Kennisevent Toekomstvastwaarde: succesvolle verduurzaming van bedrijfshuisvesting

timer9 min
Kennisevent Toekomstvastwaarde: succesvolle verduurzaming van bedrijfshuisvesting

Op 17 november 2022 vond het Kennisevent Toekomstvastwaarde plaats in het Nationaal Militair Museum in Soesterberg. Deelnemers gingen op zoek naar de kansen om bedrijfshuisvesting te verduurzamen en hoorden Heijmans de belofte uitspreken om waarde toe te voegen aan gebouw, gebruiker en gebied. Uit de middag vol kennisdeling bleek dat verduurzaming succesvol is als je anders denkt, lef toont om aan de slag te gaan met nieuwe businesscases en actief de samenwerking opzoekt.

“Wat betekent toekomstvastwaarde voor jou?”, vroeg dagvoorzitter Suze Gehem aan de deelnemers aan het kennisevent, dat plaatsvond in het Nationaal Militair Museum (NMM) te Soesterberg. “We zitten middenin allerlei transities en dat betekent dat we de komende jaren opnieuw uitvinden wat ‘duurzaamheid’ betekent.” Het was aan keynote-spreker Andy van den Dobbelsteen, Duurzaam Gebouwd-expert en professor aan de TU Delft, om de urgentie van de verduurzamingsopgave te benoemen: “We moeten nu bouwen alsof we in 2050 zijn”, trapte hij zijn inspirerende betoog af.

Eerst ging hij in op de definitie van duurzaamheid, aan de hand van een quote van architect Jón Kristinsson: “Duurzaam is alles wat toekomstige generaties willen erven, gebruiken en onderhouden.” Van den Dobbelsteen: “Duurzaamheid richt zich allang niet meer op energie alleen. We krijgen extremere zomers en moeten klimaatadaptief bouwen. Maar ook zonder uitstoot van broeikasgassen en met behoud van de materialen die we in onze gebouwen stoppen. Daarnaast moeten we ons buigen over een heleboel andere waarden die we kunnen toevoegen. Niet alleen aan het gebouw, maar ook aan de gebruiker en de omgeving. Breng de natuur weer de stad in!”

Kennisevent Toekomstvastwaarde laat succesvolle verduurzaming van bedrijfshuisvesting zien

Wereldprimeur klimaatadaptatie

Recente rapporten over de impact die we als samenleving op het klimaat hebben, schetsen dat we te maken krijgen met minimaal anderhalve graad Celsius opwarming. Daarnaast moeten we rekenen op extremer weer en overstromingen. “Bouw je een pand voor 2050, dan denk je na over het opvangen van regenwater, veilig ontworpen tegen overstromingen en passief koelend door een bio klimaat ontwerp. We kunnen met groene daken regenwater bergen, en we laten al zien dat we kunnen innoveren met klimaatadaptatie. Bijvoorbeeld in Rotterdam, een wereldprimeur van de Waterpleinen: speeltuinen die normaal droog zijn en bij regen vollopen met water voor speelplezier.”

De forsere inzet op klimaatadaptatie om biodiversiteit te stimuleren en klimaatverandering te minimaliseren vormt dus een belangrijke uitdaging. Maar ook de energietransitie is nog geen gelopen maar wel een essentiële race, om de klimaatdoelstellingen tijdig te halen. Van den Dobbelsteen: “We moeten zo snel mogelijk naar de toepassing van hernieuwbare energie, zodat we niet langer afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen die we uit specifieke landen halen. Omdat we niet alle duurzaam opgewekte energie kunnen gebruiken als we het nodig hebben, moeten we overtollige energie gaan opslaan. In batterijen, accu’s, waterstof en e-fuels.”

De nieuwe standaard

Verder zien we dat in 2030 het eerste circulariteitsdoel van het Klimaatakkoord al genoteerd staat: in dat jaar moeten we 50% gebruikmaken van secundaire materialen. Volgens Van den Dobbelsteen is circulair bouwen de nieuwe standaard: “Werk alleen met partijen die hun producten weer willen terugnemen.” Bovenal vindt hij het van belang om eerst zelf aan de slag te gaan en niet met het vingertje te wijzen. “Wij gaan bij de TU Delft onze campus vergroenen en vernatten. We blijven aan de slag met verduurzaming. Dat doe ik ook op persoonlijk niveau, door kritisch te kijken naar de schadelijke broeikasgassen die ik uitstoot. Kijk niet naar de buurman of naar andere organisaties om het voortouw te nemen, maar kijk vooral naar wat je zelf kunt veranderen en bijdragen.”

