Integrale verduurzaming vraagt om procesinnovatie en synergie

timer3 min
Integrale verduurzaming vraagt om procesinnovatie en synergie

De nieuwe stadswijk Merwede Utrecht komt tot wasdom, met de nadruk op een flinke diversiteit aan innovatie: op het vlak van duurzame energie, mobiliteit én gezondheid. En als dat nog niet genoeg is: er zijn ambities rondom sociale duurzaamheid en milieu. Het invullen daarvan is complex en uitdagend en daarom zijn procesinnovaties onontbeerlijk.

We spreken allereerst met programmamanager Mirjam Schmüll van Merwede LAB, een initiatief van de gemeente en ontwikkelaars die betrokken zijn bij de omvangrijke gebiedsontwikkeling. De grootte en complexiteit van de bouw- en verduurzamingsopgave is indrukwekkend: “Het is een gebiedsontwikkeling met tien ontwikkelaars, die samenwerken met de gemeente. Zowel de eisen als de ambities rondom toekomstbestendigheid zijn fors. Een grote hoeveelheid groen, klimaatadaptatie en een minimale milieu-impact, om er maar een aantal te noemen. Om hier invulling aan te geven kwam er een samenwerkingsovereenkomst, die inspeelt op de toekomst. Daarvan weten we één ding zeker: hij ziet er anders uit dan we nu kunnen voorspellen.”

Succes van gebiedsontwikkeling

Daarom is innovatieruimte noodzakelijk. Want je wilt kunnen bewegen en veranderen als de actualiteit daarom vraagt. Het borgen daarvan is volgens haar een belangrijke factor van het succes van de gebiedsontwikkeling: “Dat doen we als Merwede LAB samen met het eigenarencollectief, om mee te bewegen met toekomstige innovaties en veranderende behoeften. De doelstelling is om concrete innovatieve toepassingen te verwerken in planontwikkeling, realisatie en gebruiksfase. Daarmee ondersteunen we het eigenarencollectief op verschillende schaalniveaus: gebied, gebouw en bewoner/gebruiker.  Soms wil je naar een kleinere oppervlakte kijken omdat je oplossing erg afhankelijk is van de locatiecontext en op andere momenten wil je juist schaalgrootte. Bijvoorbeeld als een oplossing in bredere context toepasbaar is.”

Een van de ontwikkelaars uit het eigenarencollectief is Synchroon, waarvan we Maaike Perenboom spreken. Zes jaar geleden raakte ze als ontwikkelaar en circulair strateeg betrokken bij Merwede. Ook trok ze jarenlang de duurzaamheidskar en had ze een leidende rol bij het oprichten van het Merwede LAB, dus ze weet van de hoed en de rand: “Een derde van het gebied Merwede is van de gemeente en twee derde van de private sector. Destijds was er een schetsontwerp stedenbouwkundig plan op basis waarvan AM en Synchroon een planinvulling voor het eigen deel hadden gemaakt. Al snel werd het echter echt een samenwerking in het hele gebied, met alle ontwikkelaars en de gemeente.”

Gezondheid, duurzaamheid, aantrekkelijkheid

Gemeente Utrecht had volgens Maaike een actieve rol in het verder brengen van het stedenbouwkundig plan en ambieert een duurzame en nieuwe stadswijk met ongeveer 6.000 nieuwe woningen. “Relatief veel woningen voor een relatief klein gebied”, illustreert ze. “Gezondheid, duurzaamheid en de menselijke maat zijn speerpunten en die worden onder andere ingevuld met innovaties, bijvoorbeeld op het gebied van mobiliteit. We runnen met alle partijen gezamenlijk een mobiliteitsbedrijf, om voor iedereen mobiliteit naar behoefte te faciliteren en tegelijkertijd een autovrije, groene wijk te creëren, inclusief voorzieningen zoals scholen, winkels en horeca, waardoor je eigenlijk de wijk voor je basisbehoeften niet uit hoeft.”

Dat illustreert Niel Glas van gemeente Utrecht: “We braken met de traditie om richting de gemeentegrens te blijven groeien, door de oppervlakte van de stad te laten toenemen. In plaats daarvan richten we ons op binnenstedelijke verdichting. Bij de toepassing daarvan geldt dat we voorzieningen binnen 10 minuten loopafstand hebben. Om dat goed in te vullen is een verandering van mobiliteit een essentiële factor om goed in te vullen. Stedelijke verdichting dwingt je daartoe, evenals het toepassen van een integrale aanpak op de wijk. Gezond stedelijk leven, de overkoepelende agenda voor gemeente Utrecht, is ook in deze wijk een belangrijk onderwerp.”

