Realiseer nu een inclusief binnenklimaat

timer4 min
Realiseer nu een inclusief binnenklimaat

Gebouwen ‘volgen’ de ontwikkelingen in de maatschappij. Als de wensen van gebouwgebruikers wijzigen, passen we gebouwen daarop aan. Maar hoe zit het met het binnenklimaat in kantoorgebouwen? De richtlijnen voor thermisch comfort zijn de afgelopen twintig jaar nauwelijks veranderd. En dat terwijl het type mensen dat zich vandaag de dag in kantoorgebouwen bevindt, verschilt met de gemiddelde kantoormedewerker van zo’n dertig jaar geleden.

De diversiteit in kantoorgebouwen is gegroeid: de verhouding mannen en vrouwen is gewijzigd en er zijn mensen met fysieke beperkingen en van verschillende etnische achtergronden. Ook het gebruik van de ruimtes ziet er nu heel anders uit. Er zijn speciale ruimtes om te kolven en om te bidden en genderneutrale toiletten deden hun intrede. Kortom: er is geen doorsnee kantoormedewerker meer en het gebruik van kantoorruimtes is heel gevarieerd.
Uit onderzoek weten we daarnaast steeds meer over hoe en wanneer mensen zich prettig voelen. Daaruit kunnen we lessen trekken voor het ontwerpen van een inclusief binnenklimaat. Een klimaat waarin echt iedereen zich prettig voelt.

Realiseer nu een inclusief binnenklimaat

Om het binnenklimaat te optimaliseren, wordt in het eigen kantoor van DWA (Gouda) het gebruik van de bediening van de ruimtethermostaat geanalyseerd.

Thermisch comfort heeft een directe relatie met concentratievermogen en productiviteit. Onderzoek laat zien dat door het optimaliseren van het thermisch comfort, de productiviteit in een gebouw tot wel 46% kan stijgen (Kükrer & Eskin, 2021). Het loont daarom om het thermisch binnenklimaat zoveel mogelijk af te stemmen op de individuele gebouwgebruiker. Zodat iedereen er optimaal kan functioneren.

Normen en richtlijnen voor thermisch comfort

Er is een breed scala aan normen en richtlijnen als het gaat om thermisch comfort. Twee veelgebruikte richtlijnen in Nederland zijn:

  1. Predicted Mean Vote (PMV) uit 1970, beschreven in ISO 7730 (laatste versie: 2005);
  2. Adaptieve Temperatuur Grenswaarde (ATG) uit 1998, beschreven in ISSO publicatie 74 (laatste versie 2014).

Andere richtlijnen of methodes zijn die van de gewogen temperatuuroverschrijdingsuren (GTO), waarbij de PMV als basis geldt, de Frisse Scholen (specifiek voor scholen) en SWK (voor woningen).

De onderzoeken die aan al deze richtlijnen ten grondslag liggen, zijn minimaal twintig jaar oud. De laatste twintig jaar is er echter een groot aantal maatschappelijke veranderingen geweest. Zo kleden mensen zich meer casual, is de pensioenleeftijd omhooggegaan, werken er meer vrouwen op kantoor en zijn de werkzaamheden zich steeds meer op het beeldscherm gaan focussen. De eerder genoemde richtlijnen zijn daarom aan een update toe.

Samenspel

Hoe je thermisch comfort ervaart, is een samenspel tussen allerlei parameters, waaronder geslacht, leeftijd, kleding en activiteit. Ook ruimte-gerelateerde parameters, zoals temperatuur, luchtsnelheid en stralingsasymmetrie spelen een rol. Het ontwerp van het gebouw legt de ruimte-gerelateerde parameters vast. De mens-gerelateerde parameters variëren echter. Hierin zit direct het spanningsveld: wanneer een diverse groep mensen gebruikmaakt van een gebouw, wat zijn dan de uitgangspunten waarop je het ontwerp baseert? En wat zijn dan de individuele regelmogelijkheden?

Om een goed binnenklimaat te kunnen ontwerpen, is het belangrijk om te weten welke uitgangspunten er bij de verschillende methodes zijn gehanteerd voor de bepaling van de temperatuurrichtlijnen. Zo kan een eerste inschatting worden gemaakt of de beoogde gebruiker van het gebouw hiermee overeenkomt of ervan afwijkt.

Uitgangspunten in de richtlijnen

Predicted Mean Vote (PMV)

De PMV-methode is gepubliceerd door Povl Ole Fanger in 1970 (Fanger, 1970). De comfortvergelijking die de basis is van de PMV, werd door Fanger opgesteld op basis van onderzoek bij 1.296 studenten in een zittende houding in een klimaatkamer. Fanger combineerde zijn data met die van diverse andere studies en kwam zo tot het PMV-model.

De PMV geeft een beoordeling van het thermisch binnenklimaat, van -3 (koud) tot +3 (heet). Gelinkt aan de PMV is het verwachte percentage ontevredenen in een gebouw, ofwel het Predicted Percentage of Dissatisfied (PPD).

Discomfort

Het metabolisme van een persoon en de manier waarop die zich kleedt, zijn belangrijke parameters in het model van Fanger. Hij vond geen verschillen tussen wat mannen en vrouwen als optimale temperatuur ervaren bij gelijke activiteit en kledingwijze, maar wel dat vrouwen gevoeliger waren voor afwijkingen van de optimale temperatuur en daardoor eerder discomfort ervaren. Een kleine afwijking ervaren vrouwen eerder als onprettig dan mannen.

