Welke duurzaamheid kun je in een dak stoppen?

timer5 min
Welke duurzaamheid kun je in een dak stoppen?

De gemeente Arnhem heeft grote duurzaamheidsambities en bij de renovatie van sporthal Elderveld wist de markt daar wel raad mee.

Wat is er allemaal mogelijk bij de dakrenovatie van een sporthal, in het kader van het meerjarenonderhoudsplan (MJOP), met daarbij ook volop aandacht voor duurzaamheid? Het was producent IKO die zich over die vraag boog en met een uitgebreid ontwerp kwam, waarop Arnhem ‘ja’ zei. De gemeente zette vol in op de meest duurzame oplossingen, aldus Martin van de Kamp, bij IKO manager key accounts & sustainability.

Energieverbruik omlaag

Het plan betrof het compleet slopen van diverse daken en daarna weer opbouwen met een dakconcept van IKO. Het internationaal actieve bedrijf zette daarvoor drie typen dakbedekking in: het IKO eco roof, solar roof en green roof. Op een deel van het hoogste dak (2.328 m2) met een stalen constructie werden zonnepanelen geplaatst op een ondergrond van witte dakbedekking met daaronder IKO Enertherm-isolatie. Het lagere dak (758 m2) is door de ligging niet geschikt voor zonnepanelen en kreeg een IKO compact roof, afgewerkt met de wortelwerende IKO roofgarden pro en daarop een groen, sedumdak.

Welke duurzaamheid kun je in een dak stoppen?

Het uitgangspunt van de gemeente Arnhem was vooral, aldus projectleider Lourens Schipper (Arnhem), het terugdringen van het energieverbruik. Die inzet zat ’m deels in de eisen die aan gebouwen worden gesteld en deels in de duurzaamheidsambities van de gemeente zelf. IKO speelde daar perfect op in en kwam met een voorstel dat in z’n geheel door de gemeente werd overgenomen.

Arnhem pakt het groots aan

“Het was een bezoek van de gemeente Arnhem”, vertelt Van de Kamp, “aan het Roofing Service Experience Center in Zutphen, waar de gemeente door onze gezamenlijke presentatie enthousiast van werd.”
Dakdekker Roofing Service Nederland is de conceptpartner van IKO en voert met een raamcontract voor 15 jaar het onderhoud van de daken van de gemeente uit. “Zoals bij deze sporthal, waar verder ook aandacht is voor nieuwe ledverlichting, koeling en verwarming. En dus de grondige isolatie van het dak. Alle opties uit het ontwerp dat ik opstelde zijn ook gekozen.”

“Met zonnepanelen kun je de investeringen relatief snel terugverdienen”, vervolgt Schipper, “en voor het renoveren van het dak en het vervangen van de dakisolatie was het ook een goed, natuurlijk moment. Door ook die schil aan te pakken, kun je de warmteafgifte naar buiten toe mooi beperken. Het zou een gemiste kans zijn om dat nu niet gelijk mee te nemen.”

Witte dakbedekking

Bijzonder op het hoge dak is de witte dakbedekking met daarop de zonnepanelen. Door de reflectie van zonnewarmte zorgt het witte IKO Carrara voor een reductie van de warmtelast naar binnen toe, aldus Van de Kamp. Dat geeft bovendien voordelen voor de opbrengst van de zonnepanelen, die beter gedijen in koelere omstandigheden.

Van de Kamp: “Op een zwart dak kan ’s zomers de temperatuur zo oplopen tot 60 graden Celsius. Dan zie je het rendement van die panelen (van IKO-partner Hart4Solar; red.) onderuit gaan. Met een wit dak scheelt dat ongeveer dertig graden.”

“Het witte materiaal heeft verder ook voordelen voor aircoinstallaties op het dak. Die zuigen veel minder warme lucht naar binnen, wat enorm scheelt in de koelingskosten. Door de aanwezigheid van een coating van titaniumdioxide wordt bovendien fijnstof (bestaande uit NOx- en SOx-verbindingen), onder invloed van UV- en infraroodstraling, omgezet in milieuvriendelijke stoffen.”