Benieuwd naar het volledige artikel? Je leest het volledige artikel in ons gratis e-zine

Tekst: Marvin van Kempen, Beeld: Alle beelden: LOLA Landscape Architects, Birdseye: LOLA Landscape Architects, BURA

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c26 c41 c134 c243 c265
Eerste woongebouw voor gebiedsontwikkeling Hero van Breda

Eerste woongebouw voor gebiedsontwikkeling Hero ...

Gezondheid en duurzaamheid zijn speerpunten van de gebiedsontwikkeling Hero van Breda. Voor de realisatie van het eerste woongebouw ‘De Meeker’ ondertekenden ...

Lees verder

c21 c41 c225 c265
CO2-arm beton standaard voor bouwers en ontwikkelaars

CO2-arm beton standaard voor bouwers en ontwikkelaars

CO2-arm beton wordt de standaard voor vastgoedontwikkelaars en bouwers. Verschillende partijen nemen het voortouw en ondertekenden een intentieverklaring, om de ...

Lees verder

c21 c41 c225 c237 c265
Sturen op Paris Proof en Quick Carbon Indicator met GPR Materiaal

Sturen op Paris Proof en Quick Carbon Indicator ...

Om binnen de 1,5 graad opwarming van de Aarde te blijven, moeten we sturen op onze korte termijn emissies: de bouwsector moet in 2030 55% minder CO2-uitstoten ten ...

Lees verder

c21 c185 c225 c265
Samen tegen materiaalobesitas

Samen tegen materiaalobesitas

“Stop met massief bouwen, tenzij het echt niet anders kan.” Die oproep doet Herre Elsenga, algemeen directeur van VBI, aan opdrachtgevers, architecten, ...

Lees verder

c21 c41 c225 c243 c265
Utiliteitsbouw na 2030: geen label A, wel ‘zero emission’

Utiliteitsbouw na 2030: geen label A, wel ‘zero ...

Er verschenen de laatste tijd berichten waarin sprake is van een label A-verplichting voor utiliteitsbouw vanaf 2030, maar dat klopt niet. Wat moet er in 2030 wél ...

Lees verder

c21 c26 c243 c265
Zo werkt Amsterdam UMC aan haar duurzame toekomst

Zo werkt Amsterdam UMC aan haar duurzame toekomst

Het Amsterdam UMC wil CO2-uitstoot drastisch verminderen en het energieverbruik omlaag brengen van de medische faciliteit. Sinds 2012 werken CFP Green Buildings ...

Lees verder

c21 c225 c265
Round Table: zo ontwikkel je draagvlak voor duurzaamheid

Round Table: zo ontwikkel je draagvlak voor ...

Hoe zorg je voor draagvlak voor duurzaamheid en ontwikkel je strategisch beleid voor een werkomgeving die inspeelt op milieu en je voetafdruk? Expertvisies bij ...

Lees verder

c21 c40 c225 c237 c265
Kanaalplaat met 90% CO2-reductie op het bindmiddel

Kanaalplaat met 90% CO2-reductie op het bindmiddel

VBI wil al in 2025 voldoen aan de Paris Proof-normen, die pas in 2030 van kracht zijn. Die ambitie wordt nu al overtroffen, dankzij een recente innovatie: prefab ...

Lees verder

c21 c26 c185 c237 c265
Houtbouw woongebouw Sawa officieel van start

Houtbouw woongebouw Sawa officieel van start

Met de plaatsing van de eerste houten delen is de houtbouw van het project Sawa in de Delfshaven in Rotterdam officieel van start gegaan.

Lees verder

c21 c41 c134 c225 c237 c265
Lees nu ‘Bouwen aan de toekomst van wijken’

Lees nu ‘Bouwen aan de toekomst van wijken’

De toekomst van wijken staat centraal in het nieuwste e-zine van Duurzaam Gebouwd. Je leest hem gratis in onze kennisbank en opent hem direct via deze link.

Lees verder

c21 c40 c225 c265
Milieu-impact verlagen dankzij verduurzaming verpakkingen

Milieu-impact verlagen dankzij verduurzaming ...

Het verduurzamen van verpakkingen speelt een belangrijke rol, onder andere in het kader van minimaliseren van afval. Itho Daalderop meldt dat ze vernieuwde en plasticvrije ...

Lees verder

c21 c225 c237 c265
Energieterugwinningsproject zet restwarmte om naar duurzame energie

Energieterugwinningsproject zet restwarmte om ...

JOA Air Solutions uit Delft start maart 2024 met een energieterugwinningproject dat restwarmte omzet naar duurzame energie. Om dit te bereiken wordt een Hot Water ...

Lees verder

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up