Duurzaam bouwen is een proces

Duurzaam bouwen is een proces

Een oproep om de huidige kennis en ervaring vooral dogmatisch toe te passen en niet weer te vervallen in dubolijstjes.

Iedere opdrachtgever of afnemer van een gebouw gaat bij de start van een ontwerp- en bouwtraject op zoek naar voorbeelden. Voorbeelden van gebouwen of toepassingen die hij graag gerealiseerd ziet. Een opdrachtgever orienteert zich bijvoorbeeld op de architectuur, ruimtelijkheid, materiaal toepassingen of de indeling van de vloervelden. 

De laatste jaren is daar duurzaamheid bij gekomen. Opdrachtgevers en afnemers/gebruikers zoeken naar voorbeelden van duurzame toepassingen en duurzame gebouwen. Voorbeelden van toepassingen die zij graag terug zien in hun toekomstige gebouw. Maar hoe zien die voorbeelden eruit?

Superlatieven komen te kort
De voorbeelden die wij in de bladen, architectuurboeken en op internet terugzien, zijn de projecten waar een opdrachtgever, de overheid, architect of de bouwpartners bewust de publiciteit zoeken. Ze zijn, vaak terecht, trots op hun gebouw en willen dat delen en kenbaar maken. En dan moet je met je project wel wat te melden hebben.

De superlatieven vliegen je dan ook om de oren: ‘de meest duurzame school’, ‘een CO2-neutraal kantoor’, ‘het eerste A++-label’, ‘een milieu-index van meer dan...’, ‘Leed platinum’ enzovoorts... Maar wat zeggen deze uitdrukkingen ons, waarom is het ene gebouw duurzamer dan het andere en waarom is het volgende gebouw nog duurzamer?

Kennis en ervaring
Een ontwerp en de keuzen die daarin gemaakt worden, worden voorgesteld door de ontwerpteamleden die voor dat project zijn aangesteld. Het zijn in de meeste gevallen professionals die gebruikmaken van de ervaring en kennis die zij op dat moment bezitten en die zij op dat moment inzetten en gebruiken bij het maken van ontwerpkeuzen.

Alle ontwerpteamleden zullen dan ook leren van elkaar en van de ervaringen die zij bij het maken van een ontwerp opdoen. De mate van duurzaamheid van een ontwerp wordt dan ook voor een belangrijk deel bepaald door de huidige kennis en ervaring over duurzaamheid. Verder kijken ontwerpteamleden naar de individuele duurzaamheidsaspecten die beschikbaar zijn of naar de gebruikte methoden en methodieken die als hulpmiddel of als toetsing worden ingezet.

In de jaren negentig werden frequent de Nationale Pakketten Duurzaam Bouwen gebruikt (een handboek met lijsten van individuele maatregelen en ontwerpopties.) Recent zie je dat ook wel wordt teruggegrepen op Greencalc of methodieken uit Engeland (Breeam) of Amerika (Leed).

Leren uit het verleden
Omdat de totale bouwkolom leert van de ervaring en kennis die door het doen wordt opgebouwd, is het logisch dat het volgende gebouw gebruikmaakt van die kennis en ervaring (learning by doing). Het volgende gebouw zal dan ook gezonder, energiezuiniger danwel duurzamer zijn.

De duurzaamheid die nu gerealiseerd (gebouwd) en gecommuniceerd wordt, is de kennis en ervaring van ongeveer twee jaar geleden. Het tijdstraject tussen afronding ontwerp (bestek) en realisatie vraagt nu eenmaal tijd. Die kennis is alweer verouderd, vandaar dat het gebouw wat nu op de tekentafel ligt vaak duurzamer zal zijn dan het duurzaamste object wat nu wordt opgeleverd.

Geen lijstjes meer
Er is echter één bedreiging. En dat is het niet gebruiken van de kennis en ervaring die we nu met zijn allen opdoen, maar het dogmatisch toepassen van de methodieken en systemen die er zijn of die nu ontwikkeld worden. Het mag niet zo zijn dat we weer belanden in het toepassen en afstrepen van lijstjes of het letterlijk volgen van systematieken.

Lijstjes en systematieken zijn hulpmiddelen. De basis voor een duurzaam ontwerp en duurzaam gebouw moet de kennis en ervaring zijn die we opdoen, ontwikkelen, delen, toepassen en uitdragen.

Duurzaam bouwen is dus veel meer een proces dan dat het een product of eindresultaat is! De term duurzaam bouwen moet dan ook staan voor het transitieproces naar een hoger niveau van integraal ontwerpen en bouwen.