Duurzame huisvestingpartner

Na de gepassioneerde bijdrage van Van den Dobbelsteen was het tijd om te horen hoe zowel het NMM als Heijmans zelf bijdragen aan een duurzamere wereld en toekomst. Gehem ging met hen in gesprek over de waarde die zowel het gebouw als de omgeving van het NMM heeft én wat voor hen toekomstvastwaarde is. Directeur-bestuurder John Sijmonsbergen van NMM trapte af: “We willen met het museum een historisch besef creëren en een cultureel steentje bijdragen. Toekomstvastwaarde is voor mij het toevoegen van waarde aan het object en de omgeving. Zodat het gebouw betekenisvol onderdeel wordt van de omgeving. Andy inspireerde met zijn verhaal en we moeten bouwen aan wat in de toekomst waardevol is.”

Directeur Utiliteit Arjan Hengeveld van Heijmans sloot zich daarbij aan: “We zijn inmiddels tien jaar betrokken bij de bouw en het beheer en onderhoud van het NMM. Een museum beheren en onderhouden is uniek. We leerden wat de museumbezoeker beweegt. De komende tien jaar willen we elkaar nóg beter begrijpen en de roadmap samen maken.” Voor regiodirecteur Noord-Oost Eelke Stellingwerf van Heijmans vormt toekomstvastwaarde een belangrijke belofte: “Het gaat om de gebruiker en om de omgeving. We gaan onszelf erkennen als duurzame huisvestingpartner, door te laten zien wat we doen. Hierbij richten we ons op duurzaamheid en de techniek en data die dit mogelijk maken.”

Kennisevent Toekomstvastwaarde laat succesvolle verduurzaming van bedrijfshuisvesting zien

Groene afdruk

Na het tafelgesprek was het tijd voor de onthulling van een boom met blaadjes op canvas. “We willen maximale waarde geven aan ons vastgoed en onze werk- en leefomgeving. Voor de gebruiker, de omgeving én de lange duur. Om de eerste gezamenlijke stap naar toekomstvastwaarde te zetten, plaatsen we onze duimafdrukken op een boom”, aldus Stellingwerf. “Voor iedere duimafdruk doneert Heijmans in samenwerking met Trees for All een boom.” Het eindsaldo kwam uit op 350 bomen, waarvan 100 gedoneerd door CSG Liudger, die op Green Friday werden geplant.

Na deze plechtigheid kozen deelnemers uit diverse sessies, waarin organisaties lieten zien hoe zij samen met Heijmans hun bedrijfshuisvesting en -voering verduurzamen. Er werd een diversiteit aan opgaves beetgepakt: van het versnellen in de energietransitie, tot het zetten van stappen in circulariteit en het creëren van gezonde werkomgevingen. Maar ook over hoe je waarde toevoegt aan je leefomgeving, met slimme stadslogistiek.

Kennisevent Toekomstvastwaarde laat succesvolle verduurzaming van bedrijfshuisvesting zien

Uitdagingen en urgentie

Zo bleek uit de sessie ‘Nu versnellen in de energietransitie’ dat er verschillende actualiteiten en maatschappelijke opgaves spelen. We krijgen te maken met netcongestie, waardoor je in sommige regio’s in Nederland je bedrijf al niet meer op het elektriciteitsnet kunt aansluiten. Daarnaast zien we dat er een capaciteitsprobleem ontstaat rondom de professionals die de verduurzamingsmaatregelen doorvoeren, zowel bouwkundig als installatietechnisch. Die vertragende factoren zijn lastig te rijmen met de urgentie van de energietransitie, zoals Van den Dobbelsteen die verwoordde.

Zo geldt vanaf 2023 de label C-verplichting voor kantoren en willen zowel particulieren als bedrijven minder afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen en de landen waar we dit uithalen. Tegelijkertijd willen we een grotere energie-efficiëntie behalen en meer hernieuwbare energie gebruiken, om een volledig energie- en CO2-neutrale gebouwde omgeving te creëren. Hoewel de uitdagingen fors zijn, zijn er voldoende kansen om de energiehuishouding van vastgoed toekomstbestendig te maken. Dat begint met inzichtelijk maken van bijvoorbeeld de energiestromen, om daarna analyses toe te passen, te monitoren en te optimaliseren: data vormt vaak de sleutel voor verduurzaming.

