Kulturhus De Spil vormt duurzame ontmoetingsplek

timer4 min
Kulturhus De Spil vormt duurzame ontmoetingsplek

In Nieuwleusen is het kersverse Kulturhus De Spil geopend, een duurzaam middelpunt voor de gemeente.

Diverse functies en gebruikers komen voortaan bij elkaar in een toekomstbestendig gebouw, waar ontmoeting en sociale cohesie centraal staan. Duurzaam Gebouwd sprak diverse ketenpartners om de duurzaamheidsambities van het project scherp te krijgen.

“In het voortraject van de gebiedsontwikkeling onderzochten we wat de mogelijkheden waren voor functies en bouwvolumes in het gebied”, illustreert architect Ronald Olthof van LKSVDD architecten. “Er waren onder andere een parkeerterrein, school, kinderopvang, sporthal en een kantoor van Rabobank in de directe nabijheid. Een aantal van die functies wilden we onderbrengen in een nieuwe multifunctionele accommodatie: een Kulturhus.”

Uitgangspunt voor De Spil was het realiseren van een compact gebouw met diverse gebruikersmogelijkheden. Aan het gebouw, waar eerst de Rabobank zitting had, zijn twee sporthallen toegevoegd. In de voormalige Rabobank zelf zijn onder andere de bibliotheek en buurtkamer ondergebracht. Het Agnietencollege is gehuisvest in een extra toevoeging aan het gebouw.

Optimale ontwikkeling

Om dit concept te realiseren werd abcnova aangesteld voor het projectmanagement, die van de definiëring van het programma van eisen tot de ingebruikname aan de slag ging. Simon de Jong weet dan ook de ins en outs van de verduurzaming. “We hebben gezorgd voor een duurzame en energetische optimale ontwikkeling”, vertelt De Jong.

“De bestaande Rabobank is hergebruikt in de nieuwbouw en we hebben diverse elementen uit het oorspronkelijke gebouw kunnen gebruiken.” “We hebben kozijnen, een deel van de installaties voor de luchtbehandeling en hekwerk opnieuw kunnen inzetten”, licht De Jong toe.

“Het Rabobank-kantoor had al een modulair systeem voor de kozijnen en dat hebben we gedemonteerd en op een andere plek gemonteerd. Ook het hout kan later hergebruikt worden door leverancier Foreco.” Gebruikers in contact brengen met elkaar, dat was een speerpunt voor dit project. Vanaf het begin van het proces betrok het projectteam zowel regionale en lokale bedrijven.

“Dit waren vooral bedrijven die uitblinken in duurzaamheid”, schetst De Jong. “Zo heeft Foreco de gevelbekleding geleverd en heeft Panelprint akoestische voorwanden in de sporthallen aangebracht, gemaakt van gerecyclede petflessen.”

Minerale steenstrips

Voor het onderwijsgedeelte van het gebouw met het Agnietencollege is houtskeletbouw ingezet. “De gevel hebben we voorzien van Sto Ecoshapes. Dit zijn minerale steenstrips met een bijzonder patroon. Er zit een soort vlechtverband in, net als allerlei andere diverse materiaalpatronen in het gebouw, symbool staat voor de verbindingen die we willen leggen tussen de gebruikers onderling en het gebouw”, aldus Olthof.

Om dit te stimuleren kwam het projectteam tot een ontwerp waarbij gebruikers ruimtes delen. “Overdag kan een gebouwfunctie anders zijn dan in de avonduren”, geeft projectleider Piet la Roi van gemeente Dalfsen aan.

“Die trend, van bezit naar gebruik, proberen we hier goed onder te brengen. De jonge generatie heeft dit al goed in de vingers. Met accommodaties is dit ook prima mogelijk, als de bereidheid er maar is.” Een ander uitgangspunt bij de verduurzaming is (bijna) energieneutraliteit. “We hebben die ambitie onder andere gerealiseerd door het complete dak vol te leggen met pv-panelen”, licht De Jong toe.

“Daarnaast hebben we een verwarmingssysteem op basis van luchtverwarming”, vult Olthof aan. De onderwijsfunctie hebben we op het noordwesten georiënteerd, waardoor je qua warmtelast lager uitkomt. Het opwekken van warmte is geen issue meer, het gaat erom dat je effectieve manieren hebt om het gebouw te koelen.”

BENG-proof

De herontwikkeling heeft een EPC van -0,3 en voldoet aan BENG. “We passen warmtepompen toe met bodemopslag en een grote hoeveelheid opwekking duurzame energie door pv-panelen”, vertelt De Jong. De eerder genoemde duurzaamheid is ook de proeven bij het hergebruik van het sloopmateriaal.

“Het materiaal van de bestaande sporthal is voor 99% (elders) hergebruikt. Het enige dat niet hergebruikt kan worden zijn de brandmelders en asbest, vanwege de samenstelling van het product. Al het puin van de sporthal is op locatie gebroken, dus we hebben onder andere bespaard op CO2-uitstoot door transportbewegingen te beperken. Daarnaast zijn is er een waterplein aangebracht en wordt hemelwater op het plein vastgehouden. Dit alles hebben we binnen het budget en de planning gerealiseerd, in het relatief kleine tijdsbestek van 2 jaar.”

