Energiezuinige gebouwen: nieuwbouw en renovatie

Energiezuinige gebouwen: nieuwbouw en renovatie

In vrijwel elk Europees land zijn ze te vinden, de passiefhuizen. Met een energieverbruik van hooguit 15 kWh per vierkante meter per jaar behoren deze woningen tot de meest zuinige van dit moment.

Zo verbruikt een Nederlands passiefhuis 4 keer minder energie dan een Nederlands nieuwbouwwoning uit 2011. Hierdoor is de CO2-uitstoot hooguit de helft van een gemiddelde nieuwbouwwoning. De energetische winst is voor het grootste deel behaald door de uitstekende isolatie, gecombineerd met het passief benutten van zonne-energie.

Het principe van dit soort woningen is in de jaren zeventig ontwikkeld door de Zweedse hoogleraar Bo Adamson. Sinds de oprichting in 1996 van het Passivhaus Institut in het Duitse Darmstadt is de populariteit van dit concept sterk toegenomen. Inmiddels zijn er wereldwijd minstens 40.000 van dergelijke woningen gerealiseerd. 

Energieverbruik 29% tot 48% omlaag

Ook in Noord-Amerika mag het passiefhuis inmiddels op groeiende belangstelling rekenen, zo vermeldt het jaarboek Can a City Be Sustainable? van het Amerikaanse Worldwatch Institute. Omdat de geografische ligging bepaalt hoeveel zonne-energie kan bijdragen aan de verwarming van de woning, zijn de normen waaraan passiefhuizen moeten voldoen per land verschillend. Opvallend is verder dat er in de Verenigde Staten een groeiende belangstelling is ontstaan voor het renoveren van bestaande gebouwen. Bij gerenoveerde overheidsgebouwen is het bijvoorbeeld gelukt om het energieverbruik met 29% tot 48% omlaag te schroeven.

Maar het kan nog beter, zo blijkt uit recent onderzoek van het National Renewable Energy Laboratory in Colorado. Dit maakt het duidelijk dat het mogelijk moet zijn om bij conventionele gebouwen 67% energie te besparen.

Rol overheid

Maar de totstandkoming van passiefhuizen en andere energiezuinige woningen gaat niet vanzelf, vaak moet de overheid op dit gebied het voortouw nemen. Dat blijkt bijvoorbeeld uit de gang van zaken bij het Duitse stadje Freiburg. Hier is bij wet bepaald dat de maximale hoeveelheid primaire energie bij nieuwe woningen hooguit 55% mag bedragen van de heersende normen op dit gebied. Het verlies aan transmissiewarmte mag hooguit 70% bedragen van de nationale norm.

In de wijk Vauban van Freiburg is de keuze gevallen op passiefbouwen. In combinatie met een optimale inzet van zonne-energie produceren sommige woningen zelfs meer energie dan het eigen verbruik. Naast energiebesparing staan in deze wijk ook andere ecologische maatregelen hoog op de agenda, zoals het toepassen van grasdaken, de opvang van regenwater en het zorgen voor begroeiing tussen de huizen om een positief microklimaat te realiseren. Inmiddels heeft Freiburg een Perspektivplan ontwikkeld, dat de ontwikkeling van de stad bediscussieert en ideeën lanceert over hoe de stad de komende 15 jaar kan groeien zonder dat dit ten koste gaat van de leefbaarheid. De discussie gaat daarbij niet alleen over wonen, maar ook over het gebruik van land, mobiliteit, biodiversiteit en sociale zaken. 

Geen realistisch beeld over terugverdientijd

Niet altijd zien bewoners het belang van energiebesparing in, stelt Gregory Kats, directeur van een op duurzaamheid gericht investeringsmaatschappij. Een belemmering voor veel mensen is dat zij geen realistisch beeld hebben over de terugverdientijd van energiebesparende maatregelen: in het algemeen verwachten particuliere investeerders dat de investeringen in energiezuinige maatregelen in hooguit 2 jaar zijn terugverdiend. Hoogste tijd om deze hooggespannen verwachtingen ten aanzien van de terugverdientijd van efficiencymaatregelen bij te stellen, zegt Katz in zijn bijdrage aan het jaarboek van het Worldwatch Institute, al was het maar omdat het besparen van energie de meest kosteneffectieve manier is om CO2 binnen de gebouwde omgeving te reduceren.

Katz haalt in dit verband met instemming de aanpak van het Riga gevestigde energieservicebedrijf RenEsco aan, dat erin geslaagd is om 15 appartementengebouwen in Letland drastisch te renoveren. Dankzij onder meer energiebesparende maatregelen en een energiemanagementsysteem ging het energieverbruik met 45% tot 65% ten opzichte van de oude gebouwen nar omlaag. De terugverdientijd van de energiezuinige maatregelen van 9 tot 10 jaar lijkt misschien lang, maar volgens een energiedeskundige staat daar een enorme energiewinst tegenover. Als alle vergelijkbare woningen dit voorbeeld zouden volgen, hoeft Letland 40% minder gas uit Rusland te importeren.

