lees verder »

Reacties

ik herken het pleidooi en ondersteun de analyse. Wat vaak wordt vergeten is dat we bij het ontwerpen van gebouwen te maken hebben met mensen die allemaal belangen vertegenwoodigen en ook een bepaalde houding hebben ten aanzien van hun rol en opdracht. Door aandacht te schenken aan deze aspecten en een ontwerpteam echt als team te laten samenwerken kan een setting worden gecreëerd waarin samenwerknig centraal staat omdat men een gedeelde visie heeft geformuleerd. Door nu kennis te delen en samen te werken aan oplossingen wordt niet alleen een hogere kwaliteit gerealiseerd. her voorkomt tevens faalkosten en exploitatiekosten. Voor opdrachtgever en gebruiker zijn dit belangrijke items. Daarnaast wordt iets gerealiseerd dat voldoet aan de vraag en ook functioneert zoals beoogt. Daarbij moet men wel realiseren dat een ontwerp een theoretisch verhaal is. Pas tijdens de bouw wordt de uiteindelijke kwaliteit bepaald. Aansturing van de bouwpraktijk is dus zeer belangrijk. Dus afrekenen op geleverde prestatie. Al met al een pleidooi om meer integrale processturing door alle fases heen.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up