De hoge ambities voor het Kulturhus passen in de strategie van de gemeente. “Voor onze eigen gebouwen hebben we een voorbeeldfunctie”, gaat La Roi verder. “Ook voor dit project geldt deze rol. In de projectfase legden we het ontwerp voor aan de gemeenteraadscommissie met de vraag hoe ver we konden gaan op het vlak van duurzaamheid.”

De raad bepaalt het budget en moet ook rekening houden met het geld van de belastingbetaler.

“Vanzelfsprekend denk je daar ook goed over na. abcnova kwam met een plan om in een aantal stappen een duurzaam gebouw te realiseren dat de tand des tijds kan weerstaan. Dat is gelukt en we zijn enthousiast over de nieuwe ontmoetingsplek voor iedereen uit de gemeente.”

Middelpunt

Het gebouw heet daarom ‘De Spil’. Een spil tussen de verschillende gebouwfuncties en gebruikers en een gebouw dat als middelpunt fungeert voor Nieuwleusen. “Het is daarnaast een letterlijke spil tussen noord en zuid Nieuwleusen. Ter illustratie: er was altijd een ondernemersvereniging zuid en noord, nu is het er weer één.”

Een ander voordeel van het centrale is de reuring. “Er is één gebruiker altijd aanwezig, de school. Dat, samen met de bibliotheek, maakt dit een energiek centrum en duurzame plek van ontmoetingen voor de komende decennia.” 

Tekst: Marvin van Kempen

Foto De Spil (boven): Marcel Saltbommel, foto Bommel Nieuwleusen.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

Circulaire bouw en samenwerking tijdens Gamechangers in de Bouw & Infra

Circulaire bouw en samenwerking tijdens Gamechangers ...

9 sep om 08:00 uur
timer 1 min

Gamechangers in de Bouw & Infra zet koplopers op het podium die je alles vertellen over de verbinding ...

Lees verder »

Ebook Circulair bouwen met BIM

Ebook Circulair bouwen met BIM

In de gratis Ebook 'Circulair bouwen met BIM' brengen we je opnieuw op de hoogte omtrent de stand van zaken in ...
Split incentive? Circulair opgelost!

Split incentive? Circulair opgelost!

30 aug om 17:00 uur
timer 3 min

De split incentive is vaak een drempel om niet te verduurzamen. De eigenaar van het pand investeert immers in ...

Lees verder »

Modulair schoolgebouw in Amsterdam dankzij Brexit

Modulair schoolgebouw in Amsterdam dankzij Brexit

30 aug om 11:00 uur
timer 2 min

De Amsterdam International Community School, de expatschool in Amsterdam, opende gisteren de deuren van een nieuw ...

Lees verder »

Handreiking Losmaakbaarheid geeft aanbestedingsadvies

Handreiking Losmaakbaarheid geeft aanbestedingsadvies

25 jul om 11:00 uur
timer 1 min

PIANOo en Rijkswaterstaat sloegen de handen ineen voor een handreiking Losmaakbaarheid. In de publicatie lees ...

Lees verder »

'Experimenteren en innoveren essentieel voor duurzaam inkopen'

'Experimenteren en innoveren essentieel voor ...

18 jul om 13:00 uur
timer 9 min

Lef tonen en nieuwe vormen van samenwerken vormen de sleutel naar een duurzamer, meer circulair inkoop- en aanbestedingsproces. ...

Lees verder »

Remontabel kantoorgebouw haalt natuur naar binnen

Remontabel kantoorgebouw haalt natuur naar binnen

11 jul om 11:00 uur
timer 3 min

In Driebergen verrijst een volledig remontabel kantoorpand, met een duurzaamheidsniveau dat ligt op BREEAM Outstanding. ...

Lees verder »

Bedrijven ontwikkelen circulair product binnen 150 dagen

Bedrijven ontwikkelen circulair product binnen ...

11 jun om 11:00 uur
timer 3 min

Lukt het om binnen 150 dagen een nieuw circulair product te ontwikkelen met marktpotentie? De bedrijven ENGIE, ...

Lees verder »

'Circulair bouwen is uiteindelijk goedkoper'

'Circulair bouwen is uiteindelijk goedkoper'

1 mei om 11:00 uur
timer 6 min

De transitieagenda Circulaire Bouweconomie stelt een duidelijk doel: uiterlijk in 2050 moet de gebouwde leefomgeving ...

Lees verder »

Circulair en veilig bouwen: herbezinning juridische kaders

Circulair en veilig bouwen: herbezinning juridische ...

24 apr om 14:30 uur
timer 4 min

Hoogleraar privaatrecht Stéphanie van Gulijk is gespecialiseerd in bouwrecht en hield onlangs een interessante ...

Lees verder »

Hoe voorkom je een ramp als met de brug in Genua?

Hoe voorkom je een ramp als met de brug in Genua?

19 apr om 15:15 uur
timer 4 min

In drie bijeenkomsten werd onlangs de toekomst van de kunstwerken in de openbare ruimte besproken. Met vooral aandacht ...

Lees verder »

Drinkwaterbedrijven gaan voor circulair grondstoffenpaspoort

Drinkwaterbedrijven gaan voor circulair grondstoffenpaspoort

19 apr om 08:00 uur
timer 2 min

De tien Nederlandse drinkwaterbedrijven vragen hun leveranciers van leidingmateriaal om een objectief circulair ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up