Aantrekkende economie grootste bedreiging duurzame gebiedsontwikkeling

timer5 min
Aantrekkende economie grootste bedreiging duurzame gebiedsontwikkeling

Op Binnenlandsbestuur.nl van 9 september 2016 is te lezen: “Voor het eerst sinds 2008 hebben gemeenten een positief saldo op hun grondexploitaties. De plus van € 555 miljoen komt voor ruim driekwart uit Noord-Holland. Maar Drenthe, Friesland, Gelderland, Overijssel, Limburg en Flevoland noteren nog minnen.”

Dit wordt vervolgd met: “De provincie Noord-Holland was in 2015 goed voor 76% van het positieve saldo op grondexploitaties van gemeenten. Ook de gemeenten in Noord-Brabant, Zuid-Holland, Utrecht, Groningen en Zeeland boekten een positief saldo. Voor gemeenten gelegen in provincies gelegen buiten de Stedenring Centraal Nederland was er echter overwegend sprake van een negatief saldo op de grondexploitaties.” En: “Het lijkt erop dat gemeentelijke grondexploitaties in een rustiger vaarwater zijn gekomen.”

De oorzaak is dat de prijzen van woningen met name in de Randstad weer stijgen naar recordhoogten. Zelfs hoger dan voor de crisis van de 2e helft in 2008, waarbij de Amsterdamse woningmarkt zelfs droog kookt... Tel daarbij op dat het kabinet op Prinsjesdag 2016 bericht dat Nederland er economisch goed voor staat. Dan is er toch alle reden om tevreden te zijn met de gebiedsontwikkeling in Nederland en dan met name bij nieuwbouwwoningen?

Transformatie woningmarkt toe aan herwaardering?

De ‘Bijdrage transformatie aan woningmarkt is toe aan herwaardering’ via Vastgoedactueel.nl schetst echter een compleet ander beeld. Het Planbureau voor de Leefomgeving typeert het ‘Transformatiepotentie: woningbouw in de bestaande stad’-debat onder vakgenoten over de rol en betekenis van transformatie als alternatief voor nieuwbouw als fact-free of op zijn minst fact-poor, want:

  1. De discussie tussen 2 kampen: nieuwe woningbouwlocaties buiten de stad of juist binnen de bestaande stad is te ongenuanceerd, te stellig en wordt niet of nauwelijks gevoerd op basis van feiten;
  2. Het kamp ‘nieuwe woningbouwlocaties buiten de stad’ wil dat er zo snel mogelijk nieuwe woningbouwlocaties buiten de stad worden aangewezen, omdat alleen zo een nieuwe woningnood kan worden voorkomen;
  3. Het kamp ‘nieuwe woningbouwlocaties binnen de bestaande stad’ vindt juist dat de woningbehoefte binnen de grenzen van de stad moet worden opgevangen, omdat hier veel meer mogelijkheden zijn om vastgoed en locaties te hergebruiken dan nu erkend wordt.

Uit de reacties van beide kampen komt de reflex haarscherp naar boven om onweerstaanbaar verleidelijk terug te vallen in gebiedsontwikkeling ‘oude stijl’. Alsof er geen Omgevingswet is vastgesteld die in 2019 van kracht wordt? Gebiedsontwikkeling ‘oude stijl’ met 2 smaken:

  1. op basis van de oude 4 P’s:  Pieken, Pakken, Pleite en Puinhoop
  2. of om in de risico-regelreflex te schieten, die juist gevaarlijk is bij de Omgevingswet

Duurzame gebiedsontwikkeling

Om te komen tot duurzame gebiedsontwikkeling van nieuwbouwlocaties in Nederland moet in de Nationale Omgevingsvisie een integrale keuze voor ‘Anders en beter’ worden gemaakt ook over nieuwe woningbouwlocaties. Een 4-dimensionale discussie over de woningbouwopgaven in de Nationale Omgevingsvisie biedt kansen voor oplossingen. Dus niet alleen woningbouw in de lengte en breedte, maar ook in de hoogte en duurzaam in de tijd. Dit om te komen tot een gezamenlijke integrale aanpak voor de veranderende maatschappelijke vragen, waaronder de woningbouwvraag. 