Waardevast

Onder de dakbedekking van beide daken is IKO Enertherm (PIR) aangebracht, dat goed bestand is tegen vocht en schimmel. Het is een chemisch product dat niet wordt gerecycled, maar wel veel vormvaster en waardevaster is dan PUR en steenwol, weet Marco van den Eyssel, die namens Roofing Service verantwoordelijk is voor de uitvoering.

Van den Eyssel: “PIR heeft momenteel de hoogste isolatiewaarde, is erg licht, drukvast en heeft in combinatie met het IKO totaalconcept een zeer lange levensduur. Deze dakisolatie wordt geproduceerd met groene energie. De materialen van de IKO-concepten zijn mooi op elkaar afgestemd. Zo kun je je onderscheiden, zeker met een Kiwa BDA Agrément certificering die extra garantie en zekerheid biedt.”

Welke duurzaamheid kun je in een dak stoppen?

Opvallend is verder het groendak op de betonnen constructie van het kleinere, lage dak. Van de Kamp: “Er staan allemaal scholen rond dit sportcomplex, met veel kinderen die buiten spelen. Dan is zo’n groendak milieutechnisch beter en zeker gezonder dan gewone dakbedekking. Het mos-sedumdak vergt eenmaal per jaar onderhoud: slechts een beetje onkruid verwijderen en bemesten.” Een ander voordeel is, aldus Van den Eyssel, “de extra waterbuffering. Het vocht van een felle regenbui wordt zo langzamer afgegeven aan het riool.”

Mooi homogeen

“Het oude dak”, vervolgt Van de Kamp, “is compleet gesloopt en vervolgens hebben we een 100% water- en luchtdicht dak aangebracht met gegoten, warme bitumen. Op een betonnen dak kun je zo een mooi homogeen dak aanleggen. Elke isolatieplaat wordt daarbij afzonderlijk in het bitumen gegoten. Dus mocht er ooit van buitenaf iemand door de dakbedekking heen steken, dan beperkt zich dat maar tot één plaat en is een lek sneller te vinden.”

De gemeente Arnhem kan bij de oplevering in januari 2020 trots zijn op het nieuwe dak. Ondertussen is Schipper vooral in zijn nopjes met de samenwerking. Schipper: “En vooral wat betreft de manier van meedenken over oplossingen in combinatie met wat wij als opdrachtgever voor ogen hadden. Roofing Service Nederland heeft goed gekeken naar de constructieve zaken om het dak te kunnen voorzien van een relatief dik isolatiepakket. Daarvoor moesten ook de dakranden worden aangepakt en de lichtkoepels omhoog worden gebracht. Dat moet allemaal van tevoren goed doordacht zijn.”

“De praktijk zal uitwijzen of het rendement wat betreft de lagere verwarmingskosten aansluit bij de verwachtingen. Daar hebben we op voorhand geen calculatie op losgelaten en dit hangt ook af van wat op langere termijn in deze wijk de warmtebron gaat worden”, besluit Schipper.

Het dak op sportcomplex Elderveld heeft begin december de nominatie Dak van het Jaar 2019 in de wacht gesleept.

Tekst: Ysbrand Visser

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c135 c184 c225 c243
Verduurzamen van gemeentelijk vastgoed in ’s-Hertogenbosch: ‘Gewoon beginnen!’

Verduurzamen van gemeentelijk vastgoed in ’s-Hertogenbosch: ...

22 jan om 10:01 uur
timer 7 min

Nederlandse gemeenten buigen zich as we speak over een gigantische opgave: het invullen van een visie voor een ...

Lees verder »

c21 c134 c135 c184 c225
Rotterdam verkent 12 wijken voor aardgasvrije gebiedsaanpak

Rotterdam verkent 12 wijken voor aardgasvrije ...