Tevens stelde hij dat vrouwen doorgaans luchtiger gekleed waren dan mannen en daardoor een hogere binnentemperatuur prettig vonden. Het model van Fanger houdt geen rekening met gedragsmatige, psychologische en sociale invloeden.

Ontdek nu veel meer details over dit onderwerp in het uitgebreide artikel uit ons gratis digitale magazine Gezondheid.

Tekst: Annebeth Muntinga, teamleider Bouwfysica bij DWA

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c243 c244 c293
Bramske van Beijma: belang en urgentie ABN AMRO Duurzame 50

Bramske van Beijma: belang en urgentie ABN AMRO ...

Gisteren om 10:01 uur
timer 3 min

Tijdens de komende, vernieuwde editie van Building Holland, op 8 en 9 november 2023 (Koninklijke Jaarbeurs, Utrecht), ...

Lees verder »

c21 c225 c293
‘Summum van ventilatie’ zuivert lucht in liftcabines

‘Summum van ventilatie’ zuivert ...

27 jan om 10:01 uur
timer 3 min

Met de grote woningbouwopgave op tafel, is verdichten met hoogbouw steeds vaker de oplossing. Maar hoe hoger onze ...

Lees verder »

c21 c185 c225 c263 c293
Strijd om de thermostaat

Strijd om de thermostaat

17 jan om 15:01 uur
timer 4 min

Duurzaam Gebouwd trapt 2023 af met het nieuwe, gratis digitale magazine Gezondheid. Met daarin een breed scala ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c293
Hogere huuropbrengst voor duurzame kantoren

Hogere huuropbrengst voor duurzame kantoren

12-12-2022 om 10:01 uur
timer 2 min

Kantoorgebouwen met een duurzaamheidscertificaat genereren ruim 6% meer huurinkomsten. Daarbij vallen zaken als ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c293
Pleidooi voor integrale kwaliteit en gezond binnenklimaat

Pleidooi voor integrale kwaliteit en gezond ...

07-12-2022 om 08:00 uur
timer 7 min

Voor het einde van 2030 moeten we 1,5 miljoen woningen verduurzaamd hebben en 900.000 woningen nieuw gebouwd. ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c293
Kennisevent Toekomstvastwaarde: succesvolle verduurzaming van bedrijfshuisvesting

Kennisevent Toekomstvastwaarde: succesvolle ...

05-12-2022 om 15:30 uur
timer 9 min

Op 17 november 2022 vond het Kennisevent Toekomstvastwaarde plaats in het Nationaal Militair Museum in Soesterberg. ...

Lees verder »

c21 c148 c225 c293
Gunstige oplossingen voor binnenklimaat en energierekening

Gunstige oplossingen voor binnenklimaat en energierekening

14-11-2022 om 10:01 uur
timer 2 min

Door de huidige energiecrisis exploderen de prijzen die je betaalt voor gas en elektriciteit. Zoek jij ook naar ...

Lees verder »

c2 c3 c11 c21 c225 c268 c293
Advertorial: Resultaten Marktscan Industriële Woningbouw

Advertorial: Resultaten Marktscan Industriële ...

10-11-2022 om 08:01 uur
timer 1 min

Bij Ventilair staan we als ventilatiespecialist naast onze klanten, ook als het gaat om industriële woningbouw. ...

Lees verder »

c21 c225 c268 c293
Nieuw onderzoek: ventilatie in industriële woningbouw

Nieuw onderzoek: ventilatie in industriële ...

08-11-2022 om 12:01 uur
timer 2 min

Ventilatiespecialist Ventilair is nauw betrokken bij de industriële woningbouw, waarbij er minstens zoveel ...

Lees verder »

c21 c225 c293
Op weg naar 'the smartest city' met ABB

Op weg naar 'the smartest city' met ABB

04-11-2022 om 10:03 uur
timer 2 min

Woningen, commerciële gebouwen, fabrieken en de omgeving van de toekomst zitten vol met duurzame innovaties ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c293
Last call: maak ook impact tijdens het Duurzaam Gebouwd Congres 2022

Last call: maak ook impact tijdens het Duurzaam ...

29-10-2022 om 15:30 uur
timer 3 min

Met 28 sessies, 5 keynotes en een slotdebat heeft het Duurzaam Gebouwd Congres 2022 heel wat voor je in petto. ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c293
Welke weg kiezen we naar ons Utopia?

Welke weg kiezen we naar ons Utopia?

27-10-2022 om 13:00 uur
timer 7 min

Enkele weken terug was Ruud Veltenaar op weg naar een lezing op Pampus. ’s Ochtends vroeg zat hij in een ...

Lees verder »

Reacties

Dag Annebeth, goed idee om breder naar gebouwgebruikers en binnenklimaat te kijken. Wat ook nog relevant is volgens mij: we zijn veeleisender geworden (gewend aan meer comfort) als mensen, het buitenklimaat verandert en dat heeft ook impact op gebouwen die eerder gebouwd zijn (en oudere installaties hebben). En Stanley Kurvers heeft redelijk recent nog een update geschreven op de ATG-methodiek.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up