Het ontbreken van een Nationale Omgevingsvisie wreekt zich nu als de olifant die het uitzicht op duurzame gebiedsontwikkeling belemmert'

Arno Kleine Staarman, Aranto

 Een ‘Anders en beter’-discussie met duurzame gebiedsontwikkeling als fundering voor de ontwikkeling van Nederland met een onderscheidende identiteit:

  • vanuit de ruimtelijke en omgevingskwaliteiten van het gebied;
  • met draagvlak van de huidige en toekomstige gebruikers;
  • op basis van een duurzame gebiedsexploitatie ook 10, 20 en 30 jaar na realisatie, bijvoorbeeld ontwikkeld als BREEAM-NL Gebiedsontwikkeling;
  • met als uitgangspunt een CO2-neutrale ontwikkeling en beheer van het gebied en waar aan de milieunormen (bijvoorbeeld luchtkwaliteit, geluidhinder en bodemkwaliteit) wordt voldaan;
  • zodanig dat de komende generaties het ontwikkelde gebied graag willen erven, willen gebruiken en kunnen onderhouden.

Zonder Nationale Omgevingsvisie geen integrale keuzes

Zonder Nationale Omgevingsvisie blijven we in Nederland hangen in sectorale keuzes, die langs of tegen elkaar ingaan over vragen als:

In de Nationale Omgevingsvisie moeten integraal en met breed maatschappelijk draagvlak keuzes worden gemaakt over woningbouw, bedrijventerreinen, vervoer, winkelcentra, natuur en agrarische gronden, met duurzame gebiedsontwikkeling als fundering voor de ontwikkeling van Nederland. Het ontbreken van een Nationale Omgevingsvisie wreekt zich nu als de olifant die het uitzicht op duurzame gebiedsontwikkeling belemmert. 

Positief bijdragen aan nationale omgevingsvisie

Voor alle partijen die meedoen aan de Tweede-Kamerverkiezingen op 15 maart 2017 rust de verplichting om positief bij te dragen aan deze nationale omgevingsvisie zowel van en voor ‘de man op straat’ als de bewoners van de 'grachtengordel' en van Groningers tot Maastrichtenaren! Als de nieuwe Tweede Kamerleden en het nieuwe kabinet na de verkiezingen deze historische kans laten lopen, bepaalt iemand anders wat de ‘Nationale Omgevingsvisie’ en ‘Duurzame Gebiedsontwikkeling’ in Nederland wordt. En dat is altijd iets wat Nederlanders NIET willen: dat is een levenswet.’

Conclusie

  1. De aantrekkende woningmarkt en het ontbreken van een Nationale Omgevingsvisie zijn de grootste bedreigingen voor duurzame gebiedsontwikkeling.
  2. Om te komen tot duurzame gebiedsontwikkeling in Nederland moet in de Nationale Omgevingsvisie integrale keuzes voor 'Anders en beter' worden gemaakt.
  3. Voor alle partijen die meedoen aan de Tweede Kamerverkiezingen op 15 maart 2017 rust de verplichting om positief bij te dragen aan deze Nationale Omgevingsvisie!

Ik ben zeer benieuwd hoe u tegen de Nationale Omgevingsvisie en Duurzame Gebiedsontwikkeling aankijkt. Uw reacties zie ik dan ook graag tegemoet...

Foto bovenaan: Duurzaam Gebouwd-expert Arno Kleine Staarman voor het Innhotel Hotel Zaandam als geslaagde 4-dimensionale gebiedsontwikkeling in: lengte, breedte, hoogte en duurzaam in de tijd.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

Mexit first, duurzaamheid second!

Mexit first, duurzaamheid second!

17 mei om 12:30 uur
timer 3 min

De vernietiging van de aarde is in volle gang. Dit dwingt ons om grote sprongen te maken om deze schade aan de ...

Lees verder »

Stedelijk ontwerp en de nieuwbouweisen BENG

Stedelijk ontwerp en de nieuwbouweisen BENG

10 mei om 15:30 uur
timer 1 min

Ruimtelijke ontwerpers lijken op het eerste gezicht een ‘vreemde eend in de bijt’ als het gaat om bijna ...

Lees verder »

Zomerse zoektocht naar duurzamere gebouwde omgeving

Zomerse zoektocht naar duurzamere gebouwde omgeving

3 mei om 11:00 uur
timer 1 min

Gezocht voor pitches tijdens bbq: producten die bijdragen aan een duurzamere energieleverende gebouwde omgeving.

Lees verder »

Schuiven aan de knoppen van het mengpaneel Omgevingswet

Schuiven aan de knoppen van het mengpaneel Omgevingswet

26 apr om 10:45 uur
timer 4 min

Door de nieuwe Omgevingswet moeten bouwprojecten makkelijker de weg van tekentafel naar realisatie kunnen vinden. ...

