Duurzaamheid als businesscase

Duurzaamheid als businesscase

Op 12 november sprak ik op het Duurzaam gebouwd-congres in Groningen. Ik introduceerde daar de ‘Ladder van Alders’, als stap op weg naar een volledige positieve voetprint van de bouw. Op het congres had ik nog geen twee minuten; op dit medium heb ik 400 woorden. Dat is al beter.

Mijn denken begon bij de Ladder van Lansink, de denkwijze van Ad Lansink over afval, uit 1979 alweer. Een springlevend model, getuige de inspanningen van een aantal studenten aan de TU Delft van korter geleden, die een actualisering en verdere verfijning voorstelden. Inspirerend, vanuit een technisch perspectief. Samen bouwen we verder op de weg van Lansink, Haas en ook herken ik het gedachtengoed van Thomas Rau en Jacqueline Cramer.  

Bekijk de afbeelding op volledige grootte

Want ondertussen is de urgentie alleen maar gegroeid en zijn de inzichten verrijkt. En dus kan en moet volgens mij ook de Ladder herschreven worden op een hoger ambitieniveau. En aangezien de persoon van Hans Alders een tweetal relevante kwaliteiten verenigt in dit opzicht, heb ik de eer mijn gedachte naar hem te vernoemen. Ik introduceer dus: de Ladder van Alders.

Hans Alders stond mede aan de basis van het Bouwbesluit. Dat Besluit kende vijf pijlers: veiligheid, bruikbaarheid, energiezuinigheid, gezondheid en milieu. U ziet: het woord duurzaamheid bestond nog niet. Ik zou zeggen: dat woord is de samenvatting van alle andere.

En nu is Hans Alders Nationaal Coördinator Groningen, en mag zich opnieuw bezighouden met de bebouwde omgeving. Nu met de nadruk op die eerste pijler uit het Bouwbesluit: veiligheid. Maar eerlijk gezegd zie ik geen reden om de andere pijlers daar niet juist hun rol in te laten vervullen. En zo kwam ik tot de Ladder van Alders:

Bekijk de afbeelding op volledige grootte

De ambitie van dit model is, tot een gesloten en gebalanceerd systeem te komen van bouwen en behouden. Er is geen plaats meer voor eindige benaderingen; bouwen is in toenemende mate een proces dat continu is, waarin constructies behouden kunnen blijven doordat ze vanuit de langere termijn zijn bedacht. Doordat ze levensfases kunnen meemaken zonder aan waarde te verliezen. En omdat ze aan alle vijf de pijlers tegelijkertijd beantwoorden. Ieder gebouw is een tussenresultaat.

Die ambitie is duidelijk en het model beschrijft dus feitelijk ook tussenstappen om tot dat optimale resultaat te komen. Gelukkig verbranden we steeds minder, begraven we ook, maar we gebruiken het begrip recyclen nog te gemakkelijk. Vullen lijkt een uitkomst voor puin onder snelwegen, maar is natuurlijk een grote waardedaling en een te laag ambitieniveau. We moeten recyclen definiëren als hergebruik van grondstoffen op een manier waarop ze terugkomen op de oorspronkelijke plek. In een volgende stap worden delen hergebruikt.

Opgesloten in ontwerp

Als we complete gebouwen willen hergebruiken, dienen we ze op een dusdanige manier te ontwerpen en te bouwen dat we niet alleen rekening houden met de eerste gebruiker, maar ook met alle mogelijke volgende. De verschillende functies die een omgeving vraagt van een gebouw moeten al opgesloten zitten in het ontwerp. Een beperkte voetafdruk vraagt om energie- en milieubesparende maatregelen die in de constructie van het gebouw verpakt zitten. En een energieleverend gebouw heeft zijn eigen energiebronnen zo goed op orde dat hij aan ‘de buren’ kan gaan leveren; denk bij voorbeeld aan het delen van energie als geïntegreerd onderdeel van de engineering van het gebouw. Dat tezamen met een gunstig effect op de biodiversiteit rond het gebouw zorgt voor een echte optimale circulaire leefomgeving.

En nu kunnen we op elkaar gaan wachten. De politiek op het bedrijfsleven, en wij op de politiek. Maar duurzaamheid is allang geen zaak meer van iemand, maar van ons allemaal. Veiligheid, bruikbaarheid, energiezuinigheid, gezondheid en milieu zijn geen beperkende begrippen, maar uitgangspunt van ons denken. Vanuit duurzaamheid is de beste business case te maken. Dus is het gemakkelijk voor het bedrijfsleven om positie in te nemen als de belangrijkste voorvechter van duurzaamheid. En in dialoog te komen met de politiek. Ik roep iedereen daartoe op!

Over de auteur: Thies van der Wal richt zich vanuit VBI op het grensvlak van innovatie en MVO. Hij bouwt mee aan duurzame, flexibele en comfortabele woon- en werkomgevingen op basis van intelligente industrialisatie.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c54 c243 c244
Niet omdat het beton opraakt

Niet omdat het beton opraakt

9 apr om 17:00 uur
timer 3 min

Hans Korbee: Net zomin als dat het stenen tijdperk eindigde omdat de stenen opraakten, zal de huidige lineaire bouweconomie ...

