Duurzaam bouwen is een proces

Duurzaam bouwen is een proces

Een oproep om de huidige kennis en ervaring vooral dogmatisch toe te passen en niet weer te vervallen in dubolijstjes.

Iedere opdrachtgever of afnemer van een gebouw gaat bij de start van een ontwerp- en bouwtraject op zoek naar voorbeelden. Voorbeelden van gebouwen of toepassingen die hij graag gerealiseerd ziet. Een opdrachtgever orienteert zich bijvoorbeeld op de architectuur, ruimtelijkheid, materiaal toepassingen of de indeling van de vloervelden. 

De laatste jaren is daar duurzaamheid bij gekomen. Opdrachtgevers en afnemers/gebruikers zoeken naar voorbeelden van duurzame toepassingen en duurzame gebouwen. Voorbeelden van toepassingen die zij graag terug zien in hun toekomstige gebouw. Maar hoe zien die voorbeelden eruit?

Superlatieven komen te kort
De voorbeelden die wij in de bladen, architectuurboeken en op internet terugzien, zijn de projecten waar een opdrachtgever, de overheid, architect of de bouwpartners bewust de publiciteit zoeken. Ze zijn, vaak terecht, trots op hun gebouw en willen dat delen en kenbaar maken. En dan moet je met je project wel wat te melden hebben.

De superlatieven vliegen je dan ook om de oren: ‘de meest duurzame school’, ‘een CO2-neutraal kantoor’, ‘het eerste A++-label’, ‘een milieu-index van meer dan...’, ‘Leed platinum’ enzovoorts... Maar wat zeggen deze uitdrukkingen ons, waarom is het ene gebouw duurzamer dan het andere en waarom is het volgende gebouw nog duurzamer?

Kennis en ervaring
Een ontwerp en de keuzen die daarin gemaakt worden, worden voorgesteld door de ontwerpteamleden die voor dat project zijn aangesteld. Het zijn in de meeste gevallen professionals die gebruikmaken van de ervaring en kennis die zij op dat moment bezitten en die zij op dat moment inzetten en gebruiken bij het maken van ontwerpkeuzen.

Alle ontwerpteamleden zullen dan ook leren van elkaar en van de ervaringen die zij bij het maken van een ontwerp opdoen. De mate van duurzaamheid van een ontwerp wordt dan ook voor een belangrijk deel bepaald door de huidige kennis en ervaring over duurzaamheid. Verder kijken ontwerpteamleden naar de individuele duurzaamheidsaspecten die beschikbaar zijn of naar de gebruikte methoden en methodieken die als hulpmiddel of als toetsing worden ingezet.

In de jaren negentig werden frequent de Nationale Pakketten Duurzaam Bouwen gebruikt (een handboek met lijsten van individuele maatregelen en ontwerpopties.) Recent zie je dat ook wel wordt teruggegrepen op Greencalc of methodieken uit Engeland (Breeam) of Amerika (Leed).

Leren uit het verleden
Omdat de totale bouwkolom leert van de ervaring en kennis die door het doen wordt opgebouwd, is het logisch dat het volgende gebouw gebruikmaakt van die kennis en ervaring (learning by doing). Het volgende gebouw zal dan ook gezonder, energiezuiniger danwel duurzamer zijn.

De duurzaamheid die nu gerealiseerd (gebouwd) en gecommuniceerd wordt, is de kennis en ervaring van ongeveer twee jaar geleden. Het tijdstraject tussen afronding ontwerp (bestek) en realisatie vraagt nu eenmaal tijd. Die kennis is alweer verouderd, vandaar dat het gebouw wat nu op de tekentafel ligt vaak duurzamer zal zijn dan het duurzaamste object wat nu wordt opgeleverd.

Geen lijstjes meer
Er is echter één bedreiging. En dat is het niet gebruiken van de kennis en ervaring die we nu met zijn allen opdoen, maar het dogmatisch toepassen van de methodieken en systemen die er zijn of die nu ontwikkeld worden. Het mag niet zo zijn dat we weer belanden in het toepassen en afstrepen van lijstjes of het letterlijk volgen van systematieken.

Lijstjes en systematieken zijn hulpmiddelen. De basis voor een duurzaam ontwerp en duurzaam gebouw moet de kennis en ervaring zijn die we opdoen, ontwikkelen, delen, toepassen en uitdragen.

Duurzaam bouwen is dus veel meer een proces dan dat het een product of eindresultaat is! De term duurzaam bouwen moet dan ook staan voor het transitieproces naar een hoger niveau van integraal ontwerpen en bouwen.

Het duurzaamste gebouw van nu, is een tussenstand in een proces waarin de bouwkolom moet leren op een nieuwe manier naar het gebouwontwerp en de gebouwontwikkeling te kijken.

Paul van Bergen

 

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c54 c143 c243 c244
Energieprestatienormering stopt na 25 succesvolle jaren

Energieprestatienormering stopt na 25 succesvolle ...

Gisteren om 15:30 uur
timer 5 min

Hans Korbee: Het werd nog knap spannend in 1995; zou het na herhaald uitstel alsnog lukken om inderdaad nog voor het eind van ...