Lees verder »

'Binnen vastgoed dagelijks bezig met biodiversiteit'

'Binnen vastgoed dagelijks bezig met biodiversiteit'

26 apr om 08:00 uur
timer 8 min

Of het nu gaat om duurzaamheid, biodiversiteit of de gezondheid van de gebruikers; groen is niet meer weg te denken ...

Lees verder »

De spagaat van gemeenten

De spagaat van gemeenten

16 apr om 16:00 uur
timer 2 min

Naast het standaard dagelijks reilen en zeilen, komt de aanstaande Omgevingswet als een zware tanker af op gemeentelijke ...

Lees verder »

Volgende Bouwpoort richt pijlen op omgevingswet

Volgende Bouwpoort richt pijlen op omgevingswet

1 apr om 13:00 uur
timer 1 min

Dankzij de Omgevingswet moet het eenvoudiger worden om bouwprojecten te starten en sneller richting realisatie ...

Lees verder »

Duurzaamheid vereist opschalen en innovatieve samenwerking

Duurzaamheid vereist opschalen en innovatieve ...

25 mrt om 13:00 uur
timer 5 min

Volgens Henberto Remmerts (Tauw bv) is innoveren, opschalen en ketensamenwerking nodig voor de realisatie van de ...

Lees verder »

Event legt nadruk op innovatieve gebiedsontwikkeling

Event legt nadruk op innovatieve gebiedsontwikkeling

6 mrt om 08:00 uur

De spagaat van gemeenten. Enerzijds de toekomstige Omgevingswet. Anderzijds het dagelijkse werk met urgente opgaven ...

Lees verder »

Bijeenkomst blikt vooruit op duurzaam en gezond beurskwartier

Bijeenkomst blikt vooruit op duurzaam en gezond ...

14 jan om 08:00 uur

Het Beurskwartier achter het centraal station Utrecht wordt innovatief, duurzaam en gezond. De slotbijeenkomst ...

Lees verder »

'Gebiedsontwikkeling is pas duurzaam als de gebruiker tevreden is'

'Gebiedsontwikkeling is pas duurzaam als de ...

18-12-2018 om 16:00 uur

Hoge duurzaamheidsambities voor gebieden, betrokkenheid en samenwerking bij de exploitatiefase en een blik op ...

Lees verder »

150 gasvrije woningen in Park Quatrebras

150 gasvrije woningen in Park Quatrebras

05-12-2018 om 08:00 uur

In de gebiedsontwikkeling Badhoevedorp komen 150 gasvrije woningen in het deelgebied ‘Park Quatrebras’. ...

Lees verder »

Reacties

De ludieke wijze waarop jij de premier parafraseert interpreteer ik als een stemadvies voor volgend jaar. En daar zal ik dan gevolg aan geven, want jij slaat de spijker op zijn kop hoewel de ambtelijke aanzetten in Den Haag hoop doen doorklinken. Wim

Geachte heer Tijssen, beste Wim, Dank voor je zeer positieve reactie. Overigens is het niet mijn intentie om stemadviezen te geven. Met vriendelijke groet, Arno Kleine Staarman

beste Arno, ik kan me goed vinden in je artikel. Al vraag ik me af of BREEAM Gebiedsontwikkeling het instrument voor beheer moet zijn, dat is het nu nog niet namelijk. Voor mij is langdurige betrokkenheid één van de kernbegrippen voor een duurzaam gebied met langetermijnwaarde. Of anders gezegd; zorg dat de stakeholders de meerwaarde kunnen verzilveren die ze zelf in het gebied gestoken hebben (ik noem dat 'waardecirkels' creëren). De oude stijl: bouwen, verkopen, vertrekken (en de rest mag de rommel opruimen) zal zeker geen duurzaam gebied opleveren. Overigens gaat mijn voorkeur er naar uit om de stap van een duurzaam gebied over te slaan en te werken aan een gezonde stad, waarin gebouwen faciliterend zijn, maar geen hoofdzaak. Maar daarover hoop ik binnenkort een blog te plaatsen.

Beste Jos, Dank voor uw reactie! Ik zie belangstellend uit naar uw blog over een gezonde stad. Zou u mij deze binnenkort kunnen mailen naar info@aranto.nl Met vriendelijke groet, Arno Kleine Staarman

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up