Lees verder »

c21 c54 c261
Digital twin: de grote verbinder in gebouwdigitalisering

Digital twin: de grote verbinder in gebouwdigitalisering

24 mrt om 16:00 uur
timer 4 min

Marc Kooij: Steeds meer gebouwen zijn ‘smart’. Maar veel kansen van nieuwe datagedreven technologie blijven nog ...

Lees verder »

c21 c54
Maximale CO2-reductie voor 1 euro

Maximale CO2-reductie voor 1 euro

18 mrt om 16:00 uur
timer 4 min

Jan-Maarten Elias: Om CO2-neutraal te worden in 2050, is het noodzakelijk om eerst de klimaatdoelen van 2030 te halen. Mét ...

Lees verder »

c21 c54 c244
Duurzaamheid, waar moet je beginnen?

Duurzaamheid, waar moet je beginnen?

3 mrt om 16:11 uur
timer 4 min

Het woord duurzaamheid is inmiddels een containerbegrip geworden. Allerlei verschillende milieufacetten zoals ...

Lees verder »

c21 c54 c243
Reradicaliseren

Reradicaliseren

25 feb om 17:00 uur
timer 3 min

Onno Dwars: Ik vind dat het radicalisme van niet-gouvernementele organisaties (NGO’s) aan erosie onderhevig is. Hun ...

Lees verder »

c21 c54 c185
Decorated shit

Decorated shit

11 feb om 16:01 uur
timer 5 min

“Zolang we heiligverklaarde concepten overeind houden, zoals we het geleerd hebben op de universiteiten, ...

Lees verder »

c21 c54 c244
MPG: buigen of barsten?

MPG: buigen of barsten?

10 feb om 16:00 uur
timer 6 min

Hans Korbee: Juni 2016 bracht de SER het rapport uit ‘Werken aan een circulaire economie: geen tijd te verliezen’. ...

Lees verder »

c21 c54 c185 c244
Circulair bouwen als vaccin voor systeemcrises

Circulair bouwen als vaccin voor systeemcrises

3 feb om 15:45 uur
timer 6 min

Marten Valk: We zitten in een bijzondere tijd, er gebeurt veel. Door covid-19 is er acute aandacht voor het thema gezondheid. ...

Lees verder »

c21 c54 c190 c244
De timing van hout

De timing van hout

29 jan om 08:57 uur
timer 2 min

Onlangs werd ik getriggerd door het NRC-artikel ‘Bouwen met hout? Dat is niet duurzaam, zegt de norm’. ...

Lees verder »

c21 c54 c243 c244 c245
Wij zijn de overheid

Wij zijn de overheid

21 jan om 17:00 uur
timer 2 min

Onno Dwars: Nu Rutte III demissionair is, maakt Nederland de balans op. Als bouw- en vastgoedsector werden wij de afgelopen ...

Lees verder »

c21 c54 c140 c190
Amsterdamse School 2.0

Amsterdamse School 2.0

22-12-2020 om 08:46 uur
timer 4 min

Hermen Jansen: Levensduur, life-cycle, losmaakbaarheid en duurzaamheid; het langetermijndenken staat weer helemaal centraal in ...

Lees verder »

c21 c54 c243 c244
Duurzaam Gebouwd-expert blikt terug op carrière

Duurzaam Gebouwd-expert blikt terug op carrière

09-12-2020 om 15:30 uur
timer 9 min

Ben Kruseman: Na mijn bouwkundestudie in Tilburg, nu Avans Hogeschool Tilburg en de vervulling van mijn militaire dienstplicht, ...

Lees verder »

Reacties

Goed artikel en mooie plaatjes. Ik begrijp alleen de motivatie van de auteur niet om het "de Ladder van Alders" te noemen. Het lijkt mij eerlijker om een van de grondleggers van het circulaire gedachtegoed hiervoor de erkenning te geven die zij verdienen. Mijn voorstel zou zijn: Walter R. Stahel. Dus de "Lader van Stahel". Zie ook https://en.wikipedia.org/wiki/Walter_R._Stahel

Bekijk de originele Ladder van Lansink, inclusief download en meer informatie op deze pagina: http://www.recycling.nl/ladder-van-lansink.html

Duurzaamheid duur? Nee, NIET duurzaam komt je duur te staan! Our Common Future 2.0 Jan Jonker vond bij het opruimen van zijn bibliotheek het boek “Our Common Future”, het Brundtlandrapport uit 1987, waarin de Noorse ex-premier Gro Brundtland, o.a. met Ruud Lubbers het begrip duurzaamheid voor het eerst uitwerkte. Dit was voor hem de aanleiding om het project Our Common Future 2.0 NL te starten. Dankzij sociale media werkten ruim 400 vrijwilligers mee aan het boek 'Duurzaam Denken Doen' - inmiddels een echte 'groene' bestseller. Het boek wil bijdragen aan positieve veranderingen voor de wereld van morgen. Zie: http://www.bol.com/nl/p/duurzaam-denken-en-doen/1001004011320507/?Referrer=ADVNLPPcefb3400cdbf929700a5ae212a010035369

Weer een nieuwe vernoemde ladder erbij wordt zo langzamerhand ondoorzichtig. Zou LadderZAT niet een beter alternatief zijn? Ladder van Zero Adaptive Transformation.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up