Duurzaamheid als businesscase

Duurzaamheid als businesscase

Op 12 november sprak ik op het Duurzaam gebouwd-congres in Groningen. Ik introduceerde daar de ‘Ladder van Alders’, als stap op weg naar een volledige positieve voetprint van de bouw. Op het congres had ik nog geen twee minuten; op dit medium heb ik 400 woorden. Dat is al beter.

Mijn denken begon bij de Ladder van Lansink, de denkwijze van Ad Lansink over afval, uit 1979 alweer. Een springlevend model, getuige de inspanningen van een aantal studenten aan de TU Delft van korter geleden, die een actualisering en verdere verfijning voorstelden. Inspirerend, vanuit een technisch perspectief. Samen bouwen we verder op de weg van Lansink, Haas en ook herken ik het gedachtengoed van Thomas Rau en Jacqueline Cramer.  

Bekijk de afbeelding op volledige grootte

Want ondertussen is de urgentie alleen maar gegroeid en zijn de inzichten verrijkt. En dus kan en moet volgens mij ook de Ladder herschreven worden op een hoger ambitieniveau. En aangezien de persoon van Hans Alders een tweetal relevante kwaliteiten verenigt in dit opzicht, heb ik de eer mijn gedachte naar hem te vernoemen. Ik introduceer dus: de Ladder van Alders.

Hans Alders stond mede aan de basis van het Bouwbesluit. Dat Besluit kende vijf pijlers: veiligheid, bruikbaarheid, energiezuinigheid, gezondheid en milieu. U ziet: het woord duurzaamheid bestond nog niet. Ik zou zeggen: dat woord is de samenvatting van alle andere.

En nu is Hans Alders Nationaal Coördinator Groningen, en mag zich opnieuw bezighouden met de bebouwde omgeving. Nu met de nadruk op die eerste pijler uit het Bouwbesluit: veiligheid. Maar eerlijk gezegd zie ik geen reden om de andere pijlers daar niet juist hun rol in te laten vervullen. En zo kwam ik tot de Ladder van Alders:

Bekijk de afbeelding op volledige grootte

De ambitie van dit model is, tot een gesloten en gebalanceerd systeem te komen van bouwen en behouden. Er is geen plaats meer voor eindige benaderingen; bouwen is in toenemende mate een proces dat continu is, waarin constructies behouden kunnen blijven doordat ze vanuit de langere termijn zijn bedacht. Doordat ze levensfases kunnen meemaken zonder aan waarde te verliezen. En omdat ze aan alle vijf de pijlers tegelijkertijd beantwoorden. Ieder gebouw is een tussenresultaat.

Die ambitie is duidelijk en het model beschrijft dus feitelijk ook tussenstappen om tot dat optimale resultaat te komen. Gelukkig verbranden we steeds minder, begraven we ook, maar we gebruiken het begrip recyclen nog te gemakkelijk. Vullen lijkt een uitkomst voor puin onder snelwegen, maar is natuurlijk een grote waardedaling en een te laag ambitieniveau. We moeten recyclen definiëren als hergebruik van grondstoffen op een manier waarop ze terugkomen op de oorspronkelijke plek. In een volgende stap worden delen hergebruikt.

Opgesloten in ontwerp

Als we complete gebouwen willen hergebruiken, dienen we ze op een dusdanige manier te ontwerpen en te bouwen dat we niet alleen rekening houden met de eerste gebruiker, maar ook met alle mogelijke volgende. De verschillende functies die een omgeving vraagt van een gebouw moeten al opgesloten zitten in het ontwerp. Een beperkte voetafdruk vraagt om energie- en milieubesparende maatregelen die in de constructie van het gebouw verpakt zitten. En een energieleverend gebouw heeft zijn eigen energiebronnen zo goed op orde dat hij aan ‘de buren’ kan gaan leveren; denk bij voorbeeld aan het delen van energie als geïntegreerd onderdeel van de engineering van het gebouw. Dat tezamen met een gunstig effect op de biodiversiteit rond het gebouw zorgt voor een echte optimale circulaire leefomgeving.

En nu kunnen we op elkaar gaan wachten. De politiek op het bedrijfsleven, en wij op de politiek. Maar duurzaamheid is allang geen zaak meer van iemand, maar van ons allemaal. Veiligheid, bruikbaarheid, energiezuinigheid, gezondheid en milieu zijn geen beperkende begrippen, maar uitgangspunt van ons denken. Vanuit duurzaamheid is de beste business case te maken. Dus is het gemakkelijk voor het bedrijfsleven om positie in te nemen als de belangrijkste voorvechter van duurzaamheid. En in dialoog te komen met de politiek. Ik roep iedereen daartoe op!

Over de auteur: Thies van der Wal richt zich vanuit VBI op het grensvlak van innovatie en MVO. Hij bouwt mee aan duurzame, flexibele en comfortabele woon- en werkomgevingen op basis van intelligente industrialisatie.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

Labs om verduurzamingsmaatregelen te testen

Labs om verduurzamingsmaatregelen te testen

27 sep om 15:30 uur
timer 7 min

Marjet Rutten: Een paar weken terug vroeg ik mijn netwerk wie er een lab-omgeving kent waar je verduurzamingsmaatregelen voor ...