Gedragsverandering en circulariteit

In de sessie ’Van duurzame ambities naar concreet resultaat’ stonden onder andere de onderwerpen gedragsverandering en circulariteit centraal. De scholengemeenschap CSG Liudger presenteerde haar doelen rondom CO2-reductie en circulariteit, gekoppeld aan ervaringen van leerlingen en leerkrachten. Schoolverduurzaming wordt daardoor van iedereen: niet alleen van de ontwerp- en bouwpartners en de vastgoedeigenaar, maar vooral van de eindgebruikers. Dit zorgt voor gedragsverandering en meer betrokkenheid bij de verduurzaming. Een van de doelstellingen in de gepresenteerde roadmap van CSG Liudger was dan ook het verhogen van betrokkenheid van leerlingen rondom verduurzaming, van 10% naar 30%.

Ook in de sessie ‘Zo breng je jouw gebouw in circular shape’ was er voldoende aandacht voor dit thema. De Hogeschool van Amsterdam en de Universiteit van Amsterdam (HvA en UvA) deelden lessen rondom losmaakbaarheid, aanpasbaarheid van gebouwen en consuminderen. Onder andere Lab42 kwam naar voren, een gebouw waarvoor circulariteit een essentieel uitgangspunt was. Hier zien we onder andere demontabele computervloeren, koppelbare in plaats van gestorte kanaalplaatvloeren en herbruikbare plafonds en kozijnen. Daarnaast zijn alle materialen in het Madaster ondergebracht, het kadaster voor materialen.

Kennisevent Toekomstvastwaarde laat succesvolle verduurzaming van bedrijfshuisvesting zien

Meetbare circulariteit

Thema’s als losmaakbaarheid zijn dankzij tools eenvoudiger beet te pakken. Dat kan onder andere met de tool Circular Buildings van onder andere Alba Concepts, RVO en DGBC, een meetmethodiek voor losmaakbaarheid. Maar ook het meten van circulariteit van CB23. Door circulariteit meetbaar te maken, pak je het economische aspect beet en denk je na over levensduurverlenging. Als je losmaakbaarheid en financiële restwaarde duidelijk maakt, wordt een project met circulariteitsambities financieel beter haalbaar.

Ook op het vlak van slimme stadslogistiek voor gebouwonderhoud worden stappen gezet. We weten dat de leefomgeving en de leefbaarheid rondom de gebouwde omgeving onder druk staat en hier wil de bouw- en vastgoedsector een positieve impact maken. De gemeente Leeuwarden werkt samen met sociaal werkbedrijf Caparis om te zorgen voor geclusterde en efficiënte uitstootvrije materiaallevering voor hun veertien panden in de stad: 100% uitstootvrij transport, 80% minder ritten en zelfs twee uur sneller op locatie. Daarmee realiseer je een positieve impact op de leefomgeving in de binnenstad en verbetering van de leefbaarheid rondom de gebouwen.

Wacht niet

Duurzaamheid levert geld op en waarde, maar het móet ook gewoon. Dat leerden bezoekers bij de vijfde sessie ‘De impact van de CSRD-wetgeving op vastgoed’. Vanaf 2024 geldt die richtlijn en vanaf dat moment moeten grote bedrijven een rapportage geven van de impact van de bedrijfsvoering op het milieu. Niet voldoen is een wezenlijk bedrijfsrisico, want het is gewoon een verplichting voor grote bedrijven. Veel beter is het natuurlijk om niet tot het laatste moment te wachten en nú al aan de slag te gaan met een betere toekomst. Met de groene duimen in het achterhoofd en de belofte van toekomstvastwaarde, is de eerste stap gezet.

Kennisevent Toekomstvastwaarde laat succesvolle verduurzaming van bedrijfshuisvesting zien

Smaken de samenvattingen van de sessies naar meer? Scan dan deze QR-code om je in te schrijven voor de interactieve sessies in maart 2023, over thema’s als circulariteit, duurzaamheidsdoelstellingen, energiemanagement, wet- en regelgeving en CSRD.