Lees verder »

c21 c54
Ploeterend voorwaarts!

Ploeterend voorwaarts!

18 mei om 15:30 uur
timer 4 min

De ene groteske krantenkop overschaduwt de andere. Na het kruisen van de degens met stikstof, PFAS en trage beslissingen ...

Lees verder »

c21 c54 c245 c263
De gezonde gebouwgebruiker in tijden van COVID-19

De gezonde gebouwgebruiker in tijden van COVID-19

7 mei om 15:30 uur
timer 6 min

Marten Valk: Dankzij COVID-19 komt 'lucht' meer in de schijnwerpers te staan. Slechts weinig mensen weten dat we dagelijks ...

Lees verder »

c21 c54 c127
'Het nieuwe normaal'

'Het nieuwe normaal'

20 apr om 15:30 uur
timer 3 min

Peter van Veen: Duurzaam Gebouwd-expert Peter van Veen schreef eerder deze maand over zijn visie op de gezondheidscrisis en deed ...

Lees verder »

c21 c54
‘Mooi om creativiteit van collega’s te zien’

‘Mooi om creativiteit van collega’s ...

16 apr om 15:30 uur

Duurzaam Gebouwd besteedt aandacht aan hoe partners omgaan met de huidige gezondheidscrisis. Dit keer is Manon ...

Lees verder »

c21 c54
Welke plaag hebben wij nodig om écht te veranderen?

Welke plaag hebben wij nodig om écht ...

15 apr om 16:00 uur
timer 3 min

Henk Willem van Dorp: Het jaar 2020 zag er in januari nog veelbelovend uit. BV Nederland verkeerde in gezonde staat en er zat een stijgende ...

Lees verder »

c21 c54
Duurzaam Gebouwd-expert Fred Sanders over de gezondheidscrisis

Duurzaam Gebouwd-expert Fred Sanders over de ...

9 apr om 15:30 uur
timer 1 min

Fred Sanders: Duurzaam Gebouwd-expert Fred Sanders vertelt je in deze persoonlijke vlog hoe hij omgaat met de nieuwe situatie, ...

Lees verder »

c21 c54 c237
Quantum Leap 

Quantum Leap 

8 apr om 15:30 uur
timer 2 min

Daan Bruggink: In één keer zitten we in een soort quantum leap. Als er niets gebeurd zou zijn, zouden we hier decennia ...

Lees verder »

c21 c54
Hoe Duco omgaat met de huidige gezondheidscrisis

Hoe Duco omgaat met de huidige gezondheidscrisis

7 apr om 15:30 uur
timer 3 min

Richard Geraerts: Hoe gaan Duurzaam Gebouwd-partners de huidige gezondheidscrisis te lijf? We besteden dagelijks aandacht aan partners ...

Lees verder »

c21 c54 c254
Gezondheid boven alles

Gezondheid boven alles

2 apr om 16:15 uur
timer 2 min

Woud Jansen: Tja. De wereld op z’n kop. Wat een turbulente weken. De tijd waarin gezondheid boven alles staat. En terecht. ...

Lees verder »

c21 c54 c127 c254
Strijd tegen Covid-19 door Comelit Nederland

Strijd tegen Covid-19 door Comelit Nederland

1 apr om 16:00 uur
timer 5 min

Duurzaam Gebouwd besteedt aandacht aan hoe zijn partners en experts omgaan met de huidige gezondheidscrisis. Comelit ...

Lees verder »

c21 c54 c243
'Heb ik nog bestaansrecht?'

'Heb ik nog bestaansrecht?'

17 mrt om 11:00 uur

Jan Willem van de Groep: Niet zo lang geleden mocht ik van Duurzaam Gebouwd de Groene Pen in ontvangst nemen voor de best gelezen blog ...

Lees verder »

Reacties

ik herken het pleidooi en ondersteun de analyse. Wat vaak wordt vergeten is dat we bij het ontwerpen van gebouwen te maken hebben met mensen die allemaal belangen vertegenwoodigen en ook een bepaalde houding hebben ten aanzien van hun rol en opdracht. Door aandacht te schenken aan deze aspecten en een ontwerpteam echt als team te laten samenwerken kan een setting worden gecreëerd waarin samenwerknig centraal staat omdat men een gedeelde visie heeft geformuleerd. Door nu kennis te delen en samen te werken aan oplossingen wordt niet alleen een hogere kwaliteit gerealiseerd. her voorkomt tevens faalkosten en exploitatiekosten. Voor opdrachtgever en gebruiker zijn dit belangrijke items. Daarnaast wordt iets gerealiseerd dat voldoet aan de vraag en ook functioneert zoals beoogt. Daarbij moet men wel realiseren dat een ontwerp een theoretisch verhaal is. Pas tijdens de bouw wordt de uiteindelijke kwaliteit bepaald. Aansturing van de bouwpraktijk is dus zeer belangrijk. Dus afrekenen op geleverde prestatie. Al met al een pleidooi om meer integrale processturing door alle fases heen.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up