Lees verder »

Stap uit de comfortzone

Stap uit de comfortzone

23 sep om 07:00 uur
timer 4 min

Marten Valk: Na mijn sabbatical kijk ik met nieuwsgierigheid naar het spanningsveld tussen mijn vakgebied ‘bouwfysica’ ...

Lees verder »

Kennis? Kennissen!

Kennis? Kennissen!

22 aug om 16:00 uur
timer 3 min

Harm Valk: Vakantie, mooie tijd. Je ziet nieuwe plekken en doet nieuwe indrukken op, of hernieuwt het contact met plekken ...

Lees verder »

Ons Bouwbesluit is crimineel

Ons Bouwbesluit is crimineel

19 aug om 15:30 uur
timer 3 min

Onno Dwars: Het Bouwbesluit is crimineel en daarom wordt het hoog tijd dat het ouderwetse model flink op de schop gaat. We ...

Lees verder »

Gezond binnen zitten

Gezond binnen zitten

24 jul om 08:00 uur

Marjolein van Gelder: Uit diverse onderzoeken in Westerse landen blijkt dat we gemiddeld 90% van onze tijd binnen besteden. Deze tijd ...

Lees verder »

Het geluid van lucht/water-warmtepompen: is de wetgever horende doof?

Het geluid van lucht/water-warmtepompen: is de wetgever horende doof?

13 jun om 15:30 uur
timer 8 min

Rudy Grevers: Zoals zo vaak volgt de wetgeving de actualiteit, maar veelal wordt beleid ten aanzien van nieuwe thema`s (veel) ...

Lees verder »

Afscheidsbrief aan mijn hartverwarmende vriend

Afscheidsbrief aan mijn hartverwarmende vriend

29 mei om 11:00 uur
timer 4 min

Jan-Maarten Elias: Exact 60 jaar na de ontdekking van 'Slochteren', schrijven wij jou deze afscheidsbrief. Het gaat ons aan het hart, ...

Lees verder »

Energietransitie: ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het wel kan

Energietransitie: ik heb het nog nooit gedaan, ...

28 mei om 13:00 uur
timer 5 min

Selina Roskam: Een stoere quote van Pippi Langkous als ze aan iets nieuws begint. En hoe meer we aan de energietransitie in de ...

Lees verder »

Waterstof draagt niet bij aan de CO2-doelen van 2030

Waterstof draagt niet bij aan de CO2-doelen ...

9 mei om 00:00 uur
timer 8 min

Jan Willem van de Groep: Laat ik aan het begin van deze blog even helder zijn: ik heb niets tegen waterstof. Het is een energiedrager die ...

Lees verder »

De architect anno 2019 moet geen trend nalopen

De architect anno 2019 moet geen trend nalopen

26 apr om 15:30 uur

Thomas Bögl: Sinds een jaar of drie maakt de bouw- en vastgoedsector zich opeens bijzonder druk over de circulariteit van onze ...

Lees verder »

Nieuwe verdienmodellen in de bouw- en vastgoedsector?

Nieuwe verdienmodellen in de bouw- en vastgoedsector?

8 apr om 10:00 uur
timer 10

As a service, at your service: met diensten en abonnementen in plaats van producten kun je andere inkomstenbronnen ...

Lees verder »

Polderen over circulaire bouw

Polderen over circulaire bouw

3 apr om 15:30 uur
timer 3 min

Hoe geef je de circulaire bouw vorm? Daarover spreek ik samen met diverse experts uit de bouw in CB’23 (circulaire ...

Lees verder »

Reacties

Goed artikel en mooie plaatjes. Ik begrijp alleen de motivatie van de auteur niet om het "de Ladder van Alders" te noemen. Het lijkt mij eerlijker om een van de grondleggers van het circulaire gedachtegoed hiervoor de erkenning te geven die zij verdienen. Mijn voorstel zou zijn: Walter R. Stahel. Dus de "Lader van Stahel". Zie ook https://en.wikipedia.org/wiki/Walter_R._Stahel

Bekijk de originele Ladder van Lansink, inclusief download en meer informatie op deze pagina: http://www.recycling.nl/ladder-van-lansink.html

Duurzaamheid duur? Nee, NIET duurzaam komt je duur te staan! Our Common Future 2.0 Jan Jonker vond bij het opruimen van zijn bibliotheek het boek “Our Common Future”, het Brundtlandrapport uit 1987, waarin de Noorse ex-premier Gro Brundtland, o.a. met Ruud Lubbers het begrip duurzaamheid voor het eerst uitwerkte. Dit was voor hem de aanleiding om het project Our Common Future 2.0 NL te starten. Dankzij sociale media werkten ruim 400 vrijwilligers mee aan het boek 'Duurzaam Denken Doen' - inmiddels een echte 'groene' bestseller. Het boek wil bijdragen aan positieve veranderingen voor de wereld van morgen. Zie: http://www.bol.com/nl/p/duurzaam-denken-en-doen/1001004011320507/?Referrer=ADVNLPPcefb3400cdbf929700a5ae212a010035369

Weer een nieuwe vernoemde ladder erbij wordt zo langzamerhand ondoorzichtig. Zou LadderZAT niet een beter alternatief zijn? Ladder van Zero Adaptive Transformation.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up