State of the World: Can a City Be Sustainable?
Uitgeverij: Worldwatch Institute, 2016
448 pagina's 
Prijs paperback: $25.00, ISBN: 9781610917551
E-book: $24.99, ISBN: 9781610917568 

Duurzaam Gebouwd besteedt 3 artikelen aan het boek ‘State of the World: Can a City Be Sustainable?’. Na het eerste artikel 'Hoe krijg je de gebouwde omgeving duurzaam?' in juni en het tweede artikel 'Een stad 100% duurzaam, kan dat?' , is dit het derde en laatste deel.

Illustratie boekomslag via: Canacitybesustainable.org

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c41 c225
Pleidooi voor andere manier van bouwen

Pleidooi voor andere manier van bouwen

Een andere manier van bouwen is cruciaal in het streven een klimaatpositieve leefomgeving en een leefbare wereld. De grootste uitdaging is de keuze voor bouwmaterialen ...

Lees verder

c21 c40 c120 c185 c225
Duurzaam Gebouwd Op Locatie: Circulair Renoveren

Duurzaam Gebouwd Op Locatie: Circulair Renoveren

Op donderdag 16 mei laten Heijmans en Rijksvastgoedbedrijf je de waarde zien van circulair renoveren, aan de hand van praktijkvoorbeelden en innovaties. Je ontdekt ...

Lees verder

c21 c41 c225 c237 c265
Sturen op Paris Proof en Quick Carbon Indicator met GPR Materiaal

Sturen op Paris Proof en Quick Carbon Indicator ...

Om binnen de 1,5 graad opwarming van de Aarde te blijven, moeten we sturen op onze korte termijn emissies: de bouwsector moet in 2030 55% minder CO2-uitstoten ten ...

Lees verder

c21 c40 c148 c225 c243
Duurzaamheid gaat verder dan de energieprestatie

Duurzaamheid gaat verder dan de energieprestatie

Tijdens bouwprojecten ligt de focus nu vooral op het toepassen van een energiezuinig systeem. Liever ziet René Cas van R-Vent dat er naast die energieprestatie ...

Lees verder

c21 c225 c243
<span class='TextRun SCXW226760378 BCX0' lang='NL-NL' xml:lang='NL-NL' data-contrast='auto'>Slimme oplossingen voor congestiearm bouwen</span>

Slimme oplossingen voor congestiearm bouwen

Itho Daalderop liet op de VSK 2024 onder andere slimme oplossingen zien voor congestiearm bouwen. Het bedrijf presenteerde producten die bijdragen aan het verminderen ...

Lees verder

c21 c185 c225
Gebruikte gevelstenen dragen bij aan een betere MPG-score

Gebruikte gevelstenen dragen bij aan een betere ...

In zijn zoektocht naar het hergebruik van bouwmaterialen ontdekte Bob Floris de mogelijkheden van gebruikte gevelstenen. Deze behouden niet alleen kwaliteit maar ...

Lees verder

c21 c140 c225 c260
Hoogwaardige spouwmuurisolatie versnelt transities

Hoogwaardige spouwmuurisolatie versnelt transities

Kan hoogwaardige spouwmuurisolatie een bijdrage leveren aan de circulaire transitie en de verduurzaming van de bestaande woningvoorraad versnel invullen? “Ga ...

Lees verder

c21 c168 c225
Zo maak je utiliteitsgebouwen slimmer

Zo maak je utiliteitsgebouwen slimmer

In het webinar ‘Slimme gebouwen met de realiteit van nu’ krijg je inzicht in mogelijkheden op het gebied van smart buildings. Zo leggen experts aan ...

Lees verder

c21 c160 c225
De mens wil zich met de natuur omringen

De mens wil zich met de natuur omringen

Het belang en de impact van gezonde gebouwen op je medewerkers kwam naar voren tijdens Duurzaam Gebouwd Op Locatie: Gezonde Gebouwen. Diverse experts betraden het ...

Lees verder

c21 c185 c225 c265
Samen tegen materiaalobesitas

Samen tegen materiaalobesitas

“Stop met massief bouwen, tenzij het echt niet anders kan.” Die oproep doet Herre Elsenga, algemeen directeur van VBI, aan opdrachtgevers, architecten, ...

Lees verder

c21 c225
Rondetafelgesprek: zo creëer je vastgoed- en eindgebruikerswaarde

Rondetafelgesprek: zo creëer je vastgoed- ...

Bij verduurzaming spelen veel verschillende uitdagingen. Je gebouw slim, gezond én wendbaar maken, vergt veel maar levert ook wat op. Maar hoe combineer je ...

Lees verder

c21 c40 c225 c243
TOjuli: wijziging spelregels risico op oververhitting

TOjuli: wijziging spelregels risico op oververhitting

Tot nu toe was het hebben van actieve koeling in een nieuwbouwwoning voldoende om vrijstelling te krijgen voor de TOjuli-eis aan oververhitting. Hier komt vanaf ...

Lees verder

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up