21 jan om 16:01 uur
timer 1 min

Rotterdam zet een volgende stap naar een aardgasvrije stad met een verkenning van twaalf wijken. Hierin wordt ...

Lees verder »

c21 c135 c225 c243 c244
De genomineerden van de Nederlandse Duurzaam Bouwen Awards zijn bekend

De genomineerden van de Nederlandse Duurzaam ...

21 jan om 13:01 uur
timer 3 min

Vandaag zijn de genomineerden voor de Nederlandse Duurzaam Bouwen Awards 2020 bekendgemaakt. Wie wint op 6 februari ...

Lees verder »

c21 c135 c140 c225
Gemeenten en de praktijk van circulaire inkoop

Gemeenten en de praktijk van circulaire inkoop

9 jan om 10:00 uur
timer 6 min

De overheid koopt jaarlijks voor ongeveer 73,3 miljard euro in aan werken, diensten en leveringen in. Dat moet ...

Lees verder »

c21 c135 c190 c225 c244
Innoveren in duurzaam inkopen en aanbesteden

Innoveren in duurzaam inkopen en aanbesteden

30-09-2019 om 16:00 uur
timer 1 min

Het volledige programma van het seminar Duurzaam Inkopen & Aanbesteden is bekend. We hebben sprekers van Rijksvastgoedbedrijf, ...

Lees verder »

c21 c135 c225 c244 c246
'Kunnen we circulair bouwen door circulair in te kopen?'

'Kunnen we circulair bouwen door circulair in ...

13-09-2019 om 07:00 uur
timer 1 min

Het seminar Duurzaam Inkopen & Aanbesteden staat op de rol, voor 10 oktober 2019. We zetten koplopers op het ...

Lees verder »

c21 c135 c225 c243
Fiscale voordelen voor milieuvriendelijke technieken

Fiscale voordelen voor milieuvriendelijke technieken

15-08-2019 om 13:00 uur
timer 1 min

Ondernemers kunnen in 2019 fiscaal voordelig investeren dankzij aftrekposten voor milieuvriendelijke technieken.

Lees verder »

c21 c135 c140 c190 c225
De weerbarstige praktijk van duurzaam slopen

De weerbarstige praktijk van duurzaam slopen

12-08-2019 om 13:00 uur
timer 6 min

Slopen is niet direct een sexy onderwerp en ook niet altijd even duurzaam. Hoe besteed je circulair slopen aan ...

Lees verder »

c21 c135 c225 c237 c245
“Gezonde levensstijl als statussymbool in plaats van auto”

“Gezonde levensstijl als statussymbool ...

08-08-2019 om 10:00 uur
timer 2 min

Bij de snelle groei en verduurzaming van steden mag de voetganger niet worden vergeten. Inspiratie en beleid rond ...

Lees verder »

c21 c135 c184 c225 c243
Whitepaper Energietransitie en sociale cohesie

Whitepaper Energietransitie en sociale cohesie

02-08-2019 om 10:00 uur
timer 2 min

Draagt de energietransitie bij aan de sociale cohesie in wijken? Lees deze nieuwe whitepaper, met daarin ook aandacht ...

Lees verder »

c21 c134 c135 c225
Schuiven aan de knoppen van het mengpaneel Omgevingswet

Schuiven aan de knoppen van het mengpaneel Omgevingswet

26-04-2019 om 10:45 uur
timer 4 min

Door de nieuwe Omgevingswet moeten bouwprojecten makkelijker de weg van tekentafel naar realisatie kunnen vinden. ...

Lees verder »

c21 c134 c135 c225
De spagaat van gemeenten

De spagaat van gemeenten

16-04-2019 om 16:00 uur
timer 2 min

Naast het standaard dagelijks reilen en zeilen, komt de aanstaande Omgevingswet als een zware tanker af op gemeentelijke ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up