Het duurzaamste gebouw van nu, is een tussenstand in een proces waarin de bouwkolom moet leren op een nieuwe manier naar het gebouwontwerp en de gebouwontwikkeling te kijken.

Paul van Bergen

 

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c54
Bedrijfshallen: van lelijke eend naar circulaire trendsetter

Bedrijfshallen: van lelijke eend naar circulaire ...

30 jun om 15:30 uur
timer 7 min

Hans Korbee: Niemand houdt van ze, niemand vindt ze mooi. Grote, lelijke blokken in het landschap. Noodzakelijk kwaad, die ...

Lees verder »

c21 c54 c243 c244
Haal de MPG en BENG snel door de shredder

Haal de MPG en BENG snel door de shredder

10 jun om 13:00 uur
timer 9 min

Hans Korbee: Iedereen die een tijdje in de bouw rondloopt weet: de minimumeisen in het Bouwbesluit zijn in meer dan 80% van ...

Lees verder »

c21 c54 c135
Na twaalf jaar winterslaap nog steeds niet wakker

Na twaalf jaar winterslaap nog steeds niet wakker

11 mei om 10:01 uur
timer 10 min

Twaalf jaar hebben we het moeten stellen zonder ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu. ...

Lees verder »

c21 c54 c243 c261
Meer energie-efficiëntie met lichtmanagementsysteem in combinatie met noodverlichting

Meer energie-efficiëntie met lichtmanagementsysteem ...

4 mei om 09:54 uur
timer 3 min

Hans Nas: In een wereld die steeds meer ‘connected’ wordt, is het niet meer dan vanzelfsprekend dat ook noodverlichtingsarmaturen ...

Lees verder »

c21 c54 c243 c244
Duurzaam Gebouwd-expert Lizzy Butink: ‘Verduurzamen begint bij gedragsverandering’

Duurzaam Gebouwd-expert Lizzy Butink: ‘Verduurzamen ...

26 apr om 11:00 uur
timer 3 min

Lizzy Butink: Lizzy Butink startte begin 2022 als manager duurzaamheid bij Dura Vermeer en treedt toe tot het expertpanel van ...

Lees verder »

c21 c54
Terug naar de middeleeuwen of vooruit naar vroeger?

Terug naar de middeleeuwen of vooruit naar vroeger?

5 apr om 15:01 uur
timer 7 min

Het verhaal van de drie biggetjes zit diep in de haarvaten van de Nederlander. Het eerste biggetje is lui en bouwt ...

Lees verder »

c21 c54 c261
Met digitalisering werf je het talent van de toekomst

Met digitalisering werf je het talent van de ...

22 feb om 10:01 uur
timer 4 min

Marc Kooij: Een nieuwe generatie staat in de startblokken om hun carrière te beginnen. Weet jij wat deze jonge talenten ...

Lees verder »

c21 c54 c244
De sociaal-culturele kant van transitie in de bouw

De sociaal-culturele kant van transitie in de ...

18 feb om 14:30 uur
timer 6 min

Marten Valk: In transities is het noodzakelijk om de technische kant te overstijgen en de sociaal-culturele kant te includeren. ...

Lees verder »

c21 c54 c243
Het kan anders: huisnummerregistratie

Het kan anders: huisnummerregistratie

9 feb om 10:01 uur
timer 3 min

Kijkend naar het huidige sociaaleconomische landschap ziet Hans Hidden geen duurzame samenleving waarin voor bepaalde ...

Lees verder »

c21 c54 c140 c190
Circulaire economie: van horen zeggen!

Circulaire economie: van horen zeggen!

8 feb om 13:01 uur
timer 5 min

In de Week van de Circulaire Economie deelt Carlisle Construction Materials BV via de geijkte platforms zoveel ...

Lees verder »

c21 c54 c277 c295
De balans van de aarde herstellen met verbeeldingskracht

De balans van de aarde herstellen met verbeeldingskracht

27 jan om 10:01 uur
timer 9 min

Nagenoeg iedereen begrijpt dat de huidige klimaatverandering ongekend snel gaat en dat deze snelheid komt door ...

Lees verder »

c21 c54 c135 c243 c265
Is NMDA toch MDMA?

Is NMDA toch MDMA?

18 jan om 15:30 uur
timer 3 min

Harm Valk: Als je het snel uitspreekt lijkt NMDA (het niet-meer-dan-anders principe uit de Warmtewet) verdacht veel op MDMA ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up