Kennisevent Toekomstvastwaarde laat succesvolle verduurzaming van bedrijfshuisvesting zien

Tekst: Marvin van Kempen, Beeld: Heijmans

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c265 c293
Binnenklimaat, gedrag en de effecten op het energiegebruik

Binnenklimaat, gedrag en de effecten op het ...

2 feb om 13:01 uur
timer 4 min

Geen gebouwbeheerder kan meer weglopen voor een aangenaam binnenklimaat, met grondige aandacht voor comfort, temperatuur ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c243 c293
‘Gezondheid van huurwoningen staat nog in de kinderschoenen’

‘Gezondheid van huurwoningen staat nog ...

1 feb om 07:01 uur
timer 15 min

Zijn verduurzaamde woningen wel echt duurzaam en gezond? Het antwoord op die vraag blijkt complexer dan gedacht, ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c293
Bramske van Beijma: belang en urgentie ABN AMRO Duurzame 50

Bramske van Beijma: belang en urgentie ABN AMRO ...

30 jan om 10:01 uur
timer 3 min

Tijdens de komende, vernieuwde editie van Building Holland, op 8 en 9 november 2023 (Koninklijke Jaarbeurs, Utrecht), ...

Lees verder »

c21 c225 c293
‘Summum van ventilatie’ zuivert lucht in liftcabines

‘Summum van ventilatie’ zuivert ...

27 jan om 10:01 uur
timer 3 min

Met de grote woningbouwopgave op tafel, is verdichten met hoogbouw steeds vaker de oplossing. Maar hoe hoger onze ...

Lees verder »

c21 c185 c225 c263 c293
Strijd om de thermostaat

Strijd om de thermostaat

17 jan om 15:01 uur
timer 4 min

Duurzaam Gebouwd trapt 2023 af met het nieuwe, gratis digitale magazine Gezondheid. Met daarin een breed scala ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c293
Hogere huuropbrengst voor duurzame kantoren

Hogere huuropbrengst voor duurzame kantoren

12-12-2022 om 10:01 uur
timer 2 min

Kantoorgebouwen met een duurzaamheidscertificaat genereren ruim 6% meer huurinkomsten. Daarbij vallen zaken als ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c293
Pleidooi voor integrale kwaliteit en gezond binnenklimaat

Pleidooi voor integrale kwaliteit en gezond ...

07-12-2022 om 08:00 uur
timer 7 min

Voor het einde van 2030 moeten we 1,5 miljoen woningen verduurzaamd hebben en 900.000 woningen nieuw gebouwd. ...

Lees verder »

c21 c148 c225 c293
Gunstige oplossingen voor binnenklimaat en energierekening

Gunstige oplossingen voor binnenklimaat en energierekening

14-11-2022 om 10:01 uur
timer 2 min

Door de huidige energiecrisis exploderen de prijzen die je betaalt voor gas en elektriciteit. Zoek jij ook naar ...

Lees verder »

c2 c3 c11 c21 c225 c268 c293
Advertorial: Resultaten Marktscan Industriële Woningbouw

Advertorial: Resultaten Marktscan Industriële ...

10-11-2022 om 08:01 uur
timer 1 min

Bij Ventilair staan we als ventilatiespecialist naast onze klanten, ook als het gaat om industriële woningbouw. ...

Lees verder »

c21 c225 c268 c293
Nieuw onderzoek: ventilatie in industriële woningbouw

Nieuw onderzoek: ventilatie in industriële ...

08-11-2022 om 12:01 uur
timer 2 min

Ventilatiespecialist Ventilair is nauw betrokken bij de industriële woningbouw, waarbij er minstens zoveel ...

Lees verder »

c21 c225 c293
Op weg naar 'the smartest city' met ABB

Op weg naar 'the smartest city' met ABB

04-11-2022 om 10:03 uur
timer 2 min

Woningen, commerciële gebouwen, fabrieken en de omgeving van de toekomst zitten vol met duurzame innovaties ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c293
Last call: maak ook impact tijdens het Duurzaam Gebouwd Congres 2022

Last call: maak ook impact tijdens het Duurzaam ...

29-10-2022 om 15:30 uur
timer 3 min

Met 28 sessies, 5 keynotes en een slotdebat heeft het Duurzaam Gebouwd Congres 2022 heel wat voor je in petto. ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up